111/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 111 / 2016 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 111/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αντώνιο Ζευγώλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Χρυσικού), Γεώργιο Λέκκα, Αθανάσιο Καγκάνη, Χαράλαμπο Μαχαίρα και Αλτάνα Κοκκοβού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Μαΐου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη προκειμένου να αποφανθεί, επί της ασκηθείσας από 3/2/2015 ανακοπής ερημοδικίας, μεταξύ:

Της ανακόπτουσας: Ε. Ο. του Ι., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Πέτρο Μηλιαράκη και κατέθεσε προτάσεις.

Των υπέρ ων η ανακοπή: 1) Σωματείου με την επωνυμία ΤΑΜΕΙΟ ΑΛΛΗΛΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ..., που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Μπαλάση και κατέθεσε προτάσεις, 2) Σωματείου με την επωνυμία "ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ...", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) Σωματείου με την επωνυμία ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΤΑΜΕΙΟΥ ΑΛΛΗΛΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ..., που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, τα οποία δεν εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Των καθ’ ων η ανακοπή: 1) Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "... EXPRESS BANKING CORP" που εδρεύει στις ..., με υποκατάστημα στην …, που εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Παναγόπουλο και κατέθεσε προτάσεις, 2) Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "... INERNATIONAL (U.S.A) LTD" (πρώην ... EXPRESS BANK LTD), που εδρεύει στη Νέα Υόρκη ...., με υποκατάστημα στην Ελλάδα, στο ... που εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξουσίους δικηγόρους της Πέτρο Οικονόμου και Γεώργιο - Κανάρη Λειβαδά και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29/12/2005 αγωγή του πρώτου υπέρ ου η ανακοπή που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4111/2008 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 3825/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι ως άνω υπέρ ων η ανακοπή και πρόσωπα που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, με την από 9/12/2011 αίτησή τους.

Εκδόθηκε η 880/2013 απόφαση του Αρείου Πάγου, την αναψηλάφηση της οποίας ζήτησαν οι ως άνω υπέρ ων η ανακοπή με την από 29/7/2013 αίτησή τους.

Εκδόθηκε η 2213/2014 απόφαση του Αρείου Πάγου. Κατά των: 4111/2008 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, 3825/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, 880/2013 και 2213/2014 αποφάσεων του Αρείου Πάγου, η ανακόπτουσα άσκησε την από 3/2/2015 ανακοπή ερημοδικίας.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω, εισηγητής δε ορίστηκε ο Αρεοπαγίτης Γεώργιος Λέκκας. Οι πληρεξούσιοι της ανακόπτουσας και του πρώτου των υπέρ ων η ανακοπή ζήτησαν την παραδοχή της ανακοπής, οι πληρεξούσιοι των καθ’ ων η ανακοπή την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Φέρεται προς εκδίκαση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου η από 3-2-2015 ανακοπή ερημοδικίας κατά της υπ’ αριθμ. 2213/2014 απόφασης του Αρείου Πάγου, επικυρωμένο αντίγραφο της οποίας, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκε νόμιμα στα σωματεία με την επωνυμία "Σύλλογος Υπαλλήλων Τραπέζης ..." και "Σύλλογος Συνταξιούχων Ταμείου Αλληλοβοηθείας Προσωπικού Τραπέζης ...", όπως τούτο προκύπτει από τις υπ’ αριθμ. ...Γ’ και ...Γ’ εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Μ.

Ε. Κ.. Κατά το άρθρο 501 ΚΠολΔ, ανακοπή κατά απόφασης που έχει εκδοθεί ερήμην επιτρέπεται αν εκείνος που δικάσθηκε ερήμην δεν κλητεύθηκε καθόλου ή δεν κλητεύθηκε νόμιμα ή εμπρόθεσμα ή αν συντρέχει λόγος ανώτερης βίας. Εξάλλου, κατά το άρθρο 321 ΚΠολΔ, όσες οριστικές αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση είναι τελεσίδικες και αποτελούν δεδικασμένο.

Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι ο χαρακτήρας μιας απόφασης ως ερήμην εκδοθείσας εξαρτάται από την (πραγματική ή πλασματική) απουσία του διαδίκου κατά τη συζήτηση κατά την οποία εκδόθηκε και όχι από το αν η απόφαση αυτή στηρίχθηκε σε συναγωγή δυσμενών συνεπειών (τεκμηρίων) ερημοδικίας, καθώς και, γενικότερα, από το αν η ερημοδικία παράγει βλαπτικές συνέπειες για εκείνον που ερημοδικάσθηκε (Ολομ.

ΑΠ 15/2001). Κατά το άρθρο 505 § 1 του ίδιου Κώδικα το έγγραφο της ανακοπής πρέπει να περιέχει τα στοιχεία που απαιτούνται κατά τα άρθρα 118 έως 120 και τους λόγους της ανακοπής. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι η ανακοπή ερημοδικίας πρέπει να περιέχει ένα τουλάχιστον σαφή και ορισμένο λόγο από εκείνους που ορίζονται στο άρθρο 501 ΚΠολΔ, δηλαδή τη μη κλήτευση ή τη μη νόμιμη ή μη εμπρόθεσμη κλήτευση ή τη συνδρομή λόγου ανώτερης βίας για τη μη εμφάνιση του ανακόπτοντος στην ερήμην αυτού συζήτηση της υπόθεσης επί της οποίας η προσβαλλόμενη ερήμην απόφαση (ΑΠ 363/2004).

Κατά το άρθρο 502 § 1 του ίδιου Κώδικα, δικαίωμα ανακοπής ερημοδικίας έχουν ο ενάγων, ο εναγόμενος, ο εκκαλών, ο εφεσίβλητος ή εκείνος που άσκησε κύρια παρέμβαση εφόσον δικάστηκαν ερήμην, οι καθολικοί διάδοχοί τους, καθώς και οι μετά την άσκηση της αγωγής ειδικοί διάδοχοί τους, κατά δε την § 2 της ίδιας διάταξης, όποιος άσκησε πρόσθετη παρέμβαση και δεν εμφανίστηκε στη συζήτηση και όταν θεωρείται ομόδικος του διαδίκου υπέρ του οποίου άσκησε την παρέμβαση, δεν έχει δικαίωμα να ασκήσει ανακοπή, εκτός αν ανέλαβε τη δίκη.

Τέλος, κατά την § 3 του ανωτέρω άρθρου, όποιος άσκησε πρόσθετη παρέμβαση μπορεί να ασκήσει το δικαίωμα της ανακοπής του διαδίκου υπέρ του οποίου είχε παρέμβει. Με τη συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση, επέρχεται διαφοροποίηση από τις διατάξεις του ΚΠολΔ, οι οποίες προβλέπουν τη δυνατότητα του προσθέτως παρεμβάντος προς άσκηση έφεσης, αναψηλάφησης και αναίρεσης (ΚΠολΔ 516 § 1, 542 § 1 και 556 § 1).

Η απόκλιση αυτή δικαιολογείται από το ότι προς άσκηση ανακοπής ερημοδικίας νομιμοποιούνται αποκλειστικά και μόνο οι διάδικοι, οι οποίοι δικάστηκαν ερήμην και οι διάδοχοί τους, ενώ ο προσθέτως παρεμβάς δεν θεωρείται διάδικος, αλλά βοηθός διαδίκου ή μη κύριος διάδικος (ΑΠ 18/2008) και ως εκ τούτου, θεωρήθηκε σκόπιμο να αποκλειστεί του δικαιώματος προς άσκηση ανακοπής.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η άσκηση ανακοπής από τον προσθέτως παρεμβάντα στην περίπτωση που ανέλαβε τη δίκη, όταν δηλαδή, με συμφωνία όλων των διαδίκων, υποκαταστάθηκε στη θέση κυρίου διαδίκου, με αποτέλεσμα να τεθεί ο τελευταίος εκτός δίκης (ΚΠολΔ 85). Τέλος, με την § 3 της ίδιας ως άνω διάταξης παρέχεται η δυνατότητα στον προσθέτως παρεμβάντα να ασκήσει πλαγιαστικά το δικαίωμα ανακοπής του ερημοδικασθέντος διαδίκου υπέρ του οποίου παρενέβη.

Στην προκειμένη περίπτωση, στο δικόγραφο της κρινόμενης ανακοπής ερημοδικίας η ανακόπτουσα εκθέτει ότι στις 29-12-2005 τα σωματεία με την επωνυμία "Ταμείο Αλληλοβοηθείας Προσωπικού Τραπέζης ...", "Σύλλογος Υπαλλήλων Τραπέζης ..." και "Σύλλογος Συνταξιούχων Ταμείου Αλληλοβοηθείας Προσωπικού Τραπέζης ..." κατέθεσαν ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών την από 28-10-2005 αγωγή κατά της τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Τράπεζα ... (...

Express Bank LTD)", για την αποκατάσταση της ζημίας που υπέστησαν από την εφαρμογή προγραμμάτων εθελουσίας εξόδου των υπαλλήλων της Τράπεζας, ότι στη δίκη εκείνη παρενέβη προσθέτως υπέρ των εναγόντων σωματείων, εκτός άλλων προσώπων και ο πατέρας της Ι. Ο., ότι επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 4111/2009 απόφαση του ανωτέρω δικαστηρίου, δυνάμει της οποίας απορρίφθηκε ως μη νόμιμη, ότι κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκε έφεση, επί της οποίας εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 3825/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, που επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση και ότι ακολούθως ασκήθηκε αίτηση αναίρεσης, η οποία απορρίφθηκε με την υπ’ αριθμ. 880/2013 απόφαση του Αρείου Πάγου.

Περαιτέρω, η ανακόπτουσα εκθέτει ότι τα προαναφερθέντα σωματεία κατέθεσαν αίτηση αναψηλάφησης, η συζήτηση της οποίας αναβλήθηκε προκειμένου να κληθούν στη δίκη τα πρόσωπα εκείνα που είχαν παρέμβει στην αρχική δίκη, με την από 10-10-2006 πρόσθετη παρέμβαση υπέρ του σωματείου με την επωνυμία "Ταμείο Αλληλοβοηθείας Προσωπικού Τραπέζης ...", ότι κατά τη διάρκεια της εκκρεμοδικίας απεβίωσε ο πατέρας της Ι.

Ο. και ως εκ τούτου, η αίτηση αναψηλάφησης έπρεπε να επιδοθεί στους κληρονόμους του και συγκεκριμένα στην μητέρα της Ε. Ο. και την ίδια, ότι τέτοια επίδοση έγινε μόνο προς την μητέρα της και έτσι η ίδια δεν έλαβε γνώση της δίκης για την αίτηση αναψηλάφησης, επί της οποίας εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 2213/2014 απόφαση του Αρείου Πάγου, δυνάμει της οποίας κρίθηκε μη προσήκουσα η παράσταση των αιτούντων, λόγω της εκπρόθεσμης κατάθεσης των προτάσεών τους, με αποτέλεσμα την απόρριψη της αίτησης και τον ορισμό παραβόλου λόγω της (πλασματικής) ερημοδικίας τους.

Ακολούθως, η ανακόπτουσα ιστορεί ότι τα ενάγοντα σωματεία, υπέρ των οποίων ο δικαιοπάροχός της Ι. Ο. είχε ασκήσει πρόσθετη παρέμβαση, παρέλειψαν από βαριά αμέλεια να προτείνουν ενώπιον του Εφετείου αλλά και του Αρείου Πάγου, κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, τους ισχυρισμούς που αναλυτικά αναφέρει στο δικόγραφο της ένδικης ανακοπής και οι οποίοι (ισχυρισμοί) αν είχαν τεθεί υπόψη των άνω Δικαστηρίων, θα ήταν εντελώς διαφορετική η κρίση τους.

Τέλος, εκθέτει ότι το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου όφειλε να λάβει γνώση του θανάτου του πατέρα της, ο οποίος είχε επέλθει μετά την κατάθεση της αίτησης αναίρεσης και πριν τη συζήτησή της, προκειμένου, με τη διακοπή της δίκης να δοθεί η δυνατότητα στους κληρονόμους του να λάβουν γνώση της δίκης και να συνεχίσουν τη διαδικασία ως καθολικοί διάδοχοί του, ότι η μη διακοπή της αναιρετικής δίκης δημιουργεί θέμα απαραδέκτου και ότι νομιμοποιείται να παρέμβει πλαγιαστικά υπέρ των αιτούντων την αναψηλάφηση της δίκης.

Με την επίκληση των περιστατικών αυτών ζητεί να εξαφανιστεί η υπ’ αριθμ. 2213/2014 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, προκειμένου να εξεταστεί η αίτηση αναψηλάφησης.

Με το περιεχόμενο και το αίτημα αυτό η ένδικη ανακοπή είναι απορριπτέα προεχόντως ως απαράδεκτη, καθόσον η ανακόπτουσα, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα και με την επικαλούμενη ιδιότητα της προσθέτως παρεμβάσας υπέρ των εναγόντων και αιτησάντων την αναψηλάφηση σωματείων, δεν νομιμοποιείται ενεργητικά στην άσκησή της.

Αλλά και αν ήθελε υποτεθεί ότι η ανακόπτουσα ασκεί πλαγιαστικά υπέρ των τελευταίων, οι οποίοι στη δίκη της αναψηλάφησης δικάστηκαν ερήμην, το σχετικό δικαίωμά τους και πάλι η υπό κρίση ανακοπή είναι απαράδεκτη λόγω αοριστίας, δεδομένου ότι δεν περιέχει ένα τουλάχιστον σαφή και ορισμένο λόγο από εκείνους που ορίζονται στο άρθρο 501 ΚΠολΔ, δηλαδή τη μη κλήτευση ή τη μη νόμιμη ή μη εμπρόθεσμη κλήτευση ή τη συνδρομή λόγου ανώτερης βίας που θα δικαιολογούσε την μη προσήκουσα παράστασή τους στην ερήμην αυτών εκδίκαση της υπόθεσης.

Όσον αφορά τον περιεχόμενο στο δικόγραφο της ανακοπής ισχυρισμό της ανακόπτουσας, κατά τον οποίο απαραδέκτως δεν διακόπηκε βιαίως η αναιρετική δίκη, λόγω του επισυμβάντος θανάτου του πατέρα της και προσθέτως παρεμβάντος στην αρχική δίκη, πρέπει να σημειωθεί ότι η ίδια δεν επικαλείται γνωστοποίηση του σχετικού λόγου, ώστε να επέλθει διακοπή της δίκης (ΚΠολΔ 287).

Τέλος, η σωρευόμενη στο δικόγραφο πρόσθετη παρέμβαση της ανακόπτουσας υπέρ των αιτούντων την αναψηλάφηση είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη, δοθέντος ότι προϋπόθεση για την άσκησή της είναι η εκκρεμοδικία (ΚΠολΔ 80), που στη συγκεκριμένη περίπτωση, μετά την έκδοση της υπ’ αριθμ. 2213/2014 ερήμην απόφασης του Αρείου Πάγου, έχει εκλείψει.

Κατόπιν τούτων, πρέπει η ένδικη ανακοπή να απορριφθεί, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο και να καταδικαστεί η ανακόπτουσα λόγω της ήττας της στα δικαστικά έξοδα των καθών, κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 § 2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την ανακοπή.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από την ανακόπτουσα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Και

Καταδικάζει την ανακόπτουσα στα δικαστικά έξοδα των καθών, που ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων ευρώ (2.700), το οποίο κατανέμεται κατ’ ίσα μέρη στις χωριστές παραστάσεις των τελευταίων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Ιανουαρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Φεβρουαρίου 2016.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ