1144/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1144 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1144/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου, Γεώργιο Σακκά και Μαρία Χυτήρογλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Απριλίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ. Χ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Καλονόμο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Της εδρεύουσας στην Αθήνα, Ανωνύμου Ελληνικής Εταιρίας Γενικών Ασφαλειών, με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΙΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΝΕΤΤΑ" νομίμως εκπροσωπούμενης, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρία Σφέτσου, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την με αρ.κατ.1607/ΜΕΙ/130/20008 αγωή προσεπίκληση του ήδη αναιρεσείοντος και τις με αρ.κατ.324/ΜΕΙ/22/2008 και 325/ΜΕΙ/23/2008 αγωγές προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα υπόθεση, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρεθύμνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 179/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 189/2012 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 19-9-2013 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Μαρία Χυτήρογλου, ανέγνωσε την από 21-3-2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την με αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 31/2013 αίτηση ζητείται η αναίρεση της 189/2012 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από αυτοκίνητα. 1) Με την με αριθμό 324/ΜΕΙ/22/2008 αγωγή, οι Κ. Ρ. και Μ. χήρα Κ. Ρ. και μετά τον θάνατο της τελευταίας, οι κληρονόμοι της .Κ.

Κ., Ε. συζ. Κ. Κ., εναντίον του, ήδη, αναιρεσείοντα, Χ. Χ. και της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας, πλέον αναιρεσίβλητης. ζήτησαν να υποχρεωθούν, να τους καταβάλουν, καθένας εις ολόκληρο, ως αποζημίωση, λόγω ψυχικής οδύνης, που υπέστησαν από τον θάνατο της συγγενούς τους Χ. Ρ., εξαιτίας τροχαίου ατυχήματος που συνέβη την 29-9-2007 στην Εθνική οδό Χανίων -Ηρακλείου από υπαιτιότητα του αναιρεσείοντα, οδηγού του ...

ΙΧΕ αυτοκινήτου, ιδιοκτησίας των Ν. και Κ. Ρ. (γονέων της θανούσας Χ. Ρ.). 2)Με την 325/ΜΕΙ/23/2008 αγωγή των οι γονείς της θανούσας, Ν. και Κ. Ρ., (ιδιοκτήτες του του ... αυτοκινήτου), ζήτησαν, από τον εναγόμενο, Χ. Χ., (ήδη αναιρεσείοντα), να τους καταβάλει, κατά τις διατάξεις περί αδικοπραξιών του ΑΚ, το σ'αυτήν αναφερόμενο ποσό, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, που υπέστησαν από τον θάνατο της κόρης των που προκλήθηκε από υπαιτιότητα του 3) Ο τελευταίος, με την 1607/ΜΕΙ/130/2008 προσεπίκληση και την ενωθείσα σαυτήν αγωγή αποζημώσεως ζήτησε από την προσεπικαλούμενη, ασφαλιστική εταιρεία "Ευρωπαϊκή Ενωση Ασφάλεια Μινέττα", ήδη αναιρεσίβλητη, να παρέμβει στην μεταξύ αυτού και των εναγόντων της 325/ΜΕΙ/23/2008 αγωγής, δίκης, και αναγνωριστεί να του καταβάλει, ότι, αυτός υποχρεωθεί να πληρώσει ως αποζημίωση λόγω ψυχικής οδύνης στους ενάγοντες-γονείς της αποβιωσάσης Χ.

Ρ.. Επί των αγωγών αυτών οι οποίες συνεκδικάστηκαν εκδόθηκε η 179/324, 325, 16Ο7/ΜΕΙ/22,23.13Ο/2ΟΟ9 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρεθύμνου με την οποία έγιναν δεκτές οι δύο πρώτες και απορρίφθηκε η τρίτη, με στοιχεία ι607/ΜΕΙ/130/2008 προσεπίκληση με την ενωθείσα αγωγή αποζημιώσεως και υποχρεώθηκαν 1) οι εναγόμενοι της πρώτης αγωγής. (αναιρεσείων και η ασφαλιστική εταιρεία "Ευρωπαϊκή Ενωση Ασφάλεια Μινέττα") να καταβάλουν, καθένας εις ολόκληρο, στους ενάγοντες τα σαυτήν οριζόμενα ποσά ως αποζημίωση λόγω ψυχικής οδύνης και 2) ο αναιρεσείων, (εναγόμενος στην δεύτερη αγωγή), να καταβάλει, ως αποζημίωση, λόγω ψυχικής οδύνης, σε καθένα από τους πρώτο και δεύτερο των εναγόντων (γονείς της αποβιωσάσης), το ποσό των 104.500 ευρώ με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρις εξοφλήσεως.

Μετά από εφέσεις όλων των διαδίκων εναντίον της άνω απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρεθύμνου, οι οποίες συνεκδικάστηκαν, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου Κρήτης με την οποία απορρίφθησαν όλες, (οι εφέσεις), πλην εκείνης που είχε ασκηθεί από την "Ευρωπαϊκή Ενωση Ασφάλεια Μινέττα" και μόνο κατά το μέρος που την είχε υποχρεώσει να καταβάλει τα σαυτήν αναφερόμενα ποσά, παρά το γεγονός ότι το αίτημα των εναγόντων είχε μετατραπεί σε αναγνωριστικό Αφού την εξαφάνισε κατά τούτο .αναγνώρισε την υποχρέωση της να καταβάλει στους ενάγοντες της πρώτης αγωγής τα σαυτήν αναφερόμενα ποσά.

Με την ένδικη αίτηση ο αναιρεσείων πλήττει την άνω απόφαση του Εφετείου Κρήτης, κατά το μέρος που απέρριψε την προσεπίκληση με την ενωθείσα αγωγή αποζημίωσης εναντίον της ασφαλιστικής εταιρείας "Ευρωπαϊκή Ένωση Ασφάλεια Μινέττα". Με τον ένα και μοναδικό λόγο, υποστηρίζει, ότι η προσβαλλομένη απόφαση του Εφετείου Κρήτης, κρίνοντας ότι οι γονείς της θανούσας και ιδιοκτήτες του αυτοκινήτου και αντισυμβαλόμενοι στην σύμβαση ασφάλισης, ήταν τρίτοι και ως εκ τούτου δεν καλύπτονταν ασφαλιστικά από την αναιρεσίβλητη, ώστε να υποχρεούται να του καταβάλει ότι αυτός υποχρεώθηκε να τους πληρώσει ως αποζημίωση λόγω ψυχικής βλάβης για τον θάναντο της θυγατέρας των, εσφαλμένα εφήρμοσε τις διατάξεις των αρθ. 6 και 7 του ν. 489/75 και υπέπεσε στην πλημμέλεια του αριθμού 1 αρθ.559 Κ.Πολ.Δ .- Επειδή, ο εκ του άρθρου 559 παρ.1 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως, για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν εφήρμοσε τέτοιο κανόνα, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του, ή αν εφήρμοσε αυτόν, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθή .- Από τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ.

ι εδ. α' και βν και 6 παρ. 2 του Ν. 489/1976 "περί υποχρεωτικής ασφαλίσεως της εξ αυτοκινήτων αστικής ευθύνης" στον κύριο ή κάτοχο αυτοκινήτου, που κυκλοφορεί εντός της χώρας, επιβάλλεται η υποχρέωση να συνάψει, σύμβαση ασφάλισης, η οποία θα καλύπτει την έναντι τρίτων από την κυκλοφορία του αυτοκινήτου αστική ευθύνη του, λόγω θανατώσεως ή ζημιών σε πράγματα, περιλαμβανομένης και της χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ψυχικής οδύνης ή ηθικής βλάβης, ενώ, κατά τη διάταξη του άρθρου ίο παρ. 1 του ίδιου νόμου, το ζημιωθέν πρόσωπο, έχει, από την ασφαλιστική σύμβαση, και μέχρι του ποσού αυτής, ίδια αξίωση κατά του ασφαλιστή.

Κατά δε το άρθρο 4 του ίδιου ΠΔ 264/1991 που τροποποίησε και αντικατέστησε το άρθρο 7 του ΠΔ 237/1986, "δεν θεωρούνται τρίτοι κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 2 παράγραφος 1 και του άρθρου 6 παρ. 2: α) Ο οδηγός του αυτοκινήτου που προξένησε τη ζημία, β) κάθε πρόσωπο του οποίου η ευθύνη καλύπτεται από τη σύμβαση ασφάλισης, γ) εκείνος ο οποίος έχει καταρτίσει μετά του ασφαλιστή την ασφαλιστική σύμβαση, δ) οι νόμιμοι εκπρόσωποι νομικού προσώπου που είναι ασφαλισμένο ή εταιρείας που δεν έχει αποκτήσει νομική προσωπικότητα" (84/5/ΕΟΚ αριθμ. 3).

Έτσι, θεωρούνται τρίτοι και έχουν ευθεία αξίωση αποζημιώσεως κατά της ασφαλιστικής εταιρείας και οι συγγενείς του οδηγού του αυτοκινήτου, που προξένησε τη ζημία ή του προσώπου του οποίου η ευθύνη καλύπτεται με τη σύμβαση ασφαλίσεως ή έχει καταρτίσει με τον ασφαλιστή την ασφαλιστική σύμβαση (άρθρα ίο παράγραφος ι ΠΔ 237/1986).

Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών, προκύπτει ότι η ως άνω ασφάλιση γίνεται για να καλύψει την αστική ευθύνη των ασφαλισμένων προσώπων έναντι των τρίτων που ζημιώνονται και ότι τα πρόσωπα τα οποία ο νόμος θεωρεί τρίτους έχουν αξίωση αποζημιώσεως, την οποία ακριβώς καλύπτει η σύμβαση ασφαλίσεως (ΑΠ 790/2010 και 637/2010).

Με το ως άνω άρθρο 4 του ΠΔ 264/1991 με το οποίο τροποποιήθηκε το άρθρο 7 του Ν. 489/1976 ορίσθηκαν σε τέσσερεις οι περιπτώσεις των προσώπων που δεν θεωρούνται τρίτοι, καταργήθηκε δε η περίπτωση δ (σύζυγοι συγγενείς οδηγού). Τούτο έγινε προς συμμόρφωση προς την υπ' αριθμ. 84/5 GEG της 30.12.1983 σχετική οδηγία της ΕΟΚ, στην οποία αναφέρεται ότι "τα μέλη της οικογένειας του ασφαλισμένου του οδηγού ή κάθε άλλου προσώπου το οποίο φέρει σε περίπτωση ατυχήματος την αστική ευθύνη δεν μπορούν να αποκλεισθούν λόγω του δεσμού της συγγενείας από το δικαίωμα ασφάλισης για σωματικές βλάβες του".

Έτσι έπαυσαν τα πρόσωπα αυτά (μέλη οικογενείας του οδηγού) να μη θεωρούνται τρίτοι και διαμορφώθηκε η παράγραφος 2 του άρθρου 6 όπως ήδη ισχύει, δηλαδή με την περικοπή ότι η ασφαλιστική κάλυψη πρέπει να περιλαμβάνει... "και την αστική ευθύνη λόγω θανάτωσης ή σωματικών βλαβών έναντι των μελών της οικογενείας του ασφαλισμένου οδηγού".

Σύμφωνα με τις παραπάνω διατάξεις δεν θεωρείται ζημιωθείς τρίτος ώστε να έχει ευθεία αξίωση αποζημίωσης κατά της ασφαλιστικής εταιρείας στην οποία είναι ασφαλισμένο το ζημιογόνο αυτοκίνητο, στην περίπτωση θανάτου συνεπιβάτη συγγενούς του, ο ιδιοκτήτης του ασφαλισμένου στην ίδια ασφαλιστική εταιρεία ζημιογόνου αυτοκινήτου, που οδηγούσε τρίτο πρόσωπο υπαίτιο για το ατύχημα αφού η ευθύνη του καλύπτεται από την ασφαλιστική σύμβαση και δεν είναι τρίτος ..Εξάλλου, δεν συνάδει, με το σκοπό για τον οποίο θεσπίσθηκε ο παραπάνω νόμος να συμπεριλαμβάνεται στην ασφαλιστική περίπτωση για την οποία καταρτίστηκε η ασφάλιση της αστικής ευθύνης για ατυχήματα που προκαλούνται από αυτοκίνητα και η κάλυψη της αστικής ευθύνης του ενός ασφαλισμένου έναντι του άλλου.

Σύμφωνα με τα ανωτέρω αναφερθέντα η προσβαλλόμενη απόφαση η οποία έκρινε, ως μη νόμιμη την αξίωση του αναιρεσείοντος για καταβολή αποζημίωσης λόγω ψυχικής οδύνης στους γονείς της θανούσας συνεπιβάτιδας του αυτοκινήτου αφού αυτοί, ως συνιδιοκτήτες και αντισυμβαλόμενοι στην σύμβαση ασφαλίσεως με την εταιρεία "Ευρωπαϊκή Ένωση Ασφάλειαι Μινέττα" δεν θεωρούνται τρίτοι και δεν δικαιούνται αποζημίωσης λόγω ψυχικής οδύνης από τον θάνατο της θυγατέρας τους, συνεπιβάτιδος στο ασφαλισμένο αυτοκίνητο με οδηγό τον αναιρεσείοντα, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια εκ του αριθμού 1 αρθ. 559 Κ.Πολ.Δ και ο σχετικός λόγος αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Και τούτο, διότι οι ανωτέρω παθόντες δεν είναι τρίτοι και δεν δικαιούνται να στραφούν εναντίον της ασφαλιστικής εταιρείας και αξιώσουν χρηματική ικανοποίηση λόγω του θανάτου της θυγατέρας των αφού είναι οι ίδιοι συμβληθέντες στην σύμβαση ασφάλισης ,με αποτέλεσμα και η αξίωση του αναιρεσείοντος, ως υπαιτίου οδηγού και ενεχόμενου σε καταβολή αποζημίωσης λόγω χρηματικής ικανοποίησης να μη καλύπτεται από την ασφαλιστική σύμβαση και το αίτημα του για υποχρέωση της ασφαλιστικής εταιρείας να του καταβάλει ότι υποχρεωθεί να πληρώσει αυτός για την άνω αιτία να είναι μη νόμιμο.

Κατ'ακολουθια των ανωτέρω θα πρέπει η αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί ως αβάσιμη στο σύνολο της. Διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο και καταδικαστεί ο αναιρεσείων στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης της αναιρεσίβλητης η οποία παρέστη δια πληρεξουσίου δικηγόρου και κατέθεσε προτάσεις (183 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ –

Απορρίπτει την με αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 31/2013 αίτηση αναιρέσεως της 189/2012 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης- -

Διατάσσει την εισαγωγή των παραβόλων με αριθμούς ... στο ΤΑΧΔΙΚ και των ..., ... και ... στο δημόσιο ταμείο.- -

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων ευρώ (2.700).

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 9 Μαΐου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 30 Μαΐου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ