Supreme Court allows appeal against dismissal of summary payment order due to unclear rent reduction grounds.

Απόφαση 1140 / 2022 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1140/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Κρυσταλλίδου, Μαρία Ανδρικοπούλου, Κυριάκο Μπαμπαλίδη και Γεώργιο Αυγέρη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Ιανουαρίου 2022, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (e-ΕΦΚΑ), όπως μετονομάστηκε ο ΕΦΚΑ, ως καθολικός διάδοχος του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ - ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ (ΙΚΑ - ΕΤΑΜ)", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Τσοκανά, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Σύρμα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-5-2017 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 933/2018 του ίδιου Δικαστηρίου και 2600/2020 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 6-7-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 632 παρ. 1 και 633 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., προκύπτει ότι η ανακοπή κατά διαταγής πληρωμής είναι μία ειδική μορφή της ανακοπής των άρθρων 583 επ. Κ.Πολ.Δ. και πρέπει να περιέχει, εκτός από τα στοιχεία κάθε δικογράφου (άρθρα 117 και 118 Κ.Πολ.Δ.) και σαφή έκθεση των γεγονότων (άρθρου 216 Κ.Πολ.Δ.) που στηρίζουν τους λόγους της ανακοπής, για τους οποίους ζητείται η ακύρωση της διαταγής πληρωμής και οι οποίοι πρέπει να είναι σαφείς και ορισμένοι (ΑΠ 991/2007).

Λόγους ανακοπής μπορεί να αποτελέσουν όλες οι ενστάσεις που καταλύουν τόσο τον τίτλο, όσο και το δικαίωμα του δανειστή που βεβαιώνεται με τη διαταγή πληρωμής και ειδικότερα οι ενστάσεις που αναφέρονται στην έλλειψη προϋποθέσεων που τίθενται από τα άρθρα 623 και 624 Κ.Πολ.Δ. για την έκδοση της διαταγής πληρωμής και όσες αναφέρονται στη μη ισχύ του δικαιώματος που επικαλείται ο δανειστής και βεβαιώνεται με τη διαταγή πληρωμής, εάν δε οι ενστάσεις δεν είναι ορισμένες, η ανακοπή απορρίπτεται, λόγω ακυρότητος του δικογράφου της (ΑΠ 1026/2013, ΑΠ 662/2010, ΑΠ 298/2010).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ., "Αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά τον νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης". Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί, οι οποίοι τείνουν στην θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολ.Α.Π. 3/1997). "Πράγματα", κατά την ανωτέρω έννοια, συνιστούν και οι λόγοι ανακοπής (ενστάσεις) κατά διαταγής πληρωμής (ΑΠ 1411/2007).

Εξάλλου, κατά τον αριθμό 14 του ιδίου ως άνω άρθρου: "Αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά τον νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο". Ο από την ανωτέρω διάταξη λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν το δικαστήριο, παρά τη μη επαρκή έκθεση σε αυτήν των στοιχείων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, ανακοπής ή ένστασης την έκρινε ορισμένη, θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών την απέρριψε ως αόριστη (ΑΠ 282/2020, ΑΠ 583/2017).

Στην προκείμενη περίπτωση, το ανακόπτον ν.π.δ.δ. και ήδη αναιρεσείον, με την επωνυμία "ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (e-ΕΦΚΑ), όπως μετονομάστηκε ο ΕΦΚΑ , ως καθολικός διάδοχος του ν.π.δ.δ. με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ- ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ (ΙΚΑ- ΕΤΑΜ", με την από 5.5.2017 ανακοπή του κατά της 2104/2017 διαταγής πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που επιτρεπτά, κατ' άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, επισκοπείται, εξέθετε ότι δυνάμει του από 17.5.2006 ιδιωτικού συμφωνητικού μίσθωσης το ΙΚΑ- ΕΤΑΜ και ήδη ΕΦΚΑ, μίσθωσε από την ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "..." το πολυώροφο κτίριο επί της συμβολής των οδών ...

και ..., με μηναίο μίσθωμα 39.000 ευρώ. Ότι με το .../18.4.2008 συμβόλαιο αγοραπωλησίας και σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης του συμβ/φου Αθηνών Γεωργίου Θωμά Στεφανάκου, η αναιρεσίβλητη απέκτησε κατά πλήρη κυριότητα το ανωτέρω μίσθιο και παράλληλα το εκμίσθωσε στην εταιρεία με την επωνυμία "...", ορίζοντας, επιπλέον, ότι στην ανωτέρω μίσθωση με το ΙΚΑ- ΕΤΑΜ, δεν θα υπεισέλθει η αναιρεσίβλητη αλλά η μισθώτρια εταιρεία "...", ως υπεκμισθώτρια ενώ σε περίπτωση πρόωρης λύσης της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης δια καταγγελίας ή λήξης αυτής άνευ άσκησης του δικαιώματος εξαγοράς από την εταιρεία "...", η από 17.5.2006 μίσθωση θα συνεχίσει να λειτουργεί με τους ίδιους όρους απευθείας μεταξύ της αναιρεσίβλητης και του ΙΚΑ- ΕΤΑΜ.

Ότι με το από 18.4.2008 ιδιωτικό συμφωνητικό μίσθωσης η εταιρεία "..." υπεκμίσθωσε στο ΙΚΑ- ΕΤΑΜ το ανωτέρω κτίριο με μηνιαίο μίσθωμα 39.000 ευρώ, ενώ στη συνέχεια με το από 28.9.2010 ιδιωτικό συμφωνητικό τροποποιήθηκε η μίσθωση κατά το ποσό του μηνιαίου μισθώματος, το οποίο από το ποσό των 39.624 ευρώ, που ανέρχονταν τότε μειώθηκε κατά 15%, ήτοι μειώθηκε στο ποσό των 33.680,40 ευρώ (36.924- 5.943,60) για την χρονική περίοδο από 1.7.2010 έως και 21.8.2011.

Ότι κατά το χρονικό διάστημα από 22.8.2011 έως 30.9.2012 το μίσθωμα ανήλθε στο ποσό των 31.699,20 ευρώ, ενώ κατά το χρονικό διάστημα από 1.10.2012 έως 31.12.2014 το μίσθωμα, δυνάμει του άρθρου 2 ν.4081/2012, μειώθηκε στο ποσό των 24.074,40 ευρώ. Συγκεκριμένα, κατ' εφαρμογή των διατάξεων του ανωτέρω νόμου, το μίσθωμα μειώθηκε ως εξής: α) για το ποσό του μηνιαίου μισθώματος έως τα 1.000 ευρώ, κατά ποσοστό 10%, ήτοι κατά 100 ευρώ, β) για το ποσό των 1.000,01 ευρώ έως 2.000 ευρώ κατά ποσοστό 15%, ήτοι 150 ευρώ, γ) για το ποσό του μηνιαίου μισθώματος από 2.000,01 ευρώ έως 3.000 ευρώ, κατά ποσοστό 20%, ήτοι κατά 200 ευρώ, δ) για το ποσό του μηνιαίου μισθώματος που υπερβαίνει τις 3.000 ευρώ κατά ποσοστό 25%, ήτοι κατά το ποσό των 7.174,80 ευρώ (31.699,20- 3.000= 28.699,20 χ 25%).

Ότι, συνολικά το μίσθωμα μειώθηκε κατά το ποσό των 7.624,80 ευρώ (100+ 150+ 200+ 7.174,80) και έκτοτε και μέχρι τις 31.12.2014 ανήλθε στο ποσό των 24.074,40 ευρώ (31.699,20- 7.624,80), ενώ τα τέλη χαρτοσήμου επιβαρύνουν τον εκμισθωτή κατά το άρθρο 13 του από 18.4.2008 ιδιωτικού συμφωνητικού μίσθωσης. Ακολούθως, εξέθετε, με το δεύτερο λόγο ανακοπής, ότι εσφαλμένα με την διαταγή πληρωμής επιτάσσεται να καταβάλει το συνολικό ποσό των 646.425 ευρώ, για μισθώματα της χρονικής περιόδου από Ιανουάριο 2015 έως και Φεβρουάριο 2017, ήτοι για 26 μήνες, προσδιορίζοντας εσφαλμένα το ύψος του μηνιαίου μισθώματος στο ποσό των 24.862,50 ευρώ και ζητούσε την ακύρωση της διαταγής πληρωμής, αίτημα που περιλαμβάνει και τη μερική ακύρωση της διαταγής πληρωμής.

Τον ανωτέρω λόγο ανακοπής, απέρριψε το Εφετείο με την ακόλουθη αιτιολογία: "... Με τον δεύτερο λόγο της ανακοπής, το εκκαλούν ισχυρίζεται ότι το ύψος του συμφωνηθέντος μισθώματος για το χρονικό διάστημα 1.1.2018 έως 28.2.2017 ανέρχεται σε 24.074,40 ευρώ μηνιαίως, ήτοι στο συνολικό ποσό των 625.934,40 ευρώ (24.074,40 ευρώ χ 26 μήνες) και όχι στο επιδικασθέν ποσό των 646.425 ευρώ, χωρίς όμως να αναφέρεται ο τρόπος και ο λόγος αυτής της μείωσης του μισθώματος που και αληθής υποτιθέμενος, θα οδηγούσε σε μερική ακυρότητα της προαναφερθείσας διαταγής πληρωμής.

Συνεπώς ο δεύτερος λόγος ανακοπής πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος..". Ωστόσο, από τα επικαλούμενα ως άνω, για τη θεμελίωση του δεύτερου λόγου ανακοπής περί ακυρότητας της διαταγής πληρωμής, λόγω εσφαλμένου προσδιορισμού του ύψους του μισθώματος και κατ' επέκταση του συνολικού ποσού που το αναιρεσείον επιτάσσεται να καταβάλει, πραγματικά περιστατικά, σαφώς συνάγεται και ο τρόπος και ο λόγος της μείωσης του συμφωνηθέντος μηνιαίου μισθώματος στο ποσό των 24.024,40 ευρώ, αφού προσδιορίζεται α) το μηνιαίο μίσθωμα που αρχικά, κατά τη σύμβαση μίσθωσης και πριν τις μειώσεις, όφειλε το αναιρεσείον, β) οι διατάξεις του νόμου και ειδικά το άρθρο 2 του ν. 4081/2012, σχετικώς με τα μισθώματα, τα οποία κατά την έναρξη ισχύος των διατάξεων του ως άνω άρθρου (27.9.2012) καταβάλλουν το Ελληνικό Δημόσιο και οι φορείς του δημοσίου τομέα, όπως αυτός προσδιορίζεται στην παρ.1 του άρθρου 1Β του ν.2362/1995, το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 2 του ν.3871/2010 και συμπληρώθηκε με την παρ.1α του άρθρου 50 του ν.3943/2011, για τη μίσθωση ακινήτων, στα οποία στεγάζονται οι υπηρεσίες τους, όπως τα μισθώματα αυτά αναπροσαρμόστηκαν συμφώνως με τις διατάξεις του άρθρου 21 του ν. 4002/2011, γ) τον, κατ' εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων, τρόπο υπολογισμού της μείωσης του μηνιαίου μισθώματος, κατά το αναφερόμενο χρονικό διάστημα, που οδηγεί στην με την ανακοπή προσδιοριζόμενη μείωση του μισθώματος και στον εσφαλμένο προσδιορισμό αυτού που γίνεται με την ανακοπτόμενη διαταγή πληρωμής και κατ' επέκταση του εσφαλμένου συνολικού ποσού που το ανακόπτον επιτάσσεται να καταβάλει και δ) συγκεκριμένο αίτημα και ειδικά την δια το λόγο αυτό ακύρωση της διαταγής πληρωμής.

Επομένως, ο ανωτέρω λόγος ανακοπής ήταν πλήρως ορισμένος και το Εφετείο, που απέρριψε αυτόν με την προσβαλλόμενη απόφασή του ως αόριστο, παρέλειψε να λάβει υπόψη πράγματα παραδεκτώς προταθέντα που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτο. Ως εκ τούτου ο μοναδικός λόγος αναίρεσης, κατ' εκτίμηση του οποίου το αναιρεσείον (αν και επικαλείται το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ) αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση τις από τον αρ. 8 και 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλειες, είναι βάσιμος.

Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτή η ένδικη αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλον δικαστή, εκτός εκείνου που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση, αφού χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη, λόγω ήττας της, στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, (άρθρα 176, 183, 191 παρ.2 ΚΠολΔ), μειούμενης, όμως, κατά τα άρθρα 62 παρ. 3 περ.θ' ν. 4387/2016 και 22 παρ.1 ν.3693/1957 (που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αριθ.19 ΕισΝΚΠολΔ), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ.12 ν.1738/1987 και αριθ.2 της 134423 οικ/8-12-1992 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ 11/Β/20.1.1993) (ΑΠ 16/2020, ΑΠ 343/2018), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 2600/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλον από εκείνον που εξέδωσε την απόφαση δικαστή.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος που ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Μαΐου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 22 Ιουνίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ