1114/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1114 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1114/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο και Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Απριλίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ1, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Φωτεινή Ντάλλα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: ......., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Παπαθανασίου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-3-2002 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 370/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 239/2005 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 1-9-2005 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιχαήλ Θεοχαρίδης ανέγνωσε την από 23-2-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

-ΕΠΕΙΔΗ, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 εδ. β' του ΚΠολΔ, η οποία ορίζει ότι η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, προκύπτει ότι ο λόγος αυτός αναίρεσης ιδρύεται, όταν το δικαστήριο εσφαλμένα χρησιμοποίησε ή παρέλειψε να χρησιμοποιήσει διδάγματα της κοινής πείρας προκειμένου να ανεύρει την αληθή έννοια κανόνα δικαίου ή να υπαγάγει σ' αυτόν τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς και όχι όταν παραβαίνει τα διδάγματα αυτά κατά την εκτίμηση των αποδείξεων.

Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναίρεσης, πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο, πλην άλλων, ποιά είναι τα επικαλούμενα διδάγματα της κοινής πείρας που παραβιάσθηκαν και με ποιόν τρόπο αυτά παραβιάσθηκαν. Στην προκειμένη περίπτωση με τον πέμπτο λόγο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης προβάλλεται κατά της προσβαλλόμενης απόφασης η από το άνω άρθρο 559 αριθ.1 εδ.

β' του ΚΠολΔ αιτίαση ότι το Εφετείο, που δέχθηκε ότι " ο χρόνος που πέρασε από την κατά το έτος 1992 αυθαίρετη κατάληψη του επιδίκου τμήματος κληροτεμαχίου από την ήδη αναιρεσείουσα εναγομένη μέχρι την άσκηση της ένδικης αγωγής ( έτος 2000) δεν είναι μεγάλος, η δε εκρίζωση από αυτήν της υπάρχουσας στο επίδικο αμπέλου και η καλλιέργεια αυτού με ελαιόδενδρα δεν επέφεραν ουσιώδη μεταβολή του καταληφθέντος τμήματος τέτοια, ώστε η ανατροπή της να έχει δυσβάσταχτες συνέπειες για την εναγομένη και συνεπώς η ένσταση της τελευταίας περί καταχρηστικής ασκήσεως της ένδικης αγωγής είναι απορριπτέα ως κατ' ουσίαν αβάσιμη", παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αόριστος, διότι δεν αναφέρεται σ' αυτόν ποιά είναι τα διδάγματα της κοινής πείρας που παραβιάσθηκαν από το δικαστήριο της ουσίας και με ποιόν τρόπο αυτά παραβιάσθηκαν. -ΕΠΕΙΔΗ, κατά το άρθρο 559 αριθ.8 εδ. α' του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ως πράγματα, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης (Ολ. ΑΠ 25/2003, 3/97) και όχι οι αρνητικοί ισχυρισμοί ή τα επιχειρήματα, νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον τρίτο λόγο της αίτησης αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθ.8 εδ. α' του ΚΠολΔ πλημμέλεια, ότι, δηλαδή, το Εφετείο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα δέχθηκε ότι η εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα κατέλαβε το βόρειο τμήμα του υπ' αριθμ. ......

κληροτεμαχίου, που αποτελεί το επίδικο ακίνητο, κατά το έτος 1992, ενώ στην ένδικη αγωγή της αναιρεσίβλητης αναφέρεται ως χρόνος κατάληψης του επιδίκου ο Φεβρουάριος του έτους 1997. Ο προσδιορισμός, όμως, από το δικαστήριο, με βάση τα περιστατικά που προέκυψαν από τις αποδείξεις, του χρόνου κατάληψης του επιδίκου από την εναγομένη δεν συνιστά "πράγμα" κατά την έννοια της ανωτέρω διάταξης του άρθρου 559 αριθ.8 εδ.

α' ΚΠολΔ., αφού, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 216 ΚΠολΔ και 1094 ΑΚ, ο ακριβής χρόνος κατάληψης από τον εναγόμενο του διεκδικούμενου ακινήτου δεν αποτελεί στοιχείο της ιστορικής βάσης της αγωγής περί διεκδικήσεως ακινήτου και επομένως ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

-ΕΠΕΙΔΗ, κατά το άρθρο 559 αρ. 10 του Κ. Πολ.Δ., όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθ. 17 παρ. 2 του ν. 2915/2001, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχτηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη. Ο όρος πράγματα, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, έχει το ίδιο περιεχόμενο με τον αντίστοιχο όρο του άρθρου 559 αριθ.8 του ΚΠολΔ, περιλαμβάνει δηλαδή τους ισχυρισμούς που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, οι οποίοι τείνουν σε θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση δικαιώματος ουσιαστικού ή δικονομικού, που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι δε και αρνητικούς ισχυρισμούς της αγωγής ή της ένστασης, ούτε ισχυρισμούς που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον έκτο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στο Εφετείο η αιτίαση ότι υπέπεσε στην από τον αριθ.10 περ. β' του άνω άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί με την προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε ως αληθινά ουσιώδη για την έκβαση της δίκης πράγματα χωρίς απόδειξη και ειδικότερα δέχθηκε χωρίς απόδειξη ότι "η ήδη αναιρεσείουσα εναγομένη ήταν συγκληρούχος κατά ποσοστό 1/5 εξ αδιαιρέτου μεταξύ άλλων και του υπ' αριθμ. .....

κληροτεμαχίου και προφανώς μετά από διανομή μεταξύ των λοιπών συγκληρούχων έλαβε το νότιο τμήμα αυτού, ως αναλογούν στο εξ αδιαιρέτου μερίδιό της". Όμως η παραδοχή αυτή του Εφετείου δεν συνιστά "πράγμα" κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ.10 ΚΠολΔ, αλλά αποτελεί αποδεικτικό επιχείρημα, το οποίο χρησιμοποίησε το δικαστήριο εκείνο προς ενίσχυση της κρίσης του ότι είναι αβάσιμη η ένσταση της εναγομένης περί καταχρηστικής ασκήσεως του ενδίκου δικαιώματος της αναιρεσίβλητης για διεκδίκηση του επιδίκου ακινήτου και επομένως ο υπό εξέταση λόγος αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

-ΕΠΕΙΔΗ, κατά το άρθρο 390 του ΚΠολΔ, το δικαστήριο εκτιμά ελεύθερα τις γνωμοδοτήσεις προσώπων που έχουν ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνης σε ζητήματα που αφορούν εκκρεμή δίκη, οι οποίες συντάχθηκαν ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου και προσάγονται από αυτόν. Τέτοια γνωμοδότηση αποτελεί και το σχεδιάγραμμα που συντάχθηκε μετά από αίτηση διαδίκου από ιδιώτη μηχανικό για τεχνικό θέμα, το οποίο επομένως υποχρεούται να λάβει υπόψη το δικαστήριο και να το συνεκτιμήσει με τις λοιπές αποδείξεις. Επομένως ο τέταρτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθ. 11 εδ. α' του ΚΠολΔ πλημμέλεια, ότι το Εφετείο, προκειμένου να προσδιορίσει την έκταση του επιδίκου τμήματος ακινήτου, έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει και ειδικότερα το τοπογραφικό διάγραμμα του αρχιτέκτονα μηχανικού ....., που προσαρτήθηκε στην αγωγή, στο οποίο κατά την αναιρεσείουσα δεν αποτυπώνονται οι πλευρικές διαστάσεις του επιδίκου, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

- ΕΠΕΙΔΗ, ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης, από τον αριθ. 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο του υπ' αριθμ........ δωρητηρίου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Ηρακλείου Μιχαήλ Χατζάκη, αφού δέχθηκε πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό, και ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, από τον αριθ.11 περ.γ'του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κατά το μέρος που με αυτόν προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο, για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, δεν έλαβε υπόψη του το ίδιο ως άνω δωρητήριο συμβόλαιο που επικαλέσθηκε και προσκόμισε η αναιρεσείουσα, είναι μεταξύ τους αντιφατικοί, αφού η παραμόρφωση από το Εφετείο του περιεχομένου ενός εγγράφου προϋποθέτει ότι λήφθηκε υπόψη το εν λόγω έγγραφο.

Συνεπώς οι λόγοι αυτοί αναίρεσης είναι απορριπτέοι, ως απαράδεκτοι.

- ΕΠΕΙΔΗ, κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 περίπτωση γ' του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης της απόφασης και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Για την ίδρυση του λόγου αυτού αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν πράγματι λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, τα οποία ήταν υποχρεωμένο να λάβει υπόψη, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 Κ.Πολ.Δ.

Καμιά, ωστόσο, διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και την ειδική αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα, αλλά αρκεί η γενική βεβαίωση του δικαστηρίου της ουσίας ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα κατ' είδος μόνο αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα. Μόνο αν από τη γενική αυτή αναφορά σε συνδυασμό με το περιεχόμενο της απόφασης, δεν καθίσταται βέβαιο ότι λήφθηκε υπόψη κάποιο συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο, στοιχειοθετείται ο λόγος αυτός αναίρεσης.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθ.11 εδ.γ' του ΚΠολΔ πλημμέλεια, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που η αναιρεσείουσα επικαλέσθηκε και προσκόμισε και ειδικότερα : α) τον υπ' αριθμ. ....... τίτλο κυριότητας του Διοικητή της ΑΤΕ., β) το με αριθμό πρωτ......

από 1-11-2000 αντίγραφο αποσπάσματος περιοχής "....." της Διεύθυνσης Τοπογραφικής Υπηρεσίας Ηρακλείου, γ) το από .....τοπογραφικό διάγραμμα του γεωμέτρη μηχανικού ......, δ) αντίγραφο της από .... αίτησης της αναιρεσείουσας προς την ΑΤΕ περί εγγραφής της ως πιστούχου, ε) την από ..... απόδειξη του Εθνικού Κτηματολογίου και στ) τα υπ' αριθμ. ....., ....., ......, ......., .....

και ...... συμβόλαια των αναφερομένων στο αναιρετήριο συμβολαιογράφων. Από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και ειδικότερα από την περιεχόμενη σε αυτή βεβαίωση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και νόμιμα προσκόμισαν οι διάδικοι, σε συνδυασμό με το περιεχόμενο αυτής, όπου γίνεται ειδική μνεία των παραπάνω αναφερομένων υπό στοιχ.

α τίτλου κυριότητας της ΑΤΕ, υπό στοιχ. γ τοπογραφικού διαγράμματος και υπό στοιχ. στ ...... και ..... συμβολαίων, δεν καταλείπεται καμιά απολύτως αμφιβολία ότι το Εφετείο, για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, με βάση το οποίο έκρινε κατ' ουσίαν βάσιμη την αγωγή της αναιρεσίβλητης περί διεκδικήσεως του επιδίκου ακινήτου, έλαβε υπόψη και εκτίμησε μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις και όλα τα ανωτέρω έγγραφα.

Επομένως, ο λόγος αυτός της αίτησης αναίρεσης είναι απορριπτέοι ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 1-9-2005 αίτηση της Χ1 για αναίρεση της υπ' αριθμ. 239/2005 απόφασης του Εφετείου Κρήτης.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Μαΐου 2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 29 Μαΐου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ