Appeal dismissed for inadmissibility due to lack of legal interest when opposing a party who lost the lower court case.

Απόφαση 1136 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1136/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού - Εισηγήτρια, Αγγελική Τζαβάρα και Θωμά Γκατζογιάννη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Φεβρουαρίου 2019, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. Κ. του Ε., κατοίκου …., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αναστασία Γρίβα και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Χ. Ν. του Ε., ατομικά και ως ασκούντος τη γονική μέριμνα του τέκνου του Π. Ν., 2) Α. συζύγου Χ. Ν., το γένος Ε. Σ., ατομικά και ως ασκούσας τη γονική μέριμνα του τέκνου της Π. Ν., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μαρία Φυντανή και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13/12/2002 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Άρτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 65/2004 μη οριστική και 136/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και η 375/2008 οριστική του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι ως άνω αναιρεσίβλητοι με την από 26/1/2010 αίτησή τους επί της οποίας εκδόθηκε η 726/2012 απόφαση του Αρείου Πάγου που αναίρεσε την 375/2008 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων και παρέπεμψε την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Εκδόθηκαν οι απόφάσεις: 68/2014 και 347/2014 μη οριστικές αποφάσεις και η 305/2017 οριστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 17/1/2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρ. 127 ΑΚ, όποιος έχει συμπληρώσει το δέκατο όγδοο έτος της ηλικίας του, δηλαδή είναι ενήλικος, είναι ικανός για κάθε δικαιοπραξία, κατά δε το άρθρ. 63 παρ.1 ΚΠολΔ, όποιος είναι ικανός για οποιαδήποτε δικαιοπραξία μπορεί να παρίσταται στο δικαστήριο με το δικό του όνομα. Από τις διατάξεις αυτές σε συνδυασμό και με εκείνη του αρθρ. 286 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική διαδικασία, κατ' άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ, σύμφωνα με την οποία η διακοπή της δίκης συνεπεία μεταβολής στο πρόσωπο του διαδίκου επέρχεται μόνον, αν η μεταβολή αυτή συμβεί έως ότου τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση, συνάγεται, ότι στην περίπτωση κατά την οποία ο ανήλικος, που εκπροσωπήθηκε στην κατ' έφεση δίκη από τους ασκούντες τη γονική μέριμνα γονείς του, ενηλικιώθηκε μετά το πέρας της συζήτησης ή πολύ περισσότερο μετά την έκδοση της εφετειακής απόφασης, η αναίρεση κατά της τελευταίας πρέπει ν' απευθύνεται προσωπικά κατ' αυτού, που ήδη ενηλικιώθηκε και όχι κατά των γονέων του, οι οποίοι δεν νομιμοποιούνται πλέον παθητικά, υπό την προϋπόθεση ότι ο εκκαλών μέχρι την άσκηση της αναίρεσης έλαβε γνώση της ενηλικίωσης.

Διαφορετικά η αναίρεση είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη κατ` άρθρο 577 παρ. 2 ΚΠολΔ (Ολ ΑΠ 27/1987, ΑΠ 833/2005, ΑΠ 181/2011). Η ικανότητα του διαδίκου να παρίσταται στο δικαστήριο με το δικό του όνομα, αναγόμενη σε διαδικαστική προϋπόθεση, κατ' άρθρο 63 ΚΠολΔ, λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο αυτεπαγγέλτως, κατ' άρθρο 73 ΚΠολΔ, εφόσον από τα προσκομιζόμενα από τους διαδίκους στοιχεία προκύπτουν οι προϋποθέσεις αυτής, δηλαδή η προηγηθείσα της άσκησης της αναίρεσης ενηλικίωση του διαδίκου και η κατά την άσκηση αυτής γνώση του γεγονότος τούτου από τον αναιρεσείοντα (ΑΠ 1695/2010).

Στην προκειμένη περίπτωση, υπόκειται προς κρίση η από 17-1-2018 αίτηση για αναίρεση της, εκδοθείσας αντιμωλία των διαδίκων, υπ' αριθ. 305/2017 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Με την απόφαση αυτή το Εφετείο, μετά την αναίρεση της προηγούμενης υπ' αριθ. 375/2008 απόφασής του με την υπ' αριθ. 726/2012 απόφαση του Αρείου Πάγου και την παραπομπή της υπόθεσης σ' αυτό, δέχτηκε την από 30-9-2005 έφεση των αναιρεσίβλητων, καθώς και τους από 27-6-2006 πρόσθετους λόγους αυτής, κατά της υπ' αριθ. 136/2005 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας, που είχε απορρίψει ως αβάσιμη την από 13-12-2002 αγωγή τους κατά του αναιρεσείοντος, εξαφάνισε την απόφαση αυτή, κράτησε την υπόθεση, δέχτηκε εν μέρει την αγωγή τους, κατά το μέρος που την είχαν ασκήσει ως ασκούντες τη γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου τους Παναγιώτη (ήδη ενηλίκου), και επιδίκασε τα αναφερόμενα σ' αυτή ποσά για πρόσθετη αποζημίωση αυτού, κατ' άρθρο 931 ΑΚ και για χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, κατ' άρθρο 932 ΑΚ, εξαιτίας της σοβαρής σωματικής βλάβης, που υπέστη από την αναφερόμενη παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά του εναγομένου, ιατρού μαιευτήρα κατά την εξέλιξη του τοκετού.

Η άνω αίτηση αναίρεσης, που ασκήθηκε στις 17-1-2018, σύμφωνα με την υπ' αριθ. 4/2018 πράξη κατάθεσής της του οικείου γραμματέα, απευθύνεται κατά του Χ. Ν. του Ε. και της Α. Ν., συζύγου Χ. Ν., το γένος Ε. Σ., οι οποίοι κατά τη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 305/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων εκπροσώπησαν το (τότε) ανήλικο τέκνο τους Π.

Ν., ως ασκούντες τη γονική μέριμνα αυτού. Από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει, ότι ο άνω ανήλικος ενηλικιώθηκε στις 3-8-2017, ήτοι μετά τη συζήτηση της έφεσης και των προσθέτων αυτής λόγων, που έλαβε χώρα στις 3-5-2017 και πριν από την άσκηση της αίτησης αναίρεσης, που έλαβε χώρα, όπως προαναφέρθηκε, στις 17-1-2018.

Το γεγονός αυτό της ενηλικίωσης το γνώριζε ο αναιρεσείων, διότι, πέραν του ότι, τόσο στην προσβαλλόμενη απόφαση, όσο και στα σχετικά δικόγραφα (αγωγή, έφεση, προτάσεις) αναφερόταν, ότι το τέκνο των αναιρεσίβλητων γεννήθηκε στις 3-8-1999, οπότε ενηλικιώθηκε στις 3-8-2017, ο ίδιος ήταν ο μαιευτήρας-γυναικολόγος, ο οποίος διενήργησε τον τοκετό και γνώριζε την ημεροχρονολογία γέννησής του και συνεπώς και της ενηλικίωσής του.

Επομένως, η ένδικη αίτηση αναίρεσης, απευθυνόμενη κατά των Χ. Ν. του Ε. και Α. Ν., συζύγου Χ. Ν., το γένος Ε. Σ., ως ασκούντων τη γονική μέριμνα του τέκνου τους Π. Ν., του οποίου την ενηλικίωση γνώριζε, κατά τα προεκτεθέντα, ο αναιρεσείων, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη. Πρέπει να σημειωθεί, ότι η κατάθεση εκ μέρους της δεύτερης αναιρεσίβλητης προτάσεων υπό την ιδιότητα της ως προσωρινής δικαστικής συμπαραστάτριας του Π.

Ν., διορισθείσα με την από 17-1-2019 προσωρινή διαταγή της Προέδρου του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, Ιωάννας Κορίτου, είναι χωρίς έννομη επιρροή, αφού ο τελευταίος δεν κατέστη διάδικος στην παρούσα δίκη. Αυτό αφενός μεν διότι η αίτηση αναίρεσης δεν στράφηκε κατ' αυτού ατομικά, παρά το ότι κατά το χρόνο της άσκησής της ήταν ήδη ενήλικος και δεν είχε τεθεί μέχρι τότε σε δικαστική συμπαράσταση, οπότε και μόνον έκτοτε επηρεάζεται η ικανότητά του να παρίσταται στο δικαστήριο (ΑΠ 63/2017, ΑΠ 82/1995), αφετέρου δε διότι δεν έχει λάβει χώρα στην προκειμένη περίπτωση διακοπή της δίκης συνεπεία της προαναφερθείσας μεταβολής στο πρόσωπό του Π.

Ν., ήτοι της ενηλικίωσης του, αφού συνέβη μετά την προφορική συζήτηση μετά την οποία εκδόθηκε η οριστική απόφαση του εφετείου, ώστε να τίθεται θέμα συνέχισης της δίκης υπ' αυτού (ΑΠ 1288/2012).

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 68 και 556 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, προϋπόθεση του παραδεκτού της αναίρεσης είναι και η ύπαρξη εννόμου συμφέροντος, η έλλειψη του οποίου ερευνάται και αυτεπαγγέλτως από τον Άρειο Πάγο (577 παρ. 2 ΚΠολΔ). Το έννομο συμφέρον που απαιτείται, για να ασκηθεί η αναίρεση, προκύπτει κυρίως από τη βλάβη που υπέστη ο διάδικος, ο οποίος επιδιώκει τον έλεγχο της απόφασης. Βλάβη του διαδίκου υπάρχει, όταν βλάπτεται (ηττάται), δηλαδή όταν απορρίπτονται ολικά ή μερικά οι προτάσεις του ή γίνονται ολικά ή μερικά δεκτές έναντι αυτού αιτήσεις του αντιδίκου του. Η βλάβη δηλαδή του αναιρεσείοντος πρέπει να υπάρχει σε σχέση με τον αντίδικό του για τον οποίο η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να περιέχει κάποια ευνοϊκή διάταξη.

Το έννομο συμφέρον πρέπει να κρίνεται από την προσβαλλόμενη απόφαση, εφόσον δε δεν θεμελιώνεται από τα εκτιθέμενα στο δικόγραφο της αναίρεσης και δεν προκύπτει από το διατακτικό της προσβαλλομένης, η αναίρεση απορρίπτεται ως απαράδεκτη (ΑΠ 589/2009, ΑΠ 342/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων απευθύνει την ένδικη αίτηση αναίρεσης και κατά των Χ. Ν. του Ε. και Α. Ν., συζύγου Χ. Ν., το γένος Ε. Σ., ατομικά. Από την προσβαλλόμενη όμως απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο, λόγω του μεταβιβαστικού, κατ' άρθρο 522 ΚΠολΔ, αποτελέσματος, εφόσον οι αναιρεσίβλητοι παραπονούνταν με την έφεσή τους και τους προσθέτους αυτής λόγους για την κατ' ουσίαν απόρριψη της από 13-12-2002 αγωγής τους, την οποία είχαν ασκήσει ως ασκούντες τη γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου τους Π. , αλλά και ατομικά, αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη υπ' αριθ. 64/2004 προδικαστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, που είχε κρίνει νόμιμη αυτή, κατά το αίτημά της περί επιδίκασης σ' αυτούς ατομικά το ποσό των 146.735 ευρώ στον καθένα, ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη, που υπέστησαν από τη σωματική βλάβη του ανηλίκου τέκνου τους, έκρινε ότι το αίτημα αυτό ήταν μη νόμιμο και εντεύθεν απέρριψε την αγωγή των αναιρεσίβλητων. Επομένως, η ένδικη αίτηση αναίρεσης, απευθυνόμενη κατά των προαναφερομένων διαδίκων ατομικώς, είναι απαράδεκτη, προεχόντως, για έλλειψη εννόμου συμφέροντος του αναιρεσείοντος, αφού η αγωγή τους, κατά το μέρος που ασκήθηκε εναντίον του από αυτούς ατομικά, απορρίφθηκε και ο αναιρεσείων δεν θεμελιώνει στο δικόγραφο της αίτησης αναίρεσης το έννομο συμφέρον του για την άσκησή της.

Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί στο σύνολό της, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, σύμφωνα με το άρθρ. 495 παρ. 3 ΚΠολΔ και να καταδικαστεί ο τελευταίος, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό (άρθρ. 176, 183, 191 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17-1-2018 αίτηση του Π. Κ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 305/2017 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων.

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος, για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναιρέσεως, παραβόλου.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Μαΐου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Υπογράφει η Πρόεδρος του Αρείου Πάγου ως Προϊσταμένη του καθόσον ο διευθύνων τη συζήτηση και όλα τα μέλη του Δικαστηρίου που αναφέρονται στην αρχή της παρούσης έπαψαν να είναι τοποθετημένα στο Δικαστήριο τούτο λόγω συνταξιοδότησης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Σεπτεμβρίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ