Supreme Court dismisses appeal as inadmissible due to mandatory co-heirs' absence in inheritance dispute.

Απόφαση 1117 / 2018 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1117/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Γεώργιο Αποστολάκη και Αναστασία Περιστεράκη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Φεβρουαρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Κ. του Δημοσθένους, κατοίκου ..., ατομικώς και ως κληρονόμος της κατά την 3-1-2013 αποβιωσάσης μητέρας του Α. χήρας Δ. Κ.. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Αθανασόπουλο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Σ. Ν. Ρ. (S. D. R.) του Τ. Τ. Ρ., ως κληρονόμου της κατά την 23-4-2008 αποβιωσάσης συζύγου του, Α. S. R., τέως συζύγου S. G., θετής θυγατέρας Γ. Ν., φυσικής Α. Δ. του κληρονομικού δικαιώματος του νομίμως αναγνωρισθέντος στην Ελλάδα, κατοίκου ... και 2) Α. Ν. του Α., κατοίκου .... Ο 1ος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Νικολόπουλο και ο 2ος παραστάθηκε με τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο. Μετά την εκφώνηση των ονομάτων των διαδίκων, ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την αναβολή της υπόθεσης για τους λόγους που ανέπτυξε.

Το Δικαστήριο διασκέφτηκε και διά του Προέδρου του απέρριψε το αίτημα αναβολής.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-11-1999 παρεμπίπτουσα αγωγή της αρχικής διαδίκου Α. θυγατέρας Α. Δ. και του ήδη 2ου αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Εφετείο Αθηνών, το οποίο με την υπ' αριθ. 7531/2000 απόφασή του παρέπεμψε την υπόθεση προς εκδίκαση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Στο δικαστήριο εκείνο εισήχθησαν η από 30-3-2001 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, της αρχικής διαδίκου Α.

χήρας Δ. Κ. και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη και η από 4-9-2001 πρόσθετη παρέμβαση που ασκήθηκε διά των προτάσεων από τον Υπουργό Οικονομικών, οι οποίες συνεκδικάσθηκαν με την ως άνω παρεμπίπτουσα αγωγή. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2838/2002 μη οριστική, 5564/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7088/2007 του Εφετείου Αθηνών.

Ασκήθηκε αναίρεση και εκδόθηκε η 1487/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση της αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθ. 7088/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Η υπόθεση επανήλθε προς συζήτηση με κλήση. Εκδόθηκαν οι υπ' αριθ. 1866/2013 και 1867/2013 αποφάσεις του Αρείου Πάγου που διέταξαν την επανάληψη της συζήτησης.

Η υπόθεση επανήλθε προς συζήτηση με κλήση και εκδόθηκε η υπ' αριθ. 1877/2014 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την υπ' αριθ. 7088/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτείτο από άλλους δικαστές. Στη συνέχεια εκδόθηκαν οι υπ' αριθ. 2539/2015 μη οριστική και 1497/2017 οριστική απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της υπ' αριθ. 1497/2017 απόφασης του Εφετείου Αθηνών ζητεί ο αναιρεσείων με την από 16-6-2017 αίτησή του και τους από 7-1-2018 πρόσθετους αυτής λόγους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων αυτής λόγων, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με το άρθρο 76 παρ. 1α Κ.Πολ.Δ. "Όταν η διαφορά επιδέχεται ενιαία μόνον ρύθμιση ή η ισχύς της απόφασης που θα εκδοθεί εκτείνεται σε όλους τους ομοδίκους ή όταν οι ομόδικοι μόνο από κοινού μπορούν να ασκήσουν αγωγή ή να εναχθούν ή, εξαιτίας των περιστάσεων που συνοδεύουν την υπόθεση, δεν μπορούν να υπάρχουν αντίθετες αποφάσεις απέναντι στους ομοδίκους, οι πράξεις του καθενός ωφελούν και βλάπτουν τους άλλους.

Οι ομόδικοι που μετέχουν νόμιμα στη δίκη ή έχουν προσεπικληθεί, αν δεν παραστούν, θεωρούνται ότι αντιπροσωπεύονται από εκείνους που παρίστανται". Η διάταξη αυτή προσδίδει ευρύτερα όρια στην έννοια της αναγκαστικής ομοδικίας, εφόσον αναφέρεται σε όλες τις περιπτώσεις, στις οποίες, αν και δεν υπάρχει κίνδυνος συγκρούσεως δεδικασμένου, δεν νοείται, όμως, η έκδοση αντιφατικών αποφάσεων, αλλά κατά τους κανόνες της λογικής και του δικαίου επιβάλλεται η έκδοση όμοιας απόφασης.

Έτσι, αναγκαστική ομοδικία υφίσταται και σε κάθε περίπτωση, κατά την οποία υπάρχει πλήρης ταυτότητα του αντικειμένου της δίκης κάθε ομοδίκου, καθόσον η λογική αναγκαιότητα επιβάλλει την έκδοση όμοιας απόφασης και, συνεπώς, δεν είναι νοητή η έκδοση αντίθετων αποφάσεων (ΑΠ 1683/13). Τέτοια περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας υπάρχει και όταν ασκήθηκε αγωγή με την οποία ζητείται να αναγνωριστεί άκυρος ο γάμος σύμφωνα με το άρθρο 608 παρ. 2 ΚΠοΛΔ, όταν ασκείται από κάποιον που έχει έννομο συμφέρον ,μετά τον θάνατο των συζύγων του σκύρου γάμου κατά των κληρονόμων αυτού (ΟΛ ΑΠ1046/1976).

Εξάλλου, όπως προκύπτει από τις λοιπές διατάξεις του άρθρου 76 παρ. 3 και 4 του ΚΠολΔ, στις περιπτώσεις αναγκαστικής ομοδικίας, το ένδικο μέσο που ασκείται από τον ένα από τους αναγκαστικούς ομοδίκους, ναι μεν δεν πρέπει να στρέφεται και κατά του αναγκαστικού ομοδίκου του, υπέρ του οποίου η προσβαλλόμενη απόφαση δεν περιέχει διάταξη εις βάρος του ασκούντος το ένδικο μέσο, πλην όμως έχει αποτελέσματα και υπέρ του ομοδίκου που δεν άσκησε το ένδικο μέσο, ο οποίος πρέπει να καλείται για να μετάσχει στη συζήτηση του ένδικου μέσου.

Αλλιώς, σε περίπτωση μη εμφάνισης τούτου, κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση της αναίρεσης, ως προς όλους, εφόσον δεν πρόκειται περί απλής ομοδικίας, κατ' εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 576 ίδιου Κώδικα (όπως το δεύτερο εδάφιο αυτής προστέθηκε με το άρθρο 62 Ν. 4139/2013). Στην προκειμένη περίπτωση με την κρινόμενη από 16-6-2017 αίτηση αναίρεσης και τους από 27-12-2017 προσθέτους λόγους προσβάλλεται η 1497/2017 απόφαση του Εφετείου Αθήνας ,η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των καλούντων -εκκαλούντων και του 19ου καθού η κλήση-εφεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου και ερήμην των λοιπών καθών η κλήση-εφεσιβλήτων, μετά την έκδοση της 1877/2014 απόφασης του δικαστηρίου τούτου ,που αναίρεσε την 7088/2007 απόφαση του άνω εφετείου και παρέπεμψε την υπόθεση προκειμένου να δικαστεί αυτή (υπόθεση)από άλλους δικαστές.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-11-1999 παρεμπίπτουσα αγωγή της

Α. Δ αρχικής διαδίκου και του Α. Ν., που κατατέθηκε στο Εφετείο Αθηνών, το οποίο με την 7531/2000 απόφαση του παρέπεμψε την υπόθεση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Στο δικαστήριο εκείνο εισήχθησαν η από 30-3-2001 αγωγή των φερομένων ως κληρονόμων της Θ. Κ. (11 εναγόντων), οι οποίοι ζητούσαν την αναγνώριση της ακυρότητας το γάμου μεταξύ των Α. Δ. και Θ. Κ. ,λόγω διγαμίας του πρώτου ,την αναγνώριση της ανυπαρξίας κληρονομικού δικαιώματος του Α. Δ., κατά το ποσοστό της νόμιμης μοίρας του και την αναγνώριση ανυπαρξίας οποιουδήποτε δικαιώματος επί του ίδιου ποσοστού της κληρονομιάς της ανωτέρω Θ. Κ. , της Α. θυγ, Α., Δ. και Α. Ν. και η από 4-9-2001 πρόσθετη παρέμβαση δια των προτάσεων του Υπουργού Οικονομικών, ως εποπτεύοντος και ελέγχοντος τις περιουσίες που καταλείπονται για κοινωφελείς σκοπούς ,που ζητούσε τα ίδια με την άνω αγωγή που συνεκδικάσθηκαν με την παραπάνω παρεπίπτουσα αγωγή με την οποία οι ενάγοντες αυτής ζητούσαν, να αναγνωριστεί ότι ο Α. Κ. δεν έχει έννομο συμφέρον να ζητήσει την αναγνώριση της ακυρότητας του άνω γάμου διότι δεν μπορεί να είναι κληρονόμος εξ αδιαθέτου λόγω βαθμού συγγενείας (5ου βαθμού) και δεν συντρέχει με άλλους κληρονόμους. Εκδόθηκαν οι 2838/2002 μη οριστική, 5564/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και η 7088/2007 του Εφετείου Αθηνών αποφάσεις ,μετά την συνεκδίκαση των από 20-1-2006 και 15-2-2006 εφέσεων.

Στη συνέχεια ασκήθηκε αναίρεση και εκδόθηκε η προαναφερθείσα 1877/2014 απόφαση του Αρείου Πάγου ,που ως αναφέρεται παραπάνω αναίρεσε την προσβαλλομένη απόφαση του εφετείου και παρέπεμψε την εκδίκαση της υπόθεσης στο εφετείο συντιθέμενο από άλλους δικαστές και στη συνέχεια εκδόθηκε η προαναφερθείσα προσβαλλομένη απόφαση του εφετείου. Από την επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι οι αναγκαίοι ομόδικοι του αναιρεσείοντος: 1) Μ. Ι. Β., 2) Μ. χήρα Σ. Β., 3) Σ. Β. του Σ., 4) Γ. Β. του Σ., 5) Β. Β. του Γ., 6) Ε. θυγ. Η. Μ., 7) Ι. Κ. του Δ.,8) Α. Φ. , 9) Β. Β. - Κ. του Γ., 10) Ν. Κ. του Α., 11) Π. Κ. του Α., 12) Β. Κ., 13) ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 14) Ι. θυγ. Π. Β., , 15) Ε. Β. του Γ., 16) Σ. Β. του Γ., 17) Α. Τ. του Α.. 18) Ε. Δ., και 19) Υπουργός Οικονομικών, με την ιδιότητα του ασκούντος την εποπτεία και τον έλεγχο των περιουσιών που καταλείπονται για κοινωφελείς σκοπούς και ιδρύματα, κατοικοεδρεύοντος στην ... έχουν κλητευθεί να μετάσχουν στη συζήτηση της αναίρεσης αυτής ,ούτε επικαλείται ο αναιρεσείων τέτοια κλήτευση.

Από τους ανωτέρω 1-19, εκ των οποίων οι πρώτοι 18 φέρονται ως κληρονόμοι της Θ. Κ. και το 19 ως ασκών την εποπτεία στα μη ιδρυθέντα εισέτι κοινωφελή ιδρύματα σε μνήμη των Β. Κ. και Ν. και Μ. Κ. που προβλέπονται στην από 14-10-1980 ιδιόγραφη διαθήκη της ανωτέρω και άσκησαν την πρόσθετη εκ του άρθρου 126 ν2019/1930 παρέμβαση. Επειδή μεταξύ του αναιρεσείοντος και αυτών υπάρχει αναγκαστική ομοδικία (ΟΛΑΠ1043/1976,ΑΠ 1867/2013), πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων αυτής ως προς όλους τους διαδίκους .

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 16.6.2017 αίτησης αναίρεσης και των από 7.1.2018 προσθέτων λόγων αυτής κατά της 1497/2017 απόφασης του Εφετείου Αθήνας.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα τις 15 Μαΐου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα στις 14 Ιουνίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ