1130/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1130 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1130/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Μιλτιάδη Σπυρόπουλο και Ιωάννα Πετροπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Μαΐου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ΚΠ 1 Α. Ν. του Γ. έως και 83. Ό. χήρας Β. Σ. το γένος Λ. Κ..Άπαντες οι ανωτέρω αναιρεσείοντες, εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Κωνσταντίνου Μιχαηλίδη και κατέθεσαν προτάσεις, εκτός των υπό στοιχείο: 3, 66, 74, 75, 76 οι οποίοι δεν εμφανίσθηκαν.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου νομίμως εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου Παρέδρου του ΝΣΚ Αλέξανδρο Ροϊλό και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Στο σημείο αυτό ο συνήγορος των αναιρεσειόντων, αφού έλαβε τον λόγο από τον Πρόεδρο δήλωσε στο ακροατήριο και κατέθεσε γραπτώς δια των προτάσεων του, ότι:

Ο υπό στοιχείο 3 αναιρεσείων Μ. Κ. του Ι., απεβίωσε στις 19-8-2008 σύμφωνα με το προσκομιθέν υπ' αριθ. 5901/28-9-2009 πιστοποιητικό του Δήμου Ρεντίνας και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί νόμιμοι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού: α) Ι. Κ. του Μ., β) Α. Κ. του Μ., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Κωνσταντίνου Μιχαηλίδη και κατέθεσαν προτάσεις.

Ο υπό στοιχείο 66 αναιρεσείων Β. Α. του Α. απεβίωσε στις 8-6-2009 σύμφωνα με το προσκομισθέν υπ' αριθ. 5739/24-11-2010 πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί νόμιμοι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού: α) Ό. χήρα Β. Α. το γένος Α. Α., β) Δ. Α. του Β., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Κωνσταντίνου Μιχαηλίδη και κατέθεσαν προτάσεις.

Ο υπό στοιχείο 74 αναιρεσείων Χ. Δ. του Ι. απεβίωσε στις 28-8-2008 σύμφωνα με το προσκομισθέν υπ' αριθ.1365/2-10-2009 πιστοποιητικό του Γενικού Προξενείου της Ελλάδος στην Μελβούρνη και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι νόμιμοι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού: α) Α. χήρα Χ. Δ. το γένος Π. Π., β) Β. Δ. του Χ., γ) Ι. Δ. του Χ., δ) Α. Δ. του Χ., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Κωνσταντίνου Μιχαηλίδη και κατέθεσαν προτάσεις.

Ο υπό στοιχείο 75 αναιρεσείων Ν. Κ. του Θ. απεβίωσε και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι νόμιμοι κληρονόμοι του α) Θ. Κ. του Ν., β) Γ. Μ. το γένος Ν. Κ. και γ) Δ. Κ. του Ν., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Κωνσταντίνου Μιχαηλίδη και κατέθεσαν προτάσεις και

Ο υπό στοιχείο 76 αναιρεσείων Α. Κ. του Ν. απεβίωσε στις 2-12-2010 όπως προκύπτει από το προσκομιθέν υπ' αριθ. 12737/2011 πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών του Δήμου Βόλβης και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου συγγενείς του α) Ε. χήρα Α. Κ. το γένος Τ. Ξ., β) Β. Κ. του Α., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Κωνσταντίνου Μιχαηλίδη και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 21856/1998 απόφαση του Μον/λούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης με την οποία ορίσθηκε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης κατόπιν αιτήσεως του ήδη αναιρεσίβλητου. Η από 23/12/1998 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου και η από 18-3-1999 ανταίτηση των ήδη αναιρεσειόντων που κατατέθηκαν στο Εφετείο Θεσσαλονίκης για τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης Αφού συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 70/2003 προδικαστική και 2/2007 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 31-12-2007 αίτησή τους. Η συζήτηση της αναίρεσης ματαιώθηκε και την επανέφεραν με την από 22-9-2011 κλήση τους οι αναιρεσείοντες.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ιωάννα Πετροπούλου ανέγνωσε την από 12-1-2009 έκθεση του κωλυομένου να συμμετάσχει στην σύνθεση Αρεοπαγίτη Ευτύχιου Παλαιοκαστρίτη, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου και τρίτου λόγου και την απόρριψη των υπολοίπων λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 62 του ΚΠολΔ, όποιος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων έχει και την ικανότητα να είναι διάδικος. Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό προς τις διατάξεις των άρθρων 34 και 35 του ΑΚ, συνάγεται ότι ικανότητα διαδίκου έχει κάθε άνθρωπος από της γεννήσεώς του και μέχρι του θανάτου του. Εκ τούτων, εν όψει και της διατάξεως του άρθρου 556§1 του ΚΠολΔ, παρέπεται ότι αναίρεση, η οποία ασκήθηκε επ' ονόματι προσώπου που έχει αποβιώσει κατά το χρόνο της ασκήσεώς της είναι άκυρη, για έλλειψη απαραίτητης διαδικαστικής προϋποθέσεως, η ακυρότητα δε αυτή λαμβάνεται υπ' όψη και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο.

Στην προκείμενη περίπτωση, η υπό κρίση από 28.12.2007 αίτηση περί αναιρέσεως της υπ' αρ. 2/2007 οριστικής αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης φέρεται ως ασκηθείσα και από τον αναιρεσείοντα υπ' αρ. 75 Ν. Κ. του Θ., του οποίου, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα προς την παρούσα πρακτικά, δηλώθηκε στο ακροατήριο ο θάνατος και η συνέχιση της δίκης επ' ονόματι των κληρονόμων του. Όπως όμως προκύπτει από τη προσκομιζόμενη σε ακριβές φωτοαντίγραφο από το πρωτότυπο από 29.5.2012 της Ι/ΣΤ/1994 ληξιαρχικής πράξης θανάτου του ληξιάρχου Ρεντίνας Γ. Β. ο ανωτέρω αναιρεσείων είχε αποβιώσει στις 12.2.1994 προ της ασκήσεως της αιτήσεως αναιρέσεως που έλαβε χώρα στις 31.12.2007 όπως προκύπτει από την κάτωθι της αιτήσεως πράξη της αρμοδίας γραμματέα του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Επομένως, η αίτηση αναιρέσεως κατά το μέρος που ασκήθηκε επ' ονόματι του αναιρεσείοντα αυτού είναι άκυρη, για έλλειψη αναγκαίας διαδικαστικής προϋποθέσεως και ως τέτοια πρέπει να απορριφθεί, ενώ η δηλωθείσα συνέχιση της δίκης επ' ονόματι των κληρονόμων του, δεν επάγεται καμία έννομη συνέπεια, εφ' όσον η αίτηση έπρεπε να ασκηθεί εξ αρχής επ' ονόματι του ίδιου.

Επειδή μετά την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως απεβίωσε ο τρίτος (3ος) αναιρεσείων Μ. Κ. του Ι., ο εξηκοστός έκτος (66ος) αναιρεσείων Β. Α., ο εβδομηκοστός τέταρτος (74ος) αναιρεσείων Χ. Δ. και ο εβδομηκοστός έκτος (76ος) αναιρεσείων Α. Κ., και δή αντίστοιχα στις 19.8.2008, 8.6.2009. 28.8.2008 και 2.12.2010 όπως προκύπτει από τα προσκομιζόμενα πιστοποιητικά εγγυτέρων συγγενών με αρ. πρωτ. 5901/28.9.2009 του Δημάρχου Ρεντίνας, με αρ. πρωτ. 5739/24.11.2010 του ΟΤΑ Ρεντίνας, με αρ. 1365/2.10.2009 του Γενικού Προξενείου της Ελλάδος στη Μελβούρνη και με αρ. πρωτ. 12737/2011 του Δήμου Βόλβης.

Επειδή με τις διατάξεις των άρθρων 94 παρ.1, 96 παρ.1, 104, 568 παρ. 4 και 576 παρ. 1-3 του ΚΠολΔ ορίζονται, αντίστοιχα, τα εξής: α) Στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, β) η πληρεξουσιότητα δίνεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη είτε με προφορική δήλωση, που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση, μπορεί να αφορά ορισμένες ή όλες τις δίκες εκείνου, που την παρέχει και πρέπει να αναγράφει και τα ονόματα των πληρεξουσίων, γ) για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και αν δεν υπάρχει κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως.

Το δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης την έλλειψη πληρεξουσιότητας, καθώς και την υπέρβαση της, δ) αν ο αναιρεσείων επισπεύδει τη συζήτηση, η κλήση συντάσσεται κάτω από το αντίγραφο του δικογράφου, που έχει κατατεθεί και επιδίδεται με επιμέλεια του στους αντιδίκους, ε) αν ο διάδικος, που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί, αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι.

Αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα ή εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση.

Στην αντίθετη περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου, που έχει κλητευθεί. Αν μετέχουν περισσότεροι στη δίκη για την αναίρεση και δεν κλητεύθηκε κάποιος από αυτούς η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη για όλους. Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται, ότι σε περίπτωση περισσότερων αναιρεσειόντων, οι οποίοι επισπεύδουν τη συζήτηση της αναίρεσης, αν κάποιος από αυτούς απουσιάζει κατά τη συζήτηση, τότε, για να είναι παραδεκτή η συζήτηση, πρέπει να αποδεικνύεται ότι ο απών αναιρεσείων είχε παράσχει στον φερόμενο ως πληρεξούσιο δικηγόρο, μέσω του οποίου επέσπευσε και ο ίδιος τη συζήτηση, την προς τούτο απαιτούμενη πληρεξουσιότητα, την ύπαρξη της οποίας ερευνά αυτεπαγγέλτως ο Άρειος Πάγος, ή ότι είχε κλητευθεί για τη συζήτηση της αναίρεσης από τον αναιρεσίβλητο ή τους νόμιμα παριστάμενους λοιπούς αναιρεσείοντες.

Εάν δε η υπόθεση επαναφέρεται προς συζήτηση με κλήση δεν αρκεί η επίδοση σ' αυτόν μόνο της κλήσης, αλλά απαιτείται επίδοση και αντιγράφου του δικογράφου της αίτησης αναίρεσης, εφόσον και πάλι δεν αποδεικνύεται η χορήγηση από αυτόν πληρεξουσιότητας στο δικηγόρο που υπογράφει το αναιρετήριο και ως πληρεξούσιος δικηγόρος του.

Διαφορετικά, η κλήση με βάση της οποία εμφανίζεται και αυτός ως επιμελούμενος τη συζήτηση είναι άκυρη και η συζήτηση της αναίρεσης κηρύσσεται απαράδεκτη.

Στην προκειμένη περίπτωση με την από 22.9.2011 κλήση των αναιρεσειόντων επαναφέρεται προς συζήτηση η από 28.12.2007 και με αρ. κατ. 413/31.12.2007 αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αρ. 2/2007 οριστικής αποφάσεως και της συμπροσβαλλομένης υπ' αρ. 70/2003 μη οριστικής αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης η συζήτηση της οποίας κατά την ορισθείσα αρχικά δικάσιμο της 16.1.2009 και μετ' αναβολή της 9.10.2009 ματαιώθηκε.

Όπως δε προκύπτει από τα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου αυτού, κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου στη νομίμως ορισθείσα δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσης οι εκ των αναιρεσειόντων 8α Ε. χήρα Α. Π., 8β Λ. Π. του Γ., 8γ Α. Π. του Γ. και 8δ Χ. Π. του Γ., 16β Α. Σ. του Χ., 17 Κ.

Χ. του Κ., 18α Δ. Α. του Β., 18β Π. Α. του Β. και 18γ Ε. χήρα Β. Α., 22α Ε. Κ. του Α., 22β Γ. Κ. του Α., 22γ Δ. Κ. του Α. και 22δ Α. Κ. του Α., 26δ Δ. Χ. του Σ., 31β και 32 Α. χήρα Δ. Α., το γένος Α. Κ. , 34α Η. Λ. του Β., 46β Γ. Μ. του Α., 74α Α. χήρα Χ. Δ., το γένος Π. Π., 74γ Ι. Δ. του Χ. και 74δ Α. Δ. του Χ., 66α Ό. χήρα Β. Α., το γένος Α. Α. και 66β Δ. Α. του Β., 76 Ε. χήρα Α.

Κ., 77θ Α. Π. και 83 Ό. χήρα Β. Σ. το γένος Λ. Κ., παρέστησαν κατά τη συζήτηση της υποθέσεως δια του πληρεξουσίου τους δικηγόρου Κωνσταντίνου Μιχαηλίδη, χωρίς να επικαλούνται και να προσκομίζουν πληρεξούσιο με το οποίο να χορηγείται στο φερόμενο ως πληρεξούσιό τους σχετική εκ μέρους τους πληρεξουσιότητα οι οποίοι κατά συνέπεια εκ του λόγου αυτού θεωρούνται ως μη παριστάμενοι (δικονομικά απόντες) ενώ, δεν είναι νόμιμη η κλήση με την οποία επισπεύδεται η συζήτηση και για λογαριασμό τους.

Περαιτέρω, ως μη παριστάμενοι θεωρούνται και οι εκ των αναιρεσειόντων: α) υπ' αρ. 30 Α. Σ. του Σ., β) υπ' αρ. 26 Σ. Χ. του Σ., γ) υπ' αρ. 34γ Σ. συζ. Γ. Λ., εφ' όσον αντίστοιχα, όπως προκύπτει από τα προσκομιζόμενα πληρεξούσια της συμβολαιογράφου Λαγκαδά Χριστίνας Κωνσταντίνου Πόνη-Χαλκιοπούλου, υπ' αρ. .../2.5.2011, .../30.9.2009, .../5.10.2009, χορηγείται πληρεξουσιότης στον προαναφερόμενο δικηγόρο από τους α) Α. Σ. του Γ., β) Σ. Χ. του Σ., γ) Σ. Λ. συζ. Γ., ενώ στο υπ' αρ. .../30.9.2009 πληρεξούσιο της ίδιας ως ανωτέρω συμβολαιογράφου η υπ' αρ. 26γ αναιρεσείουσα Μ. Χ. αναφέρεται ως Μ. Χ. ενώ, πέραν τούτων θεωρείται ως μη παριστάμενος και ο εκ των αναιρεσειόντων υπ' αρ. 9 Ν. Κ. του Ε., εφ' όσον με το .../6.10.2009 πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Κωνσταντίας Τσάκαλου χορηγείται πληρεξουσιότης στον προαναφερόμενο δικηγόρο από το Νέστωρα Καλλιντζή του Ευαγγέλου.

Επομένως, εφ' όσον δεν αποδεικνύεται ότι οι ανωτέρω αναιρεσείοντες επέσπευσαν νομίμως τη συζήτηση της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, ούτε ότι αυτοί κλητεύθηκαν από το αναιρεσίβλητο ή από τους επισπεύδοντες τη συζήτηση λοιπούς ομοδίκους τους, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση ως προς όλους τους διαδίκους πλην του υπ' αρ. 75 αναιρεσείοντα Ν. Κ. του Θ. ως προς τον οποίο κρίθηκε απορριπτέα ως απαράδεκτη η από 28.12.2007 αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28.12.2007 και με αρ. κατ. 413/2007 αίτηση αναιρέσεως της υπ' αρ. 2/2007 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης ως προς το φερόμενο αναιρεσείοντα Ν. Κ. του Θ. (υπ' αριθμ. 75).

Κηρύσσει κατά τα λοιπά, απαράδεκτη την συζήτηση της αυτής αιτήσεως αναιρέσεως ως προς όλους τους διαδίκους.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1η Ιουνίου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Ιουνίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ