1114/2020 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1114 / 2020 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1114/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πηνελόπη Ζωντανού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Νικόλαο Πιπιλίγκα, Λουκά Μόρφη, Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου - Εισηγήτρια και Θεόδωρο Μαντούβαλο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 10 Δεκεμβρίου 2019, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Σ. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρήστο Χρυσό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ., που δεν κατέθεσε προτάσεις. Της αναιρεσίβλητης: εταιρίας με την επωνυμία "... SA", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Έλλη Ανδριανάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ., που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20/08/2013 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 41/2015 του ίδιου Δικαστηρίου και 79/2017 του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 17/1/2019 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1) Με την κρινόμενη από 17-1-2019 (αριθ. κατ. 4/2019) αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών υπ' αριθ. 79/2017 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας, το οποίο δέχθηκε τυπικά και κατ'ουσία την από 10-5-2015 έφεση του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος κατά της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης κατά της 41/2015 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας.

Μετά δε εξαφάνιση της πρωτόδικης απόφασης, που είχε απορρίψει την αγωγή ως μη νόμιμη, και εκδίκασης της από 1.3.2012 αγωγής του ήδη αναιρεσείοντος, απέρριψε την αγωγή κατ' ουσία ως προς την κύρια βάση της εκ της συμβάσεως εργασίας καθώς και ως την επικουρική βάση της εκ του αδικαιολογήτου πλουτισμού. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 495, 564 ΚΠολΔ).

Επομένως, πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω το παραδεκτό και βάσιμο αυτής 2) Με την από 20-8-2013 (αρ. εκθ. κατ. 202/29-8-2013) αγωγή ενώπιον Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων ισχυρίσθηκε ότι στις 26-3-2007 συνήψε με την εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη εταιρία σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, δυνάμει της οποίας συμφωνήθηκε να εργαστεί σε αυτή, με την ιδιότητα του φαρμακοποιού, ως ιατρικός επισκέπτης.

Ότι αν και συχνά ταξίδευε, κατά τα ειδικότερα σε αυτήν εκτιθέμενα, για να παράσχει τις υπηρεσίες του εκτός της έδρας εργασίας του, που ήταν η πόλη της Καλαμάτας, η εναγομένη εργοδότρια εταιρία δεν του κατέβαλε κατά τα χρόνια της εργασίας του, δηλαδή από 1-8-2008 έως 31-7-2013 τα ποσά της προβλεπόμενης από τις ΣΣΕ των φαρμακοποιών επιστημόνων, αποζημίωσης για ταξίδια εκτός έδρας, τα οποία προβλέπονται εκτός των οδοιπορικών και των λοιπών εξόδων διαμονής και συνίσταται στο 1/20 των νομίμων μηνιαίων αποδοχών του.

Με βάση τα ανωτέρω ο ενάγων ζήτησε να υποχρεωθεί η εναγομένη να του καταβάλει για την ως άνω αιτία το χρηματικό ποσό των 89.745,73 ευρώ, με το νόμιμο τόκο των επιμέρους ποσών από την επομένη της δήλης ημέρας, που ήταν υποχρεωτική η καταβολή τους, άλλως από την επίδοση της αγωγής, με βάση τη σύμβαση εργασίας, άλλως με τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού.

Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε, κατά τα προαναφερόμενα η υπ' αριθ. 41/2015 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας και στη συνέχεια η προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 79/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας. 3) Για τους φαρμακοποιούς επιστήμονες, οι οποίοι με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου απασχολούνται ως υπάλληλοι σε όλη τη χώρα, σε οποιονδήποτε τομέα και υπηρεσία φαρμακευτικών επιχειρήσεων, ισχύουν ειδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας, οι οποίες ρυθμίζουν τους όρους εργασίας τους και τις αποδοχές τους.

Κατά το χρονικό διάστημα από 1-8-2009 έως και 31-7-2013, ίσχυσαν οι κατωτέρω ΣΣΕ: α) η από 22-9-2006 και υπό ΠΚ: 136/8-12-2006 ΣΣΕ για τα έτη 2006 και 2007, β) η από 16-9-2006 και υπό ΠΚ: 148/11-11-2008 ΣΣΕ για τα έτη 2008 και 2009 και γ) η από 14-3-2011 και υπό ΠΚ: 24/6-5-2011 ΣΣΕ για τα έτη 2010, 2011 και 2012, η οποία ίσχυε μέχρι το χρόνο άσκησης της ένδικης αγωγής.

Στο άρθρο 1 των ως άνω ΣΣΕ ορίζεται ότι: "Στις διατάξεις της παρούσας υπάγονται άπαντες οι επιστήμονες φαρμακοποιοί υπηρετούντες καθ' άπασαν την χώραν ως υπάλληλοι με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, σε οποιονδήποτε τομέα και υπηρεσία φαρμακευτικών επιχειρήσεων, δηλαδή: στα εργοστάσια και εργαστήρια φαρμάκων, καλλυντικών και υγειονομικών προϊόντων, πρατήρια φαρμάκων, φαρμακεία, ιδιωτικές κλινικές και θεραπευτήρια, στην προώθηση των πωλήσεων και την επιστημονική ενημέρωση, στη σύνταξη ιατροφαρμακευτικών εκδόσεων και στατιστικών μελετών, σε Νοσηλευτικά Ιδρύματα και γενικά σε κάθε άλλη συναφή εργασία και εν πάσει περιπτώσει άπαντες οι υπάλληλοι φαρμακοποιοί για τους οποίους ο εργοδότης υποχρεούται στην καταβολή εργοδοτικής εισφοράς υπέρ του ΤΣΑΥ (άρθρο 26 του Ν. 3348/55)".

Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη των άρθρων 16 των δύο πρώτων και 17 της τρίτης των ανωτέρω ΣΣΕ, οι μισθωτοί φαρμακοποιοί όταν ταξιδεύουν εκτός έδρας για υπηρεσία, δικαιούνται ημερησίως, πλην των οδοιπορικών και λοιπών εξόδων διαμονής, αποζημίωση ίση προς το 1/20 των μηνιαίων νόμιμων αποδοχών τους (βασικών μισθών και προσαυξήσεων λόγω επιδομάτων που προβλέπει η ΣΣΕ).

4)Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 εδ. α' ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και την υπαγωγή τους στο νόμο και ιδρύεται αυτός ο λόγος αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση. Με το λόγο αυτόν δεν επιτρέπεται να πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, υπό την επίκληση ότι αυτή παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο κατά το άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ (ΑΠ 104/2020).

5) Από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, τα παρακάτω πραγματικά περιστατικά που έχουν σχέση με τον ερευνώμενο μοναδικό αναιρετικό λόγο : Ο ενάγων (εκκαλών) και ήδη αναιρεσείων προσλήφθηκε από την εναγομένη (εφεσίβλητη) και ήδη αναιρεσίβλητη φαρμακευτική εταιρία, δυνάμει της από 26-3-2007 σύμβασης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, προκειμένου να παράσχει τις υπηρεσίες του σε αυτήν ως ιατρικός επισκέπτης και ναι μεν είναι διπλωματούχος φαρμακοποιός, πλην όμως δεν προσλήφθηκε με την ανωτέρω ιδιότητά του, περίπτωση κατά την οποία η εργοδότρια εταιρία έπρεπε να καταβάλει τις ασφαλιστικές εισφορές του στον ασφαλιστικό φορέα ΤΣΑΥ, όπου υπάγονταν κατά τον επίδικο χρόνο οι φαρμακοποιοί.

Όμως, όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες από τον τελευταίο αποδείξεις πληρωμής, αυτός ήταν ασφαλισμένος από την εργοδότρια εταιρία στο ΙΚΑ, όπου ασφαλίζονταν κατά τον επίδικο χρόνο όλοι οι εργαζόμενοι με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, εφόσον ο ενάγων προσλήφθηκε από την εναγομένη με την ιδιότητα του ιατρικού επισκέπτη, τυγχάνουν εφαρμογής στη σύμβαση εργασίας του οι ΣΣΕ που διέπουν τις εργασιακές σχέσεις των ιατρικών επισκεπτών, όπου δεν προβλέπεται διάταξη καταβολής αποζημίωσης, πέραν των οδοιπορικών και λοιπών εξόδων διαμονής, ίσης με το 1/20 των μηνιαίων νόμιμων αποδοχών και συνακόλουθα πρέπει να απορριφθεί η αγωγή κατά την κυρία αυτής βάση ως ουσιαστικά αβάσιμη.

Εφόσον δε η ανωτέρω αποζημίωση δεν προβλέπεται από την οικεία ΣΣΕ, έπεται ότι ήταν η βούληση των συμβαλλομένων μερών να μην καταβάλλεται η εν λόγω αποζημίωση ούτε εξάλλου προκύπτει τέτοια συμφωνία, οπότε απορριπτέα τυγχάνει η αγωγή και κατά την επικουρική της βάση, ερειδόμενη στις διατάξεις περί αδικαιολόγητου πλουτισμού.

Με βάση δε τις παραδοχές αυτές κατέληξε ότι ο αναιρεσείων δεν δικαιούται, επειδή δεν προσλήφθηκε με την ιδιότητα του φαρμακοποιού για την προώθηση των προϊόντων, να λάβει από την αναιρεσίβλητη το αιτούμενο με την αγωγή ποσό των 89.745,73 ευρώ για το χρονικό διάστημα εργασίας του από 1-8-2008 έως 31-7-2013, ως αποζημίωση για εκτός έδρας ημερήσια υπηρεσία, που προβλέπεται από το άρθρο 16 των δύο πρώτων και 17 της τρίτης από τις κατωτέρω ΣΣΕ των επιστημόνων Φαρμακοποιών με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου σε ολόκληρη τη χώρα και συγκεκριμένα α) την από 22-9-2006 και υπό ΠΚ: 136/8-12-2006 ΣΣΕ για τα έτη 2006 και 2007, β) την από 16-9-2006 και υπό ΠΚ: 148/11-11-2008 ΣΣΕ για τα έτη 2008 και 2009 και γ) την από 14-3-2011 και υπό ΠΚ: 24/6-5-2011 ΣΣΕ για τα έτη 2010, 2011 και 2012, η οποία ίσχυε μέχρι το χρόνο άσκησης της ένδικης αγωγής.

Με την κρίση του αυτή το Δικαστήριο της ουσίας δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 16 και 17 των προαναφερθεισών ΣΣΕ των επιστημόνων Φαρμακοποιών με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου σε ολόκληρη τη χώρα, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και δεν εφήρμοσε, δεχόμενο την υπαγωγή του στις ρυθμίσεις των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, που διέπουν τις σχέσεις των ιατρικών επισκεπτών, στις οποίες δεν προβλέπεται η καταβολή της αιτούμενης αποζημίωσης.

Τούτο γιατί κατά τις σαφείς παραδοχές της προσβαλλόμενης ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων, αν και ήταν φαρμακοποιός, προσλήφθηκε από την εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη προκειμένου να παράσχει τις υπηρεσίες του σε αυτήν ως ιατρικός επισκέπτης, όχι όμως με την ιδιότητα του φαρμακοποιού και για αυτό ήταν ασφαλισμένος καθ' όλη τη διάρκεια της σύμβασης εργασίας του στο ΙΚΑ και όχι στο ΤΣΑΥ, που θα έπρεπε αν είχε προσληφθεί ως φαρμακοποιός για την προώθηση πωλήσεων των προϊόντων της.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης εκ του άρθρου 559 αρθ.1α ΚΠολΔ είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι η προσβαλλόμενη ορθά ερμήνευσε και δεν εφήρμοσε τις διατάξεις των προαναφερόμενων ΣΣΕ των επιστημόνων Φαρμακοποιών με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου σε ολόκληρη τη χώρα.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων λόγω ήττας του στα οριζόμενα στο διατακτικό έξοδα του αναιρεσίβλητης, η οποία παρέστη και κατέθεσε προτάσεις (άρθρα 106,176,183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17-1-2019 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 79/2017 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 23 Ιουνίου 2020.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 4 Νοεμβρίου 2020.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ