Supreme Court dismisses appeal against insurance fund liability for uninsured vehicle accident damages.

Απόφαση 1117 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1117/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Χατζόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Μανουσάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24/5/1999 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 12808/2000 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 475/2004 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 6/12/2005 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης ανέγνωσε την από 30/3/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την μερική παραδοχή του πρώτου λόγου της αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμ. 1 και 14 ΚΠολΔ και την απόρριψη των υπολοίπων. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 2 παρ. 1,10 παρ.1, 11 παρ. 1, 19 παρ. 1 περ. β' του ν.489/76, όπως κωδικοποιήθηκε με το π.δ. 237/1986, 2 και 3 του π.δ. 314/1993, που εκδόθηκε σε συμμόρφωση προς την 90/232 οδηγία της ΕΟΚ (ήδη Ε.Ε.), συνάγεται, ότι την αποζημίωση στα πρόσωπα που ζημιώθηκαν από αυτοκινητικό ατύχημα υποχρεούται να καταβάλει το Επικουρικό Κεφάλαιο και όταν το ζημιογόνο όχημα είναι ανασφάλιστο, ήτοι όταν δεν έχει ποτέ συναφθεί γι' αυτό κατά το παρελθόν σύμβαση ασφαλίσεως, ή όταν αυτή έληξε, λύθηκε, ακυρώθηκε ή ανεστάλη είτε μονομερώς από ένα από τους συμβαλλόμενους είτε με κοινή συμφωνία αυτών.

Η αξίωση του τρίτου που ζημιώθηκε από αυτοκινητικό ατύχημα κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου στην περίπτωση που το ζημιογόνο αυτοκίνητο ήταν ανασφάλιστο με την ως άνω έννοια υπόκειται στη διετή παραγραφή που προβλέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 19 παρ. 2 και 10 παρ. 2 του ν.489/76 . Η παραγραφή αυτή αρχίζει από την επομένη του ατυχήματος και διακόπτεται ή αναστέλεται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις της διακοπής και αναστολής της παραγραφής, προτείνεται δε κατ' ένσταση από τον εναγόμενο ενώ η διακοπή και η αναστολή με αντένσταση του ενάγοντος.

Για το ορισμένο αυτών ο ενιστάμενος εναγόμενος δεν είναι απαραίτητο να προσδιορίζει την αφετηρία της παραγραφής, δεδομένου ότι η αφετηρία αυτή συμπίπτει, κατά τα ανωτέρω, με τον χρόνο του ατυχήματος, ο οποίος είναι στοιχείο της βάσεως της αγωγής και είναι υποχρεωμένος να τον επικαλείται και να τον αποδεικνύει ο ενάγων, ο οποίος επιπλέον είναι υποχρεωμένος να αναφέρει τα περιστατικά εκείνα που θεμελιώνουν τους επικαλούμενους από αυτόν λόγους της διακοπής ή αναστολής της παραγραφής.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων, με την από 24-5-1999 αγωγή του, εξιστορούσε, ότι στον αναφερόμενο σε αυτήν τόπο και χρόνο συγκρούστηκε το ποδήλατο που οδηγούσε με την με αρίθμ. κυκλ. ... δίκυκλη μοτοσυκλέττα ιδιοκτησίας του δευτέρου εναγομένου η οποία ήταν ανασφάλιστη. Από τη σύγκρουση αυτή, που οφειλόταν σε υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου, υπέστη σωματικές βλάβες εξαιτίας των οποίων ζημιώθηκε με τα ποσά που αναφέρονται στην αγωγή, ζητούσε δε με αυτήν να αναγνωριστεί, ότι οι, ως άνω, εναγόμενοι και το τρίτο από αυτούς Επικουρικό Κεφάλαιο του οφείλουν συνολικά το ποσόν των 132.052.514 δρχ προς αποκατάσταση των, ως άνω, ζημιών του και για χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη του.

Επικουρικά δε ζητούσε πλαγιαστικώς να αναγνωριστεί, ότι το τρίτο εναγόμενο ήταν υποχρεωμένο να καταβάλει στους συνεναγομένους του οποιοδήποτε χρηματικό ποσόν υποχρεωθούν οι τελευταίοι να καταβάλουν σ' αυτόν με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Το εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε, ότι η ένσταση περί παραγραφής της κατ' αυτού αξιώσεως του ενάγοντος για αποζημίωσή του, που είχε υποβάλει το αναιρεσίβλητο κατά την προφορική συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο του Πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, ήταν ορισμένη και αποδεικνυόταν από τα έγγραφα τα οποία προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι, παρά το ότι το αναιρεσίβλητο δεν είχε καθορίσει το χρονικό σημείο ενάρξεως της παραγραφής με μόνη αναφορά από αυτό, ότι προτείνει την ένσταση της διετούς παραγραφής.

Έτσι όπως έκρινε το Εφετείο ορθά δεν απέρριψε την, ως άνω, ένσταση ως αόριστη, αφού ο χρόνος του ατυχήματος, που αποτελεί κατά τα ανωτέρω την αφετηρία της διετούς παραγραφής, αναφέρονταν στο δικόγραφο της αγωγής και ο χρόνος συμπληρώσεως αυτής προκύπτει ημεροχρονολογιακά. Επομένως, το δικαστήριο της ουσίας δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ. 1 και 14 Κ.Πολ.Δ., που αποδίδεται από τον αναιρεσείοντα με μέρος του πρώτου λόγου της αναίρεσης (1 μέχρι και 1.7) και ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος και απορριπτέος.

Οι υπόλοιπες αιτιάσεις, που προβάλλονται με τον ίδιο, ως άνω, λόγο, με τις οποίες επιχειρείται να θεμελιωθούν οι λόγοι αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρίθμ. 8 και 19 Κ.Πολ.Δ., με βάση την ίδια, ως άνω, πλημμέλεια, είναι απαράδεκτες, εφόσον με αυτές δεν ιδρύονται οι επικαλούμενοι λόγοι αναιρέσεως.

Με τον δεύτερο λόγο της αναίρεσης και με όλα τα μέρη αυτού (2 μέχρι και 2.2.4) αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ. 11 Κ.Πολ.Δ., με την αιτίαση, ότι το εφετείο δέχτηκε την ένσταση του αναιρεσιβλήτου περί παραγραφής κατ' ουσίαν με βάση αποδεικτικά μέσα, των οποίων δεν έγινε νόμιμη προσαγωγή και επίκληση.

Όπως, όμως, προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση για την παραδοχή της έντασης παραγραφής το Εφετείο στηρίχτηκε στην ομολογία του αναιρεσείοντος, που περιέχονταν στην αγωγή του για το χρόνο του ατυχήματος, που είναι το μοναδικό πραγματικό περιστατικό που απαιτείται για την απόδειξη της βασιμότητας της, ως άνω, ένστασης παραγραφής, οι δε επιπλέον αναφορές αφορούν την βασιμότητα της αντένστασης περί διακοπής της παραγραφής και το βάρος για την απόδειξη αυτών το είχε ο ενάγων.

Επομένως, ο ανωτέρω λόγος της αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος Με τον τρίτο λόγο της αναίρεσης με όλα τα μέρη του (3 μέχρι και 3.10) αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση από τον αναιρεσείοντα οι πλημμέλειες από το άρθρο 559 αρίθμ. 1 , 8 και 19 Κ.Πολ.Δ., με τις αιτιάσεις ότι το Εφετείο εσφαλμένα απέρριψε τον ισχυρισμό του, ότι μέχρι την 3-6-1998 αγνοούσε ότι το ζημιογόνο όχημα ήταν ανασφάλιστο και για το λόγο αυτό μέχρι την, ως άνω, ημερομηνία είχε διακοπεί η παραγραφή και δεν έλαβε υπ' όψη τον ισχυρισμό του, ότι η παραγραφή άρχισε από τότε, που, κατά τα ανωτέρω, έλαβε γνώση του ότι το εν λόγω όχημα ήταν ανασφάλιστο.

Όπως, όμως, προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, με αυτήν λήφθηκαν υπόψη οι, ως άνω, ισχυρισμοί του αναιρεσείοντος και ορθά απορρίφτηκαν ως μη νόμιμοι, εφόσον η αφετηρία για την παραγραφή της αξιώσεως κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 10 παρ. 2 και 19 παρ. 2 του ν.489/1976 οι οποίες ως ειδικές υπερισχύουν εκείνων του άρθρου 251 του Α.Κ., είναι ο χρόνος του ατυχήματος ενώ τα ως άνω περιστατικά δεν θεμελιώνουν λόγο διακοπής της παραγραφής, και λόγος αναστολής με βάση τα εν λόγω πραγματικά περιστατικά δεν προτάθηκε νόμιμα.

Κατά συνέπεια, οι, ως άνω, λόγοι είναι απαράδεκτοι και σε κάθε περίπτωση αβάσιμοι και πρέπει να απορριφθούν. Απορριπτέος, επίσης, ως απαράδεκτος, ως προς όλα τα μέρη του είναι και ο τέταρτος λόγος της αναίρεσης (4 μέχρι και 4.4.1), με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια από το άρθρ 559 αρίθμ. 1 Κ.Πολ.Δ., με την αιτίαση ότι με την εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων με τις οποίες προβλέπεται ως αφετηρία της παραγραφής χρόνος του ατυχήματος παραβιάστηκαν οι αναφερόμενες διατάξεις του Συντάγματος, και του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, εφόσον οι εν λόγω διατάξεις θεσπίστηκαν με σκοπό την ταχεία εκκαθάριση των υποχρεώσεων του Επικουρικού Κεφαλαίου, που επιβάλλεται για λόγους εξυπηρετήσεως του δημοσίου συμφέροντος, και δεν στερούν από τους ζημιωθέντες το δικαίωμά τους να επιδιώξουν την ικανοποίηση των απαιτήσεών τους, ούτε περιορίζουν το δικαίωμα αυτό, δεδομένου ότι με την επέλευση του ατυχήματος γεννιέται και η αξίωση για αποζημίωση και η γνώση του εάν το ζημιογόνο αυτοκίνητο είναι ασφαλισμένο ή όχι είναι ευχερής, αφού αυτή προκύπτει από έγγραφα, ενώ στην περίπτωση που πραγματικά υπάρχει ανυπέρβλητο κώλυμα για την άσκηση της αξιώσεως των ζημιωθέντων για αποζημίωση τα δικαιώματα τους εξασφαλίζονται από τις διατάξεις που προβλέπουν την αναστολή της παραγραφής.

Με τον πέμπτο λόγο της αναίρεσης, με όλα τα μέρη του (5 μέχρι και 5.6), αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι πλημμέλειες από το άρθρο 559 αρίθμ 1, 8 ,14 και 19 του Κ.Πολ.Δ., με την αιτίαση, ότι το Εφετείο εσφαλμένα δέχτηκε, ότι η αντένσταση του αναιρεσείοντος για καταχρηστική προβολή της ενστάσεως της παραγραφής απορρίφθηκε σιωπηρά με την εκκαλουμένη απόφαση και ότι η εν λόγω αντένσταση δεν ήταν νόμιμη. Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι, επίσης, απαράδεκτος και σε κάθε περίπτωση αβάσιμος, δεδομένου ότι τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία προτάθηκαν για τη θεμελίωση της, ως άνω, αντένστασης, δεν θεμελιώνουν κατάχρηση δικαιώματος, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 281 Α.Κ.

Με τον έκτο και τελευταίο λόγο της αναίρεσης, με όλα τα μέρη του (6 μέχρι και 6.7), αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ 1 Κ.Πολ.Δ., με την αιτίαση, ότι εσφαλμένα απορρίφθηκε η πλαγιαστική αγωγή του αναιρεσείοντος κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 2 παρ.1, 4 παρ. 1 και 2, 5 παρ.2 του Συντάγματος, του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ και των άρθρων 19 παρ. 2, 10 παρ. 2 και 24 του ν.489/1976. Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί, εφόσον από καμία διάταξη δεν προβλέπεται υποχρέωση του Επικουρικού Κεφαλαίου έναντι των υπόχρεων προς αποζημίωση στην περίπτωση που το ζημιογόνο όχημα είναι ανασφάλιστο και οι ζημιωθέντες τρίτοι στην περίπτωση αυτή έχει ευθεία αξίωση κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου, με αποτέλεσμα να εξασφαλίζονται επαρκώς τα δικαιώματα τους καινά μην παραβιάζονται οι επικαλούμενες Συνταγματικές διατάξεις και εκείνες του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ και των επικαλουμένων οδηγιών της Ε.Ε. (πρώην ΕΟΚ). Κατόπιν αυτών πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης στο σύνολό της και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου λόγω της ήττας του (άρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ.), όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 6-12-2005 αίτηση του ... για αναίρεση της 475/2004 απόφασης του Εφετείου Θες/κης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου τα οποία ορίζει στο ποσόν των δύο χιλιάδων εφτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 14 Μαΐου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 14 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ