1130/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1130 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1130/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Δεκεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων-καλούντων: 1. Κ. Δ. του Ι., 2. Μ. Δ. του Α., 3. Χ. Δ. του Κ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Χάρη Μέγα και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων-καθ' ων η κλήση: 1. Ν. Β., 2. Σ. Β. του Ε., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν εμφανίσθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο 3. Της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ALLIANZ" ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Εμμανουήλ Κοπακάκη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και ήδη έχουν καταθέσει προτάσεις σε προηγούμενη συζήτηση, 4. Ν. Α., και 5. Ε. Κ., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν εμφανίσθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με από 12/10/2001 αγωγή και 1/10/2001 ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση και παρεμπίπτουσα αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων και τις από 22/7/2001 και 22/11/2001 αγωγές των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Άμφισσας. Αφού συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκαν οι αποφάσεις:27/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 61/2004 του Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 15/11/2004 αίτησή τους.

Εκδόθηκε η 1605/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου, που έκρινε την συζήτηση απαράδεκτη και την επανέφεραν προς συζήτηση με την από 15/3/2008 κλήση τους οι αναιρεσείοντες.

Εκδόθηκε η 1292/2009 απόφαση που κηρύσσει καταργημένη τη δίκη ως προς την 5η αναιρεσείουσα και απαράδεκτη την συζήτηση ως προς τους λοιπούς διαδίκους. Την επανέφεραν προς συζήτηση οι: 1ος, 2ος, 3ος και 4ος των αναιρεσειόντων με την από 15/4/2011 κλήση τους. Εκδόθηκε η 1676/2012 απόφαση που έκρινε την συζήτηση της υπόθεσης απαράδεκτη και την επανέφεραν για εκ νέου συζήτηση οι αναιρεσείοντες-καλούντες με την από 20-5-2013 κλήση τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Χατζηπαναγιώτης, ανέγνωσε την από 3-1-2007 έκθεσή του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Παναγιώτη Παρτσιλίβα, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Από την κατ' άρθρο 561 § 2 Κ.Πολ.Δ. παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης προκύπτει ότι, η με την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 61/2004 οριστική απόφαση του Εφετείου Λαμίας, η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο, αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής :

Ο τέταρτος και η πέμπτη των ήδη αναιρεσιβλήτων Ν. Α. και Ε. Κ. είχαν ασκήσει ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Άμφισσας την από 22.7.2001 αγωγή, στρεφομένη κατά των ήδη πρώτου και πέμπτης των αναιρεσειόντων Κ. Δ. και ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ", αντίστοιχα, με την οποία ιστορούσαν ότι ο πρώτος εναγόμενος, οδηγώντας το ανήκον στην ιδιοκτησία του υπ' αριθμ.

κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, το οποίο ήταν ασφαλισμένο κατά του κινδύνου γέννησης αστικής ευθύνης του έναντι τρίτων κατά την κυκλοφορία του στην δεύτερη εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία, προκάλεσε από υπαιτιότητά του την ολοσχερή καταστροφή του υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου της δικής του ιδιοκτησίας, καθώς και τον τραυματισμό αμφοτέρων των εναγόντων, κατά την σύγκρουση των αυτοκινήτων αυτών, που έγινε κάτω από τις συνθήκες που αναφέρονται στην αγωγή.

Με βάση δε αυτό το ιστορικό ζήτησαν όπως υποχρεωθούν οι εναγόμενοι, έκαστος εις ολόκληρον, να καταβάλουν στον μεν πρώτο τούτων ως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης το ποσό των 75.000.000 δραχμών (ή 220.102 ευρώ), στην δε δεύτερη εξ αυτών ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης το ποσό των 10.000.000 δραχμών (ή 29.347 ευρώ).

Περαιτέρω, ο προαναφερόμενος πρώτος εναγόμενος της ως άνω αγωγής και ήδη πρώτος των αναιρεσειόντων Κ. Δ., καθώς και οι δεύτερη, τρίτη και τέταρτη εξ αυτών (αναιρεσειόντων) Μ. Δ., Χ. Δ. και ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Κ. Δ. Α.Ε.", αντίστοιχα, άσκησαν ενώπιον του ιδίου ως άνω πρωτοβάθμιου δικαστηρίου την από 12.10.2001 αγωγή, στρεφομένη κατά των ήδη πρώτου, δεύτερης και τρίτης των αναιρεσιβλήτων Ν.

Β., Σ. Β. και ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ALLIANZ Ανώνυμη Εταιρεία Γενικών Ασφαλειών", αντίστοιχα, με την οποία ιστορούσαν ότι η δεύτερη εναγόμενη Σ. Β., οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, το οποίο ανήκε στην κυριότητα του πρώτου εναγόμενου Ν. Β. και ήταν ασφαλισμένο κατά του κινδύνου γέννησης αστικής ευθύνης του έναντι τρίτων κατά την κυκλοφορία του στην τρίτη εναγόμενη ως άνω ασφαλιστική εταιρία, προκάλεσε από υπαιτιότητά της την ολοσχερή καταστροφή του υπ' αριθμ.

κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, ιδιοκτησίας της τέταρτης ενάγουσας ως άνω ανώνυμης εταιρίας, καθώς και τον τραυματισμό των τριών πρώτων εναγόντων, κατά την σύγκρουση των αυτοκινήτων αυτών, που έγινε κάτω από τις συνθήκες που αναφέρονται στην αγωγή. Με βάση δε αυτό το ιστορικό και μετά από περιορισμό της αγωγής, που έγινε με μετατροπή του καταψηφιστικού της αιτήματος σε αναγνωριστικό, ζήτησαν όπως αναγνωρισθεί ότι οι εναγόμενοι, ευθυνόμενοι έκαστος εις ολόκληρον, υποχρεούνται να καταβάλουν α) στον πρώτο τούτων ως αποζημίωση για την θετική και αποθετική ζημία την οποία υπέστη, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης και ως περαιτέρω αποζημίωση εκ του άρθρου 931 ΑΚ, το συνολικό ποσό των 167.599.989 δραχμών, β) στις δεύτερη και τρίτη εξ αυτών, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, τα ποσά των 10.000.000 και 3.000.000 δραχμών, αντίστοιχα, και γ) στην τέταρτη τούτων ανώνυμη εταιρία, ως αποζημίωση για την θετική ζημία την οποία υπέστη, το ποσό των 4.500.000 δραχμών.

Στη συνέχεια, οι εναγόμενοι της πρώτης των ως άνω αγωγών Κ. Δ. και "ΕΘΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ", άσκησαν ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Άμφισσας την από 1.10.2001 ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση, με την οποία ένωσαν και παρεμπίπτουσα αγωγή, στρεφομένη κατά των εναγομένων της δεύτερης των προαναφερομένων αγωγών Ν.

Β., Σ. Β. και ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ALLIANZ Ανώνυμη Εταιρεία Γενικών Ασφαλειών", και με την οποία επικαλούμενοι ότι οι παρεμπιπτόντως εναγόμενοι είναι αποκλειστικά υπαίτιοι του προαναφερόμενου ένδικου αυτοκινητικού ατυχήματος και επικουρικά ότι και οι ίδιοι (παρεμπιπτόντως ενάγοντες) ευθύνονται κατά ποσοστό 5%, προσεπικάλεσαν αυτούς να παρέμβουν στην ανοιγείσα με την πρώτη αγωγή δίκη και ζήτησαν, μετά από μετατροπή του καταψηφιστικού της αιτήματος σε αναγνωριστικό, όπως αναγνωρισθεί ότι οι παρεμπιπτόντως εναγόμενοι υποχρεούνται να τους καταβάλουν ο,τι ποσό αυτοί τυχόν θα υποχρεωθούν να καταβάλουν στους ενάγοντες της πρώτης των ως άνω αγωγών.

Τέλος, ο εκ των εναγομένων της δεύτερης και τρίτης των προαναφερομένων αγωγών και ήδη πρώτος των αναιρεσιβλήτων Ν. Β., άσκησε ενώπιον του ιδίου ως άνω Μονομελούς Πρωτοδικείου την από 22.11.2001 αγωγή, στρεφομένη κατά των ήδη πρώτου, τέταρτης και πέμπτης των αναιρεσειόντων Κ. Δ., ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Κ.Δ.

Α.Ε." και της ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΕΓΑ", αντίστοιχα, με την οποία ιστορούσε ότι ο πρώτος εναγόμενος, οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, κυριότητας της δεύτερης τούτων, το οποίο ήταν ασφαλισμένο κατά του κινδύνου γέννησης αστικής ευθύνης της έναντι τρίτων κατά την κυκλοφορία του στην τρίτη εξ αυτών ασφαλιστική εταιρία, προκάλεσε από υπαιτιότητά του φθορές και βλάβες στο υπ' αριθμ.

κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο της ιδιοκτησίας του, κατά την σύγκρουση των αυτοκινήτων αυτών, που έγινε κάτω από τις συνθήκες που αναφέρονται στην αγωγή. Επί των αγωγών αυτών, οι οποίες συνεκδικάσθηκαν κατ' αντιμωλία των διαδίκων, εκδόθηκε από το Μονομελές Πρωτοδικείο Άμφισσας, το οποίο δίκασε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο, η υπ' αριθμ, 27/ΕΓαΜ/2002 οριστική απόφαση, με την οποία αφού κρίθηκε ότι αποκλειστικά υπαίτιος του ενδίκου αυτοκινητικού ατυχήματος ήταν ο πρώτος εναγόμενος της πρώτης και της τέταρτης των προαναφερομένων αγωγών Κ.

Δ., οδηγός του υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, έγιναν εν μέρει δεκτές η πρώτη και η τέταρτη των αγωγών αυτών και απορρίφθηκαν ως αβάσιμες κατ' ουσία η δεύτερη και η τρίτη εξ αυτών. Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκαν οι ακόλουθες εφέσεις α) από τον ενάγοντα της πρώτης των ως άνω αγωγών Ν. Α. η από 1.7.2002 (αριθμ.

κατ. 43/2002), στρεφομένη κατά των εναγομένων της αγωγής αυτής Κ. Δ. και ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΕΓΑ", β) από την ενάγουσα της ίδιας πιο πάνω πρώτης αγωγής Ε. Κ. η από 8.6.2002 (αριθμ. κατ. 45/2002), στρεφομένη κατά των ιδίων ως άνω εναγομένων και γ) από τους ενάγοντες της δεύτερης των προαναφερομένων αγωγών και από τους παρεμπιπτόντως ενάγοντες της τρίτης τούτων η από 25.8.2002 (αριθμ.

κατ. 67/2002), στρεφομένη τόσο κατά των εναγομένων των αγωγών αυτών όσο και κατά των εναγόντων της πρώτης αγωγής. Επί των εφέσεων αυτών, οι οποίες συνεκδικάσθηκαν κατ' αντιμωλία των διαδίκων, εκδόθηκε από το Εφετείο Λαμίας, το οποίο δίκασε κατά την ίδια πιο πάνω ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο, η υπ' αριθμ. 61/2004 οριστική απόφαση, με την οποία, αφού κρίθηκε και πάλιν ότι αποκλειστικά υπαίτιος του ενδίκου αυτοκινητικού ατυχήματος ήταν ο εναγόμενος της πρώτης των προαναφερομένων αγωγών Κ.

Δ., οδηγός του υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, απορρίφθηκε ως αβάσιμη κατ' ουσία η από 25.8.2002 τρίτη των προαναφερομένων εφέσεων και έγιναν δεκτές ως βάσιμες και κατ' ουσία οι από 1.7.2002 και 8.6.2002 πρώτη και δεύτερη των παραπάνω εφέσεων και στη συνέχεια αφού εξαφανίστηκε η εκκαλούμενη ως άνω απόφαση κατά το μέρος που αφορούσε την από 22.7.2001 πρώτη των ως άνω αγωγών, κρατήθηκε η υπόθεση, δικάσθηκε κατ' ουσία η αγωγή αυτή και έγινε εν μέρει δεκτή ως προς τον πρώτο των εναγόντων Ν.

Α. για το ποσό των 57.226 ευρώ και ως προς την δεύτερη τούτων Ε. Κ. για το ποσό των 11.739 ευρώ. Κατά της απόφασης αυτής εναντιώνονται οι ηττηθέντες εκκαλούντες της τρίτης των προαναφερομένων εφέσεων με την ένδικη αίτηση αναίρεσης και με τους διατυπούμενους δι' αυτής λόγους, επί της οποίας και πρέπει να λεχθούν τα ακόλουθα :

Με την υπ' αριθμ. 1605/2007 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου και για τους εις αυτήν ειδικότερα εκτιθέμενους λόγους κηρύχθηκε απαράδεκτη η κατά την 12.1.2007 γενομένη πρώτη συζήτηση της αναίρεσης, η οποία και επαναφέρθηκε προς συζήτηση με την από 15.3.2008 κλήση των αναιρεσειόντων, οπότε, μετά την κατά την 27.3.2009 γενομένη δεύτερη κατά σειρά συζήτηση αυτής, εκδόθηκε από το Δικαστήριο τούτο η υπ' αριθμ. 1292/2009 απόφαση με την οποία αφενός κηρύχθηκε κατηργημένη η δίκη που ανοίχθηκε με την αναίρεση, ως προς την πέμπτη των αναιρεσειόντων ανώνυμη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ", λόγω νομότυπης παραίτησης από το δικόγραφο αυτής που έγινε με δήλωση της πληρεξουσίας δικηγόρου της Φλώρας Τριανταφύλλου κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση της υπόθεσης και καταχωρήθηκε στα πρακτικά και αφετέρου, για τους εις την απόφαση αυτή ειδικότερα εκτιθέμενους λόγους, κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση αυτής ως όλους τους λοιπούς διαδίκους.

Στη συνέχεια η υπόθεση επαναφέρθηκε και πάλιν προς συζήτηση με την από 15.4.2011 κλήση των τεσσάρων πρώτων των αναιρεσειόντων και μετά την γενομένη κατά την δικάσιμο της 21.9.2012 τρίτη κατά σειρά συζήτηση αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 1676/2012 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου με την οποία και για τους εις αυτήν εκτιθέμενους λόγους κηρύχθηκε και πάλιν απαράδεκτη η συζήτησή της.

Η κατά την δικάσιμο δε εκείνη γενομένη κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση παραίτηση από το δικόγραφο της αναίρεσης ως προς την τέταρτη των αναιρεσειόντων ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Κ. Δ. Α.Ε." στερείται εννόμων συνεπειών και τούτο διότι ο φερόμενος ως πληρεξούσιος δικηγόρος των αναιρεσειόντων Χάρης Μέγας, ο οποίος προέβη στην κατά τα άνω παραίτηση δεν απεδείκνυε ότι είχε παρασχεθεί σ' αυτόν νομοτύπως η απαιτούμενη πληρεξουσιότητα εκπροσώπησης και της ως άνω αναιρεσείουσας εταιρίας (άρθρ. 94 § 1, 96 § § 1, 3, 104, 294, 295 § 1, 297, 299, 573 § 1 Κ.Πολ.Δ.).

Ήδη η συζήτηση της αναίρεσης επισπεύδεται από τους τρείς πρώτους αναιρεσείοντες με την από 20.5.2013 κλήση αυτών, ακριβές αντίγραφο της οποίας με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στους πρώτο, δεύτερη, τέταρτο και πέμπτο των αναιρεσιβλήτων Ν.

Β., Σ. Β., Ν. Α. και Ε. Κ., αντίστοιχα, όπως τούτο προκύπτει από τις προσκομιζόμενες με επίκληση από τους αναιρεσείοντες υπ' αριθμ. 1695 Γ, 1696 Γ/30.9.2013, 1711 Γ και 1712 Γ/2.10.2013 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Άμφισσας ..., αντίστοιχα, στους οποίους ομοίως έχει επιδοθεί και η ένδικη αίτηση αναίρεσης, όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες υπ' αριθμ. 7881, 7880, 7879 και 7888/25.10.2006 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Άμφισσας ..., αντίστοιχα.

Επομένως, εφόσον αυτοί δεν εμφανίσθηκαν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 576 § 2 Κ.Πολ.Δ. Περαιτέρω, με την εν λόγω κλήση, η οποία υπογράφεται από τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αναιρεσειόντων Χάρη Μέγα, όπως το περιεχόμενο αυτής προσηκόντως εκτιμάται, επαναλαμβάνεται η κατά τα άνω γενομένη κατά την δικάσιμο της 21.9.2012 παραίτηση από το δικόγραφο της αναίρεσης ως προς την τέταρτη των αναιρεσειόντων ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Κ.

Δ. Α.Ε.", η οποία εδρεύει στο ... (βλ. και υπ' αριθμ. .../3-1-2012 πληρεξούσιο του συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Εμμανουήλ Σαραγιώτη), με άμεση δικονομική συνέπεια να θεωρείται πως δεν ασκήθηκε αυτή όσον αφορά την παραπάνω αναιρεσείουσα ανώνυμη εταιρία (άρθρ. 294, 295 § 1, 297, 299, 573 § 1 Κ.Πολ.Δ). Κατόπιν τούτων οι διατυπούμενοι με την αναίρεση λόγοι αυτής ερευνώνται στη συνέχεια κατά τα παρακάτω ειδικότερον εκτιθέμενα, αναφορικά με τους τρείς πρώτους των αναιρεσειόντων.-

ΙΙ.- Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330 και 914 Α.Κ., συνάγεται, ότι, προϋποθέσεις της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Η παράνομη συμπεριφορά, ως όρος της αδικοπραξίας, μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε ως αποδειχθέντα επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Περαιτέρω, η παράβαση διατάξεων του Κ.Ο.Κ. δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί όμως στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος (ΑΠ 239/2011, ΑΠ 147/2011, ΑΠ 75/2005).

Εξάλλου, ο λόγος αναίρεσης από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται και όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά, δηλ. υπάρχει έλλειψη αιτιολογίας ή τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του κανόνα δικαίου, για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας ή την άρνησή της, δηλ.

υπάρχει ανεπαρκής αιτιολογία (ΟλΑΠ 1/1999). Ενώ δεν ιδρύεται, όταν οι ελλείψεις ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται σαφώς (ΟλΑΠ 24/1992, ΑΠ 861/1984). Ούτε επίσης ιδρύεται ο λόγος από την αναφορά ή μη στην επιχειρηματολογία των διαδίκων ή από την επιχειρηματολογία του δικαστηρίου (ΑΠ 16/2005).

Τέλος, επί αδικοπραξίας, σύμφωνα με τα άρθρα 297 και 914 ΑΚ, οι αιτιολογίες πρέπει να καλύπτουν την υπαιτιότητα, την ζημία και τον αιτιώδη σύνδεσμο (ΑΠ 16/2005).-

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, σχετικά με τις συνθήκες υπό τις οποίες έλαβε χώρα το ένδικο τροχαίο ατύχημα και την αποκλειστική υπαιτιότητα στην επέλευση αυτού του πρώτου των αναιρεσειόντων, δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα : "Στις 12.4.2001 Μεγάλη Πέμπτη, ώρα 23.15 στην 4η Χ/Θ της Ε.Ο.

Άμφισσας - Ιτέας, όπου το οδόστρωμα διπλής κατεύθυνσης, έχει πλάτος 12,6 μέτρα, συγκρούστηκαν τα αυτοκίνητα α) υπ' αριθμ. ... ΙΧΕ, τύπου NISSAN PRIMERA, το οποίο οδηγούσε ο Κ. Δ., ηλικίας 47 ετών (πρώτος εκκαλών στην από 25.8.2002 έφεση), κυριότητας και κατοχής της τέταρτης εκκαλούσας ανώνυμης εταιρείας, της οποίας κύριος μέτοχος και διευθύνων σύμβουλος ήταν ο Κ.

Δ., β) το ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, το οποίο οδηγούσε η Ι. Κ., γ) το ... ΙΧΕ αυτοκίνητο Μιτσουμπίσι, το οποίο οδηγούσε ο Α. Ν. (εκκαλών στην από 1.7.2002 έφεση), ηλικίας 55 ετών, δημόσιος υπάλληλος, στο οποίο επέβαινε η Κ. Ε. (εκκαλούσα της από 8.6.2002 έφεσης) και δ) το ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, εργοστασίου κατασκευής NISSAN EUROPE, τύπου ALMERA, κυριότητας και κατοχής του Ν.

Α. Β., ενάγοντος στην από 22.11.2001 αγωγή, το οποίο οδηγούσε η σύζυγός του Σ. Β., ηλικίας 50 ετών, δημόσιος υπάλληλος. Συγκεκριμένα, ο Κ. Δ., οδηγώντας το υπ' αριθμ. ... αυτοκίνητο, το οποίο ήταν ασφαλισμένο στην ασφαλιστική εταιρεία "Εθνική Ασφαλιστική", πέμπτη εκκαλούσα στην από 25.8.2002 έφεση, εκινείτο στην Εθνική οδό Άμφισσας - Ιτέας με κατεύθυνση από Άμφισσα προς Ιτέα με συνεπιβάτες τη σύζυγό του και τις δύο θυγατέρες του.

Επικρατούσε σκοτάδι και το οδόστρωμα ήταν ολισθηρό λόγω βροχής. Το αμέσως προπορευόμενο όχημα ήταν το ..., το οποίο εκινείτο με μικρή ταχύτητα στο δεξιό του οδοστρώματος του ρεύματος κυκλοφορίας προς Ιτέα. Το αμέσως αυτού προπορευόμενο αυτοκίνητο εκινείτο με πολύ μικρή ταχύτητα, γι' αυτό η οδηγός του Σ.

Β., αφού έθεσε προηγουμένως τον αριστερό δείκτη αλλαγής πορείας σε λειτουργία, κινήθηκε αριστερά εκτός του οδοστρώματος της κατεύθυνσης προς Ιτέα για να ενεργήσει επιτρεπόμενη προσπέραση του προπορευόμενου αυτοκινήτου. Όμως ο οδηγός του ... αυτοκινήτου οδηγούσε χωρίς σύνεση και με ανεπίτρεπτη ενόψει των συνθηκών (σκοτάδι, δυνατή βροχόπτωση) περίπου 140 χιλ.

την ώρα ταχύτητα. Θέλησε να ενεργήσει ανεπίτρεπτη προσπέραση των αμέσως πιο πάνω αυτοκινήτων. Δεν τροχοπέδησε πίσω από τα κινούμενα με μικρή ταχύτητα αυτοκίνητα. Λόγω της πολύ μεγάλης ταχύτητας, με την οποία εκινείτο το αυτοκίνητο που οδηγούσε και της ολισθηρότητας του οδοστρώματος ήταν πολύ δύσκολο να τροχοπεδήσει.

Πλησίασε το προπορευόμενο ... ΙΧ αυτοκίνητο λόγω της μεγάλης ταχύτητας αμέσως, τη στιγμή που η οδηγός του ενεργούσε την επιτρεπόμενη υπέρβαση του προπορευόμενου. Το αντιλήφθηκε, αλλά λόγω της μεγάλης ταχύτητας και της ολισθηρότητας του οδοστρώματος δεν μπορούσε να σταματήσει, έχασε τον έλεγχο του αυτοκινήτου που οδηγούσε κι αφού επέπεσε με το εμπρόσθιο δεξιό μέρος του στο πίσω μέρος αυτού και στη συνέχεια στο μέσον της αριστερής πλευράς του, εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα της κυκλοφορίας, όπου εκινείτο κανονικά στο δεξιό του οδοστρώματος με κατεύθυνση προς Άμφισσα το υπ' αριθμ. ...

ΙΧ αυτοκίνητο, με το οποίο συγκρούστηκε πλαγιομετωπικά. Το ... αυτοκίνητο λόγω της σύγκρουσής του με το ... αυτοκίνητο εκτράπηκε της πορείας του, εισήλθε κι' αυτό στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας κι' αφού προσέκρουσε σε τσιμεντένιο κράσπεδο στο άκρον του αντιθέτου ρεύματος πορείας, εισήλθε σε παρακείμενο ελαιώνα.

Αποκλειστικά υπαίτιος για τη σύγκρουση του ... αυτοκινήτου με το προπορευόμενο υπ' αριθμ. ... ΙΧ αντίθετα κινούμενο ΙΧ αυτοκίνητο είναι ο Κ. Δ.. Αυτός με τα δεδομένα αυτά (ανεπίτρεπτη υπέρβαση προπορευόμενου αυτοκινήτου, μεγάλη ανεπίτρεπτη ταχύτητα, οδήγηση χωρίς σύνεση και προσοχή), δεν επέδειξε την επιμέλεια του μέσου συνετού οδηγού.

Επομένως, το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που με την εκκαλουμένη απόφασή του δέχθηκε τα ίδια κι' απέρριψε την από 12.10.2001 αγωγή, ως ουσιαστικά αβάσιμη, σωστά τις αποδείξεις εκτίμησε, ο δε περί του αντιθέτου λόγος της έφεσης (από 25.8.2002) κρίνεται αβάσιμος και απορριπτέος". Έτσι που έκρινε το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, ως προς το ζήτημα της αποκλειστικής υπαιτιότητας του πρώτου των αναιρεσειόντων Κ.

Δ., οδηγού του ζημιογόνου υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, στην επέλευση του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος, οι οποίες καθιστούν δυνατό τον έλεγχο της ορθότητας των εφαρμοσθεισών από αυτό ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεων και, συνεπώς, όλα τα αντιθέτως υποστηριζόμενα με τον πρώτο κατά σειρά λόγο της αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ., είναι αβάσιμα και πρέπει να απορριφθούν.-

ΙΙΙ.- Ο αναιρετικός λόγος του αριθμού 11 περίπτ. γ' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., δημιουργείται και αν το δικαστήριο της ουσίας παρέλειψε να λάβει υπόψη, κατά τη διαμόρφωση του αποδεικτικού συλλογισμού, έγγραφα που παραδεκτά και νόμιμα προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι και τα οποία ήσαν χρήσιμα προς άμεση ή έμμεση απόδειξη πραγματικών γεγονότων με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος κατ' ουσίαν, όταν το δικαστήριο βεβαιώνει στην προσβαλλόμενη απόφασή του, ότι έλαβε υπόψη τα συγκεκριμένα έγγραφα, για τα οποία προτείνεται ο λόγος αναίρεσης, ανεξαρτήτως του ότι στα πλαίσια της ελεύθερης εκτίμησης των αποδείξεων δέχεται ως αποδεικνυόμενα πραγματικά περιστατικά διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στα έγγραφα αυτά, ή βεβαιώνει ότι έλαβε υπόψη όλα τα με επίκληση προσκομισθέντα από τους διαδίκους έγγραφα, έστω και χωρίς να γίνεται ειδική μνεία ή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, εκτός αν, παρά την βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της απόφασης και ιδίως από τις αιτιολογίες της καταλείπονται αμφιβολίες για την συνεκτίμηση των συγκεκριμένων εγγράφων (ΑΠ 322/2011, ΑΠ 1413/2010, ΑΠ 1223/2008, ΑΠ 438/2008, ΑΠ 1763/2007, ΑΠ 1595/2006).-

Στην προκειμένη περίπτωση με τον δεύτερο και τελευταίο κατά σειρά λόγο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, προβάλλεται η αναιρετική αιτίαση του άρθρου 559 αριθμ. 11 εδάφ. γ' Κ.Πολ.Δ., με την έννοια ότι το Εφετείο, για τον σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος αναφορικά με την αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου αναιρεσείοντος, οδηγού του υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, στην επέλευση του ενδίκου ατυχήματος, δεν έλαβε υπόψη τα ακόλουθα έγγραφα, που οι αναιρεσείοντες είχαν νομίμως επικαλεστεί και προσκομίσει και ειδικότερα α) την έκθεση αυτοψίας του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος, β) το συνοδεύον αυτήν από 12.4.2001 πρόχειρο σχεδιάγραμμα του Τμήματος Τροχαίας Άμφισσας και γ) φωτογραφίες, που προέρχονται από την σχηματισθείσα ποινική δικογραφία. Από το όλο περιεχόμενο των αιτιολογιών της απόφασης και την παράλληλη βεβαίωσή της ότι την περί πραγμάτων κρίση της στήριξε, πλην άλλων, και σε "όλα τα έγγραφα, τα οποία προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι", δεν καταλείπεται αμφιβολία, αντιθέτως δε καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, ότι κατά το σχηματισμό του κατά τα άνω αποδεικτικού της πορίσματος, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και τα προαναφερόμενα έγγραφα και επομένως ο λόγος αυτός αναίρεσης ελέγχεται ως αβάσιμος και απορριπτέος.-

IV.- Κατόπιν πάντων των προαναφερομένων πρέπει α) να θεωρηθεί πως δεν ασκήθηκε η αναίρεση όσον αφορά την τέταρτη των αναιρεσειόντων ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Κ. Δ. Α.Ε.", η οποία εδρεύει στο ..., β) να απορριφθεί αυτή (αναίρεση), όσον αφορά τους λοιπούς αναιρεσείοντες και γ) να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της έχουσας καταθέσει και προτάσεις τρίτης αναιρεσίβλητης ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ALLIANZ Ανώνυμη Εταιρία Γενικών Ασφαλειών" (άρθρ. 106, 176, 183 Κ.Πολ.Δ.), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Θεωρεί πως η από 15.11.2004 και με αριθμό κατάθεσης 19/2004 αίτηση αναίρεσης της υπ' αριθ. 61/2004 απόφασης του Εφετείου Λαμίας, η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο, δεν ασκήθηκε όσον αφορά την τέταρτη των αναιρεσειόντων ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Κ. Δ. Α.Ε.", η οποία εδρεύει στο ....-

Απορρίπτει την ως άνω αναίρεση.- Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της τρίτης αναιρεσίβλητης ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ALLIANZ Ανώνυμη Εταιρία Γενικών Ασφαλειών", τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.-

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Μαρτίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 30 Μαΐου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ