Supreme Court dismisses appeal against conviction for non-payment of debts due to sufficient reasoning in judgment.

Απόφαση 1142 / 2024 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1142/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Φραγκάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Κατσούλη, Δημήτριο Τράγκα, Ελένη Μπερτσιά-Εισηγήτρια και Διονύσιο Παλλαδινό, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 11 Οκτωβρίου 2022, με την παρουσία της Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βιργινίας Σακελλαροπούλου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χ. Α., για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Λ. Κ. του Π., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Νατάσα Ζαραλίδου-Ιντσεσίλογλου, για αναίρεση της 1179/2021 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης.

Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεσή της για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην υπ' αριθ. πρωτ. 11787/30-12-2021 αίτησή του αναίρεσης, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...

Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και την πληρεξούσια δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 09.12.2021 και με αριθμ. 11787/30.12.2021 αίτηση του Λ. Κ. του Π. και της Α., κατοίκου ..., για αναίρεση της απόφασης με αριθμό 1179/2021 του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, με την οποία ο αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος για την αξιόποινη πράξη της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης τριών (3) ετών, μετατραπείσα σε χρηματική προς πέντε ευρώ (5,00 €) ημερησίως, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, περιέχει δε λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ' (έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας), και, συνακόλουθα είναι παραδεκτή. Η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη, από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ΚΠΔ, όταν αναφέρονται σε αυτή, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη.

Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού με το διατακτικό της απόφασης, τα οποία αποτελούν ενιαίο σύνολο, δεν υπάρχει δε έλλειψη αιτιολογίας και στην περίπτωση που αυτή εξαντλείται σε επανάληψη του διατακτικού της απόφασης, το οποίο, όμως, εκτός από τα τυπικά στοιχεία του κατηγορητηρίου, περιέχει και πραγματικά περιστατικά, τόσο αναλυτικά και με τόση πληρότητα, ώστε να καθίσταται περιττή η διαφοροποίηση της διατύπωσης του σκεπτικού της.

Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις του άρθρου 25 παρ. 1 του Ν. 1882/1990 όπως αυτές τροποποιήθηκαν και συμπληρώθηκαν με τα άρθρα 18 παρ. 2 και 28 παρ. 2 - 4 του Ν. 2948/2001, 34 του Ν. 3016/2002, 34 παρ. 1 του Ν. 3220/2004, 3 παρ. 1 του Ν. 3943/2011, 20 του Ν. 4321/2015 και 8 του Ν. 4337/2015, "1. Όποιος δεν καταβάλλει τα βεβαιωμένα στη Φορολογική Διοίκηση χρέη προς το Δημόσιο, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων (4) μηνών τιμωρείται με ποινή φυλάκισης:

α) Ενός (1) τουλάχιστον έτους, εφόσον το συνολικό χρέος από κάθε αιτία, συμπεριλαμβανομένων των κάθε είδους τόκων ή προσαυξήσεων και λοιπών επιβαρύνσεων μέχρι την ημερομηνία σύνταξης του πίνακα χρεών, υπερβαίνει το ποσό των εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ. β) Τριών (3) τουλάχιστον ετών, εφόσον το συνολικό χρέος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ανωτέρω περίπτωση α', υπερβαίνει το ποσό των διακοσίων χιλιάδων (200.000) ευρώ.

Η ποινική δίωξη ασκείται ύστερα από αίτηση του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. ή των Ελεγκτικών Κέντρων ή του Τελωνείου προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών της έδρας τους, που συνοδεύεται υποχρεωτικά από πίνακα χρεών, συμπεριλαμβανομένων των κάθε είδους τόκων ή προσαυξήσεων και λοιπών επιβαρύνσεων Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι κρίσιμα στοιχεία για τη θεμελίωση του ως άνω εγκλήματος, που πρέπει να προσδιορίζονται στην καταδικαστική απόφαση, για να είναι αυτή ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη, όπως επιβάλλεται από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ, είναι: 1) η αρχή που προέβη στη βεβαίωση του χρέους, 2) το ύψος του χρέους, 3) ο τρόπος πληρωμής του (εφάπαξ ή σε δόσεις), 4) ο ακριβής χρόνος καταβολής του, όταν αυτό καταβάλλεται εφάπαξ ή της κάθε δόσεως όταν καταβάλλεται σε δόσεις, ο οποίος δεν συμπίπτει αναγκαία με το χρόνο που βεβαιώθηκε το χρέος, διότι ως χρόνο βεβαιώσεως των χρεών ο νόμος εννοεί εκείνον κατά τον οποίο γίνεται η βεβαίωση από την αρμόδια οικονομική αρχή και έχει ως περιεχόμενο τον προσδιορισμό του υπόχρεου προσώπου καθώς και του είδους και του ποσού της οφειλής, ενώ το ληξιπρόθεσμο του χρέους συνάπτεται με λεγόμενη ταμειακή βεβαίωση, οπότε και μπορεί το χρέος αυτό να εισπραχθεί και 5) η μη πληρωμή τριών συνεχών δόσεων του χρέους ή ολόκληρου του ποσού του, όταν αυτό είναι καταβλητέο εφάπαξ, πέραν των τεσσάρων μηνών από λήξη του χρόνου καταβολής του.

Ειδικότερα, με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού: 1) Το ποινικό αδίκημα της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο και λοιπών βεβαιωμένων και ληξιπρόθεσμων εσόδων στις Δ.Ο.Υ. και τα Τελωνεία αντιμετωπίζεται πλέον ενιαία προς τον χρόνο διαπράξεως του, ανεξάρτητα του ποσού καταβολής των χρεών σε δόσεις ή εφάπαξ, 2) στο κατώτερο ληξιπρόθεσμο ποσό οφειλής, για την οποία ζητείται η ποινική δίωξη, υπολογίζονται μαζί με τη βασική οφειλή και οι λοιπές επιβαρύνσεις, όπως τα πρόστιμα, οι τόκοι και οι προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής, 3) οι ποινές καθορίζονται βάσει του κατώτερου ποσού συνολικής κατά οφειλέτη ληξιπρόθεσμης οφειλής ανεξαρτήτως του είδους χρέους (παρακρατούμενοι ή επιρριπτόμενοι φόροι, δάνεια με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου κλπ) και 4) αυξάνονται τα όρια του χρέους για τη μη καταβολή του οποίου ζητείται η ποινική δίωξη του χρέους για τη μη καταβολή του οποίου ζητείται η ποινική δίωξη του οφειλέτη.

Κατά τη σαφή εξάλλου νέα αυτή διατύπωση του άρθρου 25, για κάθε πίνακα χρεών που υποβάλλεται στον Εισαγγελέα με την αίτηση του προϊστάμενου της Δ.Ο.Υ. ασκείται ξεχωριστή ποινική δίωξη που περιλαμβάνει, ως μία πράξη, την μη καταβολή του συνολικού χρέους που αναφέρεται στον πίνακα, το οποίο είναι δυνατόν να προέρχεται από οποιαδήποτε αιτία, χωρίς διάκριση πλέον και επιρροή ανάλογα με το ύψος και την προέλευση του κάθε επί μέρους χρέους του πίνακα.

Δεν πρόκειται, δηλαδή, λόγω της μη καταβολής ενός εκάστου χρέους του πίνακα, για κατ' εξακολούθηση έγκλημα, ήτοι για περισσότερες πράξεις τελεσθείσες με ενότητα δόλου, αλλά ο νόμος, κυριαρχικά, θεωρεί ότι τα περιεχόμενα σε κάθε πίνακα χρέη, μη καταβληθέντα, συνιστούν ένα και μόνο έγκλημα, της μη καταβολής του αθροίσματος των χρεών του πίνακα καταβολής (ΑΠ 1051/2016).

Τέλος για την πλήρωση της υποκειμενικής υπόστασης του εν λόγω εγκλήματος απαιτείται δόλος (πρόθεση), με την έννοια του άρθρου 27 παρ. 1 του ΠΚ, ο οποίος (δόλος) πρέπει να καλύπτει όλα τα στοιχεία της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος, αφού δεν καθορίζεται στην οικεία διάταξη άλλη μορφή υπαιτιότητας (άμεσος ή υπερχειλής δόλος) (ΑΠ841/2023)

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασής του, με αριθμό 1179/2021, το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, που δίκασε ως δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, η οποία (ρηθείσα απόφαση) παραδεκτώς επισκοπείται για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, μετά από συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων, τα οποία προσδιορίζονται κατ' είδος σε αυτή, δέχθηκε ανελέγκτως ότι αποδείχθηκαν τα εξής: "Με την υπ' αριθμ. 169/2013/2015 καταλογιστική πράξη του Γ' Τελωνείου ΕΦΚ Θεσσαλονίκης βεβαιώθηκε χρέος σε βάρος του κατηγορουμένου, υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο με τις πρόσθετες επιβαρύνσεις ανήλθε στο ποσό των 2.544.061,66 ευρώ.

Το χρέος αυτό, το οποίο αφορά πολλαπλά τέλη και φόρους που επιβλήθηκαν για παραβάσεις του Ν. 2960/2001 περί λαθρεμπορίας αιθυλικής αλκοόλης, δεν εξοφλήθηκε από τον κατηγορούμενο, μολονότι παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων μηνών, από τη χρονολογία που κατέστη ληξιπρόθεσμο και απαιτητό, δηλαδή από τις 31.01.2016.

Λόγω της καθυστέρησης καταβολής του χρέους προς το Ελληνικό Δημόσιο υποβλήθηκε σε βάρος του η με αριθμό πρωτοκόλλου 1913/14.02.2018 αίτηση ποινικής δίωξης από τον Προϊστάμενο του Γ' Τελωνείου ΕΦΚ Θεσσαλονίκης, στην οποία επισυνάπτεται μεταξύ άλλων, αντίγραφα της προαναφερόμενης καταλογιστικής πράξης, της προσφυγής με αντικείμενο την ακύρωση αυτής που άσκησε ο κατηγορούμενος ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Εφετείου Θεσσαλονίκης με ημερομηνία 22.01.2205 και της υπ' αριθμ. 2091/2017 απορριπτικής απόφασης του Δικαστηρίου.

Με βάση τις παραδοχές αυτές πρέπει να κηρυχθεί ένοχος ο κατηγορούμενος της αξιόποινης πράξης της καθυστέρησης καταβολής χρεών προς το Ελληνικό Δημόσιο". Με βάση το προεκτεθέν σκεπτικό, το Δικαστήριο της ουσίας κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα για την αξιόποινη πράξη της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο και ειδικότερον του ότι: "Στη Θεσσαλονίκη στις 01.06.2016 τέλεσε την πράξη της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο, παραβιάζοντας τις σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις προθεσμίες καταβολής των ληξιπρόθεσμων εφάπαξ καταβλητέων χρεών του, που ήταν βεβαιωμένα στην αρμόδια υπηρεσία του Τελωνείου, καθυστερώντας την καταβολή αυτών, για χρονικό διάστημα πέραν των τεσσάρων μηνών από τη λήξη του χρόνου καταβολής του, το δε συνολικό ποσό αυτών των ληξιπρόθεσμων για καταβολή οφειλών, μαζί με τις κάθε είδους προσαυξήσεις και τόκους, υπερβαίνει το ποσό των 200.000 ευρώ.

Ειδικότερα, στον παραπάνω τόπο και χρόνο, καθυστέρησε και δεν κατέβαλε πέραν των τεσσάρων μηνών, ενώ είχαν βεβαιωθεί σε βάρος του διάφορα χρέη υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, (που αφορούν σε πολλαπλά τέλη και φόρους που επιβλήθηκαν για παραβάσεις του Ν. 2960/2001 περί λαθρεμπορίας αιθυλικής αλκοόλης) συνολικού ποσού δύο εκατομμυρίων πεντακοσίων σαράντα τεσσάρων χιλιάδων εξήντα ενός ευρώ και εξήντα έξι λεπτών του ευρώ (2.544.061,66 ευρώ), τα οποία αναφέρονται αναλυτικά ως προς το ύψος, την αιτία για την οποία οφείλονται και το χρόνο βεβαίωσης τους στον συνημμένο πίνακα χρεών του Γ' Τελωνείου ΕΦΚ Θεσσαλονίκης (αριθμ.

ειδικού βιβλίου 2/2018), που συνοδεύει ως αναπόσπαστο μέρος αυτής, την υπ' αριθμ. πρωτ. 1913/14.02.2018 αίτηση ποινικής δίωξης του Προϊσταμένου του ως άνω Τελωνείου, και έχει μέχρι την ημερομηνία σύνταξης του πίνακα ως εξής:

A A ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΙΔΟΣ ΟΦΕΙΛΗ ΛΗΞΙΠΡΟΘΕΣΜΟ ΒΑΣΙΚΗ ΟΦΕΙΛΗ TX ΠΡΟΣΑΥΞΗΣΕΙΣ ΩΣ 28.02.2018 ΣΥΝΟΛΑ 1.

169/2013/2015 ΠΟΛΛΑΠΛΑ ΤΕΛΗ 31.01.2016 2.108.629,64 50.607,11 384.824,91 2.544.061,66 Με τις παραδοχές αυτές, οι οποίες διαλαμβάνονται στο σκεπτικό, σε συνδυασμό με όσα αναφέρονται στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, που παραδεκτά αλληλοσυμπληρώνονται, το Δικαστήριο της ουσίας διέλαβε στην εν λόγω απόφασή του την απαιτούμενη από τις διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού αναφέρονται σε αυτή, με σαφήνεια, πληρότητα, χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά και κατά τρόπο επιτρέποντα τον αναιρετικό έλεγχο, τα πραγματικά περιστατικά, που αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του ως άνω εγκλήματος, για το οποίο καταδικάστηκε ο αναιρεσείων, οι αποδείξεις από τις οποίες συνήγαγε τα περιστατικά αυτά, χωρίς να είναι αναγκαίο, όπως προδιελήφθη, να εκτίθεται τι προέκυψε χωριστά από καθεμία από αυτές και χωρίς να απαιτείται αξιολογική συσχέτιση μεταξύ τους.

Ειδικότερα: Στην μνησθείσα απόφαση εκτίθεται ο χρόνος, κατά τον οποίο το ένδικο χρέος κατέστη ληξιπρόθεσμο, η αρχή η οποία προέβη στη βεβαίωση της σχετικής οφειλής, το ύψος της τελευταίας και ο τρόπος πληρωμής της, ενώ, όσον αφορά το υποκειμενικό στοιχείο του δόλου δεν ήταν αναγκαίο να αιτιολογηθεί ή να γίνει ιδιαίτερη για αυτόν μνεία, δεδομένου ότι η υποκειμενική υπόσταση της πλημμεληματικής πράξης για την οποία καταδικάστηκε ο αναιρεσείων δεν προϋποθέτει το πρόσθετο στοιχείο "της γνώσης", του λόγου δε αυτού λογιζομένου ότι ενυπάρχει στη θέληση πραγμάτωσης των πραγματικών περιστατικών, πάνω στα οποία επιστηρίζεται η συγκεκριμένη αξιόποινη πράξη.

Εξάλλου η αιτίαση του αναιρεσείοντα περί αντιφάσεως μεταξύ των παραδοχών του σκεπτικού και του διατακτικού της προσβαλλόμενης απόφασης ως προς τον χρόνο τέλεσης της ως άνω αξιόποινης πράξης (διαλαμβανομένου στο μεν σκεπτικό ότι ο χρόνος τέλεσης αυτής είναι το τετράμηνο από την 31η.01.2016, στο δε διατακτικό ότι ο χρόνος τέλεσης είναι η 01η.06.2016), είναι προεχόντως αλυσιτελής, αφενός διότι η ημερολογιακή έναρξη του τετραμήνου επιδρά στο αξιόποινο μόνο κατόπιν επικλήσεως ότι εξοφλήθη το χρέος εντός του τετραμήνου της παρ. 1 του άρθρου 25 του Ν. 1882/1990 και αφετέρου διότι η μεταβολή από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, του χρόνου τέλεσης από την 31η.01.2016 σε 1.6.2016 δεν επηρεάζει το χρόνο παραγραφής του αδικήματος.

Επιπρόσθετα επισημαίνεται ότι τόσο από τη διατύπωση του σκεπτικού, όσο και του διατακτικού της προσβαλλόμενης απόφασης ιδία του επισυναπτόμενου σ'αυτό πίνακα χρεών του Γ' Τελωνείου ΕΦΚ Θεσσαλονίκης με τρόπο αδιαμφισβήτητο προκύπτει το ληξιπρόθεσμο της ένδικης οφειλής την 31η.01.2016. Κατ' ακολουθίαν τούτων, ο υποστηρίζων τα αντίθετα μοναδικός λόγος της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ', είναι αβάσιμος. Σύμφωνα με όλα αυτά και, αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος για έρευνα, πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης. Τέλος, πρέπει να επιβληθούν στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα της παρούσης δίκης (άρθρο 578 παρ. 1 του ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 09.12.2021 και με αριθμ. 11787/30.12.2021 αίτηση του Λ. Κ. του Π. και της Α., κατοίκου ..., για αναίρεση της απόφασης με αριθμό 1179/2021 του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης.

Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται στο ποσό των διακοσίων πενήντα ευρώ (250,00 €).

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Νοεμβρίου 2022.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Και τούτης αποχωρήσασας από την υπηρεσία, η αρχαιότερη της συνθέσεως Αρεοπαγίτης και ήδη Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του την 1η Οκτωβρίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ