Supreme Court overturns insurance company's dismissal of claim against compulsory accident fund.

Απόφαση 1138 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1138/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου και Παναγιώτη Παρτσιλίβα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Φεβρουαρίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ασφαλιστικής Επιχείρησης με την επωνυμία "ΕΥΡΩΣΤΑΡ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΖΗΜΙΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Μάλλιο.

Του αναιρεσιβλήτου: Ν.Π.Ι.Δ., με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΙΚΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Παντελίδη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις με αριθμούς έκθ. κατάθεσης 4357/1998, 4358/1998, 9633/1998 αγωγές, 551/1999 και 552/1999 προσεπικλήσεις-αγωγές και 10427/1998, 10577/1999 και 11581/1999 παρεμπίπτουσες αγωγές, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5300/2000 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 287/2004 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23 Ιανουαρίου 2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Παρτσιλίβας ανέγνωσε την από 29 Ιανουαρίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Επειδή ορίζεται από τη διάταξη του άρθρου 16 του Ν. 489/1976 ότι "συνιστάται με το νόμο αυτό νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία "Επικουρικό Κεφάλαιο ασφάλισης ευθύνης από ατυχήματα αυτοκινήτων και συντετμημένα "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ", το οποίο τελεί υπό την εποπτεία και τον έλεγχο του Υπουργείου Εμπορίου, εδρεύει στην Αθήνα και διέπεται από τις διατάξεις του νόμου αυτού".

Κατά το επόμενο άρθρο 17 του ίδιου νόμου σκοπός του Επικουρικού Κεφαλαίου είναι η καταβολή ασφαλιστικής αποζημίωσης για αστική ευθύνη από αυτοκινητικά ατυχήματα κατά τα ειδικότερον οριζόμενα στο άρθρο 19. Περαιτέρω κατά το άρθρο 19 του ίδιου νόμου "το επικουρικό κεφάλαιο είναι υποχρεωμένο να καταβάλει στα πρόσωπα που ζημιώθηκαν την κατά την παράγραφο 2 του άρθρου αυτού αποζημίωση λόγω θανάτωσης, σωματικών βλαβών ή υλικών ζημιών από αυτοκινητικά ατυχήματα όταν:

α) αυτός που υπέχει ευθύνη παραμένει άγνωστος. Στην περίπτωση αυτή όμως δεν υπάρχει υποχρέωση αποζημίωσης λόγω υλικών ζημιών, β) το ατύχημα προήλθε από αυτοκίνητο ως προς το οποίο δεν έχει εκπληρωθεί η κατά το άρθρο 2 υποχρέωση, γ) το ατύχημα προήλθε από αυτοκίνητο οδηγούμενο από πρόσωπο που προκάλεσε από πρόθεση το ατύχημα, 4) ο ασφαλιστής πτώχευσε, η σε βάρος του εκτέλεση απέβη άκαρπη ή ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας ασφαλιστικής επιχείρησης ένεκα παραβάσεως νόμου".

Από το συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων σαφώς προκύπτει ότι καθορίζονται περιοριστικά στο νόμο οι περιπτώσεις ευθύνης του Επικουρικού Κεφαλαίου, το οποίο υπό ευρεία έννοια επιτελεί λειτουργία ασφαλιστή αστικής ευθύνης του ζημιογόνου αυτοκινήτου που σκοπό έχει να καλύψει τα θύματα των αυτοκινητικών ατυχημάτων, όταν αυτά είτε δεν δύνανται εκ των πραγμάτων είτε με δυσχέρεια δύνανται να ικανοποιηθούν από τον υπόχρεο σε αποζημίωση.

Επί προκλήσεως ατυχήματος από σύγκρουση μεταξύ αυτοκινήτου της υπό στοιχ. (Β) περίπτωσης, που δεν έχει ασφαλιστική κάλυψη, και ετέρου ασφαλισμένου και συνεπεία αυτής επέλευσης σωματικής βλάβης ή θανάτου επιβάτη του ασφαλισμένου αυτοκινήτου, όταν ο παθών ή οι συγγενείς αυτού, αντίστοιχα, στραφούν κατά του ασφαλιστή του τελευταίου αυτού αυτοκινήτου, αυτός μπορεί να ασκήσει προσεπίκληση - αγωγή αποζημιώσεως κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου, ευθυνόμενου για το ανασφάλιστο αυτοκίνητο, ο οδηγός του οποίου με την παρεμπίπτουσα αγωγή θεωρείται συνυπαίτιος σε ποσοστό 95% τουλάχιστον, καθόσον δεν αποκλείεται η ευθύνη του Ε.Κ.

σε δίκη αναγωγής κατά την Α.Κ. 927, προκειμένου να κατανεμηθεί μεταξύ αυτών η ζημία ανάλογα με το ποσοστό συνυπαιτιότητας των οδηγών των εμπλακέντων στο ατύχημα αυτοκινήτων. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο έκρινε ότι δεν ήταν νόμιμες οι παρεμπίπτουσες αγωγές της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας κατά του αναιρεσίβλητου Επικουρικού Κεφαλαίου, με τις οποίες επικαλούμενη αυτή ότι το ατύχημα, που συνέβη στις 19-10-1996 συνεπεία συγκρούσεως της υπ' αριθμ.

κυκλ. ... δίκυκλης μοτοσυκλέτας, που ήταν ασφαλισμένη στην αναιρεσείουσα και του υπ' αριθμ. κυκλ. ... Ι.Χ.Φ. αυτοκινήτου, που ήταν ανασφάλιστο και είχε ως αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, τον θανάσιμο τραυματισμό του συνεπιβάτου της μοτοσυκλέτας ..., οφείλονταν στη συγκλίνουσα αμέλεια αμφοτέρων των οδηγών των εμπλακέντων οχημάτων, αξιούσε να υποχρεωθεί το εναγόμενο Ε.Κ., ευθυνόμενο κατά νόμο λόγω συμμετοχής στο ατύχημα και του οδηγού του ανασφάλιστου πιό πάνω αυτοκινήτου, να της καταβάλει ποσοστό 95%, αναλόγως προς την βαρύνουσα τον τελευταίο οδηγό συνυπαιτιότητα, από την αποζημίωση που θα καταβάλει η αναιρεσείουσα ως εναγομένη στις σ' αυτή αγωγές των συγγενών του ως άνω θανατωθέντος επιβάτου της μοτοσυκλέτας.

Κατόπιν αυτών το Εφετείο απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της ομοίως κρίνασας πρωτόδικης απόφασης με την οποία είχαν απορριφθεί οι πιό πάνω παρεμπίπτουσες αγωγές. Στήριξε δε την απορριπτική της κρίση η προσβαλλόμενη απόφαση στο ότι επί εμπλοκής σε ατύχημα ασφαλισμένου και ανασφάλιστου οχήματος δεν γεννάται ευθύνη του Επικουρικού Κεφαλαίου, αλλά η ευθύνη βαρύνει αποκλειστικά έναντι του παθόντος τον οδηγό, κάτοχο και κύριο του ασφαλισμένου αυτοκινήτου και την ασφαλιστική του τελευταίου εταιρεία και συνεπώς αν η τελευταία ικανοποιήσει τον παθόντα, δεν έχει κατά νόμο δικαίωμα αναγωγής κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου, προκειμένου να κατανεμηθεί μεταξύ τους από το δικαστήριο η ζημία στα πλαίσια της διατάξεως του άρθρου 927 Α.Κ..

΄Ετσι όπως έκρινε το Εφετείο, παραβίασε ευθέως τις πιό πάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και συνεπώς ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλεται η ελεγχόμενη πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αριθ. 1 είναι βάσιμος. Πρέπει, λοιπόν, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος που επικύρωσε την 5300/2000 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ως προς τη διάταξή της με την οποία απορρίφθηκαν οι από 15-1-1999 και με αριθ.

κατ. δικ. 551/1999 και 552/1999 προσεπικλήσεις - αγωγές αποζημιώσεως της αναιρεσείουσας καθόσον στρέφονταν κατά του αναιρεσιβλήτου και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση κατά το μέρος αυτό στο ίδιο Εφετείο που την εξέδωσε και θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν (άρθρ. 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 579 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., αν αποδεικνύεται προαποδεικτικώς εκούσια ή αναγκαστική εκτέλεση της απόφασης που αναιρέθηκε, ο ΄Αρειος Πάγος, αν υποβληθεί αίτηση με το αναιρετήριο ή με τις προτάσεις ή με αυτοτελές δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του Αρείου Πάγου ως την παραμονή της συζήτησης, διατάζει, με την αναιρετική απόφαση την επαναφορά των πραγμάτων στην κατάσταση που υπήρχε πριν από την εκτέλεση. Η επαναφορά ζητείται και όταν η εκτέλεση έγινε με βάση την πρωτόδικη απόφαση, που επικυρώθηκε από την αναιρεθείσα απόφαση του Εφετείου. Επομένως το αίτημα της αναιρεσείουσας, που περιέχεται στο αναιρετήριο, περί επαναφοράς των πραγμάτων στην προ της εκτελέσεως κατάσταση παραδεκτώς μεν υποβάλλεται, πλην όμως πρέπει να απορριφθεί κατ΄ ουσίαν διότι δεν αποδεικνύεται καταβολή ποσού τινος από την αναιρεσείουσα ώστε γενομένης δεκτής της αναίρεσης να ανακύπτει περίπτωση επιστροφής του, σ΄ εκτέλεση της αναιρούμενης απόφασης που επικύρωσε την πρωτόδικη και αυτής που ενσωματώθηκε σ΄ εκείνη. Το αναιρεσίβλητο πρέπει να καταδικαστεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (άρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ.), η οποία κατέθεσε και προτάσεις.-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-

Αναιρεί την 287/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το μέρος που αναφέρεται στο αιτιολογικό της παρούσας.

-

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το μέρος αυτό για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

-

Απορρίπτει το εμπεριεχόμενο στο αναιρετήριο αίτημα περί επαναφοράς των πραγμάτων στην προ της εκτελέσεως κατάσταση. Και

-

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Απριλίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Μαΐου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ