Supreme Court accepts prosecutor's recusal due to thirty-year spiritual kinship with defense lawyer.

Απόφαση 1139 / 2024 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)ΑΡΙΘΜΟΣ 1139/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνα Νάκου, Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο, Γεώργιο Παπαγεωργίου-Εισηγητή και Φώτιο Μουζάκη, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Στυλιανού Κωσταρέλλου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέα Ε. Κ.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 18 Σεπτεμβρίου 2024, προκειμένου να αποφανθεί για την από 12-9-2024 και με αριθμό πρωτ. 6148/13-9-2024, δήλωση αποχής του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Σοφουλάκη, που ορίσθηκε Εισαγγελέας έδρας του Ζ' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου της δικασίμου 2-10-2024, από τη συζήτηση της με αριθμό εκθέματος 11 ποινικής υπόθεσης της ως άνω δικασίμου, η οποία αφορά στην από 25-5-2023 αίτηση του Σ. Σ. του Α., για αναίρεση της υπ' αριθμ. 105/2023 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αλεξανδρούπολης, με υποστηρίζουσα την κατηγορία την Ε. Β. του Δ.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Στυλιανός Κωσταρέλλος εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την υπ' αριθμ. πρωτ. 178/16-9-2024 πρόταση της Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ευδοκίας Πούλου, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:

"Εισάγω, σύμφωνα με το άρθρο 23 του ΚΠΔ, ενώπιον του Δικαστηρίου Σας που συνεδριάζει ως Συμβούλιο, την από 12/9/2024 δήλωση αποχής του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Σοφουλάκη Κωνσταντίνου και εκθέτω τα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρ. 23 ΚΠΔ οι δικαστές οφείλουν να δηλώσουν στον Πρόεδρο του Δικαστηρίου τους τυχόν σοβαρούς λόγους ευπρέπειας που επιβάλλουν την αποχή τους από την άσκηση των καθηκόντων τους. Η αποχή του δικαστικού λειτουργού από την άσκηση των καθηκόντων του επιβάλλεται και όταν συντρέχουν σοβαροί λόγοι ευπρεπείας καίτοι δεν συντρέχουν ευθέως λόγοι αποκλεισμού (άρθρ.14 ΚΠΔ) ή λόγοι εξαίρεσης (άρθρ.15 ΚΠΔ). Ως σοβαροί λόγοι ευπρεπείας μπορεί να θεωρηθούν εκείνου που μπορεί να κλονίσουν την εμπιστοσύνη των διαδίκων για το απολύτως αντικειμενικό, απροκάλυπτο και αδιάβλητο της κρίσης τους. Στην κατηγορία αυτή υπάγονται, εκτός των άλλων, που δικαιολογούν την αποχή οι ιδιαίτερες άμεσες ή έμμεσες σχέσεις του Δικαστή ή Αντεισαγγελέα με κάποιον από τους διαδίκους (ΑΠ 441/2013, ΑΠ 15/2011, ΑΠ 70/2003). Η αίτηση αποχής μέλους του Αρείου Πάγου κρίνεται σύμφωνα με το άρθρο 20 του ΚΠΔ από το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου.

Στην προκειμένη περίπτωση με την παραπάνω αίτηση αποχής του προς την Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ο αιτών Σ. Κ., ζητεί να απόσχει από την δικάσιμο του Ζ' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου της 2/10/2024, όπου έχει ορισθεί ως Εισαγγελέας, κατά την οποία έχει εισαχθεί, μετ' αναβολή από την αρχική δικάσιμο της 6/12/2023, εν συνεχεία για την 3/4/2024, για συζήτηση η από 25/5/2024 αίτηση του Σ.

Σ. του Α., για αναίρεση της υπ' αριθ. 105 από 9/2/2023 απόφασης του Τριμελούς Πλημ/κείου Αλεξανδρούπολης, με την οποία κηρύχθηκε ένοχος για τις πράξεις α) της απλής σωματικής βλάβης εκ προθέσεως και β) της παράνομης βίας, οι οποίες προβλέπονται και τιμωρούνται από τις διατάξεις των άρθρων 1, 2 παρ. 1, 14, 16, 17, 18, 26 εδ.

α', 27 παρ. 1, 51, 53, 57, 79, 80, 94, παρ.1, 308 παρ. 1 εδ. α' και 330 παρ. 1 ΝΠΚ, που τελέστηκαν στην Αλεξανδρούπολη, την 26/3/2018. Η ποινική υπόθεση έλαβε αριθμό ... και αριθμό ... Το παραπάνω αίτημα το υπέβαλε ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, καθόσον κατά την επεξεργασία της άνω αίτησης αναίρεσης, διαπίστωσε ότι αυτή είχε υποβληθεί και υπογραφεί από τον ίδιο τον αναιρεσείοντα Σ.

Σ., έχοντας όμως διορίσει ως αντίκλητο τον δικηγόρο Θεσ/νίκης Αθανάσιο Ζαχαριάδη (ΑΜ Δ.Σ.Θ. 4595, οδός ..., τηλ. ...), με τον οποίο τον συνδέει από τριακονταετίας πνευματική συγγένεια και συγκεκριμένα παρέστην στην στέψη του γάμου του με την σύζυγό του ως κουμπάρος του ζεύγους και έκτοτε διατηρούν κοινωνικές σχέσεις, αλλά και προσωπική επικοινωνία, έχοντας ιδιαίτερες σχέσεις φιλίας.

Ο δικηγόρος Θεσ/νίκης Αθανάσιος Ζαχαριάδης με τους παραπάνω πρόσθετους λόγους διορίσθηκε από τον αναιρεσείοντα και αυτός ως αντίκλητός του, επιλαμβανόμενος έτσι της ποινικής του υπόθεσης, εκδικαζόμενη η αφορώσα την τελευταία (υπόθεση) αίτηση αναίρεσης μετά των προσθέτων λόγων την 02/10/2024 στο Ζ' Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου.

Επειδή η προαναφερόμενη δήλωση παραδεκτά εισάγεται ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, που συνεδριάζει ως Συμβούλιο κατά το άρθρο 23 παρ.4 του ΚΠΔ (ΑΠ 441/13, ΑΠ 2117/13). Επειδή η αίτηση αυτή είναι βάσιμη στην ουσία της, πρέπει να γίνει δεκτή.

Για τους λόγους αυτούς Προτείνω: Να γίνει δεκτή η από 12/9/2024 δήλωση αποχής του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Σοφουλάκη Κων/νου από την άσκηση των καθηκόντων του ως Εισαγγελέα της σύνθεσης του Ζ' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, που θα συνεδριάσει την 02/10/2024, σχετικά με την συζήτηση της με αριθ. υπόθ. ... και με αριθμό ... υπόθεση με αναιρεσείοντα τον Σ. Σ. του Α., κατόπιν της από 25/5/2023 αίτησής του για αναίρεση της υπ' αριθ. 105/9-2-2023 απόφασης του Τριμελούς Πλημ/κείου Αλεξανδρούπολης, με την οποία κηρύχθηκε ένοχος για τις πράξεις της απλής σωματικής βλάβης εκ προθέσεως, της παράνομης βίας.

Η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ευδοκία Πούλου"

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Η από 12.9.2024 με αριθμό πρωτ. 6148/13.9.2024 δήλωση αποχής του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Σοφουλάκη παραδεκτά εισάγεται ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, που συνεδριάζει ως συμβούλιο κατά το άρθρο 23 παρ.4 ΚΠΔ και πρέπει να εξεταστεί κατ' ουσία.

ΙΙ. Σύμφωνα με το άρθρο 23 παρ.3 του Κ.Π.Δ., εκτός των στο άρθρο 14 του ιδίου Κώδικα αναγραφομένων λόγων αποκλεισμού, με τη συνδρομή κάποιου των οποίων, τα δικαστικά πρόσωπα που αναφέρονται σε αυτό δεν δύνανται να ασκήσουν τα καθήκοντά τους, ως και του στο επόμενο άρθρο 15 λόγου εξαιρέσεως, που επιβάλλει επίσης την αποχή αυτών από την ενάσκηση των καθηκόντων τους σε ορισμένη υπόθεση, περίπτωση τέτοιας αποχής εμφανίζεται, επίσης, και όταν σοβαροί λόγοι ευπρέπειας επιβάλλουν αυτή.

Ο όρος "ευπρέπεια" περιέχει κρίση αντικειμενική, ενώ "ευθιξία" είναι ιδιότητα ατόμου. Η εξαντλητική απαρίθμηση των σοβαρών λόγων ευπρέπειας είναι αδύνατη γιατί, εάν και πότε υπάρχουν τέτοιοι λόγοι, είναι ζήτημα πραγματικό, για το οποίο θα κρίνει κάθε φορά το αρμόδιο δικαστήριο ή συμβούλιο, που επιλαμβάνεται του θέματος, κατά τις κρατούσες δεοντολογικές αντιλήψεις.

Γενικά τέτοιοι λόγοι ευπρέπειας συντρέχουν, όταν η συμμετοχή του δικαστικού λειτουργού στην εκδίκαση συγκεκριμένης υποθέσεως μπορεί να δώσει αφορμή σε δυσμενές γι' αυτόν σχόλιο για την αντικειμενική και ανεπηρέαστη, από οτιδήποτε και απ' οποιονδήποτε διευρεύνησή της, σε τρόπο ώστε να τίθεται σε αμφιβολία η ελεύθερη και μη προκατειλημμένη κρίση του.

Ειδικότερα, στην κατηγορία αυτή υπάγονται εκτός άλλων περιπτώσεων, που δικαιολογούν την αποχή, οι ιδιαίτερες άμεσες ή έμμεσες σχέσεις του δικαστή ή του εισαγγελέα, με κάποιον από τους διαδίκους (ΑΠ 187/2024, ΑΠ 525/2019, ΑΠ 400/2018, ΑΠ 255/2017, ΑΠ 251/2017, ΑΠ 1809/2016, ΑΠ 441/2013). Επίσης σύμφωνα με την παραγρ. 3 του ως άνω άρθρου 23, η δήλωση αποχής του δικαστικού λειτουργού, πρέπει να είναι αιτιολογημένη και να στηρίζεται σε συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά και όχι αόριστα, προς αποφυγή απλώς του δηλούντος να δικάσει ορισμένη υπόθεση, εκτός άλλων και από έλλειψη σθένους.

Η άποψη αυτή συμπορεύεται και με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ, με την οποία καθιερώνεται "το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη", όχι με την έννοια της ορθότητας της αποφάσεως, αλλά της έγκαιρης, ουσιαστικής και αδιάβλητης υπό διαδικαστικές [δικονομικές εγγυήσεις], διεξαγωγής της δίκης, ώστε να είναι δυνατή η αντικειμενική αναζήτηση της αλήθειας και η έγκαιρη και αποτελεσματική προστασία του διαδίκου.

Μία από τις εγγυήσεις αυτές είναι η ανεξαρτησία και αμεροληψία του δικαστηρίου, το οποίο λειτουργεί σύμφωνα με τον εθνικό νόμο και αποφαίνεται επί της βασιμότητας της ποινικής κατηγορίας αν πρόκειται για ποινική υπόθεση. Άλλωστε, η ύπαρξη αντικειμενικού δικαστή αποτελεί ειδικότερη έκφραση της γενικότερης αρχής του κράτους δικαίου, που απορρέει από το Σύνταγμα και τις καθιερούμενες από αυτόν εγγυήσεις υπέρ του πολίτη, ο οποίος έχει αξίωση να δικάζεται από αντικειμενικό αμερόληπτο δικαστή (ΑΠ 642/2024, ΑΠ 889/2023 ΑΠ, 167/2023, ΑΠ 1615/2022, ΑΠ 1328/2022, ΑΠ 982/2020, ΑΠ 60 /2020, ΑΠ 92/2020, ΑΠ 1287/2018, ΑΠ 251/2017, ΑΠ 172/2017, ΑΠ 429/2015).

ΙΙΙ. Στην υπό κρίση δήλωση αποχής του προς τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Σοφουλάκης εκθέτει ότι: "Με την, από 13/06/2024 πράξη Σας, ορίσθηκα, ως εισαγγελέας έδρας του Ζ ' Ποινικού τμήματος του Αρείου Πάγου, κατά τη δικάσιμο της 02/10/2024, προς εκδίκαση, μεταξύ άλλων και της υποθέσεως "11" εκθέματος ποινικής υποθέσεως (:

Κ 557/2023) επί της αιτήσεως από: 25.05.2023 του Σ. Σ. του Α., μετ' αναβολή από την αρχική δικάσιμο της 06/12/2023, και εν συνεχεία για την 03/04/2024 για αναίρεση της υπ' αριθμ. 105 από 09/02/2023 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελημάτων Αλεξανδρουπόλεως που δίκασε ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο (άρθρο 504 παράγραφος 1ΚΠΔ) με την οποία κηρύχθηκε ένοχος για τις πράξεις:

α) της απλής σωματικής βλάβης εκ προθέσεως και β) της παράνομης βίας, οι οποίες προβλέπονται και τιμωρούνται από τις διατάξεις των άρθρων 1,2 παρ.1, 14, 16, 17, 18, 26 εδ. α', 27 παρ.1, 51, 53, 57, 79, 80, 94 παρ. 1, 308 παρ. 1 εδ. α' και 330 παρ. 1 νΠΚ, και που τελέστηκαν στην Αλεξανδρούπολη στις: 26.3.2018. Κατά, την επεξεργασία της ως άνω αιτήσεως αναιρέσεως, διαπίστωσα ότι αυτή έχει υποβληθεί και υπογράφει από τον ίδιο τον αναιρεσείοντα Σ.

Σ. του Α., έχοντας διορίσει ως αντίκλητο τον δικηγόρο Θεσσαλονίκης Αθανάσιο Ζαχαριάδη (ΑΜ ΔΣΘ 4595, οδός ... τηλ. ...). Πλην όμως με τον ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο Θεσσαλονίκης και αντίκλητο Αθανάσιο Ζαχαριάδη (ΑΜ ΔΣΘ 4595, οδός ... τηλ. ...) με συνδέει από τριακονταετίας πνευματική συγγένεια και συγκεκριμένα παρέστην στη στέψη του γάμου του με τη σύζυγό του ως κουμπάρος του ζεύγους και έκτοτε διατηρούμε κοινωνικές σχέσεις, αλλά και προσωπική επικοινωνία έχοντας και ιδιαίτερες σχέσεις φιλίας".

Ενόψει του ότι κατά τη δήλωση αποχής, ο δηλών την αποχή από τα καθήκοντά του, ανωτέρω Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου συνδέεται με πνευματική συγγένεια και ιδιαίτερη στενή οικογενειακή φιλία με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, είναι σαφές ότι μπορεί να τεθεί σε αμφιβολία η ελεύθερη κρίση ή το απροκατάληπτο του ανωτέρω εισαγγελικού λειτουργού στη συγκεκριμένη υπόθεση.

Συνεπώς, στην παρούσα περίπτωση, ναι μεν δεν υπάρχει λόγος που να επιβάλει ευθέως τον αποκλεισμό κατ' άρθρο 14 ΚΠΔ, ή την εξαίρεση κατ' άρθρο 15 ΚΠΔ του εν λόγω εισαγγελικού λειτουργού από την άσκηση των καθηκόντων του στην ανωτέρω υπόθεση, υφίστανται όμως, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην ανωτέρω νομική σκέψη, σοβαροί λόγοι ευπρέπειας, κατά τη διάταξη του άρθρου 23 παρ.2 ΚΠΔ. που επιβάλλουν, να απόσχει από την άσκηση των καθηκόντων του, ως Εισαγγελέως κατά την εκδίκαση της ως άνω αίτησης αναίρεσης. Κατ' ακολουθίαν, η κρινόμενη δήλωση αποχής πρέπει να γίνει δεκτή κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δέχεται την από 12.9.2024 με αριθμό πρωτ. 6148/13.9.2024 δήλωση αποχής του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Σοφουλάκη.

Αποφαίνεται ότι ο ανωτέρω εισαγγελικός λειτουργός, ο οποίος έχει ορισθεί ως Εισαγγελέας της έδρας κατά τη δικάσιμο της 02/10/2024 του Ζ' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, πρέπει να απόσχει των καθηκόντων του κατά την εκδίκαση της από 25/05/2023 αίτησης αναίρεσης του Σ. Σ. του Α. κατά της υπ' αριθ. 105/9.2.2023 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αλεξανδρούπολης, που έχει λάβει αριθμό εκθέματος ... και έχει προσδιοριστεί για την ανωτέρω δικάσιμο.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 30 Σεπτεμβρίου 2024.

Και Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 30 Σεπτεμβρίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ