Supreme Court dismisses appeal where lower court considered non-appealable defense regarding third-party liability for torts.

Απόφαση 1139 / 2006 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1139/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ρωμύλο Κεδίκογλου, Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Καράμπελα, Εμμανουήλ Καλούδη, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή και Γεώργιο Πετράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Μαϊου 2006, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευθύμιο Καυκόπουλο βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσίβλητων: 1)Ψ1 , κατοίκου ... και 2)Ψ2, κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Παξινό.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-12-2002 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 13154/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 935/2005 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 7-5-2005 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Πετράκης, διάβασε την από 13-4-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα, που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα νοούνται αυτοτελείς ισχυρισμοί, που θεμελιώνουν, καταλύουν ή παρακωλύουν ουσιαστικό ή δικονομικό δικαίωμα που έχει ασκηθεί με αγωγή, ανταγωγή, ένσταση ή αντένσταση.

Επομένως, ιδρύεται ο παραπάνω λόγος αναιρέσεως, όταν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη ισχυρισμό που θεμελιώνει το δικαίωμα της αγωγής, ο οποίος, όμως, δεν περιέχεται στο δικόγραφο αυτής. Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως εκ του άρθρου 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι θεμελίωσε την ευθύνη του εναγομένου ήδη αναιρεσείοντος για το θάνατο του συζύγου και αδελφού των εναγόντων ήδη αναιρεσιβλήτων, που επήλθε σε εργατικό ατύχημα, στη σχέση προστήσεως, που υπήρχε μεταξύ του κυρίου του έργου αναιρεσείοντος και του συνεναγομένου εργολάβου, ενώ η αγωγή δεν περιέχει τέτοια βάση, αλλά η ευθύνη του αναιρεσείοντος θεμελιώνεται σε υπαιτιότητα του ίδιου ως κυρίου του έργου.

Όπως προκύπτει όμως, από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, με το αποδεικτικό του πόρισμα αποδίδει το ως άνω εργατικό ατύχημα και τον εντεύθεν επελθόντα θάνατο του συζύγου και αδελφού των αναιρεσιβλήτων τόσο σε υπαιτιότητα - αμέλεια του εργολάβου του έργου και εργοδότη του θύματος, όσο και σε αυτοτελή αμέλεια του ίδιου του αναιρεσείοντος και δεν θεμελιώνει την ευθύνη του στην υπαιτιότητα του συνεναγομένου εργολάβου βάσει σχέσεως προστήσεως (άρθρ. 922 ΑΚ), την ύπαρξη της οποίας απλώς υπαινίσσεται.

Επί του ανωτέρω δε αυτοτελούς πταίσματος του αναιρεσείοντος στηρίζει στη συνέχεια το δευτεροβάθμιο δικαστήριο την κρίση του για την ευθύνη εκείνου προς αποκατάσταση της ψυχικής οδύνης των αναιρεσιβλήτων συγγενών του θύματος, δια της καταβολής σ' αυτούς της προσδιορισθείσης χρηματικής ικανοποιήσεως.

Συνακό-λουθα, ο ως άνω λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Επειδή, από τις διατάξεις του άρθρου 332 ΑΚ, όπως είχαν πριν από την τροποποίησή του με το άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 3043/2002, η ισχύς του οποίου άρχισε από 21.8.2002 (άρθρο 14), προκύπτει ότι είναι άκυρη η εκ των προτέρων συμφωνία μεταξύ του οφειλέτη και του δανειστή περί απαλλαγής του πρώτου από την ευθύνη για δόλο ή βαρειά αμέλεια, ενώ είναι έγκυρος ο αποκλεισμός της ευθύνης του οφειλέτη για ελαφρά αμέλεια, η απαλλακτική δε αυτή συμφωνία ισχύει και για την ευθύνη από αδικοπραξία.

Συμφωνία, όμως, του οφειλέτη, με το δανειστή, που απαλλάσσει τον πρώτο από τυχόν αδικοπρακτική ευθύνη απέναντι σε τρίτους ζημιωθέντες, δεν είναι ισχυρή. Επίσης, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 178, 179 και 288 ΑΚ είναι άκυρη η απαλλακτική ρήτρα, όταν με αυτή απαλλάσσεται ο οφειλέτης από την ευθύνη για προσβολή αγαθών, που απορρέουν από την προσωπικότητα, όπως η ζωή, η υγεία, η ελευθερία, η τιμή κ.λ.π.

Τούτο ρητά πλέον ορίζεται με το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 332 ΑΚ μετά την κατά τα άνω τροποποίησή του. Εξάλλου, η μη λήψη υπόψη πραγματικού ισχυρισμού ιδρύει λόγο αναιρέσεως, βάσει του άρθρου 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ, μόνο αν ο ισχυρισμός αυτός ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Τέτοια επιρροή δεν ασκεί ο απαραδέκτως προτεινόμενος ή ο μη νόμιμος ισχυρισμός και συνεπώς η μη απάντηση σ' αυτόν δεν ιδρύει τον άνω λόγο αναιρέσεως (Ολ.

ΑΠ 2/2001, 14/2004). Με το δεύτερο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως προβάλλει ο αναιρεσείων την αιτίαση, ότι, αν και με το δικόγραφο της εφέσεώς του επικαλέστηκε γραπτή συμφωνία αυτού με τον εργολάβο - κατασκευαστή του έργου συνεναγόμενό του, με την οποία την αποκλειστική ευθύνη για το έργο αυτό είχε αναλάβει ο δεύτερος κι επομένως εκείνος, ως κύριος του έργου, είχε απαλλαγεί από την ευθύνη για το ένδικο εργατικό ατύχημα, το Εφετείο δεν απήντησε επί του ισχυρισμού του αυτού, που είχε ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ανεξαρτήτως του ότι από το δικόγραφο της εφέσεως δεν προκύπτει ότι ο αναιρεσείων προέβαλε σαφώς και ορισμένως τον ανωτέρω ισχυρισμό περί απαλλαγής του από την αδικοπρακτική ευθύνη για το επίδικο εργατικό ατύχημα, ο ισχυρισμός αυτός δεν είναι νόμιμος, αφού η επικαλούμενη απαλλακτική συμφωνία του αναιρεσείοντος με τον εργολάβο του έργου δεν είναι ισχυρή έναντι των ζημιωθέντων τρίτων αναιρεσιβλήτων κι επομένως το δικαστήριο της ουσίας δεν είχε υποχρέωση ν' απαντήσει επ' αυτού.

Συνεπώς, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως κατά την εκ του άριθ. 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ πλημμέλεια είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος. Επίσης, απορριπτέος ως απαράδεκτος είναι ο ίδιος λόγος κατά την εκ του αριθ. 9 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ αιτίαση, διότι ως αίτηση, η μη εκδίκαση της οποίας ιδρύει τον εκ της διατάξεως αυτής λόγο αναιρέσεως, νοείται κάθε αυτοτελής αίτηση των διαδίκων, που δημιουργεί αντίστοιχη εκκρεμότητα δίκης, τέτοια δε δεν είναι ο μη νόμιμος ισχυρισμός αυτός.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 7.3.2005 αίτηση του Χ για αναίρεση της αριθ. 935/2005 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, που καθορίζει σε επτακόσια εβδομήντα (770) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Μαϊου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 5 Ιουνίου 2006.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ