Supreme Court dismisses appeal for vague grounds regarding evidence not explicitly cited in the appeal document.

Απόφαση 1133 / 2019 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1133/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αβροκόμη Θούα, Γεώργιο Αποστολάκη, Θεόδωρο Κανελλόπουλο και Αναστασία Περιστεράκη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Φεβρουαρίου 2019, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών και κατοικοεδρεύει στην Αθήνα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιό του Ηλία Νίκα, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) πιστωτικού συνεταιρισμού με την επωνυμία "....", που εδρεύει στη .... και 2) Κ. Κ. του Ν., κατοίκου ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-1-2003 ανακοπή του ήδη πρώτου αναιρεσίβλητου και την προφορικά ασκηθείσα πρόσθετη παρέμβαση του ήδη δεύτερου αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 88/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 89/2012 του Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 31-3-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αναστασία Περιστεράκη ανέγνωσε την από 14-2-2019 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Στο άρθρο 82 Κ.Πολ.Δ., ορίζεται ότι ο προσθέτως παρεμβαίνων έχει δικαίωμα να ενεργήσει όλες τις διαδικαστικές πράξεις που επιτρέπονται στη δίκη προς το συμφέρον εκείνου για την υποστήριξη του οποίου ασκήθηκε η παρέμβαση και έχει υποχρέωση να δεχθεί τη δίκη στη θέση που βρίσκεται κατά το χρόνο της παρέμβασής του... Αποφάσεις και δικόγραφα που επιδίδονται στους κυρίους διαδίκους πρέπει να επιδίδονται και σε εκείνον που άσκησε πρόσθετη παρέμβαση.

Εξάλλου ,κατά μεν τη διάταξη του άρθρου 110 παρ.2 Κ.Πολ.Δ. "Οι διάδικοι έχουν δικαίωμα να παρίστανται σε όλες τις συζητήσεις της υπόθεσης, ακόμα και όταν γίνονται κεκλεισμένων των θυρών και πρέπει για το σκοπό αυτό να καλούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, κατά δε τη διάταξη του άρθρου 81παρ.3 Κ.Πολ.Δ. ο παρεμβαίνων καλείται στις επόμενες διαδικαστικές πράξεις από το διάδικο που επισπεύδει τη δίκη, σε περίπτωση δε πρόσθετης παρέμβασης έχει δικαίωμα να προτείνει την έλλειψη της κλήτευσης και ο διάδικος για την υποστήριξη του οποίου ασκήθηκε η παρέμβαση". Από τις διατάξεις αυτές σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 20παρ.1 του Συντάγματος, που ορίζει ότι "Καθένας έχει δικαίωμα στην παροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια και μπορεί να αναπτύξει σ` αυτά τις απόψεις του για τα δικαιώματα ή τα συμφέροντά του" και το άρθρο 558 Κ.Πολ.Δ. σαφώς προκύπτει ότι κατά του προσθέτως παρεμβαίνοντος στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση δεν απευθύνεται κατ` αρχήν η αναίρεση, γιατί αυτός δεν είναι κύριος διάδικος, ο προσθέτως παρεμβάς όμως πρέπει να καλείται στη συζήτηση της αναίρεσης. Σε αντίθετη περίπτωση η συζήτηση της αναίρεσης κηρύσσεται απαράδεκτη (ΑΠ 1282/2013, ΑΠ 1049/2010).

Εξάλλου ,από το άρθρο 568παρ 4 ΚΠοΛΔ ,κατά το οποίο ο επισπεύδων τη συζήτηση διάδικος επιδίδει κλήση στους λοιπούς διαδίκους, και από το άρθρο 576 παρ. 1 και 2 του ίδιου κώδικα, κατά το οποίο επί ερημοδικίας στην αναιρετική δίκη ερευνάται αν ο απών διάδικος επισπεύδει τη συζήτηση ή αν κλητεύθηκε από τον επισπεύδοντα αυτήν, συνάγεται ότι αν τη συζήτηση επισπεύδει ο αναιρεσείων, οφείλει να κλητεύει τον αναιρεσίβλητο, σε καταφατική δε περίπτωση ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση ως να ήταν παρόντες οι διάδικοι.

Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από το οικείο πινάκιο κατά την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο τόσο ο αναιρεσίβλητος Συνεταιρισμός όσο και ο προσθέτως παρεμβάς ενώπιον του Εφετείου δεν εμφανίστηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, καίτοι κλητεύθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα όπως προκύπτει από τις ....28Ε/24-5-2018 και ....34Ε/30-5-2018, αντίστοιχα, εκθέσεις επίδοσης του Δικ Επιμελητή στο Εφετείο της Λαμίας με έδρα το Πρωτοδικείο Λαμίας Κ. Μ., που προσκομίζει και επικαλείται το αναιρεσείον, που επισπεύδει και τη συζήτηση. Επομένως, πρέπει να δικασθούν ερήμην, πλην όμως πρέπει να χωρήσει η συζήτηση της υπόθεσης ως να ήταν παρόντες.

Με τη διάταξη του άρθρου 326 παρ. 3 ν. 4072/2012, με την οποία αντικαθίστανται τα δέκατο και ενδέκατο εδάφια του άρθρου 115 του από 11/12-11-1929 "περί διοικήσεως δημοσίων κτημάτων" (που μεταξύ άλλων ορίζει τις προϋποθέσεις ασκήσεως ανακοπής κατά πρωτοκόλλου αποζημιώσεως για αυθαίρετη χρήση και κάρπωση δημοσίου κτήματος) ορίζεται ότι: "Αρμόδιο δικαστήριο προς εκδίκαση της ανακοπής είναι το μονομελές πρωτοδικείο της τοποθεσίας του κτήματος. Κατά των αποφάσεων που εκδίδονται δεν χωρεί ένδικο μέσο. Αν η απόφαση που εκδίδεται ακυρώνει το πρωτόκολλο για λόγους που αφορούν την κυριότητα ή τη νομή του κτήματος, ο ανακόπτων οφείλει να ασκήσει τακτική αγωγή εντός ενενήντα ημερών από την επίδοση της αποφάσεως, άλλως το πρωτόκολλο παραμένει σε ισχύ και εκτελείται...". Η πιο πάνω διάταξη δεν ορίζει αν η θεσπιζόμενη με αυτήν απαγόρευση ασκήσεως ενδίκων μέσων καταλαμβάνει ή όχι και τις υποθέσεις του ανωτέρω άρθρου 115 του από11/12-11-1929 που ήσαν ήδη εκκρεμείς ενώπιον των δικαστηρίων κατά την έναρξη της ισχύος του ν. 4072/2012 (11-4-2012), όπως ορίζουν άλλες διατάξεις (π.χ. το ίδιο άρθρο 326 παρ. 1 για τις εκεί αναφερόμενες υποθέσεις).

Συνεπώς στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται η διαχρονικού δικαίου διάταξη του άρθρου 24 παρ.1 εδ.α Εισ.Ν. Κ.Πολ.Δ., κατά την οποία: "Το παραδεκτό των ενδίκων μέσων, το επιτρεπτό των προβαλλόμενων λόγων και ο χρόνος της άσκησης κρίνονται σύμφωνα με τον νόμο που ισχύει κατά το χρόνο που δημοσιεύεται η απόφαση". Ως απόφαση κατά τη διάταξη αυτή εννοείται η προσβαλλόμενη (Α.Π.285/2016, 2148/2014, 929/2014).

Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης προκύπτει ότι αυτή δημοσιεύθηκε την 3-4-2012 δηλ πριν την ισχύ του ν 4072/2012(11-4-2012). Επομένως, και εφόσον υπό την ισχύ του προισχύσαντος δικαίου είχε γίνει δεκτό ότι κατά των ως άνω αποφάσεων χωρούν τα ένδικα μέσα της εφέσεως και της αναιρέσεως, η ένδικη αίτηση αναίρεσης, η οποία ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 495, 564 παρ 3 ΚΠολΔ) είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω.

.- Ο αναιρετικός λόγος του αριθμού 11 περίπτ. γ` του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., δημιουργείται και αν το δικαστήριο της ουσίας παρέλειψε να λάβει υπόψη, κατά τη διαμόρφωση του αποδεικτικού συλλογισμού, έγγραφα που παραδεκτά και νόμιμα προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι και τα οποία ήσαν χρήσιμα προς άμεση ή έμμεση απόδειξη πραγματικών γεγονότων με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Αν έγινε ή όχι επίκληση του αποδεικτικού μέσου κρίνεται από τις προτάσεις του διαδίκου και όχι από το περιεχόμενο της αναιρεσιβαλομένης απόφασης και αν δεν προσκομίζονται οι προτάσεις, ο λόγος απορρίπτεται ως αβάσιμος (Ολ ΑΠ498/78, ΑΠ1595/2006). Ομοίως, ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος κατ` ουσίαν και όταν το δικαστήριο βεβαιώνει στην προσβαλλόμενη απόφασή του, ότι έλαβε υπόψη τα συγκεκριμένα έγγραφα, για τα οποία προτείνεται ο λόγος αναίρεσης, ανεξαρτήτως του ότι στα πλαίσια της ελεύθερης εκτίμησης των αποδείξεων δέχεται ως αποδεικνυόμενα πραγματικά περιστατικά, διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στα έγγραφα αυτά, ή βεβαιώνει ότι έλαβε υπόψη όλα τα με επίκληση προσκομισθέντα από τους διαδίκους έγγραφα, έστω και χωρίς να γίνεται ειδική μνεία ή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, εκτός αν, παρά τη βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της απόφασης και ιδίως από τις αιτιολογίες της καταλείπονται αμφιβολίες για την συνεκτίμηση των συγκεκριμένων εγγράφων (ΑΠ1483/2014, ΑΠ 322/2011).

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 118 αριθ.4, 566 1 και 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ. προκύπτει, ότι στο έγγραφο της αναίρεσης πρέπει να αναφέρεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στο δικαστήριο, που εξέδωσε την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, ώστε να είναι δυνατόν να διαπιστωθεί αν και ποιο λόγο αναίρεσης από τους περιοριστικώς αναφερόμενους στο άρθρο 559 ΚΠολΔ. θεμελιώνει η προβαλλόμενη αιτίαση. Διαφορετικά ο λόγος αναίρεσης απορρίπτεται αυτεπαγγέλτως ως αόριστος, χωρίς να είναι επιτρεπτή η συμπλήρωση των στοιχείων που λείπουν με παραπομπή σε άλλα διαδικαστικά έγγραφα. Ειδικότερα ως προς τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αριθ. 11 λόγο αναίρεσης, πρέπει να εξειδικεύονται στο αναιρετήριο τα αποδεικτικά μέσα που το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη χωρίς να προσκομισθούν ή δεν έλαβε αυτά υπόψη ενώ προσκομίστηκαν νόμιμα, να προσδιορίζεται το περιεχόμενο τους και το παραδεκτό της προσαγωγής τους και να αναφέρεται ότι έγινε επίκληση και προσκομιδή τους, ακόμη και αν έπρεπε να ληφθούν υπόψη αυτεπαγγέλτως. Τέλος, πρέπει να καθορίζεται ο ισχυρισμός, το βάσιμο ή αβάσιμο του οποίου θα αποδεικνυόταν με το αποδεικτικό μέσο και οι λόγοι για τους οποίους ο ισχυρισμός αυτός ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα στο διατακτικό. (ΑΠ1185/2010).

Με το μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης το αναιρεσείον μέμφεται την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση για πλημμέλεια του άρθρου 559 παρ11 γ ΚΠολΔ, και δη ότι δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη την 4/2001 Γνωμοδότηση του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Δημοσίων Κτημάτων, καθώς και την από Νοεμβρίου 1996 έκθεση εφαρμογής τίτλων ιδιοκτησίας περί τον ... ..., την από Νοεμβρίου 1996 τεχνική έκθεση του Γ. Σ., τοπογράφου μηχανικού, καθώς και τις από 4-4-1997 ένορκες καταθέσεις των Ν. Σ., Χ. Γ. και Τ. Ε., που μνημονεύονται στην άνω γνωμοδότηση.

Όμως, στο δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης δεν αναφέρεται, αν τα άνω έγγραφα προσκομίστηκαν νόμιμα ενώπιον του Εφετείου, δεν προσδιορίζεται το ακριβές περιεχόμενό τους και το παραδεκτό της προσαγωγής τους ούτε αναφέρεται ότι έγινε επίκληση και προσκομιδή τους. Επομένως, ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος, πέραν του ότι ως προς το πρώτο των εγγράφων είναι και ουσιαστικά αβάσιμος, αφού από το περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλομένης προκύπτει ότι η άνω γνωμοδότηση ρητά λήφθηκε υπόψη από το άνω Εφετείο, ενώ για τα λοιπά έγγραφα, τα οποία απλώς αναφέρονται στην άνω γνωμοδότηση, χωρίς να αναφέρεται το περιεχόμενό τους, όπως αποδεικνύεται από τις από 12-12-2011 προτάσεις του αναιρεσείοντος ενώπιον του άνω δικαστηρίου, δεν έγινε επίκληση και προσαγωγή αυτών κατά τη συζήτηση της έφεσης κατά τη δικάσιμο της 13-12-2011, κατά την οποία συζητήθηκε η άνω έφεση, επί της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση.

Κατόπιν τούτων πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναίρεσης .Έξοδα δεν επιβάλλονται καθόσον οι αναιρεσίβλητοι δεν παρέστησαν, και συνεπώς δεν υποβλήθηκαν σε δαπάνες.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την της από 31-3-2015 αίτηση αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου κατά της 89/2012 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Λαμίας.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 16 Απριλίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 12 Σεπτεμβρίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ και νυν Πρόεδρος του Αρείου Πάγου

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ