1129/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1129 / 2015 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1129/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Βασίλειο Πέππα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Μαΐου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS AE", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Φώτιο Σαρρή.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Τ. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-3-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κοζάνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 64/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 168/2013 του Εφετείου Δυτ. Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 8-1-2014 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Πέππας, ανέγνωσε την από 26-11-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σε αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, αν δε η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκειμένη περίπτωση, από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από την αναιρεσείουσα .../30.6.2014 και .../23.3.2015 εκθέσεις του δικαστικού επιμελητή Κοζάνης Δ. Ι., προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναιρέσεως, με τη σχετική πράξη προσδιορισμού, για την δικάσιμο της 8ης Δεκεμβρίου 2014, όπως και της από 17/3/2015 βεβαιώσεως της Γραμματέως του Αρείου Πάγου, περί αναβολής της υποθέσεως στην προκείμενη δικάσιμο (25/5/2015), επιδόθηκαν νομίμως και εμπροθέσμως στον αναιρεσίβλητο, καλούμενο να παραστεί στη μετ’ αναβολή δικάσιμο, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, η οποία επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής. Επομένως, εφ’ όσον αυτός δεν εμφανίσθηκε στην δικάσιμο, κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση από τη σειρά του πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση πληρεξούσιου δικηγόρου του, κατά το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ., πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του.

Ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ ιδρύεται και όταν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, διαμορφώνοντας το διατακτικό της, όπως είναι και οι πραγματικοί ισχυρισμοί που απαράδεκτα (άρθρ. 224 ΚΠολΔ) εισάγουν νέα ή μεταβάλλουν υπάρχουσα αγωγική βάση.

Τούτο δεν συμβαίνει, όταν παραδεκτά συγκεκριμενοποιείται το παράνομο μιας συμπεριφοράς, με βάση τα περιστατικά που προκύπτουν από την αποδεικτική διαδικασία, έστω και αν τα τελευταία δεν συμπίπτουν πλήρως με τα εκτιθέμενα στην αγωγή, αρκεί έτσι να μην μεταβάλλεται ριζικά η ιστορική βάση και να προσδίδεται σ’ αυτήν εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο σε σχέση με το αντίστοιχο περιεχόμενο της αγωγής.

Στην ένδικη περίπτωση, με την αγωγή του, ο αναιρεσίβλητος, προς θεμελίωση των επίδικων αξιώσεών του κατά της αναιρεσείουσας τράπεζας από τις μεταξύ αυτού και εκείνης συμβάσεις (ανώμαλης παρακαταθήκης), είχε ισχυριστεί ότι υπήρξε υπεξαίρεση χρημάτων, από τον υπάλληλο της τελευταίας Α. Κ., με αυθαίρετη, παράνομη και εν αγνοία του μεταφορά των επικαλούμενων ποσών από τον τηρούμενο στην ως άνω τράπεζα λογαριασμό του M., σε άγνωστη κατεύθυνση.

Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αναφορικά με τα κρίσιμα περιστατικά της υπόθεσης, δέχθηκε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: "Ο ενάγων,... τηρούσε στην παραπάνω Τράπεζα (αναιρεσείουσα), μετά από σχετικές συμβάσεις, τρεις λογαριασμούς και ειδικότερα: α) τον με αριθμό... λογαριασμό ταμιευτηρίου, κοινό με τη μητέρα του..., β) τον με αριθμό...

λογαριασμό M. και γ) τον με αριθμ..., κοινό επίσης με τη μητέρα, ο οποίος όμως ήταν αδρανής για μεγάλο χρονικό διάστημα... Κατά τις τραπεζικές και χρηματιστηριακές συναλλαγές του στο υποκατάστημα της εναγομένης Τράπεζας στην Κοζάνη, τον ενάγοντα εξυπηρετούσε κυρίως ο δεύτερος εναγόμενος Α. Κ., υπάλληλος της τελευταίας...

και μετά τον Οκτώβριο του 2000, ο δεύτερος εναγόμενος εξακολουθούσε να κατέχει την παραπάνω θέση στο υποκατάστημα της Τράπεζας στην Κοζάνη, θέση που διατήρησε μέχρι τις 14 Σεπτεμβρίου του 2004, οπότε διαπιστώθηκε η τέλεση από αυτόν των αμέσως παρακάτω περιγραφομένων εγκληματικών πράξεων. Ειδικότερα, κατά το μήνα αυτό (Σεπτέμβριο του 2004), μετά από εσωτερικό έλεγχο που διενεργήθηκε στην εναγομένη Τράπεζα από τα αρμόδια όργανά της, διαπιστώθηκε ότι ο δεύτερος εναγόμενος υπεξαίρεσε χρήματα από το ταμείο της Τράπεζας και ακολούθησε η άσκηση ποινικής δίωξης σε βάρος του για υπεξαίρεση αντικειμένου ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, που κατείχε λόγω της ιδιότητάς του ως υπαλλήλου της Τράπεζας...

Στη συνέχεια, ο Ανακριτής που χειριζόταν την παραπάνω απόφαση, (ενν. υπόθεση), διέταξε τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, με σκοπό να εξακριβωθεί το ακριβές ποσό του ελλείμματος της Τράπεζας, καθώς και ο χρόνος και ο τρόπος που αυτό σχηματίστηκε. Για τα ζητήματα αυτά οι διορισθέντες πραγματογνώμονες... αναφέρουν στο από 31-10-2008 πόρισμα τους, ότι το ακριβές λογιστικό ποσό του ελλείμματος, όπως, έχει καταγραφεί στα βιβλία της Τράπεζας, μέχρι την ημερομηνία συντάξεως της εκθέσεως τους, ανερχόταν σε 580.093 Ευρώ,...

Από τα παραπάνω επί μέρους πορίσματα των πραγματογνωμόνων, αλλά και από την εκτίμηση των καταθέσεων των μαρτύρων και των εγγράφων και την εν γένει εκτίμηση των αποδείξεων, συνάγεται κατά την κρίση του Δικαστηρίου ότι ο δεύτερος εναγόμενος άρχισε να υπεξαιρεί ποσά από λογαριασμούς πελατών της δεύτερης εναγόμενης Τράπεζας από το έτος 2001 και πάντως τα υπεξαιρούσε και κατά τους χρόνους που έλαβαν χώρα οι παρακάτω αναφερόμενες μεταφορές από τον δεύτερο λογαριασμό (M.) του ενάγοντος, καθώς και ότι ήδη από το έτος 2001 μετέφερε χρηματικά ποσά μεταξύ διαφόρων λογαριασμών, για να υλοποιήσει και να καλύψει την παράνομη δραστηριότητά του και στη συνέχεια υλοποιούσε τις επί μέρους υπεξαιρέσεις από τους λογαριασμούς πελατών της Τράπεζας, αναλαμβάνοντας ο ίδιος ή μεταφέροντας περαιτέρω σε λογαριασμούς τρίτων τα ποσά αυτά, όταν πίστευε ή έλπιζε, για διάφορους λόγους που είχαν σχέση με τις ιδιαιτερότητες των λογαριασμών των πελατών, ότι οι αναλήψεις δεν θα γίνουν αντιληπτές, οι μεταφορές αυτές δηλαδή αποτελούσαν τέχνασμα για τη μη ανακάλυψη και την υλοποίηση των υπεξαιρέσεων που πραγματοποιούσε...

Αποδείχθηκε, περαιτέρω,... ότι από τον δεύτερο λογαριασμό (M.) του ενάγοντος έγιναν κατά το χρονικό διάστημα από 8-3-2004 έως 30-6-2004, δηλαδή ενόσω ο δεύτερος εναγόμενος προέβαινε στην παραπάνω αναφερόμενη αξιόποινη δραστηριότητά του, οι εξής έξι (6) τον αριθμό χρεωστικές κινήσεις και ειδικότερα κινήσεις με την αιτιολογία "μεταφορά ποσού":

α) την 8-3-2004 μεταφορά ποσού 9.000 Ευρώ, β) την 8-3-2004 μεταφορά ποσού 8.500 Ευρώ, γ) την 25-6-2004 μεταφορά ποσού 7.000 Ευρώ, δ) την 28-6-2004 μεταφορά ποσού 4.000 Ευρώ, ε) την 30-6-2004 μεταφορά ποσού 1.500 Ευρώ και στ) την 30-6-2004 μεταφορά ποσού 400 Ευρώ. Η με στοιχείο β’ μεταφορά έγινε προς τον τρίτο από τους παραπάνω αναφερόμενους λογαριασμούς του ενάγοντος, ο οποίος ήταν αδρανής από πολλά έτη και ο ενάγων δεν ενημερωνόταν πλέον για τις κινήσεις του ούτε και ενδιαφερόταν γι’ αυτόν, οι με στοιχεία α’ , γ’ και δ’ μεταφορές έγιναν προς τον παραπάνω αναφερόμενο δεύτερο λογαριασμό (ταμιευτηρίου) του ενάγοντος και οι με στοιχεία ε’ και στ’ μεταφορές έγιναν προς τον με αριθμό...

λογαριασμό που τηρεί τρίτο πρόσωπο στην εναγόμενη Τράπεζα κατόπιν των από 30-6-2004 σχετικών ενυπόγραφων εντολών του ενάγοντος. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι το ποσό των 8.500 Ευρώ της με στοιχείο β’ μεταφοράς, αναλήφθηκε την ίδια ημέρα (8-3-2004) από τον τρίτο λογαριασμό του ενάγοντος, δια μετρητών, όπως αποδεικνύεται από το αντίγραφο κίνησης που προσκομίζει η εναγόμενη...

Με τα δεδομένα αυτά,... το Δικαστήριο σχηματίζει την πεποίθηση ότι το παραπάνω ποσό υπεξαιρέθηκε από τον δεύτερο εναγόμενο, με το τέχνασμα της αρχικής μεταφοράς του από τον λογαριασμό M. στον αδρανή και λησμονημένο από τον ενάγοντα τρίτο λογαριασμό του, εν αγνοία του ενάγοντος, που καμία σχετική εντολή δεν είχε δώσει στον εναγόμενο, και της μετέπειτα ανάληψής του από τον τελευταίο αυτό λογαριασμό.

Περαιτέρω, τα ποσά των 9.000, 7.000 και 4.000 Ευρώ, των με στοιχεία α’ , γ’ και δ’ μεταφορών, μεταφέρθηκαν στον δεύτερο λογαριασμό του ενάγοντος (ταμιευτηρίου)... Από τα όσα παραπάνω εκτενώς αναφέρθηκαν για την εγκληματική δραστηριότητα του δεύτερου εναγομένου, που εκτείνεται στο χρονικό διάστημα και των παραπάνω μεταφορών,...

το Δικαστήριο σχηματίζει την πεποίθηση ότι και οι παραπάνω τρεις μεταφορές έγιναν από τον δεύτερο εναγόμενο στα πλαίσια της υπεξαίρεσης που είχε αποφασίσει να διαπράξει από το λογαριασμό του ενάγοντος, εν αγνοία του τελευταίου, που καμία εντολή για τις μεταφορές δεν του είχε δώσει, και από εκεί σε άλλους άγνωστους λογαριασμούς τρίτων, στα πλαίσια των τεχνασμάτων του εναγομένου για υλοποίηση και συγκάλυψη των υπεξαιρέσεων από τους λογαριασμούς πελατών της Τράπεζας και στη συγκεκριμένη περίπτωση με το τέχνασμα της μεταφοράς από τον λογαριασμό M.

στον λογαριασμό ταμιευτηρίου του ενάγοντος και την από εκεί υπεξαίρεσή τους, δια της μεταφοράς σε λογαριασμούς τρίτων, οπότε ο εναγόμενος υλοποίησε την πρόθεσή του για ιδιοποίηση (μέρους) των ποσών που μετέφερε. Στο τέχνασμα αυτό προέβη ο δεύτερος εναγόμενος με την ελπίδα ότι, επειδή υπήρχε θετική διαφορά στον έναν λογαριασμό (ταμιευτηρίου), ενώ ο άλλος (M.) λόγω του περιεχομένου του ήταν σχετικά ρευστός και ασαφής, η υπεξαίρεση δεν θα γινόταν αντιληπτή από την Τράπεζα και τον ενάγοντα...".

Στη συνέχεια, το Εφετείο, αφού προσδιόρισε τη συνολική απώλεια του αναιρεσιβλήτου από τις παραπάνω περιπτώσεις μεταφορών, στο συνολικό ποσό των 21.500 ευρώ (μετ’ αφαίρεση του ποσού των 7.000 ευρώ που παρέμεινε στον λογαριασμό ταμιευτηρίου, επ’ ωφελεία του), δέχτηκε ότι η αναιρεσείουσα ευθύνεται, με βάση τις μεταξύ αυτής και του αναιρεσιβλήτου συμβάσεις (ανώμαλης παρακαταθήκης), και εφόσον συνέτρεξε δόλος του προστηθέντος από αυτήν υπαλλήλου της, κατά την ανάληψη (υπεξαίρεση) των χρημάτων που είχαν περιέλθει στην κυριότητά της, να αποδώσει στον αναιρεσίβλητο το παραπάνω ποσόν.

Με όσα κατά τα παραπάνω δέχτηκε το Εφετείο, ότι δηλαδή αναφορικά με τις μεταφορές των ποσών 9.000, 7.000 και 4.000 ευρώ, αυτά μεταφέρθηκαν από τον λογαριασμό M. στον δεύτερο λογαριασμό (ταμιευτηρίου) του αναιρεσιβλήτου και από εκεί σε λογαριασμούς τρίτων, οπότε ο εν λόγω υπάλληλος υλοποίησε την πρόθεσή του για ιδιοποίηση (μέρους) των ποσών που μετέφερε, δεν έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, μεταβάλλοντας την ιστορική βάση της αγωγής.

Αντιθέτως, το Εφετείο συγκεκριμενοποίησε με βάση την αποδεικτική διαδικασία τον τρόπο μεταφοράς των χρηματικών ποσών από τους λογαριασμούς του αναιρεσιβλήτου σε άγνωστη κατεύθυνση, χωρίς να παραλλάσσεται κατ’ ουδένα τρόπο η ιστορική βάση της αγωγής. Επομένως, η αναιρεσιβαλλομένη δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, που της αποδίδεται με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως, ο οποίος είναι αβάσιμος.

Ο από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ο οποίος εφαρμόστηκε (υπαγωγικός συλλογισμός), ώστε καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης, καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Στην ένδικη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο της αιτήσεως και υπό την επίκληση της πλημμέλειας από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αποδίδεται στην αναιρεσιβαλλομένη έλλειψη νόμιμης βάσης, με την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν εξηγεί, γιατί ο δράστης της παράνομης αυτής συμπεριφοράς (υπάλληλος της αναιρεσίβλητης) έδρασε με το συγκεκριμένο τρόπο και όχι με άλλον (με απευθείας μεταφορά των χρημάτων από το λογαριασμό M.).

Ο λόγος αυτός, όπως προβάλλεται, είναι απαράδεκτος, διότι αναφέρεται σε ζήτημα αναγόμενο απλώς στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος. Περαιτέρω, στον ίδιο λόγο, κατά τα λοιπά, διαλαμβάνεται και η εξής κατά λέξη αιτίαση: "Περαιτέρω δεν διευκρινίζεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, γιατί ενώ στο αγωγικό δικόγραφο (σελ.2) αναφέρεται ότι στις 14.9.2004 ζήτησε ο αντίδικος και έλαβε ενημέρωση του λογαριασμού ταμιευτηρίου του, οπότε και διαπίστωσε "...ότι είχαν πραγματοποιηθεί διάφορες αναλήψεις και μεταφορές ποσών" εν αγνοία του, μεταξύ των οποίων και τις επίδικες, ΔΕΝ ανέφερε το γεγονός αυτό στην αγωγή του, που συνέταξε μετά τα τρία (3) ΕΤΗ αλλά ανέφερε σε αυτήν ότι οι επίδικες μεταφορές έγιναν σε άγνωστη κατεύθυνση".

Η ανωτέρω αιτίαση, όπως προβάλλεται, δεν πληροί το πραγματικό καμιάς αναιρετικής πλημμέλειας και μάλιστα εκείνης του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ και συνεπώς τυγχάνει απαράδεκτη. Κατ’ ακολουθίαν αυτών, η ένδικη αίτηση πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της και να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος, για την άσκησή της, παραβόλου (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 8 Ιανουαρίου 2014 αίτηση της τραπεζικής εταιρείας, με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS A.E" για αναίρεση της 168/2013 απόφασης του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας.

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος, για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναιρέσεως, παραβόλου.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Ιουνίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 25 Αυγούστου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ