Supreme Court dismisses appeal against labor court ruling recognizing apprenticeship time for salary progression under collective agreement.

Απόφαση 1112 / 2007 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1112/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1΄ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω κωλύματος του Αντιπροέδρου), Χρήστο Αλεξόπουλο, Ειρήνη Αθανασίου, Σπυρίδωνα Ζιάκα και Αλέξανδρο Νικάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Απριλίου 2007, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Επιχειρήσεως με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε." (ΔΕΗ Α.Ε.), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευστάθιο Κουκούτση βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ. Του αναιρεσιβλήτου: ........, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κων/νο Θωμόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-9-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1868/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 8873/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 13-2-2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρήστος Αλεξόπουλος, διάβασε την από 29-3-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τον Κανονισμό Καταστάσεως Προσωπικού ΔΕΗ (ΚΚΠ/ΔΕΗ), ο οποίος καταρτίσθηκε με την από 4.10.1973 Ειδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας Προσωπικού ΔΕΗ (ΦΕΚ Β' 1274/25.10.1973) και κυρώθηκε με το άρθρο 2 του ν.δ. 210/1974 και έχει ισχύ νόμου, καθορίζονται οι όροι εργασίας του προσωπικού της ΔΕΗ. Με το άρθρο 2 αυτού, το προσωπικό διακρίνεται σε τακτικό, που υπηρετεί σε οργανικές θέσεις και υπάγεται αυτοδικαίως στις διατάξεις του Κανονισμού, και στο έκτακτο, που είναι εκείνο που προσλαμβάνεται με σύμβαση ορισμένου ή αορίστου χρόνου, προς κάλυψη έκτακτων ή πρόσκαιρων αναγκών της επιχείρησης.

Το άρθρο 4 του Κανονισμού ορίζει ότι το τακτικό προσωπικό κατατάσσεται σε κλάδους που υποδιαιρούνται σε κατηγορίες και βαθμίδες, στις οποίες αντιστοιχούν μισθολογικά κλιμάκια και ορισμένος αριθμός οργανικών θέσεων, κάθε δε μισθωτός εντάσσεται σε μισθολογικό κλιμάκιο, βαθμίδα, κατηγορία και κλάδο σε πλήρωση οργανικής θέσεως.

Στο άρθρο 5 παρ. 1, 2, 3 ορίζεται ότι ουδείς προσλαμβάνεται απευθείας ως τακτικός, ότι η πρόσληψη εκτάκτου προσωπικού γίνεται με έγγραφη σύμβαση, που μπορεί να ανανεωθεί μέχρι συμπληρώσεως χρονικού διαστήματος πέντε (5) ετών, εντός του οποίου μπορεί να γίνει ένταξη του έκτακτου προσωπικού στο τακτικό, και ότι η ένταξη γίνεται σε μισθολογικό κλιμάκιο της κατωτέρας βαθμίδας κάθε κατηγορίας με απόφαση του Διοικητή μετά από πρόταση της ιεραρχίας.

Κατά το άρθρο 6 του Κανονισμού, ο προηγηθείς της εντάξεως χρόνος υπηρεσίας μισθωτού ως εκτάκτου θεωρείται ως χρόνος δοκιμαστικής υπηρεσίας και συνυπολογίζεται στο χρόνο ο οποίος απαιτείται κατά το άρθρο 22 του Κανονισμού για την πρώτη μετά την ένταξη μισθολογική προαγωγή, θεωρούμενος ως διανυθείς στο μισθολογικό κλιμάκιο της εντάξεως.

Εξάλλου, με την από 5.10.1989 Ειδική ΣΣΕ της ΔΕΗ και δη με το άρθρο 9 παρ. 1 αυτής ορίσθηκε ότι "ο προηγηθείς της εντάξεως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας που διανύθηκε στην επιχείρηση οποτεδήποτε και με οποιαδήποτε μορφή σύμβασης εργασίας (συνεχούς ή διακοπτόμενης) προσμετράται για την μισθολογική και προαγωγική εξέλιξη του μισθωτού, εφόσον δεν έχει προσμετρηθεί με οποιοδήποτε τρόπο.

Δεν προσμετράται ο κατά τα άνω χρόνος πραγματικής υπηρεσίας στις περιπτώσεις λύσης της σύμβασης της εργασίας λόγω αδικαιολόγητης απουσίας, επιβολής ποινής απολύσεως για πειθαρχικά παραπτώματα ή τρίτης στασιμότητας". Επίσης, με την παρ. 3 του ίδιου ως άνω άρθρου 9 ορίσθηκε ότι "η προσμέτρηση του ως άνω χρόνου για τους τακτικούς κατά την 1.1.1986 μισθωτούς θα γίνεται με ανάλογη μετάθεση της ημερομηνίας χορηγήσεως του μισθολογικού κλιμακίου (μ.κ.) που κατείχαν κατά την ως άνω χρονολογία, μετατιθεμένης αναλόγως και της ημερομηνίας χορηγήσεως και των επομένων μισθολογικών κλιμακίων, στα οποία εν τω μεταξύ έχουν προαχθεί, ανεξαρτήτως της υπάρξεως ή όχι οργανικών θέσεων ως και της ημερομηνίας μελλοντικής κρίσεως, εφαρμοζομένων κατά τα λοιπά των διατάξεων των άρθρων 4, 22 και 23 του ΚΚΠ/ΔΕΗ.

Οι ως άνω υπηρεσιακές μεταβολές θα γίνουν με πράξη του Διευθυντή Προσωπικού, οι δε προκύπτουσες από αυτές οικονομικές συνέπειες σε καμιά περίπτωση δεν μπορούν να ανατρέξουν σε χρόνο πριν από την 1.1.1986". Ακολούθως, με την από 25.4.1991 ΕΣΣΕ Προσωπικού ΔΕΗ Κεφ. Δ' παρ.

ΙΙ ορίσθηκε ότι "Διευκρινίζοντας και συμπληρώνοντας την παρ. 9 της από 5.10.89 ΕΣΣΕ προσωπικού ΔΕΗ, ορίζεται ότι: 1. Ο πραγματικός και ευδόκιμος χρόνος μαθητείας στην Πρότυπη Σχολή Μαθητείας ΔΕΗ και στη Σχολή Ταχύρρυθμης Εκπαίδευσης Τεχνιτών ΔΕΗ, κατά περίπτωση, των μισθωτών αποφοίτων των υπόψη Σχολών, που πραγματοποιήθηκε πριν από την πρόσληψή τους στην Επιχείρηση, συνυπολογίζεται στον κατά το άρθρο 6 του ΚΚΠ/ΔΕΗ, προβλεπόμενο χρόνο και προσμετράται για τη μισθολογική και προαγωγική τους εξέλιξη, σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΚΠ/ΔΕΗ, όπως ισχύουν κάθε φορά, εφόσον δεν έχει προσμετρηθεί με οποιοδήποτε τρόπο. 2.

Η προσμέτρηση του ως άνω χρόνου για τους αποφοίτους των υπόψη Σχολών θα γίνει ως εξής: 2.1. Για τους ήδη τακτικούς μισθωτούς, κατά την ημερομηνία ισχύος της παρούσας ΕΣΣΕ, με ανάλογη μετατόπιση της ημερομηνίας χορήγησης των μισθολογικών κλιμακίων στα οποία έχουν προαχθεί από την κατάταξή τους στο τακτικό προσωπικό και μετέπειτα. 2.2.

Για όσους μέλλουν να καταταγούν στο τακτικό προσωπικό, μετά την ημερομηνία ισχύος της παρούσας ΕΣΣΕ, με ανάλογη μετατόπιση της ημερομηνίας μελλοντικής κρίσης για την πρώτη μετά την κατάταξη προαγωγή. 3. Οι ως άνω (παρ. 2 υπηρεσιακές μεταβολές θα γίνουν με πράξη του Διευθυντή Προσωπικού, ή άλλου εξουσιοδοτημένου υπηρεσιακού οργάνου της ΔΠΡΣ, οι δε προκύπτουσες απ' αυτές οικονομικές συνέπειες ανατρέχουν στην ημερομηνία κατάταξης στο τακτικό προσωπικό, εν πάση δε περιπτώσει, σε ημερομηνία που δεν μπορεί, για κανένα λόγο, να είναι προγενέστερη της 1.1.1986".

Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι καθιερώθηκε υποχρέωση της ΔΕΗ να προσμετρά για τη μισθολογική και προαγωγική εξέλιξη των μισθωτών της, που ανήκουν στο τακτικό προσωπικό, τόσον τον προ της εντάξεώς τους πραγματικό χρόνο υπηρεσίας τους στην επιχείρησή της, με οποιαδήποτε μορφή σύμβασης εργασίας και αν διανύθηκε, όσο και τον προ της προσλήψεώς τους πραγματικό και ευδόκιμο χρόνο μαθητείας αυτών στην Πρότυπη Σχολή Μαθητείας ΔΕΗ και στη Σχολή Ταχύρρυθμης Εκπαίδευσης Τεχνικών, εφόσον δεν έχει προσμετρηθεί με οποιονδήποτε τρόπο, οπότε αποκλείεται η εκ νέου προσμέτρηση, και δεν συντρέχει κάποιος από τους αναφερόμενους λόγους μη συνυπολογισμού, χωρίς να τίθεται καμία άλλη προϋπόθεση.

Εντεύθεν θεμελιώνεται ενοχικό δικαίωμα του μισθωτού, που πηγάζει από τις ανωτέρω ΕΣΣΕ και τον ΚΚΠ/ΔΕΗ, για την προσμέτρηση του χρόνου προϋπηρεσίας ή του χρόνου μαθητείας του, και αντίστοιχη ενοχική υποχρέωση της ΔΕΗ, η μη εκπλήρωση της οποίας συνιστά αθέτηση ενοχική της υποχρεώσεως και όχι αδικοπραξία (ΑΠ 815/2006, ΑΠ 185/2005).

Τέλος, οι αναιρετικοί λόγοι των αριθμών 1 εδ. α και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύονται, ο μεν πρώτος αν το δικαστήριο της ουσίας προέβη σε εσφαλμένη ή μη υπαγωγή των πραγματικών διαπιστώσεών του στο εννοιολογικό περιεχόμενο του εν λόγω κανόνα, ο δε δεύτερος, όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας δεν περιέχονται καθόλου ή δεν περιγράφονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά εκείνα γεγονότα που είναι αναγκαία για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις εφαρμογής του εφαρμοσθέντος κανόνα ουσιαστικού δικαίου ή αν έγινε ή όχι ορθός νομικός χαρακτηρισμός των κρίσιμων πραγματικών γεγονότων, όχι όμως ΄όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του συναχθέντος από αυτές και με σαφήνεια διατυπωμένου αποδεικτικού πορίσματος.

Η θεμελίωση του τελευταίου λόγου προϋποθέτει ελλείψεις σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, όπως είναι οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί που συνθέτουν την ιστορική βάση και άρα στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως. Δεν υπάρχει δε έλλειψη αιτιολογιών όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές μεν αλλά πλήρεις αιτιολογίες.

Στην προκειμένη περίπτωση, το εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, κατά κρίση ανέλεγκτη, τα ακόλουθα: Ο αναιρεσίβλητος (ενάγων) την 11.8.1969 προσλήφθηκε στην αναιρεσείουσα (εναγόμενη) ΔΕΗ ως μαθητευόμενος στη Σχολή Ταχύρρυθμης Εκπαίδευσης Τεχνιτών της, από την οποία απεφοίτησε την 17.2.1970 και εντάχθηκε έκτοτε στο τακτικό προσωπικό της ως βοηθός ηλεκτροτεχνίτη, ειδικότητα με την οποία εργάσθηκε σε διάφορα συνεργεία εναέριων δικτύων μέχρι 12.4.1976, οπότε μετά τη λήξη κανονικής αδείας του δεν επανήλθε στην εργασία του, παραιτηθείς από αυτήν δια της υποβολής της από 15.4.1976 εγγράφου αιτήσεώς του.

Στη συνέχεια, ο αναιρεσίβλητος επαναπροσλήφθηκε από την αναιρεσείουσα στις 19.5.1982, αρχικά με συμβάσεις εκτάκτου ημερομίσθιου προσωπικού ως τεχνίτης και από 15.9.1985 με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου και μισθολογικό κλιμάκιο 12, ενώ από 1.3.1989 εντάχθηκε στο τακτικό προσωπικό στην κατηγορία Τ4/Α (Ηλεκτροτεχνικοί Δικτύων) με ταυτόχρονη προαγωγή του στο μισθολογικό κλιμάκιο 10, λόγω αναγνώρισης του προηγηθέντος της εντάξεως του χρόνου προϋπηρεσίας από 19.5.82 έως 14.9.85.

Όμως, πέραν αυτού του χρόνου υπηρεσίας, ο αναιρεσίβλητος εδικαιούτο, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες από 5.10.1989 και 25.4.1991 ΕΣΣΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 6 ΚΚΠ/ΔΕΗ, συνυπολογισμού για την προαγωγική και μισθολογική του εξέλιξη με ανάλογη μετάθεση της ημερομηνίας των μισθολογικών κλιμακίων, τα οποία εν συνεχεία του χορηγήθηκαν, και του πραγματικού και ευδόκιμου χρόνου μαθητείας του στη Σχολή Ταχύρρυθμης Εκπαίδευσης Τεχνιτών ΔΕΗ από 11.8.1969 έως 17.2.1970, καθώς και του πριν από την παραίτησή του χρόνου υπηρεσίας από 19.2.1970 μέχρι την 12.4.1976.

Τον παραπάνω χρόνο μαθητείας και προϋπηρεσίας αρνήθηκε να προσμετρήσει η αναιρεσείουσα για την προαγωγική και μισθολογική εξέλιξη του αναιρεσίβλητου και συνακόλουθα να τον εντάξει σε ανώτερο μισθολογικό κλιμάκιο, όπως είχε υποχρέωση εφαρμόζοντας τις πιο πάνω ΕΣΣΕ, επικαλούμενη λύση της σύμβασης εργασίας του την 12.4.1976 όχι λόγω παραιτήσεως, αλλά λόγω αδικαιολόγητης απουσίας του, κατ' άρθρο 36 παρ. 2 του ΚΚΠ/ΔΕΗ, η οποία αποτελεί αρνητική προϋπόθεση για την προσμέτρηση του χρόνου προϋπηρεσίας, ισχυρισμός, όμως, ο οποίος δεν είναι βάσιμος, διότι από 12.4.1976 μέχρι 15.4.1976, που ο αναιρεσίβλητος υπέβαλε την παραίτησή του δεν παρήλθε η προβλεπόμενη από την εν λόγω διάταξη εικοσαήμερη προθεσμία, ώστε να θεωρηθεί η απουσία του αδικαιολόγητη και εξ αυτού του λόγου λυθείσα η σύμβαση εργασίας του.

Η αξίωση αυτή του αναιρεσίβλητου για αναγνώριση του χρόνου μαθητείας και προϋπηρεσίας πριν την παραίτησή του, δεν υπάγεται στην πενταετή παραγραφή του άρθρου 937 ΑΚ, καθόσον η μη συμμόρφωση της αναιρεσείουσας προς τους ορισμούς των προαναφερομένων ΕΣΣΕ και του έχοντος ισχύ νόμου ΚΚΠ/ΔΕΗ δεν συνιστά αδικοπραξία, αλλά παράβαση ενοχικής υποχρέωσης και επομένως η επίδικη αξίωση, υπαγόμενη στην εικοσαετή παραγραφή του άρθρου 249 ΑΚ, δεν έχει υποπέσει σε παραγραφή, αφού από του χρόνου έναρξης ισχύος των κρισίμων από 5.10.1989 και 25.4.1991 αντίστοιχα ΕΣΣΕ μέχρι την άσκηση της ένδικης αγωγής (23.9.2003) δεν παρήλθε εικοσαετία.

Ακολούθως, το Εφετείο, κατά παραδοχή της εφέσεως του αναιρεσίβλητου, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, με την οποία είχε απορριφθεί η ένδικη αναγνωριστική αγωγή, για έλλειψη εννόμου συμφέροντος του αναιρεσίβλητου λόγω παραγραφής της σχετικής αξιώσεώς του, και δέχθηκε την τελευταία αυτή, αναγνωρίζοντας ότι η αναιρεσείουσα ΔΕΗ έχει υποχρεώσει να συνυπολογίσει στο χρόνο υπηρεσίας για τη μισθολογική και προαγωγική εξέλιξη του αναιρεσίβλητου του από 11.8.1969 έως 17.2.1970 χρόνου μαθητείας του στη Σχολή Ταχύρρυθμης Εκπαίδευσης Τεχνιτών ΔΕΗ και του διανυθέντος σ' αυτή από 19.2.1970 έως 12.4.1976 χρόνου πραγματικής υπηρεσίας του.

Με τις κρίσεις του αυτές το Εφετείο δεν παρεβίασε, με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή, τις προαναφερθείσες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, διέλαβε δε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντίφαση αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθότητα ή μη της εφαρμογής των διατάξεων αυτών.

Επομένως, ο περί του αντιθέτου, μοναδικός από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ απορρέων, λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 13-2-2006 αίτηση της επιχειρήσεως με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΑΕ" (ΔΕΗ ΑΕ) περί αναιρέσεως της 8873/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε επτακόσια εβδομήντα (770) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Μαΐου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 22 Μαΐου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ