Supreme Court annuls lower court ruling on expropriation compensation, remanding case due to procedural error.

Απόφαση 1142 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1142/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Μαρτίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Α. Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΚΑΝΤΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ" και τον διακριτικό τίτλο "ΚΑΝΤΖΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε." που εδρεύει στην Κηφισιά Αττικής, και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεράσιμο Σπυρόπουλο και κατέθεσε προτάσεις. Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο Πάρεδρο του Ν.Σ.Κ Γεώργιο Καρακώστα, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Β.Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο Πάρεδρο του Ν.Σ.Κ Γεώργιο Καρακώστα, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΚΑΝΤΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ" και τον διακριτικό τίτλο "ΚΑΝΤΖΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε." που εδρεύει στην Κηφισιά Αττικής, και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεράσιμο Σπυρόπουλο, και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-8-2008 αίτηση της ήδη Α αναιρεσείουσας και Β αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στην Ειδική Επιτροπή Απαλλοτριώσεων του ΥΠΕΧΩΔΕ, μέσω του οποίου διαβιβάστηκε στο Εφετείο Αθηνών, μετά την έκδοση της 528/2008 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Εκδόθηκε η απόφαση 2861/2010 μη οριστική και 1444/2012 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η υπό στοιχείο Α αναιρεσείουσα με την από 14-3-2013 αίτησή της και το υπό στοιχείο Β αναιρεσείον με την από 19-3-2013 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Δημητρούλα Υφαντή ανέγνωσε την από 26-2-2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των υπό στοιχείο Α και Β αιτήσεων αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της υπό στοιχείο Α αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της υπό στοιχείο Β αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και ο καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Πρέπει να διαταχθεί η ένωση και συνεκδίκαση των από 14-3-2013 και 27-2-2014 αντιθέτων αιτήσεων αναίρεσης μεταξύ των ίδιων διαδίκων με την ιδιότητα της αναιρεσείουσας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΚΑΝΤΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ" και του αναιρεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου στην πρώτη και της αντίθετης ιδιότητας στη δεύτερη, με τις οποίες επιδιώκεται η αναίρεση της υπ' αριθμ. 1444/2012 οριστικής αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών διαδικασίας απαλλοτριώσεων (άρθρ.31 και 246 Κ.Πολ.Δ.) που εφαρμόζεται και στην προκειμένη αναιρετική διαδικασία. Ειδικά, με τη δεύτερη από τις πιο πάνω αιτήσεις επιδιώκεται παραδεκτά η αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης μόνο κατά το κεφάλαιό της που αφορά την επιδικασθείσα υπέρ της αναιρεσίβλητης δαπάνη για τη διενέργεια της διεξαχθείσης πραγματογνωμοσύνης μαζί με την επιβληθείσα επί πλέον δικαστική δαπάνη, ενόψει και του ότι με την πρώτη από 14-3-2013 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται επίσης η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και κατά τη διάταξή της για την επιδίκαση δικαστικής δαπάνης.

Α) Επί της από 14-3-2013 αίτησης αναίρεσης:

ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.11 περ.α' αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει, στα οποία περιλαμβάνονται και εκείνα που δεν προσκομίσθηκαν παραδεκτά. Εξάλλου, η διάταξη του άρθρου 19 παρ.7 και 8 του ν.2882/2001 (ΚΑΑΑ), η οποία εφαρμόζεται και στη διαδικασία άρσεως του τεκμηρίου ωφέλειας (αρθρ.33 του ν.2971/2001) ορίζει: "Η συζήτηση στο ακροατήριο πρέπει να τερματίζεται σε μία δικάσιμο.

Απόφαση για απόδειξη δεν εκδίδεται. Οι διάδικοι μέχρι να τελειώσει η συζήτηση στο ακροατήριο υποχρεούνται να προσάγουν όλα τα αποδεικτικά μέσα. Ο γραμματέας υποχρεούται να καταχωρίσει στα πρακτικά τους ουσιώδεις ισχυρισμούς των διαδίκων και τις καταθέσεις των μαρτύρων και να μνημονεύσει τα έγγραφα που προσήχθησαν από τους διαδίκους.

Οι διάδικοι δύνανται να καταθέσουν υπόμνημα, στο οποίο να αναπτύσσουν τους ισχυρισμούς που πρόβαλλαν μέσα σε δύο ημέρες από τη συζήτηση και να αντικρούσουν τους ισχυρισμούς του αντιδίκου τους μέσα στην επόμενη ημέρα". Από τις πιο πάνω διατάξεις, στις οποίες γίνεται ρητή μνεία για την προθεσμία μέχρι την οποία οι διάδικοι έχουν δικαίωμα να προσκομίσουν όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία μάλιστα εφόσον προσκομισθούν μέχρι το ακραίο χρονικό σημείο του πέρατος της συζήτησης στο ακροατήριο πρέπει να καταχωρίζονται και στα πρακτικά προκύπτει ότι η προσκόμιση και η κατάθεση των εγγράφων είναι απαράδεκτη μετά τη συζήτηση της υπόθεσης και ειδικά κατά τη διήμερη προθεσμία κατάθεσης του υπομνήματος- προτάσεων, για την αντίκρουση ισχυρισμών του αντιδίκου, αφού άλλωστε μετά τη λήξη της προαναφερόμενης διήμερης προθεσμίας παρέχεται στον διάδικο δικαίωμα αντικρούσεως μόνο των ισχυρισμών του αντιδίκου του που περιλαμβάνονται στο κατατεθέν υπόμνημα του.

Η προαναφερθείσα διήμερη προθεσμία μόνο για το υπόμνημα αρχίζει από την επομένη της συζήτησης. Στην προκειμένη περίπτωση, από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης προκύπτει ότι η συζήτηση της από 14-3-2013 ένδικης αίτησης της αναιρεσείουσας διεξήχθη στο ακροατήριο του Εφετείου Αθηνών στις 29-11-2011 και ολοκληρώθηκε αυθημερόν.

Στη συνέχεια στις 1-12-2011 και ώρα 14.00 μ.μ. το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο με την πληρεξούσια δικηγόρο του κατέθεσε εκπρόθεσμα, εντός της προαναφερθείσας διήμερης προθεσμίας από τη δικάσιμο, το από 29-11-2011, έγγραφο υπόμνημα-προτάσεις του Ελληνικού Δημοσίου, με το οποίο αντέκρουσε τους ισχυρισμούς της αναιρεσείουσας και τότε αιτούσας, που διατυπώθηκαν εξ αφορμής της κατατεθείσας έκθεσης πραγ/νης, η οποία είχε διαταχθεί με την προεκδοθείσα υπ'αριθ.2861/2010 προδικαστική απόφαση του Εφετείου, παράλληλα όμως με το ίδιο υπόμνημα επικαλέσθηκε και προσκόμισε απαράδεκτα στη λήξη ακριβώς της ίδιας διήμερης προθεσμίας που αφορούσε μόνο το κατατεθέν υπόμνημα και το υπ'αριθ.

πρωτοκόλλου ... έγγραφο της Δ12 Διεύθυνσης Απαλλοτριώσεων της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων με το οποίο διαβάσθηκαν απόψεις της υπηρεσίας επί της προαναφερθείσας έκθεσης πραγματογνωμοσύνης. Το έγγραφο αυτό που προσκομίσθηκε απαράδεκτα κατά τα προαναφερθέντα, λήφθηκε υπόψη και αξιολογήθηκε από το Εφετείο κατά τις ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης με τον ακόλουθο τρόπο. "Με την υπ' αριθ. ...

κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ, η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα (ΦΕΚ 366/5-4-2005/Δ), κηρύχθηκε συμπληρωματική αναγκαστική απαλλοτρίωση για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για τη διάνοιξη της Ε.Λ. Ελευσίνας- Σταυρού-Α/Δ Σπάτων, στο τμήμα ... από τη χ.θ. 2+100 έως τη χ.θ.5+500, στην περιοχή του ..., υπέρ και με δαπάνες του Δημοσίου.

Η έκταση που απαλλοτριώθηκε συνολικής επιφάνειας 8.398 τ.μ. βρίσκεται στο ... και εικονίζεται με κλίμακα 1:500 στο από 13-2-2004 κτηματολογικό διάγραμμα και τον αντίστοιχο κτηματολογικό πίνακα της Διεύθυνσης Δ12 Τμήμα δ' του ΥΠΕΧΩΔΕ, τα οποία έχει συντάξει ο μηχανικός Α. Γ. και έχει θεωρήσει ο Δ/ντής της εν λόγω Δ/νσης Κ.

Δ.. Συγκεκριμένα απαλλοτριώθηκε έκταση 1.341 τ.μ. από την ... ιδιοκτησία και έκταση (5.617 + 1.440=) 7.057 τ.μ. από την ... ιδιοκτησία, με φερόμενη ιδιοκτήτρια την αιτούσα εταιρεία, σύμφωνα με τα άνω κτηματολογικά στοιχεία. Από τη συνολική απαλλοτριωθείσα έκταση των 8.398 τ.μ., αποζημιώνεται από το Ελληνικό Δημόσιο συνολική έκταση 2.407 τ.μ.

και συγκεκριμένα έκταση 725 τ.μ. από την ... ιδιοκτησία και έκταση 1.682 τ.μ. (842 + 488+ 128+ 112=1.682) από την ... ιδιοκτησία, ενώ εδαφική έκταση 112 τ.μ. αποζημιώνεται από την ... ιδιοκτησία (της αιτούσας), η δε υπόλοιπη έκταση των 5.991 τ.μ. [(616 τ.μ. από την ... ιδιοκτησία και 5.375 τ.μ. (2.433+1.742+ 495+705=5.375) από την ... ιδιοκτησία], είναι αυτοαποζημιούμενη εδαφική έκταση, σύμφωνα με τα παραπάνω κτηματολογικά στοιχεία.

Με την υπ' αριθ. 7167/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών καθορίστηκε η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για τις απαλλοτριωθείσες εδαφικές εκτάσεις στο ποσό των 350 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, για δε τα επικείμενα στα αναφερόμενα σ'αυτήν ποσά. Η εδαφική έκταση των 112 τ.μ. της ... ιδιοκτησίας της αιτούσας, που αποζημιώνεται από την ...

ιδιοκτησία, επίσης, της αιτούσας, εμφαίνεται με τα στοιχεία (...) στον κτηματολογικό πίνακα και διάγραμμα, η δε αυτό αποζημιούμενη έκταση εμφαίνεται στα ίδια κτηματολογικά στοιχεία τμηματικά ως εξής: Α) από την ... ιδιοκτησία: εδαφική έκταση με τα στοιχεία ... επιφανείας 616 τ.μ., και Β) από την ... ιδιοκτησία: εδαφική έκταση 1)με τα στοιχεία ...

επιφανείας 2.433 τ.μ., 2)με τα στοιχεία ... επιφανείας 1.742 τ.μ., 3)με τα στοιχεία ... επιφανείας 495 τ.μ., 4)με τα στοιχεία ... επιφανείας 705 τ.μ. Οι ως άνω ιδιοκτησίες με αριθμούς ... και 2Β, αποτελούσαν τμήματα του κτήματος "..." στην κτηματική περιφέρεια του ..., και περιήλθαν στην αιτούσα με το υπ'αριθ.... συμβόλαιο αγοράς της συμβολαιογράφου Κρωπίας Ανδρομάχης Γκίκα από την εταιρία "Α....Σ ΑΟΒΕΚΤΕ", ως τμήματα ευρύτερης έκτασης διαφόρων αγροτικών ακινήτων εκτός σχεδίου, συνεχόμενων μεταξύ τους.

Οι αγροί αυτοί αποτελούσαν μία "ενιαία έκταση", που εκτεινόταν από βορρά προς νότο σε μια απόσταση 1500 μέτρων περίπου, με όρια βόρεια τη ..., ανατολικά την ..., δυτικά την οδό ... και οδό ... και νοτίως το ρέμα και στο βάθος το ..., όπως αναφέρεται στην έκθεση της πραγματογνωμοσύνης του Κ. Γ.. Στη συνέχεια η έκταση αυτή, με το από 20-2-2003 Π.Δ. (ΦΕΚ 199Δ/6-3-2003), εντάχθηκε στην περιοχή με στοιχείο ΚΙ δηλαδή ως Ζώνη εγκαταστάσεων δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα με καθορισμό χρήσεων γης -όπως βιομηχανικές και βιοτεχνικές μονάδες εξαιρετικά προηγμένης τεχνολογίας, γραφεία, τράπεζες, κοινωφελείς οργανισμοί, διοίκηση, επαγγελματικά εργαστήρια χαμηλής όχλησης, εγκαταστάσεις εμπορικών εκθέσεων- και όρων και περιορισμών δόμησης.

Τμήμα της μείζονος αυτής έκτασης είναι η εδαφική έκταση επιφάνειας 83.210 τ.μ. η οποία ανήκε σε "έναν αυτοτελή αγρό" εκτός σχεδίου και εντός ΓΠΣ Παλλήνης και τμήμα της απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά με την υπ' αριθ. ... ΚΥΑ για τη διάνοιξη της Ε.Λ...., μετά δε την μερική υλοποίηση της απαλλοτρίωσης αυτής αποτμήθηκε τμήμα 10.314 τ.μ.

και έτσι απέμεινε εδαφική έκταση 72.896 τ.μ. Το εναπομείναν αυτό τμήμα αγρού των 72.896 τ.μ. εμφαίνεται στα παραπάνω κτηματολογικά στοιχεία ως υπ'αριθ.2Α και 2Β ιδιοκτησίες, κτηματογραφήθηκε δε ως δύο διαφορετικές ιδιοκτησίες λόγω υλοποιημένων ορίων, όπως αναφέρεται στο από 30-11-2011 με αριθ.πρωτ.... έγγραφο της Δ12 Διεύθυνσης Απαλλοτριώσεων της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων.

Η ιδιοκτησία 2Α όπως αυτή αποτυπώνεται στο από 13-2-2004 κτηματολογικό διάγραμμα όσο και στο τοπογραφικό σχεδιάγραμμα του πραγματογνώμονα Κ. Γ. περιφραγμένη με συρματόπλεγμα, με την προηγούμενη απαλλοτρίωση (της Κ.Υ.Α. του έτους 2000) για τη διάνοιξη της Ε.Α. ... είχε ήδη διαχωριστεί σε δύο τμήματα και συγκεκριμένα το προς βορρά του απαλλοτριωθέντος τμήματος με την προαναφερόμενη ΚΥΑ του 2000 και το προς νότο του ιδίου τμήματος (προς το ρέμα), όπως εμφαίνεται τόσο στο κτηματολογικό διάγραμμα και όσο και στο τοπογραφικό σχεδιάγραμμα του πραγματογνώμονα Κ.

Γ.. Επίσης και η ιδιοκτησία 2Β λόγω της ίδιας ως άνω απαλλοτρίωσης (για τη διάνοιξη της Ε.Λ. ...) είχε μεν μορφή ενιαίας έκτασης και δεν είχε διαμοιραστεί, όμως το σχήμα της ήταν πλέον ακανόνιστο πολυγωνικό, το δε προς νότο τμήμα της, ακανόνιστου επίσης σχήματος με νότιο όριο το ρέμα επικοινωνούσε με την λοιπή έκταση με μικρή εδαφική λωρίδα έχουσα σχήμα σχεδόν τραπεζίου εμφαινόμενη με τα στοιχεία (...) στο προαναφερόμενο από 13-2-2004 κτηματολογικό διάγραμμα.

Στη συνέχεια με την επίδικη συμπληρωματική απαλλοτρίωση από την παραπάνω έκταση των 72.896 τ.μ. απαλλοτριώθηκαν 8.398ΐ•μ., όπως προαναφέρθηκε, και κατασκευάσθηκε κλειστός αυτοκινητόδρομος, σαν κλάδος εξόδου της Αττικής Οδού προς οδό ... και προς τον ... και το κέντρο των .... Έτσι με την συμπληρωματική αυτή απαλλοτρίωση κατατμήθηκαν περαιτέρω οι ως άνω υπ'αριθ.2Α και 2Β ιδιοκτησίες, και απέμεινε συνολική εδαφική έκταση 64.498 τετραγωνικών μέτρων, διαμοιρασμένη σε τρεις ξεχωριστές, εκατέρωθεν του εν λόγω αυτοκινητοδρόμου, ιδιοκτησίες.

Συγκεκριμένα α)στο τμήμα (1) εμβαδού 9.970 τ.μ. το οποίο εμφαίνεται με τα στοιχεία (...) στο συνημμένο στην υπ'αριθ. 35/2011 έκθεση πραγματογνωμοσύνης τοπογραφικό διάγραμμα του πραγματογνώμονα Κ. Γ., β)στο τμήμα (2) εμβαδού 34.280 τ.μ. που εμφαίνεται με τα στοιχεία (...) στο ίδιο τοπογραφικό διάγραμμα και γ)στο τμήμα (3) εμβαδού 20.248 τ.μ.

που εμφαίνεται με τα στοιχεία (...) επίσης στο παραπάνω τοπογραφικό διάγραμμα. Η ως άνω ενιαία έκταση, αποτελούμενη από τις 2Α και 2Β ιδιοκτησίες, πριν την απαλλοτρίωση συνόρευε βόρεια σε πλευρά ... μήκους 67 μέτρων με ασφαλτοστρωμένη οδό και σε πλευρά ... μήκους 143,59 μέτρων με όριο προηγούμενης απαλλοτρίωσης (ΦΕΚ929Δ/93), ανατολικά σε πλευρά ...

μήκους 232,18 μέτρων με όριο της ίδιας απαλλοτρίωσης, νότια σε πλευρά 497,57 μέτρων με ρέμα ... και δυτικά σε πλευρά μήκους 364,84 μέτρων με οδό του "..." έκτασης 49.589 τετρ. μέτρων του ...-η οποία εντάχθηκε στο σχέδιο με πράξη εφαρμογής που κυρώθηκε με την 10815/24-7-2001 απόφαση της Πολεοδομίας Ανατολικής Αττικής (ΦΕΚ 26Δ/25-1-1999)- η οποία όμως (οδός) δεν έχει ακόμη διανοιγεί.

Οι εν λόγω ιδιοκτησίες βρίσκονται στην κτηματική περιφέρεια του ... εκτός σχεδίου πόλης, εντός ΓΠΣ Παλλήνης (ΦΕΚ 859/Δ/30-11-1999) με μέσο μικτό συντελεστή δόμησης 0,4 (πλην κατοικίας), μέγιστο ποσοστό κάλυψης 20% και μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος κτιρίων 11 μέτρα, και εντός ΖΟΕ Κ1 του ως άνω από 20-2-2003 Π.Δ/τος. Οι χρήσεις γης και οι όροι δόμησης αυτών δεν μεταβλήθηκαν με την επίδικη απαλλοτρίωση.

Από τις ως άνω δημιουργηθείσες τρεις ξεχωριστές, εκατέρωθεν του επίδικου αυτοκινητοδρόμου, ιδιοκτησίες α)το τμήμα (1) εμβαδού 9.970 τ.μ. είναι μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο, σύμφωνα με το Π.Δ.5-13/1979 (ΦΕΚ Δ 707) και άρθρο 3 Π.Δ.20-2-2003 (ΦΕΚ 199Δ/2003), που ορίζουν όριο αρτιότητας στην εκτός σχεδίου δόμηση στην Αττική, 20.000 τ.μ.

μη επιτρεπομένης παρεκκλίσεως, β)το τμήμα (2) εμβαδού 34.280 τ.μ. είναι άρτιο και οικοδομήσιμο με εμβαδό ικανοποιητικό για οικοδομική εκμετάλλευση, γ)το δε τμήμα (3) εμβαδού 20.248 τ.μ. είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, όμως λόγω περιορισμών που τίθενται για την οικοδομησιμότητά του, οικοδομείται μικρή επιφάνεια στον πυρήνα του, και έτσι η οικοδομική του εκμετάλλευση δεν είναι ικανοποιητική.

Ειδικότερα το τμήμα αυτό συνορεύει νοτίως με το ρέμα που έχει χαρακτηρισθεί με την υπ' αριθ. 9173/1642/3-3-1993 απόφαση του Υφυπουργού ΠΕΧΩΔΕ (ΦΕΚ Δ-281) ως "ιδιαίτερου περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος", και σ'αυτό δεν επιτρέπεται δόμηση καθώς απέχει διάστημα μικρότερο των 50 μέτρων από την οριογραμμή του ρέματος, σε κάθε δε περίπτωση θα επιτρέπονταν μόνον οι απολύτως απαραίτητες κατασκευές για έργα υποδομής οργανισμών κοινής ωφέλειας.

Επίσης τίθεται περιορισμός στη γραμμή δόμησης γιατί η ... εντάσσεται στο δευτερεύον εθνικό οδικό δίκτυο και χαρακτηρίζεται αυτοκινητόδρομος (αριθ. ΔΜΕΟ/α/3190ΠΣ/1993 ΦΕΚ Β 261/93) και σύμφωνα με το άρθρο 2 το ν.2696/1999 η γραμμή δόμησης στο δευτερεύον εθνικό δίκτυο ορίζεται στα 45 μέτρα από τον άξονα της οδού και όχι λιγότερο από τα 30 μέτρα από το όριο αυτής.

Η αιτούσα στην κρινόμενη αίτηση και στις προτάσεις της ισχυρίζεται ότι λόγω της κατασκευής του επίδικου έργου υφίσταται μεγάλη μείωση η οικοδομησιμότητα των επίδικων ιδιοκτησιών της, καθώς λόγω της ως άνω κατάτμησης τους μετά την κατασκευή του έργου η επιτρεπόμενη δόμηση είναι 13.712 τ.μ. ενώ η επιτρεπόμενη δόμηση στην αρχική έκταση των 83.210 τ.μ.

ήταν 33.284 τ.μ., το ίδιο δε αναφέρει και ο πραγματογνώμονας στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης. Όμως η μείωση αυτή της οικοδομησιμότητας δεν είναι συνέπεια της επίδικης συμπληρωματικής απαλλοτρίωσης και της κατασκευής του επίδικου έργου. Και τούτο καθόσον μετά την υλοποίηση της προηγούμενης απαλλοτρίωσης με την ΚΥΑ του 2000 για τη διάνοιξη της Ε.Λ. ...

από τη συνολική εδαφική έκταση των 83.210 τ.μ. είχε απομείνει έκταση 72.896 τ.μ., ως προελέχθη, και συνεπώς είχε ήδη μειωθεί αναλόγως η οικοδομησιμότητά της, πλέον δε τούτου με την προηγούμενη απαλλοτρίωση οι επίδικες ιδιοκτησίες είχαν ήδη διαμοιραστεί όπως προεκτέθηκε και έτσι είχαν μεταβληθεί τα πολεοδομικά δεδομένα και είχε επηρεαστεί και εκ του λόγου τούτου η οικοδομησιμότητά τους.

Επιπλέον διότι αυτή (οικοδομησιμότητά) μειώνεται λόγω των περιορισμών που τίθενται από τα ισχύοντα ρυμοτομικά διατάγματα εξαιτίας των ειδικών χαρακτηριστικών της περιοχής στην οποία βρίσκονται τα εν λόγω τμήματα, όπως προαναφέρθηκε, και όχι λόγω της κατασκευής του επίδικου έργου, από το οποίο ουδόλως επηρεάστηκαν ούτε μεταβλήθηκαν.

Περαιτέρω, ως προς την προσβασιμότητα των εν λόγω ιδιοκτησιών προς τη διανοιχθείσα νέα οδό, είναι γεγονός ότι σε όλο το μήκος της και εκατέρωθεν αυτής, υπάρχουν προστατευτικά μεταλλικά κιγκλιδώματα για λόγους ασφαλείας, οπότε δεν υπάρχει προσβασιμότητα από αυτές προς την νέα αυτή οδό. Όμως δεν δημιουργήθηκε υψομετρική διαφορά ιδιοκτησιών και οδού λόγω του έργου και είναι δυνατή η χορήγηση αδείας κυκλοφοριακής σύνδεσης των ιδιοκτησιών αυτών με την οδό, όπως αναφέρεται και στην από 17-2-2009 έκθεση της επιτροπής του άρθρου 33 του ν.2971/2001.

Την δυνατότητα αυτή δεν αποκλείει ούτε ο πραγματογνώμονας, ο οποίος στην έκθεση του αναφέρει απλώς ότι απαγορεύεται οποιαδήποτε σύνδεση της οδού με τις ιδιοκτησίες όταν η απόσταση του κόμβου σύνδεσης της Αττικής Οδού είναι μικρότερη των 800 μέτρων (Υπουργική Απόφαση ΔΜΕΟ/ε/Ο/907 ΦΕΚ 715 Β/1996), περίπτωση όμως που δεν συντρέχει στην προκείμενη υπόθεση καθώς οι αποστάσεις των προσώπων των ιδιοκτησιών απέχουν πλέον των 800 μέτρων από τα σημεία εισόδου και εξόδου στον αυτοκινητόδρομο και στην εγκρινόμενη μελέτη κυκλοφοριακής σύνδεσης θα εγκριθούν και τα σημεία όπου θα αφαιρεθούν ή μετακινηθούν τα στηθαία ασφαλείας καθώς και η οριζόντια και κατακόρυφη σήμανση, όπως αναφέρεται και στο υπ' αριθ.

πρωτ. Δ12/ 8621/ 30-11-2011 έγγραφο της Δ12 Διεύθυνσης Απαλλοτριώσεων της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων. Περαιτέρω, οι εν λόγω ιδιοκτησίες με την κατασκευή της νέας οδού (επιδίκου έργου) σαφώς προβλήθηκαν και ωφελήθηκαν εκ της προβολής αυτής, καθώς δεν είχαν πρόσωπο στην ... όπως φαίνεται και στο προσκομιζόμενο έγχρωμο τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού Γ.

Γ., όσα δε αντίθετα ισχυρίζεται η αιτούσα είναι αβάσιμα, επιπλέον δε αναβαθμίστηκε η αξία τους από τη σύντμηση της απόστασης που τις συνδέει προς τον κεντρικό οδικό άξονα της Αττικής Οδού καθώς και προς το Κέντρο του Δήμου .... Η επιτροπή του άρθρου 33 ν. 2971/01 στη σχετική έκθεση της εισηγείται ομόφωνα την άρση της υποχρέωσης προς αυτοαποζημίωση σε ποσοστό 10% η οποία οφείλεται στο γεγονός ότι λόγω της ύπαρξης του προστατευτικού κιγκλιδώματος στην πρόσοψη των ιδιοκτησιών πιθανόν να απαιτηθεί για τις εισόδους άδεια κυκλοφοριακής σύνδεσης των ιδιοκτησιών με την οδό.

Με βάση τα παραπάνω κρίνεται ότι οι επίδικες ιδιοκτησίες από την κατασκευή του έργου δεν βλάπτονται, ωφελήθηκαν δε από αυτό σε ποσοστό 90% και δεν συντρέχει το σχετικό τεκμήριο ωφέλειας σε ποσοστό 10%, και συνακόλουθα πρέπει να αρθεί ως προς αυτές το τεκμήριο ωφέλειας σε ποσοστό 10%. Πρέπει, κατά συνέπεια, να γίνει εν μέρει δεκτή η αίτηση ως και κατ' ουσίαν βάσιμη και να αναγνωριστεί ότι δεν συντρέχει το τεκμήριο ωφελείας σε ποσοστό 10% για τις ως άνω ιδιοκτησίες υπ'αριθ.2Α και 2Β της αιτούσας." Επομένως, τα όσα ισχυρίζεται η αναιρεσείουσα της από 14.3.2014 αίτησης αναίρεσης με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, υπό την επίκληση πλημμέλειας από τον αριθ.11 περ.

α' του άρθρου 559 ΚΠολΔ κρίνονται βάσιμα, και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στο σύνολό της.

Εξάλλου, μετά την παραδοχή της από 14-3-2013 αίτησης, πρέπει ν' απορριφθεί ως άνευ αντικειμένου πλέον η συνεκδικαζόμενη από 19-3-2013 αντίθετης αίτησης του Ελληνικού Δημοσίου.

Μετά από αυτά, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση στο ίδιο Εφετείο για περαιτέρω εκδίκαση, από άλλη σύνθεση, που είναι δυνατή (άρθρο 580 παρ.13 ΚΠολΔ), να διαταχθεί η απόδοση στην αναιρεσείουσα της από 14-3-2013 αίτησης του παραβόλου που κατέθεσε κατά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης (άρθρ. 495 παρ.4 ΚΠολΔ, και να καταδικασθεί το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (άρθρ. 176 και 183 ΚΠολΔ), χωρίς να εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση η διάταξη του άρθρου 22 του ν.3693/1957 (άρθρ.18 παρ.4εδ.γ ν.2882/2001).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει τις από 14-3-2013 και 19-3-2013 αιτήσεις αναίρεσης.

Απορρίπτει την από 19-3-2013 αίτηση αναίρεσης.

Αναιρεί την υπ' αριθ. 1444/2012 οριστική απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Διατάσσει την απόδοση στην αναιρεσείουσα της από 14-3-2013 αίτησης του παραβόλου που κατέθεσε κατά την άσκηση της από 14-3-2013 αίτησης.

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας της από 14-3-2013 αίτησης, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3000) Ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Απριλίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 30 Μαΐου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ