111/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 111 / 2010 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 111/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Μιχαήλ Θεοχαρίδη και Κωνσταντίνο Τσόλα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Δεκεμβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βύρωνα Βοσκίδη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1...., και 2. ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιος Λασθιωτάκη, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-1-2002 και 12-11-2004 αγωγές των ήδη διαδίκων, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν . Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 14921/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 1101/2008 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 21-7-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Κωνσταντίνος Τσόλας ανέγνωσε την από 20-11-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος δικηγόρος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη των αντιδίκων του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 68, 556 παρ. 1 και 558 του ΚΠολΔ, κατά της απόφασης του Εφετείου έχει δικαίωμα ο εφεσίβλητος, εφόσον ηττήθηκε, να ασκήσει αναίρεση, την οποία απευθύνει κατά του εκκαλούντος αντιδίκου του στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση ή των καθολικών διαδόχων του ή των κληροδόχων του, σε περίπτωση δε που οι εκκαλούντες είναι περισσότεροι και δεν υπάρχει μεταξύ τους αναγκαστική ομοδικία απευθύνει την αναίρεση μόνο κατά των απλών ομοδίκων εκκαλούντων, έναντι των οποίων ηττήθηκε και ως προς τους οποίους μόνο έχει έννομο συμφέρον να εξαφανισθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.

Επομένως, η κρινόμενη αίτηση για αναίρεση της 1101/2008 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη, κατά το μέρος που απευθύνεται κατά της δεύτερης αναιρεσίβλητης, αφού, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του προσκομιζομένου αντιγράφου της προσβαλλόμενης απόφασης, με αυτήν απορρίφθηκε η έφεση της εν λόγω αναιρεσίβλητης, απλής ομοδίκου του πρώτου αναιρεσίβλητου, δεν περιέχονται δε στην αίτηση αναίρεσης λόγοι με τους οποίους να διατυπώνονται αιτιάσεις σε σχέση με την απόρριψη αυτή. 2.- Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.8 περ.

β' ΚΠολΔ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης και όταν το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο, δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και, επομένως, θεμελιώνουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης.

Αντίθετα, δεν αποτελούν πράγματα, με την έννοια της παραπάνω διάταξης, τα αποδεικτικά μέσα, όπως η επίκληση έγγραφης εξώδικης ομολογίας. Ο αναιρεσείων με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, από τον αριθ.8 περ.β του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ψέγει το Εφετείο, διότι δεν έλαβε υπόψη την επικαλούμενη απ' αυτόν έγγραφη εξώδικη ομολογία του πρώτου αναιρεσιβλήτου περί ακυρότητας της επίμαχης από 3-12-1986 ιδιόγραφης διαθήκης του πατέρα τους ....

Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, διότι η ανωτέρω έγγραφη εξώδικη ομολογία δεν αποτελεί "πράγμα", κατά την έννοια που προεκτέθηκε, αλλά αποδεικτικό μέσο, η μη λήψη υπόψη του οποίου από το δικαστήριο δεν ιδρύει τον επικαλούμενο λόγο αναίρεσης. 3.- Κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 περ.γ' ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται, εκτός άλλων περιπτώσεων, και εάν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Για την ίδρυση του λόγου αυτού πρέπει το αποδεικτικό μέσο να είναι χρήσιμο προς άμεση ή έμμεση (δια τεκμηρίων) απόδειξη γεγονότων, που συγκροτούν ισχυρισμό λυσιτελή, δηλαδή που επιδρά στο διατακτικό (ΟλΑΠ 42/2002). Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε, ότι υφίσταται δεδικασμένο από την 31682/1996 τελεσίδικη απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης ως προς την εγκυρότητα της από 3-12-1986 ιδιόγραφης διαθήκης του ..., πατέρα του αναιρεσείοντος και του πρώτου αναιρεσίβλητου, καθώς και ως προς το κληρονομικό τους δικαίωμα από τη διαθήκη αυτή και με βάση το δεδικασμένο αυτό έκρινε ως ουσιαστικώς βάσιμη την αγωγή του πρώτου αναιρεσίβλητου με αίτημα την αναγνώριση του κληρονομικού του δικαιώματος δυνάμει της ως άνω διαθήκης.

Με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης, από τον αριθ. 11περ.γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων προσάπτει στο Εφετείο την αιτίαση, ότι δεν έλαβε υπόψη τα νομίμως από αυτόν προσκομισθέντα και επικληθέντα έγγραφα και ειδικότερα τις από 27-9-1994, 18-9-1997 και 22-9-1998 αιτήσεις λήψεως ασφαλιστικών μέτρων του πρώτου αναιρεσιβλήτου εναντίον του, που απηύθυνε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, καθώς και το από 28-9-1993 σημείωμα που ο αναιρεσίβλητος υπέβαλε στο ίδιο δικαστήριο, με τα οποία έγγραφα ο τελευταίος ομολογούσε, ότι η ανωτέρω διαθήκη του πατέρα του ήταν άκυρη και ότι αν ελάμβανε υπόψη την περιεχομένη σ' αυτά (εξώδικη) ομολογία θα απέρριπτε τον αγωγικό του ισχυρισμό περί εγκυρότητας της διαθήκης και υπάρξεως εξ αυτής κληρονομικού δικαιώματος.

Ο λόγος αυτός είναι αλυσιτελής και έτσι αβάσιμος, διότι η επικαλούμενη εξώδικη ομολογία, που περιέχεται στα ως άνω έγγραφα, δεν είναι πρόσφορη προς απόδειξη γεγονότος που οδηγεί στην απόρριψη της πιο πάνω αγωγής του αναιρεσίβλητου, ενόψει του δεδικασμένου που δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση για την εγκυρότητα της διαθήκης. 4.- Κατά το άρθρο 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Το ουσιώδες στοιχείο αυτού του λόγου αναίρεσης αποτελεί η έλλειψη νόμιμης βάσης σε "ζήτημα", δηλαδή σε ισχυρισμό που έχει αυτοτελή ύπαρξη και τείνει στη θεμελίωση ή κατάλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε ως επιθετικό ή αμυντικό μέσο, το οποίο "ζήτημα" ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ο αναιρεσείων με τον τρίτο λόγο της αναίρεσης, από τον αριθ.19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, μέμφεται το Εφετείο, διότι, με το να δεχθεί, " ότι, μετά την ύπαρξη του δεδικασμένου, παρέλκει η έρευνα των ισχυρισμών του περί δικαστικής και, επικουρικά, περί εξώδικης ομολογίας του εναγομένου για την ακυρότητα της ιδιόγραφης διαθήκης..", στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης, διότι δεν διέλαβε σ' αυτήν αιτιολογίες σχετικά με τον ισχυρισμό του για τις ομολογίες αυτές του αντιδίκου του.

Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, διότι αναφέρεται σε ισχυρισμό που δεν ασκεί επίδραση στην έκβαση της δίκης, δεδομένου ότι οι ως άνω ομολογίες δεν είχαν έννομη επιρροή, λόγω της παραδοχής της προσβαλλόμενης απόφασης περί ύπαρξης δεδικασμένου για την εγκυρότητα της επίμαχης ιδιόγραφης διαθήκης. 5.- Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.14 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο.

Ο αναιρεσείων με τον τέταρτο και τελευταίο λόγο της αναίρεσης, από τον αριθ.14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προσάπτει στον Εφετείο την αιτίαση, ότι παρά το νόμο δεν απέρριψε ως απαράδεκτο τον αγωγικό ισχυρισμό του πρώτου αναιρεσίβλητου περί αναγνωρίσεως του κληρονομικού του δικαιώματος από την από 28-9-1993 ιδιόγραφη διαθήκη του πατέρα του, αφού αυτός σε προηγούμενες δίκες είχε ομολογήσει ότι η διαθήκη αυτή είναι άκυρη.

Όπως προαναφέρθηκε το Εφετείο δέχθηκε την αγωγή για την αναγνώριση του κληρονομικού δικαιώματος του πρώτου αναιρεσίβλητου από την ως άνω διαθήκη λόγω υπάρξεως δεδικασμένου για την εγκυρότητα της διαθήκης από προηγούμενη τελεσίδικη απόφαση και, συνεπώς, το Εφετείο, (που δεν ασχολήθηκε καν με την βασιμότητα του πιο πάνω ισχυρισμού), δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και ο περί του αντιθέτου από τον αριθμό αυτόν λόγος αναίρεσης είναι αβάσιμος. 6.- Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, η οποία δεν περιέχει άλλους λόγους, εκτός από τους παραπάνω, και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα των τελευταίων (ΚΠολΔ 176, 183, 191 παρ.2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 21-7-2008 αίτηση του ...για αναίρεση της 1101/2008 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Δεκεμβρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Ιανουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ