Supreme Court allows appeal against labor contract decisions due to lack of legal reasoning and failure to meet school definition.

Απόφαση 1138 / 2023 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1138/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Λουκά Μόρφη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη, Δημητρία Στρούζα-Ξένου-Κοκολέτση και Τριανταφυλλιά Πατρώνα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 15η Φεβρουαρίου 2022, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "Γαλλική Λαϊκή Αποστολή", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στο Παρίσι Γαλλίας και διατηρεί υποκατάστημα στην Θεσσαλονίκη και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Δημητρίου Ζερδελή, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσίβλητων: 1) Λ.-Ν.-Μ. Σ. του Δ., 2) Α. Κ. του Ε., 3) Π. Κ. του Δ., 4) Δ. Σ. του Α., 5) Χ. Π. του Α. και 6) Ε. Μ. του Σ., κατοίκων ..., εκ των οποίων οι με α/α 5η αναιρεσίβλητη δεν παραστάθηκε, όλοι οι λοιποί παραστάθηκαν δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Παναγιώτη Λογγινίδη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-11-2018 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν η 556/2020 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 2018/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητά το αναιρεσείον με την από 5-5-2021 αίτησή του και τους από 10-01-2022 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Τριανταφυλλιά Πατρώνα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 553 παρ. 1β 577, 309 εδ1, 321, 495 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. συνάγεται ότι σε αναίρεση υπόκειται η απόφαση που έχει καταστεί τελεσίδικη κατά το χρόνο άσκησης του ενδίκου αυτού μέσου δηλαδή κατά το χρόνο της κατάθεσης του οικείου δικογράφου στη γραμματεία του δικαστηρίου, που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση, είναι δε τελεσίδικη η απόφαση, η οποία απεκδύοντας το δικαστή από κάθε περαιτέρω εξουσία περατώνει τη δίκη επί της αγωγής και δεν υπόκειται στα τακτικά ένδικα μέσα της ανακοπής ερημοδικίας και της έφεσης.

Συνεπώς η ερήμην οριστική απόφαση του Εφετείου υπόκειται σε αναίρεση μόνον αφότου έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας είτε επειδή παρήλθε η κατ' άρθρο 503 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. δεκαπενθήμερη προθεσμία από την επίδοση της ερήμην αποφάσεως προς άσκηση αυτής, είτε επειδή ο δικαιούμενος σε άσκηση αυτής διάδικος που δικάσθηκε ερήμην παραιτήθηκε νομίμως από το ασκηθέν ένδικο μέσον ή από το δικαίωμα προς άσκηση αυτού, διότι έκτοτε αυτή καθίσταται τελεσίδικη και προσβλητή με αναίρεση, σύμφωνα με την προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 553 παρ. 1β Κ.Πολ.Δ.

Η απόδειξη της τελεσιδικίας της προσβαλλομένης με αναίρεση απόφασης γίνεται με την προσκομιδή των σχετικών εκθέσεων επίδοσης ή με τη βεβαίωση του δικαστικού επιμελητή στο δικόγραφο που επιδόθηκε, σε συνδυασμό με βεβαίωση της γραμματείας του δικαστηρίου ότι δεν ασκήθηκε ένδικο μέσον. Εξάλλου όπως προκύπτει από το συνδυασμό της παραπάνω διάταξης του άρθρου 553 Κ.Πολ.Δ., προς εκείνες των άρθρων 74, 75 παρ. 1, 2 και 76 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ., σε περίπτωση απλής ομοδικίας η οριστική απόφαση που εκδίδεται καθίσταται τελεσίδικη αυτοτελώς έναντι εκάστου ομοδίκου και συνεπώς υπόκειται σε αναίρεση κατά το μέρος που είναι τελεσίδικη και ως προς τους υπόλοιπους ομοδίκους.

Το έννομο συμφέρον του απόντος ομοδίκου να ασκήσει κατά της απόφασης, που εκδόθηκε ερήμην του, ανακοπή ερημοδικίας ως και τις προϋποθέσεις του παραδεκτού αυτής κρίνει μόνον το δικαστήριο που δικάζει την ανακοπή ερημοδικίας, το οποίο κρίνει και τη βασιμότητα των λόγων αυτής, δεν μπορεί δε να τις κρίνει παρεμπιπτόντως ο Άρειος Πάγος όταν εξετάζει αν η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση έχει τελεσιδικήσει (Ολ ΑΠ 15/2001, ΑΠ 31/2016).

Στην προκειμένη περίπτωση από την κατ' άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι οι αναιρεσίβλητοι άσκησαν την από 29.11.2018 αγωγή των στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης με την οποία ζητούσαν να αναγνωρισθεί ότι με το εναγόμενο συνδέονταν εξ αρχής με ενιαία σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου, ότι η καταγγελία των συμβάσεων εργασίας τους είναι άκυρη, ως και να υποχρεωθεί το εναγόμενο να τους καταβάλει μισθούς υπερημερίας, ως ειδικότερα εκθέτουν, άλλως αποζημίωση απολύσεως.

Mε την υπ'αριθ. 556/2020 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης η αγωγή έγινε εν μέρει δεκτή ως βάσιμη κατ' ουσίαν, αναγνωρίσθηκε η ακυρότητα της καταγγελίας των αορίστου χρόνου συμβάσεων των εναγόντων και επιδικάσθηκαν μισθοί υπερημερίας σε όλους τους αναιρεσιβλήτους, πλήν της πέμπτης, ως προς την οποία έγινε δεκτή η επικουρική βάση της αγωγής με επιδίκαση αποζημίωσης απολύσεως λόγω άκυρης συμβάσεως εργασίας.

Κατόπιν ασκήσεως εφέσεως εκ μέρους του εναγομένου νομικού προσώπου, ήδη αναιρεσείοντος, εκδόθηκε η προσβαλλομένη με την αίτηση αναιρέσεως απόφαση, η οποία, δέχθηκε τυπικά και κατ' ουσίαν την έφεση [και τους πρόσθετους λόγους της] ως προς τους πρώτο, δεύτερη, τρίτο, τέταρτη και έκτη των εφεσιβλήτων, εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση και αφού κράτησε και δίκασε την αγωγή, δέχθηκε ότι η καταγγελία δεν ήταν άκυρη για τους ως άνω [1ο,2η,3ο,4η] και τους επιδίκασε αποζημίωση απολύσεως.

Ως προς την πέμπτη ενάγουσα ήδη αναιρεσίβλητη, η οποία δικάσθηκε ερήμην, απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση και τους πρόσθετους λόγους της επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση, όρισε δε παράβολο για την περίπτωση ασκήσεως ανακοπής ερημοδικίας. Η απόφαση αυτή ως εκ του περιεχομένου της υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας, από την πέμπτη εφεσίβλητη ήδη αναιρεσίβλητη, αφού δικάσθηκε ερήμην.

Πλην όμως δεν αποδεικνύεται επίδοση της προσβαλλομένης απόφασης σε αυτήν ώστε να αρχίσει η δεκαπενθήμερη προθεσμία για την άσκηση ανακοπής ερημοδικίας, καθόσον δεν προσκομίζεται σχετική έκθεση επίδοσης ούτε προκύπτει από επισημείωση του δικαστικού επιμελητή σε επιδοθέν αντίγραφο της απόφασης αυτής, ούτε αποδεικνύεται η άσκηση ανακοπής ερημοδικίας και η απόρριψη αυτής με άλλη απόφαση.

Δεν αποδεικνύεται δηλαδή ότι η ερήμην δικασθείσα πέμπτη αναιρεσίβλητη, απλή ομόδικος των λοιπών αναιρεσιβλήτων απώλεσε το δικαίωμα της άσκησης ανακοπής ερημοδικίας κατά της προσβαλλομένης αποφάσεως. Επομένως η από 5.5.2021 αίτηση αναιρέσεως ως προς την πέμπτη των αναιρεσιβλήτων, ως προς την οποία δεν προκύπτει ότι η προσβαλλομένη απόφαση έχει καταστεί τελεσίδικη, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη.

Ως προς τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους η υπό κρίση αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα [άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ.3, 566 παρ.1 ΚΠολΔ] και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της [άρθρ. 577 παρ.3], συνεκδικαζόμενη με τους από 10.1.2022 πρόσθετους λόγους, που ασκήθηκαν εμπρόθεσμα με κατάθεση του δικογράφου των στη γραμματεία τουλάχιστον τριάντα ημέρες πριν από τη δικάσιμο, που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας [άρθρ. 569 ΚΠολΔ].

Κατά τα άρθρα 1 και 2 παρ.1 του Ν. 682/1977 "Ιδιωτικά σχολεία γενικής εκπαιδεύσεως, κατά την έννοιαν του παρόντος νόμου, είναι τα αντίστοιχα προς τα δημόσια σχολεία γενικής δημοτικής ή μέσης Εκπαιδεύσεως τα μη ανήκοντα εις το Κράτος, αλλά ιδρυόμενα και συντηρούμενα υπό φυσικών ή νομικών προσώπων, κατά τα ειδικότερον εις τον παρόντα νόμον οριζόμενα.

Τα Ιδιωτικά σχολεία γενικής εκπαιδεύσεως υπάγονται εις την αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, ασκούντος την επ' αυτών εποπτείαν δια των περιφερειακών εποπτικών οργάνων." Από τις διατάξεις των άρθρων 28, 29 και 30 του ιδίου νόμου, όπως οι παράγραφοι 2, 3 και 4 του άρθρου 30 αντικαταστάθηκαν από το άρθρο 13 παρ. 1 του Ν. 2986/2002, ορίζεται ότι οι ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί του πίνακα Β [ήτοι των επιθυμούντων το πρώτον να διδάξουν εις την ιδιωτική εκπαίδευση] προτείνονται προς πρόσληψη από τον ιδιοκτήτη του ιδιωτικού σχολείου και μετά από έγκριση της πρότασης συνάπτουν σύμβαση ορισμένου χρόνου, η οποία αρχίζει την ημέρα παροχής των υπηρεσιών από τον εκπαιδευτικό και λήγει την 31η Αυγούστου του δεύτερου έτους από την πρόσληψή του.

Κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους υπηρεσίας ή κατά τη λήξη της διετίας ο ιδιοκτήτης μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση, με καταβολή αποζημίωσης δύο μηνών στον εκπαιδευτικό. Μετά την πάροδο της διετίας και εφόσον η σύμβαση δεν καταγγελθεί κατά τα ανωτέρω, ανανεώνεται αυτοδικαίως για τέσσερα ακόμη έτη. Μετά την πάροδο της τετραετίας η σύμβαση μετατρέπεται αυτοδικαίως σε αορίστου χρόνου, οπότε είναι δυνατόν να καταγγελθεί μόνο για τους λόγους που προβλέπονται σε αυτό [περιπτ. i, ii, iii].

Οι ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί του πίνακα Α του άρθρου 28 του Ν. 682/1977 [ήτοι των υπηρετούντων κατ'αποκλειστικότητα στην ιδιωτική εκπαίδευση] συνάπτουν σύμβαση ορισμένου χρόνου, η οποία αρχίζει από την ημέρα παροχής των υπηρεσιών από τον εκπαιδευτικό και λήγει την 31η Αυγούστου του έκτου έτους από την πρόσληψή του.

Κατά τη λήξη της εξαετίας και εφόσον η σύμβαση δεν καταγγελθεί σύμφωνα με το εδάφ. β' της παραγράφου 3 [ήτοι καταγγελία χωρίς αιτιολογία για το 33% των εκπαιδευτικών που συμπληρώνουν εξαετή υπηρεσία], μετατρέπεται σε αορίστου χρόνου, oπότε είναι δυνατόν να καταγγελθεί σύμφωνα με το εδάφ. α' της ίδιας παραγράφου ήτοι για συγκεκριμένους λόγους [ανικανότητα, ανεπαρκεια, ηλικία πειθαρχική ποινή κλπ, [άρθρ. 33 παρ.4], κατάργηση σχολείων, κατάργηση τάξεων, συμπλήρωση 70ου έτους ηλικίας [άρθρ. 11 παρ. 1 Δ Ν. 1351/1983, όπως συμπληρώθηκε με άρθρ. 62 παρ.5 Ν. 1566/1985].

Η διάταξη του άρθρου 30, όπως και του άρθρου 33 του Ν. 682/1977, καταργήθηκε με την παράγραφο Ζ του νόμου 4254/2014, με έναρξη ισχύος από 7.4.2014. Στη συνέχεια με το άρθρο 28 του Ν. 4415/2016 προστέθηκε μετά το άρθρο 29 του Ν. 682/1977 το άρθρο 30 με έναρξη ισχύος από 6.9.2016, κατά το οποίο "1, οι διδάσκοντες στα ιδιωτικά σχολεία ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί υπηρετούν με σχέση εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου κατά τα οριζόμενα στις επόμενες παραγράφους. 2.

Οι ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί ....συνάπτουν σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου, η οποία αρχίζει την ημέρα παροχής των υπηρεσιών από τον εκπαιδευτικό και λήγει την 31η Αυγούστου του δεύτερου έτους από την πρόσληψή του. Κατά τη λήξη της διετίας ο ιδιοκτήτης μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση. Μετά την πάροδο της διετίας και εφόσον η σύμβαση δεν καταγγελθεί κατά τα ανωτέρω μετατρέπεται αυτοδικαίως σε σύμβαση αορίστου χρόνου >>.

Κατά τις παραγράφους 3 και 4 του ιδίου άρθρου η σύμβαση αορίστου χρόνου μπορεί να καταγγελθεί μόνο για τους λόγους που αναφέρονται σε αυτό [αδυναμία συνεργασίας, κατάργηση σχολείων, τάξεων, ηλικία κλπ], και καταβάλλεται αποζημίωση ενός μηνός για κάθε έτος προσφοράς των υπηρεσιών του στο αυτό σχολείο. Στην αποζημίωση υπολογίζεται και η υπηρεσία του με σύμβαση ορισμένου χρόνου.

Εξ άλλου κατά το άρθρο 5 παρ. 3 Π.Δ. 81/2003, όπως αντικ. με άρθρ. 3 Π.Δ. 180/2004 και το άρθρο 41 του Ν. 3986/2011, σε περίπτωση που η χρονική διάρκεια των διαδοχικών συμβάσεων ή σχέσεων εργασίας ορισμένου χρόνου, χωρίς να συντρέχουν αντικειμενικοί λόγοι, υπερβαίνει συνολικά τα δύο [2] έτη, τεκμαίρεται ότι με αυτές επιδιώκεται η κάλυψη πάγιων και διαρκών αναγκών με συνέπεια τη μετατροπή αυτών σε συμβάσεις ή σχέσεις εργασίας αορίστου χρόνου.

Αν στο χρονικό διάστημα των δύο ετών ο αριθμός των ανανεώσεων των συμβάσεων ή σχέσεων εργασίας υπερβαίνει τις τρείς χωρίς να συντρέχουν αντικειμενικοί λόγοι τεκμαίρεται ότι με αυτές επιδιώκεται η κάλυψη πάγιων και διαρκών αναγκών της επιχείρησης με συνέπεια τη μετατροπή τους σε αορίστου χρόνου. <<Διαδοχικές>> συμβάσεις ή σχέσεις εργασίας ορισμένου χρόνου θεωρούνται εκείνες που καταρτίζονται μεταξύ του ίδιου εργοδότη και του ίδιου εργαζόμενου με τους ίδιους ή παρεμφερείς όρους χωρίς να μεσολαβεί μεταξύ τους χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των σαράντα πέντε ημερών, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και οι μη εργάσιμες ημέρες.

Περαιτέρω, o προβλεπόμενος από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.1 εδ. α' ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας ουσιαστικού δικαίου παραβιάζεται, εάν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή, αντίθετα, αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου (όταν προσδίδεται σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή) είτε ως κακή εφαρμογή (όταν γίνεται εσφαλμένη υπαγωγή των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης), με αποτέλεσμα την κατάληξη σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016).

Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ενστάσεων των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την αξιοποίηση των ουσιαστικών παραδοχών, ήτοι αποκλειστικά των πραγματικών περιστατικών που δέχεται το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν ή ότι δεν αποδείχθηκαν (ΑΠ 515/2019, 319/2017).

Εξ άλλου κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει, όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά, που, κατά το νόμο, είναι αναγκαία είτε για τη στοιχειοθέτηση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, ενώ αντιφατικότητα των αιτιολογιών υπάρχει, όταν, εξ αιτίας της, δεν προκύπτει από την απόφαση ποια πραγματικά περιστατικά δέχθηκε το δικαστήριο για να στηρίξει το διατακτικό της απόφασής του, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί, αν σωστά εφάρμοσε το νόμο, αν, δηλαδή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, συνέτρεχαν τα στοιχεία για την εφαρμογή της διάταξης που εφαρμόστηκε (Ολ.

ΑΠ 12/2016).

Στην προκειμένη περίπτωση κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης απόφασης το αναιρεσείον και <<εναγόμενο αποτελεί εκπαιδευτικό ίδρυμα , εγκεκριμένο από το γαλλικό και αναγνωρισμένο από το ελληνικό υπουργείο Παιδείας,[από το σχολικό έτος 2013 - 2014], παρέχοντας πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση...Οι ενάγοντες εργάσθηκαν στο εναγόμενο σχολείο ως εκπαιδευτικοί, με συμβάσεις ορισμένου χρόνου ...Στο πρόσωπό τους συνέτρεχαν τα προσόντα διορισμού εκπαιδευτικών Προσωπικού και ήταν εγγεγραμμένοι στους πίνακες διοριστέων...Από την πρόσληψή τους παρείχαν τις διδακτικές υπηρεσίες τους στο εναγόμενο ...δεν υπήρξαν ποτέ εκπαιδευτικοί με πλήρες ωράριο αλλά ...με μερική απασχόληση ...Ειδικότερα, ο 1ος ενάγων...

προσελήφθη με την ειδικότητα του καθηγητή φυσικής αγωγής και μερικής απασχόλησης του κλάδου ΠΕ 04 για πρώτη φορά στις 10.9.2010, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου και μερικής απασχόλησης [έως τις 17.6.2011]. Τα επόμενα εκπαιδευτικά έτη προσελήφθη με συμβάσεις ορισμένου χρόνου από τις 6.9.2011 έως τις 15.6.2012 και από τις 12.9.2012 έως τις 17.6.2013.

Στις 10.9.2013 προσελήφθη εκ νέου με διάρκεια της σύμβασης έως τις 20.6.2014, ωστόσο δια πρώτη φορά εκδόθηκε διοριστήριο ...με διάρκεια από 10.9.2013 έως 31.8.2015...για τα σχολικά έτη 2010 - 2013 δεν ήταν δυνατή η έκδοση διοριστηρίου, εφόσον μόλις για το έτος 2013 - 2014 το εναγόμενο έλαβε την απαραίτητη αναγνώριση από το αρμόδιο Υπουργείο...Για το σχολικό έτος 2014 - 2015 προσελήφθη για το διάστημα από 8.9.2014 έως 19.6.2015, [ισχύοντος του προαναφερθέντος διοριστηρίου] ενώ για το σχολικό έτος 2015 έως 2016 προσελήφθη για το διάστημα από 7.9.2015 έως 17.6.2016 βάσει...διοριστηρίου με διάρκεια από 1.9.2015 έως 31.8.2016.

Την επόμενη χρονιά προσελήφθη με νέα σύμβαση ορισμένου διάρκειας από 7.9.2016 έως 31.8. 2018 ...βάσει διοριστηρίου με διάρκεια από 1.9.2016 έως 31.8.2018. Η 2η ενάγουσα ...προσελήφθη με την ειδικότητα της καθηγήτριας γερμανικής γλώσσας...του κλάδου ΠΕ 02, με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου και μερικής απασχόλησης από τις 22.1.2015 έως τις 19.6.2015 και επαναπροσελήφθη από τις 9.9.2015 έως τις 17.6.2016, χωρίς, όμως, να εκδοθεί σχετικό διοριστήριο...Την επόμενη χρονιά προσελήφθη με νέα σύμβαση ορισμένου χρόνου διάρκειας από 5.9.2016 έως 31.8.2018, όπως αυτή τροποποιήθηκε στις 22.12.2016, βάσει ...διοριστηρίου με διάρκεια από 1.9.2016 έως 31.8.2018.

Ο 3ος ενάγων... προσλήφθηκε με την ειδικότητα του καθηγητή ιταλικής γλώσσας του κλάδου ΠΕ 34, με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου και μερικής απασχόλησης από τις 11.9.2014 έως τις 19.6.2015, ενώ εκδόθηκε..... και διοριστήριο με ισχύ από 2.3.2015. το επόμενο σχολικό έτος προσελήφθη από τις 7.9.2015 έως τις 17.6.2016, βάσει ....διοριστηρίου με διάρκεια 1.9.2015 έως 31.8.2016.

Την επόμενη χρονιά προσελήφθη, με νέα σύμβαση ορισμένου χρόνου διάρκειας από 7.9.2016 έως 31.8.2018...βάσει διοριστηρίου, με διάρκεια από 1.9.2016 έως 31.8.2018. Η 4η ενάγουσα ...προσελήφθη με την ειδικότητα της καθηγήτριας της ισπανικής γλώσσας,[μάθημα επιλογής], του κλάδου ΠΕ 40 με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου και μερικής απασχόλησης από τις 9.1.2012 έως τις 21.6.2013, χωρίς όμως, να εκδοθεί σχετικό διοριστήριο. ...για το έτος αυτό δεν ήταν δυνατή η έκδοση διοριστηρίου εφόσον το εναγόμενο δεν είχε λάβει την απαραίτητη αναγνώριση από το αρμόδιο Υπουργείο.

Το επόμενο σχολικό έτος προσελήφθη από 1.10.2013 έως 20.6.2014, βάσει ...διοριστηρίου με ισχύ από 1.10.2013 έως 31.8.2015, το οποίο κάλυπτε και την επόμενη σχολική χρονιά, όταν και προσελήφθη ξανά από τις 10.9.2014 έως τις 19.6.2015.Στις 8.9.2015 η ενάγουσα προσελήφθη με νέα σύμβαση ορισμένου χρόνου έως τις 17.6.2016 και εκδόθηκε ....διοριστήριο διάρκειας από 1.9.2015 έως 31.8.2016.

Κατά τα σχολικά έτη 2016 - 2017 και 2017 - 2018 απασχολήθηκε με νέα σύμβαση ορισμένου χρόνου διάρκειας από 7.9.2016 έως 31.8.2018, όπως αυτή τροποποιήθηκε στις 22.12.2016 βάσει διοριστηρίου με διάρκεια από 1.9.2016 έως 31.8.2018. Η 6η ενάγουσα ...προσελήφθη με την ειδικότητα της καθηγήτριας αγγλικής γλώσσας, του κλάδου ΠΕ 06, με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου και μερικής απασχόλησης από τις 12.9.2014 έως τις 19.6.2015 χωρίς όμως να εκδοθεί διοριστήριο.

Στις 9.11.2015 προσελήφθη έως τις 17.6.2016 και εκδόθηκε ...διοριστήριο με ισχύ από 1.3.2016 έως 12.6.2016. Την επόμενη χρονιά προσελήφθη με νέα σύμβαση ορισμένου χρόνου διάρκειας από 7.9.2016 έως 31.8.2018, όπως τροποποιήθηκε στις 22.12.2016 βάσει... διοριστηρίου, με διάρκεια από 7.9.2016 έως 31.8.2018. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι οι ενάγοντες για τα παραπάνω χρονικά διαστήματα, για τα οποία δεν είχε εκδοθεί διοριστήριο συνδέονταν με το εναγόμενο με απλή σχέση εργασίας.

Πλήν όμως....με ευθύνη της διοίκησης του εναγομένου ...δεν υποβλήθηκαν οι προτάσεις διορισμού των εναγόντων και δεν εκδόθηκαν διοριστήρια αφού σαφώς συνάγεται η εγγραφή τους στην ως άνω νόμιμη επετηρίδα του Υπουργείου Παιδείας...Ωστόσο υπήρχε ρητή επικύρωση της άκυρης σύμβασης εργασίας τους με τη συνέχιση αποδοχής των υπηρεσιών τους από τον εργοδότη τους...ο οποίος τελούσε σε γνώση εκ των υστέρων απόκτησης του διοριστηρίου, όπως βάσιμα προέβαλαν στην πρωτοβάθμια δίκη οι εφεσίβλητοι....Το θέμα της γνώσης του εναγομένου ως στοιχείο αναγκαίο, για την επικαλούμενη επικύρωση αποδεικνύεται με τα ως άνω διοριστήρια, στα οποία γίνεται αναφορά της πρότασης του εναγομένου, δεδομένου ότι ο ιδιωτικός εκπαιδευτικός προτείνεται προς πρόσληψη από τον ιδιοκτήτη του ιδιωτικού σχολείου.

Εφόσον αποδείχθηκε σύμπτωση βουλήσεων των διαδίκων για την επικύρωση της σύμβασης των εναγόντων, η σύμβασή τους παρέμεινε μέχρι τη λήξη της έγκυρη...Περαιτέρω η συνομολόγηση των διαδοχικών συμβάσεων ορισμένου χρόνου και μερικής απασχόλησης μη ταυτιζομένου με το σχολικό έτος [το οποίο αρχίζει την 1η Σεπτεμβρίου και λήγει την 31η Αυγούστου του επομένου έτους] δεν δικαιολογείται από αντικειμενικούς λόγους και δεν αίρει την οποιαδήποτε έννοια της διαδοχικότητας της αρχικής με τις επόμενες συμβάσεις. 'Ετσι κατ' εφαρμογήν του τεκμηρίου του άρθρου 5 παρ. 3 του Π.Δ. 81/2003 οι ενάγοντες εξυπηρετούσαν πάγιες και διαρκείς ανάγκες του εναγομένου και δεν δικαιολογείται η πρόσληψή τους με συμβάσεις της ως άνω μορφής, με συνέπεια τη μετατροπή τους σε συμβάσεις αορίστου χρόνου.

Εξ άλλου, υπέρ αυτού [τεκμηρίου] λειτουργεί και η πρακτική, που το εναγόμενο εκπαιδευτήριο ακολουθούσε τον Ιούνιο κάθε έτους [μέχρι το 2016], γνωστοποιούσε στον Ο.Α.Ε.Δ. βεβαίωση, περί λήξης της, μεταξύ αυτού και των εναγόντων, σύμβασης εξηρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου δηλώνοντας ότι η μεταξύ τους σύμβαση έληγε, κατά περίπτωση, εντός του Ιουνίου εκάστου έτους και παύοντας με τον τρόπο αυτό να αποδέχεται τις υπηρεσίες των εναγόντων και βέβαια να τους καταβάλλει αποδοχές.

Εν συνεχεία το εναγόμενο άρχιζε πάλι να αποδέχεται τις υπηρεσίες των εναγόντων από τον, αμέσως, επόμενο Σεπτέμβριο και μετά, οπότε γνωστοποιούσε στον Ο.Α.Ε.Δ. νέα, κάθε φορά, πρόσληψη. Η πρακτική όμως αυτή ήταν παράνομη και γινόταν προσχηματικά, χωρίς δηλαδή βούληση διακοπής των εν λόγω συμβάσεων, αλλά με μόνο σκοπό την αποφυγή εκ μέρους του εναγομένου, πληρωμής των πάσης φύσεως αποδοχών των εναγόντων.

Και τούτο, διότι από τη στιγμή που το σχολικό έτος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο νόμο αρχίζει από την 1η Σεπτεμβρίου και λήγει την 31η Αυγούστου του επόμενου έτους δεν επιτρέπεται και είναι άκυρος κάθε όρος ατομικής σύμβασης εργασίας ο οποίος αντιτίθεται στο νόμο και δεν είναι ευνοϊκότερος για τον εργαζόμενο>>.

Ακόμη δέχεται ότι ο ισχυρισμός του εναγομένου ήδη αναιρεσείοντος ότι οι ενάγοντες δεν κάλυπταν πάγιες και διαρκείς ανάγκες του σχολείου, η δε επιλογή της σύναψης συμβάσεων ορισμένου χρόνου μαζί τους συνδέονταν με τον ευμετάβλητο αριθμό των εγγεγραμμένων μαθητών και των μαθημάτων επιλογής υπό των τελευταίων, τα οποία διδάσκοντο από τους εν λόγω καθηγητές, είναι αβάσιμος, <<εφόσον, όπως το εναγόμενο συνομολογεί, οι εγγραφές μαθητών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση κατά την περίοδο απασχόλησης των εναγόντων είχαν ανοδική τάση [24 μαθητές το 2013 - 2014, 28 το 2014 - 2015, 40 το 2015 - 2016, 36 το 2016 - 2017 και 40 το 2017 - 2018].

Συνεπώς, δεν δικαιολογείται η ανωτέρω τακτική του εναγομένου, για το επίδικο χρονικό διάστημα, τακτική που ακολουθείτο και τα προηγούμενα έτη. Εξάλλου ως προς τα μαθήματα επιλογής, το εναγόμενο συνομολογεί, ότι, ακόμη και για το σχολικό έτος 2018 - 2019, όπου σημειώθηκε μείωση των εγγραφών, προσέλαβε στη θέση του 3ου και 4ης των εναγόντων νέους εκπαιδευτικούς , την Λ.

Κ. και την Μ. - Γ. Λ., συνεπώς, εξακολούθησε να υπάρχει ανάγκη κάλυψης των εν λόγω μαθημάτων από εκπαιδευτικούς. Επομένως, το τεκμήριο μετατροπής των συμβάσεων εργασίας των εναγόντων από ορισμένου σε αορίστου χρόνου δεν ανατρέπεται από τους ισχυρισμούς του εναγομένου>>. Με την εν λόγω κρίση το Μονομελές Εφετείο παραβίασε τις διατάξεις του Ν. 682/1977 περί του νομικού καθεστώτος των ιδιωτικών εκπαιδευτικών, τις οποίες έκρινε εφαρμοστέες ως προς τις συμβάσεις εργασίας των εναγόντων μέχρι την έναρξη του σχολικού έτους 2013 - 2014, αφού έως τότε το αναιρεσείον δεν είχε την επίσημη αναγνώριση των Ελληνικών Αρχών και λειτουργούσε ως Εθνικό Κέντρο Εκπαίδευσης από Απόσταση, εφαρμοστέες δε ήταν οι διατάξεις της κοινής εργατικής νομοθεσίας, γιατί το αναιρεσείον δεν πληρούσε την έννοια του σχολείου, όπως αυτή ορίζεται στα άρθρα 1 και 2 του ως άνω νόμου.

Ομοίως, και για το χρονικό διάστημα από 7.4.2014 έως 6.9.2016, που δεν υπήρχε νομοθετικός περιορισμός ως προς το είδος και τη διάρκεια των καταρτιζομένων συμβάσεων εφαρμοστέες ήταν οι γενικές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, ενώ μετά το τέλος της τελευταίας διετίας [Σεπτεμβρίου του 2016 έως Αυγούστου του 2018], όπως δέχθηκε η προσβαλλομένη κοινοποιήθηκε εκ μέρους του αναιρεσείοντος η αναγγελία λύσης αυτών στις 3.9.2018.

Επί πλέον, διέλαβε ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το ζήτημα της εξυπηρετήσεως παγίων και διαρκών αναγκών, αφού δεν αιτιολογεί πώς οι συμβάσεις των αναιρεσιβλήτων με το αναιρεσείον, που αφορούσαν διαφορετικό γνωστικό αντικείμενο κάλυπταν πάγιες και διαρκείς ανάγκες και όχι πρόσκαιρες τοιαύτες, ενόψει μάλιστα της δεκάμηνης διάρκειας εκείνων, που καταρτίσθηκαν προ της τελευταίας διετίας [1.9.2016 - 31.8.2018 ], ήτοι από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Ιούνιο, παρότι το σχολικό έτος λήγει την 31 Αυγούστου.

Ούτε αιτιολογεί ότι ήταν προβλέψιμες, αφού δεν μπορούσαν να προβλεφθούν σύμφωνα με τις ανάγκες του εκάστοτε προηγούμενου σχολικού έτους αλλά με βάση τις εκάστοτε μεταβλητές και διαμορφούμενες κάθε σχολική περίοδο ανάγκες, που συνδέονταν με τον αριθμό των μαθητών και τη διαμόρφωση του προγράμματος.

Επίσης, δεν αιτιολογεί ελλείψεις σε διδακτικό προσωπικό, στα μαθήματα διδασκαλίας των αναιρεσιβλήτων και ότι οι ανάγκες του αναιρεσείοντος δεν μπορούσαν να αντιμετωπισθούν από τους διδάσκοντες μόνιμους εκπαιδευτικούς και εν γένει δεν αναφέρει λόγους, που δεν δικαιολογούσαν τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου μεταξύ των διαδίκων, χαρακτηρίζοντας απλώς την πρακτική αυτή παράνομη και προσχηματική.

Συνεπώς είναι βάσιμοι οι πρώτος και δεύτερος λόγοι της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως δια των οποίων οποίας προσάπτονται οι εν λόγω πλημμέλειες, ενώ παρέλκει η έρευνα των προσθέτων, λόγω της αναιρετικής εμβέλειας των προαναφερομένων λόγων , οι οποίοι γίνονται δεκτοί.

Πρέπει επομένως να αναιρεθεί καθ'ολοκληρίαν η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση ενώπιον του ιδίου Δικαστηρίου, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλον Δικαστή εκτός από αυτόν που δίκασε προηγουμένως την υπόθεση [άρθρ. 580 παρ.3 ΚΠολΔ], και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε προτάσεις [άρθρ. 176, 180 παρ.1, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ], ως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5.5.2021 αίτηση αναιρέσεως ως προς την πέμπτη των αναιρεσιβλήτων ως απαράδεκτη.

Αναιρεί την υπ' αριθμόν 2018/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης ως προς τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση ενώπιον του ιδίου Δικαστηρίου, συντιθεμένου από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως την υπόθεση.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος ποσού δύο χιλιάδων τριακοσίων (2300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Ιουνίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Ιουλίου 2023.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ