Supreme Court dismisses appeal against insurance contract termination due to insufficient grounds and inadmissible arguments.

Απόφαση 1116 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1116/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Κούσουλα και κατέθεσε προτάσεις. Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "GROUPAMA ΦΟΙΝΙΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" όπως μετονομάστηκε η αρχικά αναιρεσίβλητη εταιρεία "ΦΟΙΝΙΞ-ΜΕΤΡΟΛΑΪΦ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Πετρόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 20/6/2003 (2) και 31/10/2003 αγωγές προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, την από 3/2/2004 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 20/2/2003 προσεπίκληση-παρεμπίπτουσα αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1273/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3817/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 2/6/2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης ανέγνωσε την από 12/2/2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη όλων των λόγων της αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια της περιπτώσεως με αρίθμ. 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία, που έχει ως συνέπεια την αναίρεση, για έλλειψη νομίμου βάσεως, υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόστηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, όχι, όμως, και όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων, στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος, που έχει εξαχθεί από αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται με σαφήνεια.

Περαιτέρω, ο αναιρετικός λόγος του αρίθμ. 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, ιδρύεται, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, αδιάφορα αν πρόκειται για νόμο εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παράβαση εκδηλώνεται με ψευδή ερμηνεία ή με κακή εφαρμογή.

Εξάλλου, με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ 1 της Κ4/585/5-4-1978 απόφασης του Υπουργού Εμπορίου, που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του ν. 489/1976, ορίζεται, ότι "η ασφαλιστική σύμβαση ισχύει δια την ασφαλιστικήν περίοδον, ήτις ορίζεται στο ασφαλιστήριο και ανανεούται εκάστοτε δι ίσον χρονικό διάστημα μετά την λήξιν της ασφαλιστικής περιόδου ως και των επομένων τοιούτων, εκτός αν 30 ημέρας προ του τέλους εκάστης περιόδου εκάτερον των συμβαλλομένων μερών ειδοποιήσει το έτερον διά συστημένης επιστολής περί του αντιθέτου.

Επί πάσης ανανεώσεως εκδίδεται νέον ασφαλιστήριον ή βεβαίωσις περί ανανεώσεως της ασφαλιστικής συμβάσεως". Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής η σύμβαση ασφαλίσεως ανανεώνεται αυτόματα με τους ίδιους όρους, αν δεν διατυπωθεί το αντίθετο με συστημένη επιστολή που πρέπει να απευθυνθεί στο μέρος στο οποίο απευθύνεται, πριν από 30 ημέρες.

Δικαίωμα αρνήσεως συνεχίσεως της συμβάσεως έχει κάθε συμβαλλόμενο μέρος. Η έκδοση νέου ασφαλιστηρίου ή βεβαιώσεως δεν τίθεται ως προϋπόθεση του κύρους της ανανεώσεως, η οποία επέρχεται αυτοδικαίως, αλλά αποτελεί πρόσθετη υποχρέωση στο πλαίσιο της ρυθμίσεως των σχέσεων μεταξύ των συμβαλλομένων. Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 9 παρ. 1 της Κ4/585/5-4-1978 η λύση της ασφαλιστικής σύμβασης επέρχεται και με καταγγελία οποτεδήποτε και από οποιοδήποτε συμβαλλόμενο μέρος καθώς και με κατάργηση της με αντισυμφωνία των μερών κατά τον γενικό κανόνα του άρθρου 361 του ΑΚ (Ολ.

ΑΠ 24/1994). Η επιβαλλόμενη από τη διάταξη του άρθρου 7 του ν.2170/1993 γνωστοποίηση της λύσεως της συμβάσεως ασφάλισης δεν ισχύει για τις σχέσεις μεταξύ ασφαλιστή και ασφαλισμένου, αλλά για εκείνες μεταξύ ασφαλιστή και τρίτου, εφόσον σκοπός της, ως άνω, διατάξεως με την οποία επιβάλλεται η γνωστοποίηση της ακύρωσης, λήξης ή αναστολής της συμβάσεως ασφαλίσεως με τον ανωτέρω τρόπο είναι η άρση κάθε αμφισβήτησης για το χρόνο παύσης της ευθύνης του ασφαλιστή και έτσι να αποτρέψει τη δυνατότητα συμπαιγνίας μεταξύ ασφαλισμένου και ασφαλιστή σε βάρος του ζημιωθέντος τρίτου στην προστασία του οποίου και αποβλέπει.

Κατά συνέπεια, η λύση της συμβάσεως ασφαλίσεως, επιφέρει τα αποτελέσματα της για τον ασφαλισμένο χωρίς να είναι απαραίτητο να τηρηθεί η ως άνω διαδικασία γνωστοποίησης αυτής. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεωςτο Εφετείο δέχτηκε εκτός των άλλων, και τα ακόλουθα: "Ο εναγόμενος ..., κύριος του υπ' αρίθμ.

κυκλ. ...ΙΧΕ αυτοκινήτου δυνάμει συμβάσεως ασφαλίσεως που καταρτίστηκε μεταξύ αυτού και της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρίας <ΦΟΙΝΙΞ - ΜΕΤΡΟΛΑΪΦ> μέσω του ασφαλιστικού της πράκτορα <Γ. ΚΥΡΛΑΚΗΣ Α.Ε>, είχε ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη το ανωτέρω αυτοκίνητο του στην τελευταία με το υπ' αρίθμ. ...

ασφαλιστήριο συμβόλαιο με διάρκεια ασφαλίσεως από 1-8-2002 μέχρι 1-2-2003, ανανεούμενο ανά εξάμηνο. Η παραπάνω σύμβαση ασφαλίσεως διέπεται από τους όρους της Κ4 585/5-4-1978 ΑΥΕ, οι όροι της οποίας, με ευδιάκριτα στοιχεία περιλαμβάνονται στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο και τους όρους αυτούς ο εναγόμενος - ασφαλισμένος ...

αρχήθεν εγνώριζε και τους αποδέχτηκε. Η ως άνω εταιρία πριν από τη λήξη του ανωτέρω συμβολαίου εξέδωσε το υπ' αρίθμ. ... ανανεωτήριο συμβόλαιο αυτού που αφορούσε το επόμενο εξάμηνο ήτοι από 1-2-2003, μέχρι 1-8-2003, εντός του οποίου περιλαμβάνεται και ο χρόνος του ατυχήματος (5-5-2003). Το, ως άνω, ανανεωτήριο με τη σχετική βεβαίωση ασφαλίσεως το ειδικό σήμα και την απόδειξη πληρωμής των ασφαλίστρων του εξαμήνου ποσού 163,25 ευρώ, απέστειλε η εφεσίβλητη ασφαλιστική εταιρία στον ανωτέρω πράκτορα της προκειμένου να παραδοθεί στον εκκαλούντα ασφαλισμένο της, αφού προηγουμένως θα καταβάλλονταν από αυτόν τα ασφάλιστρα.

Ο εκκαλών ειδοποιηθείς από το ως άνω πρακτορείο για παραλαβή των ανωτέρω εγγράφων και την πληρωμή των ασφαλίστρων αρνήθηκε την ανανέωση της ασφαλίσεώς του επικαλούμενος το υψηλό κόστος των ασφαλίστρων δηλώνοντας συγχρόνως την βούλησή του για ακύρωση της ασφαλιστικής συμβάσεως. Κατόπιν αυτών, το εν λόγω πρακτορείο, με έγγραφό του υπό χρονολογία 11-2-2003, επέστρεψε τα ως άνω, έγγραφα στη διεύθυνση της ασφαλιστικής εταιρείας με την ένδειξη "εντολή πελάτη" η δε τελευταία με την υπ' αριθμ. ...

πρόσθετη πράξη της ακύρωσε την ασφαλιστική σύμβαση από 1-2-2003 καθώς και τη σχετική υπ' αριθμ. ... ανεξόφλητη απόδειξη πληρωμής ασφαλίστρων.

Συνεπώς, μετά την ανωτέρω πρόταση του εκκαλούντος, η ασφαλιστική σύμβαση μεταξύ αυτού και της ασφαλιστικής εταιρίας λύθηκε με προφορική κοινή συμφωνία των εν λόγω συμβαλλομένων από 11-2-2003 χωρίς να απαιτείται σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, η έγγραφη γνωστοποίηση της λήξης της ασφαλιστικής συμβάσεως προς τον εκκαλούντα ...

και έτσι κατά το χρόνο του ατυχήματος δεν υπήρχε ενεργός σύμβαση ασφαλίσεως του ... ΙΧΕ αυτοκινήτου.... Έτσι όπως έκρινε το Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του, αναφορικά με τα κρίσιμα και ουσιώδη ζητήματα των προϋποθέσεων για την λύση της συμβάσεως ασφαλίσεως και την απαλλαγή της ευθύνης του ασφαλιστή έναντι του ασφαλισμένου, πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες.

Ειδικότερα, στην προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρονται όλα τα πραγματικά περιστατικά, από τα οποία προκύπτει η λύση της σύμβασης ασφαλίσεως με αντισυμφωνία των μερών κατόπιν προτάσεως του ασφαλισμένου κατόπιν δηλώσεως για ακύρωση από τον ασφαλισμένο και αποδοχής αυτής από την ασφαλιστική εταιρεία με την υπ' αριθμ. ...

πράξη της. Οι ελλείψεις που αναφέρει ο αναιρεσείων σχετικά με την αποστολή συστημένης επιστολής από την ασφαλιστική εταιρεία δεν ασκούν καμία επιρροή στην έκβαση της δίκης, εφόσον όπως αναφέρεται και στη μείζονα σκέψη η τήρηση της εν λόγω διαδικασίας για την επέλευση των αποτελεσμάτων της λύσεως της συμβάσεως ασφαλίσεως αφορά μόνο στις σχέσεις μεταξύ του ασφαλιστή και του ζημιωθέντος τρίτου και όχι εκείνες μεταξύ του ασφαλιστή και του ασφαλισμένου, όπως στην προκειμένη περίπτωση.

Κατά συνέπεια το Εφετείο δεν παραβίασε ούτε ευθέως, ούτε εκ πλαγίου τις, ως άνω, διατάξεις, ούτε τα διδάγματα της κοινής πείρας και έτσι δεν υπέπεσε στις πλημμέλειες από το άρθρο 559 αριθμ. 1 και 19 Κ.Πολ.Δ., που αποδίδει ο αναιρεσείων με όλους τους λόγους της αναίρεσης, οι οποίοι, ως προς το ανωτέρω μέρος τους, είναι αβάσιμοι και πρέπει να απορριφθούν.

Κατά το μέρος τους, με το οποίο ο αναιρεσείων επιχειρεί να θεμελιώσει τους λόγους αναιρέσεως από άρθρο 559 αριθμ. 8 και 10 του Κ.Πολ.Δ., προβάλλει τις αιτιάσεις, ότι το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη τους ισχυρισμούς του, ότι δεν έλαβε ειδοποίηση από την ασφαλιστική εταιρεία για την ακύρωση της συμβάσεως ασφαλίσεως, ότι δεν προέβη σε καμία δήλωση, ότι δεν επιθυμεί την συνέχιση της μεταξύ τους ασφαλιστικής, ότι ουδέποτε έλαβε από την ασφαλιστική εταιρεία ασφαλιστήριο, ούτε αρνήθηκε ποτέ να το υπογράψει, ότι δεν ήταν δυνατόν να αφήσει ανασφάλιστο το αυτοκίνητό του και ότι κατέβαλε τα ασφάλιστρα και η ασφαλιστική εταιρεία ουδέποτε του απέστειλε ειδοποίηση για καθυστερημένη καταβολή τους.

Οι αιτιάσεις, όμως, αυτές αποτελούν απλή άρνηση των πραγματικών περιστατικών, που θεμελιώνουν τη βάση της αγωγής και επιχειρήματα για την στήριξη της άποψης του αναιρεσείοντος για εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων και δεν συνιστούν πραγματικούς ισχυρισμούς, δηλαδή πράγματα με την έννοια της διατάξεως της περ. 8 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., η λήψη υπόψη ή μη των οποίων θεμελιώνει τον λόγο αναιρέσεως από την, ως άνω, διάταξη και συνεπώς ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί.

Ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθμ. 10 Κ.Πολ.Δ. είναι και αυτός αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί, εφόσον, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, το δικαστήριο της ουσίας για την συναγωγή του αποδεικτικού πορίσματός του στηρίχτηκε σε συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία και αναφέρονται στην απόφαση, ενώ και ο ίδιος ο αναιρεσείων δέχεται ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη, τουλάχιστον το ασφαλιστήριο και το έγγαφο του ασφαλιστικού πράκτορα της ασφαλιστικής εταιρείας ενώ ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως για να θεμελιωθεί απαιτείται να μην έχει προσκομιστεί καμία απόδειξη και στη διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητα δεν διατάσσεται απόδειξη.

Κατόπιν αυτών, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης στο σύνολό της και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, λόγω της ήττας του (άρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ.), όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 2 Ιουνίου 2008 αίτηση του ... για αναίρεση της 3817/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσόν των δύο χιλιάδων εφτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 14 Μαΐου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 14 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ