Supreme Court accepts prosecutor's recusal due to friendship with defense lawyer, ensuring impartiality in appeal case.

Απόφαση 1140 / 2024 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)ΑΡΙΘΜΟΣ 1140/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνα Νάκου, Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο, Γεώργιο Παπαγεωργίου - Εισηγητή και Φώτιο Μουζάκη, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Στυλιανού Κωσταρέλλου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ε. Κ.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 18 Σεπτεμβρίου 2024, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, περί της από 09.09.2024 δήλωση αποχής του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Σοφουλάκη, που ορίσθηκε Εισαγγελέας έδρας του Ζ' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου της δικασίμου 02.10.2024. Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Στυλιανός Κωσταρέλλος εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ευδοκίας Πούλου με αριθμό πρωτ.174/13.09.2024, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:

"Εισάγω, σύμφωνα με το άρθρο 23 του ΚΠΔ, ενώπιον του Δικαστηρίου Σας που συνεδριάζει ως Συμβούλιο, την από 9/9/2024 δήλωση αποχής του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Σοφουλάκη Κωνσταντίνου και εκθέτω τα ακόλουθα:

Σύμφωνα με το άρθρ.23 ΚΠΔ οι δικαστές οφείλουν να δηλώσουν στον Πρόεδρο του Δικαστηρίου τους τυχόν σοβαρούς λόγους ευπρέπειας που επιβάλλουν την αποχή τους από την άσκηση των καθηκόντων τους. Η αποχή του δικαστικού λειτουργού από την άσκηση των καθηκόντων του επιβάλλεται και όταν συντρέχουν σοβαροί λόγοι ευπρεπείας καίτοι δεν συντρέχουν ευθέως λόγοι αποκλεισμού (άρθρ.14 ΚΠΔ) ή λόγοι εξαίρεσης (άρθρ.15 ΚΠΔ).

Ως σοβαροί λόγοι ευπρεπείας μπορεί να θεωρηθούν εκείνου που μπορεί να κλονίσουν την εμπιστοσύνη των διαδίκων για το απολύτως αντικειμενικό, απροκάλυπτο και αδιάβλητο της κρίσης τους. Στην κατηγορία αυτή υπάγονται, εκτός των άλλων, που δικαιολογούν την αποχή οι ιδιαίτερες άμεσες ή έμμεσες σχέσεις του Δικαστή ή Αντεισαγγελέα με κάποιον από τους διαδίκους (ΑΠ 441/2013, ΑΠ 15/2011, ΑΠ 70/2003).

Η αίτηση αποχής μέλους του Αρείου Πάγου κρίνεται σύμφωνα με το άρθρο 20 του ΚΠΔ από το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου. Στην προκειμένη περίπτωση με την παραπάνω αίτηση αποχής του προς την Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ο αιτών Σοφουλάκης Κωνσταντίνος, ζητεί να απόσχει από την δικάσιμο του Ζ' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου της 2/10/2024, όπου έχει ορισθεί ως Εισαγγελέας, κατά την οποία έχει εισαχθεί για συζήτηση η από 15/4/2024 αίτηση του Τ.

Γ. του Σ., για αναίρεση της υπ' αριθ. 33 από 30/11/2023 τελεσίδικης απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Καλαμάτας, με την οποία κηρύχθηκε ένοχος για τις πράξεις α) της ανθρωποκτονίας από πρόθεση κατά συναυτουργία και β) της ληστείας τελεσθείσας με ιδιαίτερη σκληρότητα σε βάρος προσώπου που συνδέεται αιτιωδώς με τη θανάτωσή του κατά συναυτουργία, οι οποίες προβλέπονται και τιμωρούνται από τις διατάξεις των άρθρων 1, 14, 26, 27, 45, 51, 52, 59, 76, 79, 299 παρ.1 και 380 παρ.2 εδ.β'-1α' Π.Κ.

Η ποινική υπόθεση έλαβε αριθμό Κ449/2024 και αριθμό εκθ.15. Το παραπάνω αίτημα το υπέβαλε ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, καθόσον ενώ κατά την επεξεργασία της άνω αίτησης αναίρεσης, διαπίστωσε ότι αυτή είχε υποβληθεί και υπογραφεί για λογαριασμό του ως άνω αναιρεσείοντος από τον παραστάντα κατά την συζήτηση της υπόθεσης ως συνήγορο υπεράσπισης του (όπως συνάγεται από τα πρακτικά της προσβαλλόμενης απόφασης), δικηγόρο Πειραιά, Στέφανο Φακή του Δημητρίου (AM Δ.Σ.Π. 3499), κάτοικο Πειραιά, Πραξιτέλους 18, όμως την 9/9/2024 έλαβε γνώση ότι ο ως άνω πληρεξούσιος δικηγόρος του αναιρεσείοντος Στέφανος Φακής κατέθεσε στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου εμπροθέσμως πρόσθετους λόγους, κατ' άρθρ.509 ΚΠΔ, επί της ως άνω αίτησης αναίρεσης, διορίζοντας αντίκλητους εκτός του προαναφερομένου (Στεφάνου Φακή) και τον δικηγόρο Θεσ/νίκης Αθανάσιο Ζαχαριάδη (AM Δ.Σ.Ο. 4595, οδός Λ.

Σοφού 12, τηλ.2310521914), με τον οποίο τον συνδέει από τριακονταετίας πνευματική συγγένεια και συγκεκριμένα παρέστην στην στέψη του γάμου του με την σύζυγο του ως κουμπάρος του ζεύγους και έκτοτε διατηρούν κοινωνικές σχέσεις, αλλά και προσωπική επικοινωνία, έχοντας ιδιαίτερες σχέσεις φιλίας. Ο δικηγόρος Θεσ/νίκης Αθανάσιος Ζαχαριάδης με τους παραπάνω πρόσθετους λόγους διορίσθηκε από τον αναιρεσείοντα και αυτός ως αντίκλητος του, επιλαμβανόμενος έτσι της ποινικής του υπόθεσης, εκδικαζόμενη η αφορώσα την τελευταία (υπόθεση) αίτηση αναίρεσης μετά των προσθέτων λόγων την 02/10/2024 στο Ζ' Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου.

Επειδή η προαναφερόμενη δήλωση παραδεκτά εισάγεται ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, που συνεδριάζει ως Συμβούλιο κατά το άρθρο 23 παρ.4 του ΚΠΔ (ΑΠ 441/13, ΑΠ 2117/13).

Επειδή η αίτηση αυτή είναι βάσιμη στην ουσία της, πρέπει να γίνει δεκτή.

Για τους λόγους αυτούς Προτείνω: Να γίνει δεκτή η από 9/9/2024 δήλωση αποχής του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Σοφουλάκη Κων/νου από την άσκηση των καθηκόντων του ως Εισαγγελέα της σύνθεσης του Ζ' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, που θα συνεδριάσει την 02/10/2024, σχετικά με την συζήτηση της με αριθ. υπόθ. Κ449/2024 και με αριθμό εκθ. 15 υπόθεση με αναιρεσείοντα τον Τ. Γ. του Σ., κατόπιν της από 15/4/2024 αίτησής του για αναίρεση της υπ' αριθ. 33/30-11-2023 απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Καλαμάτας, με την οποία κηρύχθηκε ένοχος για πράξεις της ανθρωποκτονίας από πρόθεση κατά συναυτουργία, της ληστείας τελεσθείσας με ιδιαίτερη σκληρότητα σε βάρος προσώπου που συνδέεται αιτιωδώς με την θανάτωσή του κατά συναυτουργία.

Η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ευδοκία Πούλου"

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Η από 9.9.2024 με αριθμό πρωτ. 6031/10.9.2024 δήλωση αποχής του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Σοφουλάκη παραδεκτά εισάγεται ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, που συνεδριάζει ως συμβούλιο κατά το άρθρο 23 παρ.4 Κ.Π.Δ. και πρέπει να εξεταστεί κατ' ουσία.

ΙΙ. Σύμφωνα με το άρθρο 23 παρ.3 του Κ.Π.Δ., εκτός των στο άρθρο 14 του ιδίου Κώδικα αναγραφομένων λόγων αποκλεισμού, με τη συνδρομή κάποιου των οποίων, τα δικαστικά πρόσωπα που αναφέρονται σε αυτό δεν δύνανται να ασκήσουν τα καθήκοντά τους, ως και του στο επόμενο άρθρο 15 λόγου εξαιρέσεως, που επιβάλλει επίσης την αποχή αυτών από την ενάσκηση των καθηκόντων τους σε ορισμένη υπόθεση, περίπτωση τέτοιας αποχής εμφανίζεται, επίσης, και όταν σοβαροί λόγοι ευπρέπειας επιβάλλουν αυτή.

Ο όρος "ευπρέπεια" περιέχει κρίση αντικειμενική, ενώ "ευθιξία" είναι ιδιότητα ατόμου. Η εξαντλητική απαρίθμηση των σοβαρών λόγων ευπρέπειας είναι αδύνατη γιατί, εάν και πότε υπάρχουν τέτοιοι λόγοι, είναι ζήτημα πραγματικό, για το οποίο θα κρίνει κάθε φορά το αρμόδιο δικαστήριο ή συμβούλιο, που επιλαμβάνεται του θέματος, κατά τις κρατούσες δεοντολογικές αντιλήψεις.

Γενικά τέτοιοι λόγοι ευπρέπειας συντρέχουν, όταν η συμμετοχή του δικαστικού λειτουργού στην εκδίκαση συγκεκριμένης υποθέσεως μπορεί να δώσει αφορμή σε δυσμενές γι' αυτόν σχόλιο για την αντικειμενική και ανεπηρέαστη, από οτιδήποτε και απ' οποιονδήποτε διευρεύνησή της, σε τρόπο ώστε να τίθεται σε αμφιβολία η ελεύθερη και μη προκατειλημμένη κρίση του.

Ειδικότερα, στην κατηγορία αυτή υπάγονται εκτός άλλων περιπτώσεων, που δικαιολογούν την αποχή, οι ιδιαίτερες άμεσες ή έμμεσες σχέσεις του δικαστή ή του εισαγγελέα, με κάποιον από τους διαδίκους (ΑΠ 187/2024, ΑΠ 525/2019, ΑΠ 400/2018, ΑΠ 255/2017, ΑΠ 251/2017, ΑΠ 1809/2016, ΑΠ 441/2013). Επίσης σύμφωνα με την παραγρ. 3 του ως άνω άρθρου 23, η δήλωση αποχής του δικαστικού λειτουργού, πρέπει να είναι αιτιολογημένη και να στηρίζεται σε συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά και όχι αόριστα, προς αποφυγή απλώς του δηλούντος να δικάσει ορισμένη υπόθεση, εκτός άλλων και από έλλειψη σθένους.

Η άποψη αυτή συμπορεύεται και με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ, με την οποία καθιερώνεται "το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη", όχι με την έννοια της ορθότητας της αποφάσεως, αλλά της έγκαιρης, ουσιαστικής και αδιάβλητης υπό διαδικαστικές [δικονομικές εγγυήσεις], διεξαγωγής της δίκης, ώστε να είναι δυνατή η αντικειμενική αναζήτηση της αλήθειας και η έγκαιρη και αποτελεσματική προστασία του διαδίκου.

Μία από τις εγγυήσεις αυτές είναι η ανεξαρτησία και αμεροληψία του δικαστηρίου, το οποίο λειτουργεί σύμφωνα με τον εθνικό νόμο και αποφαίνεται επί της βασιμότητας της ποινικής κατηγορίας αν πρόκειται για ποινική υπόθεση. Άλλωστε, η ύπαρξη αντικειμενικού δικαστή αποτελεί ειδικότερη έκφραση της γενικότερης αρχής του κράτους δικαίου, που απορρέει από το Σύνταγμα και τις καθιερούμενες από αυτόν εγγυήσεις υπέρ του πολίτη, ο οποίος έχει αξίωση να δικάζεται από αντικειμενικό αμερόληπτο δικαστή (ΑΠ 642/2024, ΑΠ 889/2023 ΑΠ 167/2023, ΑΠ 1615/2022, ΑΠ 1328/2022, ΑΠ 982/2020, ΑΠ 60/2020, ΑΠ 92/2020, ΑΠ 1287/2018, ΑΠ 251/2017, ΑΠ 172/2017, ΑΠ 429/2015).

ΙΙΙ. Στην υπό κρίση δήλωση αποχής του προς τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Σοφουλάκης εκθέτει ότι: "Με την, από 13/06/2024 πράξη Σας, ορίσθηκα, ως Εισαγγελέας έδρας του Ζ' Ποινικού τμήματος του Αρείου Πάγου, κατά τη δικάσιμο της 02/10/2024, προς εκδίκαση, μεταξύ άλλων και της υποθέσεως "15" εκθέματος ποινικής υποθέσεως (: 449/2024) επί της από 15/04/2024 αίτησης του Γ.

Τ. του Σ., για αναίρεση της υπ' αριθ. 33 από 30/11/2023 τελεσίδικης απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Καλαμάτας, με την οποία κηρύχθηκε ένοχος για τις πράξεις: α) της ανθρωποκτονίας από πρόθεση κατά συναυτουργία και β) της ληστείας τελεσθείσας με ιδιαίτερη σκληρότητα σε βάρος προσώπου που συνδέεται αιτιωδώς με τη θανάτωσή του κατά συναυτουργία, οι οποίες προβλέπονται και τιμωρούνται από τις διατάξεις των άρθρων 1,14, 26, 27,45, 51, 52, 59, 76, 79, 299 παρ.1 και 380 παρ. 2 β' - 1α' ΠΚ.

Κατά, την επεξεργασία της ως άνω αιτήσεως αναιρέσεως, διαπίστωσα ότι αυτή είχε υποβληθεί και υπογράφει για λογαριασμό του ως και άνω αναιρεσείοντος από τον παραστάντα κατά τη συζήτηση της υποθέσεως συνήγορο υπερασπίσεως του (: όπως συνάγεται από τα πρακτικά της προσβαλλομένης αποφάσεως), δικηγόρο Πειραιά, Στέφανο Φακή του Δημητρίου (ΑΜ ΔΣΠ 3499), κάτοικο Πειραιά, οδός Πραξιτέλους αριθ 118.

Πλην όμως σήμερα (09/09/2024) έλαβα γνώση ότι ο ως άνω πληρεξούσιος δικηγόρος του αναιρεσείοντος Στέφανος Φακής, κατέθεσε στην εισαγγελία του Αρείου Πάγου, εμπροθέσμως πρόσθετους λόγους, κατ' άρθρον 509 ΚΠΔ, επί της άνω αίτησης αναιρέσεως, διορίζοντας αντικλήτους εκτός του προαναφερομένου (Στέφανο Φακή) και τον δικηγόρο Θεσσαλονίκης Αθανάσιο Ζαχαριάδη (ΑΜ ΔΣΘ 4595, οδός Λ.

Σοφού 12 τηλ. 2310 521- 914), με τον οποίο με συνδέει από τριακονταετίας πνευματική συγγένεια και συγκεκριμένα παρέστην στη στέψη του γάμου του με τη σύζυγό του ως κουμπάρος του ζεύγους και έκτοτε διατηρούμε κοινωνικές σχέσεις, αλλά και προσωπική επικοινωνία έχοντας και ιδιαίτερες σχέσεις φιλίας". Ενόψει του ότι κατά τη δήλωση αποχής, ο δηλών την αποχή από τα καθήκοντά του, ανωτέρω Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου συνδέεται με πνευματική συγγένεια και ιδιαίτερη στενή οικογενειακή φιλία με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, είναι σαφές ότι μπορεί να τεθεί σε αμφιβολία η ελεύθερη κρίση ή το απροκατάληπτο του ανωτέρω εισαγγελικού λειτουργού στη συγκεκριμένη υπόθεση.

Συνεπώς, στην παρούσα περίπτωση, ναι μεν δεν υπάρχει λόγος που να επιβάλει ευθέως τον αποκλεισμό κατ' άρθρο 14 ΚΠΔ, ή την εξαίρεση κατ' άρθρο 15 ΚΠΔ του εν λόγω εισαγγελικού λειτουργού από την άσκηση των καθηκόντων του στην ανωτέρω υπόθεση, υφίστανται όμως, σύμφωνα με τα εντεθέντα στην ανωτέρω νομική σκέψη, σοβαροί λόγοι ευπρέπειας, κατά τη διάταξη του άρθρου 23 παρ.2 ΚΠΔ που επιβάλλουν, να απόσχει από την άσκηση των καθηκόντων του, ως Εισαγγελέως κατά την εκδίκαση της ως άνω αίτησης αναίρεσης. Κατ' ακολουθίαν, η κρινόμενη δήλωση αποχής πρέπει να γίνει δεκτή κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δέχεται την από 9.9.2024 με αριθμό πρωτ. 6031/10.9.2024 δήλωση αποχής του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Σοφουλάκη Αποφαίνεται ότι ο ανωτέρω εισαγγελικός λειτουργός, ο οποίος έχει ορισθεί ως Εισαγγελέας της έδρας κατά τη δικάσιμο της 02/10/2024 του Ζ' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, πρέπει να απόσχει των καθηκόντων του κατά την εκδίκαση της από15/04/2024 αίτησης αναίρεσης του Γ. Τ. του Σ. κατά της υπ' αριθ. 33 από 30/11/2023 τελεσίδικης απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Καλαμάτας, που έχει λάβει αριθμό εκθέματος 15 και έχει προσδιοριστεί για την ανωτέρω δικάσιμο.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 30 Σεπτεμβρίου 2024.

Και, Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 30 Σεπτεμβρίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ