Supreme Court quashes appeal court verdict for procedural errors and insufficient reasoning on driver liability.

Απόφαση 1125 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1125/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Μαρτίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Αλέξανδρου Παπαστεργιόπουλου και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Άγγελο Βρεττό και κατέθεσε προτάσεις, 2) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ALLIANZ A.E.", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18/4/2003 αγωγή της πρώτης των ως άνω αναιρεσιβλήτων και την από 5/1/2004 παρεμπίπτουσα αγωγή της δεύτερης των ως άνω αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 654/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3506/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 10/11/2006 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, ανέγνωσε την από 2/10/2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμό 3506/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της παραστάσας αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ'αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο 'Αρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη υπ'αριθμ. ... έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αθηνών ..., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την δικάσιμο της 10-10-2008, κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση της υπόθεσης, για την ανωτέρω στην αρχή της παρούσας αναφερόμενη, μη απαιτουμένης ως εκ τούτου νέας κλήσης (άρθρα 226 αριθμ. 4 σε συνδ.

Με 573 παρ.1 ΚΠολΔ, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος στη δεύτερη των αναιρεσιβλήτων ασφαλιστική εταιρεία "ALLIANZ AE". Επομένως, εφ'όσον αυτή δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία της, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 576 παρ.2 ΚΠολΔ.

Ο από το άρθρο 559 αριθμ. 19 λόγος αναίρεσης, για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης τα περιστατικά, που είναι αναγκαία, για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί της συνδρομής των όρων και προϋποθέσεων, για την εφαρμογή της εφαρμοσθείσας διάταξης, ή της μη συνδρομής των όρων αυτών, που αποκλείουν την εφαρμογή της, όπως, επίσης και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, σε ότι αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά και ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης κι έτσι καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος.

Στην προκειμένη περίπτωση, το δικάσαν Εφετείο, σε σχέση προς το κρίσιμο ζήτημα της υπαιτιότητας του εναγομένου-νυν αναιρεσείοντος - οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου, δέχθηκε τα εξής: "Στις 9.10.2002 και περί ώρα 17.50', ο εναγόμενος και ήδη εκκαλών Χ οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο της ιδιοκτησίας του, το οποίο, ήταν ασφαλισμένο για την αστική ευθύνη του οδηγού και ιδιοκτήτη του από ζημίες που θα προκαλούσε με την κυκλοφορία του σε τρίτους στην εναγόμενη και παρεμπιπτόντως ενάγουσα και ήδη εκκαλούσα ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΑLLIΑΝΖ Α.Ε.Γ.Α.", εκινείτο επί της λεωφόρου ...

στη ... με κατεύθυνση από ... προς ... , δηλαδή εντός κατοικημένης περιοχής, όπου το όριο ταχύτητας ήταν 50 χιλιόμετρα την ώρα και έβαινε με ταχύτητα μικρότερη των 50 χιλιομέτρων διότι είχε ξεκινήσει από στάση σε φωτεινό σηματοδότη πριν από 65 περίπου μέτρα. Η λεωφόρος ..., κατά τον προαναφερόμενο χρόνο, στο ύψος του αριθμού 84-86 της ..., ήταν ευθεία, είχε πλάτος 8, 50 μέτρα, ήταν διπλής κατευθύνσεως, με μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση και στο ρεύμα κυκλοφορίας από ...

προς ... χωριζόταν από υπάρχουσα παράπλευρη βοηθητική οδό με νησίδα πλάτους 1, 50 μέτρου, η οποία (νησίδα) βρισκόταν σε υψομετρική διαφορά 60 εκατοστών από αυτή και είχε φυτευμένα εντός αυτής δένδρα. Επίσης κατά τον προαναφερόμενο χρόνο στην ως άνω τοποθεσία επικρατούσε καλοκαιρία, υπήρχαν συνθήκες φωτισμού ημέρας και η ορατότητα ήταν καλή.

Κατά τον ίδιο χρόνο, ο ΑΑ, πατέρας της ενάγουσας και ήδη εφεσίβλητου και αντεκκαλούσας, βγήκε από κατάστημα φωτογραφείου που βρισκόταν στο ύψος του αριθμού 84-86 της ως άνω λεωφόρου και αφού διέσχισε πεζός την παράπλευρη βοηθητική οδό, έχοντας πρόθεση να διασχίσει κάθετα και την λεωφόρο ... από δεξιά προς τα αριστερά σε σχέση με την πορεία του αυτοκινήτου του ως άνω εναγομένου για να διεκπεραιωθεί απέναντι, όπου τον περίμενε σταθμευμένο στο αντίθετο ρεύμα της λεωφόρου ...

αυτοκίνητο για να επιβιβασθεί σ' αυτό, αντί να χρησιμοποιήσει την υπάρχουσα στους σηματοδότες και σε απόσταση 65 περίπου μέτρων διάβαση πεζών, ανέβηκε επί της προαναφερόμενης νησίδας που χώριζε το ρεύμα κυκλοφορίας προς ... από την παράπλευρη βοηθητική οδό και συνεχίζοντας την πορεία του κατέβηκε χωρίς να ελέγξει την κίνηση των οχημάτων από τη νησίδα στο οδόστρωμα της λεωφόρου ..., πλην όμως, μόλις κατέβηκε, επέπεσε επ' αυτού και τον κτύπησε με το εμπρόσθιο δεξιό μέρος του αυτοκινήτου του ο ως άνω εναγόμενος, οποίος έχοντας ξεκινήσει πρώτος από στάση στο φωτεινό σηματοδότη που υπήρχε πριν από 65 περίπου μέτρα, επιταχύνοντας την ταχύτητα του εκινείτο τουλάχιστον με 45 χιλιόμετρα την ώρα, χωρίς να έχει στραμμένη την προσοχή του στο δρόμο και στην οδήγηση και είχε φτάσει στο σημείο που κατέβηκε αυτός από τη νησίδα στο οδόστρωμα και δεν τον είχε αντιληφθεί ότι επιχειρούσε να διασχίσει πεζός το οδόστρωμα της λεωφόρου.

Ο ως άνω πεζός και πατέρας της ενάγουσας, εξαιτίας του κτυπήματος που δέχθηκε από το αυτοκίνητο του εναγομένου, εκτινάχθηκε στον αέρα και ακολούθως κατέπεσε και κτύπησε με το κεφάλι στο κράσπεδο της νησίδας, με συνέπεια να υποστεί βαρεία κρανιοεγκεφαλική κάκωση και να επέλθει, εξαιτίας του τραυματισμού του αυτού, ο θάνατός του στις 11-10-2002, στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου ΚΑΤ, όπου νοσηλευόταν.

Τέλος, ο εναγόμενος, όπως διαπιστώθηκε από δυο διαδοχικούς ελέγχους που του έγιναν, μετά το ατύχημα, οδηγούσε υπό την επήρρεια οινοπνεύματος, αφού βρέθηκε να εκπνέει ποσοστό οινοπνεύματος που ανερχόταν σε 0,44 και 0,39 χιλιοστά του γραμμαρίου ανά λίτρο εκπνεομένου αέρα, αντίστοιχα. Υπό τις ανωτέρω συνθήκες, το ατύχημα και ο θάνατος του πεζού ΑΑ οφειλόταν σε κοινή ισότιμη υπαιτιότητα και ειδικότερα σε κοινή ισότιμη αμέλεια τόσο του οδηγού του αυτοκινήτου, όσο και του ίδιου του πεζού, αφού ο μεν οδηγός του αυτοκινήτου δεν επέδειξε κατά την οδήγηση του αυτοκινήτου του την επιμέλεια που θα επιδείκνυε ο κάθε μέσος συνετός οδηγός υπό τις ίδιες περιστάσεις (βλ.

αρθρ. 330 εδ. β' Α.Κ.), ο δε πεζός δεν επέδειξε κατά τη διάσχιση του οδοστρώματος της λεωφόρου την επιμέλεια που θα επιδείκνυε ο κάθε μέσος συνετός πεζός υπό τις ίδιες περιστάσεις (βλ. αρθρ. 330 εδ. β Α.Κ.). Ειδικότερα, στην επέλευση του ως άνω αυτοκινητικού ατυχήματος συντέλεσε κατά ποσοστό 50% η αμελής συμπεριφορά του εναγόμενου οδηγού του ως άνω Ι.Χ.Ε.

αυτοκινήτου, ο οποίος δεν επέδειξε την επιμέλεια που θα επιδείκνυε κάθε μέσος συνετός οδηγός αυτοκινήτου κατά την οδήγηση σε κατοικημένη περιοχή, αλλ' ενεργώντας αμελώς και κατά παράβαση των άρθρων 12 παρ. 1, 7 19 παρ.1 και 2 και 42 παρ. 1 του Κ.Ο.Κ., οδηγούσε υπό την επίδραση οινοπνεύματος που επέφερε μείωση της ικανότητας του προς ασφαλή οδήγηση, δεν είχε στραμμένη την προσοχή του στο δρόμο και στην οδήγηση και δεν οδηγούσε με σύνεση και με προσοχή, αλλ' έβαινε με επιταχυνόμενη ταχύτητα που έφθασε τα 45 χιλιόμετρα την ώρα χωρίς να έχει στραμμένη την προσοχή του στο δρόμο και στην οδήγηση, με συνέπεια να μην αντιληφθεί έγκαιρα τον ως άνω πεζό που ξεκίνησε να διασχίζει κάθετα το οδόστρωμα της οδού με κατεύθυνση από δεξιά προς τα αριστερά σε σχέση με την πορεία του αυτοκινήτου του, να μην μπορέσει να ακινητοποιήσει έγκαιρα το αυτοκίνητο του ή να ενεργήσει έγκαιρα τον κατάλληλο αποφευκτικό ελιγμό πριν επιπέσει επ' αυτού".

Με το να κρίνει έτσι το δικάσαν Εφετείο διέλαβε, στην απόφασή του, ανεπαρκείς, ασαφείς και αντιφατικές αιτιολογίες επί του ασκούντος ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης ζητήματος της υπαιτιότητος του εναγομένου-νυν αναιρεσείοντος, οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου. Ειδικότερα, ενώ δέχεται ότι η υπαιτιότητα αυτού συνίσταται και στο ότι δεν οδηγούσε με την επιβαλλόμενη σύνεση και προσοχή, κι έτσι δεν αντιλήφθηκε εγκαίρως τον πεζό, που ξεκίνησε να διασχίζει το οδόστρωμα του ρεύματος πορείας του αυτοκινήτου του αναιρεσείοντος, συνάμα, δέχεται ότι η παράσυρση του πεζού από το αυτοκίνητο αυτό έγινε μόλις ο πεζός κατέβηκε από τη διαχωριστική του ρεύματος πορείας του αυτοκινήτου από την παράπλευρη αυτού βοηθητική οδό νησίδα στο οδόστρωμα του ρεύματος του αυτοκινήτου χωρίς να διευκρινίζει σε πόση απόσταση από τον πεζό ήταν το αυτοκίνητο, όταν εκείνος κατέβηκε στο ρεύμα πορείας του οχήματος, ούτε προσδιορίζεται σε ποίο σημείο του οδοστρώματος έλαβε χώρα η παράσυρση του πεζού, δηλαδή πόση απόσταση είχε διανύσει ο πεζός εντός του οδοστρώματος του ρεύματος του αυτοκινήτου, ώστε να διαπιστωθεί αν ο αναιρεσείων είχε τη δυνατότητα να τον αντιληφθεί εγκαίρως και να ενεργήσει τους κατάλληλους χειρισμούς για να τον αποφύγει.

Επίσης, ενώ δέχεται ότι το αυτοκίνητο εκινείτο επί της λεωφόρου ..., στη ..., εντός κατοικημένης περιοχής, όπου το όριο ταχύτητας ήταν 50 χιλιόμετρα, στη συνέχεια αποδίδεται, ως στοιχείο της υπαιτιότητας του εναγομένου-αναιρεσείοντος οδηγού και το ότι αυτός εκινείτο με επιταχυνόμενη ταχύτητα, που έφθασε τα 45 χιλιόμετρα, χωρίς να εξηγεί ποιες συνθήκες επέβαλεν να είχε μειώσει την τελευταία αυτή ταχύτητα, παρόλο που ήταν μικρότερη της ανώτατης επιτρεπομένης.

Κατά συνέπεια, το δικάσαν Εφετείο επέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, πλημμέλεια της εκ πλαγίου παραβίασης των άρθρων 914 , 330 ΑΚ, 12 παρ.1 και 19 παρ.1 και 2 του ν. 2606/1999 (ΚΟΚ), κατά τον βάσιμο περί τούτου δεύτερο λόγο της αναίρεσης, η αναιρετική εμβέλεια του οποίου εκτείνεται στο σύνολο της προσβαλλομένης απόφασης.

Κατά συνέπεια, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι ηττηθέντες αναιρεσίβλητοι στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 3506/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων τριακοσίων (1.300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Απριλίου 2009.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 5 Μαΐου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ