Supreme Court dismisses appeal against labor court ruling regarding illegal demotion due to political bias.

Απόφαση 1110 / 2009 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1110/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Θεμέλη, Ειρήνη

Αθανασίου, Βαρβάρα Κριτσωτάκη και Παναγιώτη Κομνηνάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Μαρτίου 2009, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ΟΠΕ Α.Ε." (εφεξής ΟΠΕ Α.Ε.), που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη - Διονύσιο Φιλιώτη.

Της αναιρεσίβλητης: Ψ, κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χαρίλαο Καρρά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-12-2004 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 645/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 7286/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 12-6-2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Θεμέλης διάβασε την από 17-2-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε α) την απόρριψη της από 12-6-2008 αίτησης για αναίρεση της 7286/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών και β) την απόρριψη (ως απαράδεκτης) της αίτησης αναίρεσης κατά το μέρος που αυτή στρέφεται κατά της 645/2006 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την παρ. 2 του άρθρου 10 του ν. 3260/2004 "Ρυθμίσεις του συστήματος προσλήψεων και θεμάτων δημοσίας διοίκησης" από τη δημοσίευση του παρόντος λήγει, επίσης αυτοδικαίως, η θητεία, είτε αυτή καθορίζεται από συγκεκριμένη διάταξη είτε προκύπτει από τη σύμβαση των μελών των διοικητικών συμβουλίων ή άλλης ονομασίας συλλογικών οργάνων διοίκησης, καθώς και των μονομελών οργάνων διοίκησης (διοικητών, υποδιοικητών, προέδρων, αντιπροέδρων, εντεταλμένων ή διευθυνόντων συμβούλων, γενικών ή ειδικών γραμματέων, γενικών επιθεωρητών ή επικεφαλής σωμάτων επιθεώρησης, προϊσταμένων των αρχών που προβλέπονται στον ν. 2860/2000, γενικών ή αναπληρωτών γενικών διευθυντών, διευθυντών ή προϊσταμένων υπηρεσιών, ή άλλης ονομασίας μονομελών οργάνων διοίκησης) υπηρεσιών του Δημοσίου και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, καθώς και των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου, οργανισμών, επιχειρήσεων και εταιριών του τελευταίου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου, πλην των εξαιρουμένων.

Οι διατάξεις αυτής της παραγράφου εφαρμόζονται και για τα λοιπά συλλογικά όργανα (νομοπαρασκευαστικές επιτροπές, επιστημονικά ή γνωμοδοτικά συμβούλια ή επιτροπές κ.λπ.) των αυτών ως άνω φορέων, για τα οποία προβλέπεται ορισμένη θητεία. Εξαιρούνται από τις διατάξεις αυτές της παραγράφου τα αιρετά μέλη ή μονομελή όργανα, αυτά που υποδεικνύονται κατά νόμο, οργανισμό ή κανονισμό ή συλλογική σύμβαση, από επαγγελματικές οργανώσεις, οι πρόεδροι και τα μέλη των ανεξαρτήτων αρχών του ν. 3051/2002 και αυτά που διορίστηκαν μετά την 15-3-2004, καθώς και τα συλλογικά όργανα των Ο.Τ.Α.

πρώτου και δευτέρου βαθμού και τα μονομελή όργανα διοίκησης των Ο.Τ.Α. πρώτου βαθμού, το προσωρινό διοικητικό συμβούλιο των Ο.Α.Ε.Ε., οι ανώνυμες εταιρίες "Οργανωτική Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων - Αθήνα 2004 Α.Ε.", "Ολυμπιακό χωριό 2004 Α.Ε.", "Ολυμπιακά Ακίνητα Α.Ε." και Ελληνική Επιτροπή (Ν.Π.Δ.Δ.). Κατά την εισηγητική έκθεση του αρμόδιου Υπουργού, η οποία αναφέρεται στην ανωτέρω διάταξη, λήγει η θητεία και όλων των συλλογικών και μονομελών οργάνων διοίκησης ή λοιπών συλλογικών οργάνων, με τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στα δύο τελευταία ως άνω εδάφια.

Η θητεία λήγει σε κάθε περίπτωση, είτε πρόκειται για μέλη συλλογικού οργάνου γενικώς, είτε για μονομελή όργανα διοίκησης και ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο καθορίζεται, δηλαδή από τη διάταξη τυπικού νόμου ή κανονιστικής πράξης ή μέσω σύμβασης οποιασδήποτε εργασίας. Περαιτέρω από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 648, 652, 656 και 349, 351 Α.Κ., 7 του ν. 2112/1920 και 5 παρ. 3 του ν. 3198/1955 προκύπτει ότι ο εργοδότης, ασκώντας το διευθυντικό του δικαίωμα, έχει την εξουσία να προσδιορίζει το περιεχόμενο της υποχρεώσεως του μισθωτού για παροχή εργασίας, καθορίζοντας τους όρους της παροχής της, τον τόπο, τον χρόνο και τον τρόπο, εφόσον οι όροι αυτοί δεν έχουν προσδιορισθεί από κανόνα δικαίου ή από την εργασιακή σύμβαση.

Έχει δηλαδή ο εργοδότης, ως διευθυντής της εκμεταλλεύσεως, την εξουσία να οργανώσει και να διευθύνει την επιχείρησή του με βάση τα κρινόμενα από αυτόν ως πλέον αποτελεσματικά γι' αυτήν κριτήρια, άρα και να αναθέτει σε κάποιο υπάλληλο καθήκοντα προϊσταμένου τμήματος ή καταστήματος της επιχειρήσεώς του κατά παράλειψη άλλου μισθωτού ή να απομακρύνει από την θέση προϊσταμένου κάποιον υπάλληλο και να τοποθετεί σ' αυτήν άλλο υπάλληλο.

Το υπό το ως άνω περιεχόμενο όμως δικαίωμα του εργοδότη δεν επιτρέπεται, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 281 του Α.Κ., να ασκείται καταχρηστικώς. Αλλά, προκειμένου περί τοποθετήσεως συγκεκριμένου εργαζομένου ως προϊσταμένου τμήματος ή καταστήματος της επιχειρήσεως, κατά παράλειψη τοποθετήσεως στη θέση αυτή άλλου μισθωτού, μόνη η υπεροχή του τελευταίου σε τυπικά και ουσιαστικά προσόντα έναντι του τοποθετηθέντος, ακόμα και αν είναι καταφανής, δεν καθιστά την άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος καταχρηστική, διότι δεν πρόκειται για απλή βαθμολογική ή μισθολογική προαγωγή, που εντάσσεται στα εκ της εργασίας δικαιώματα του μισθωτού, τα οποία ευλόγως συνδέονται με τις αντικειμενικώς εκτιμώμενες ικανότητες αυτού, αλλά για επιλογή του έχοντος την εκμετάλλευση εργοδότη, που αφορά αποφασιστικώς την οργάνωση και διεύθυνση της επιχειρήσεως.

Στην περίπτωση αυτή, για να είναι καταχρηστική και ως εκ τούτου παράνομη η άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος του εργοδότη, απαιτείται η συνδρομή και άλλων πραγματικών περιστατικών, τα οποία, σε συνδυασμό με την καταφανή υπεροχή του παραλειφθέντος, να θεμελιώνουν προφανή υπέρβαση από μέρους του εργοδότη των ορίων, που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος.

Προκειμένου όμως περί απομακρύνσεως συγκεκριμένου από την θέση προϊσταμένου τμήματος της επιχειρήσεως που κατέχει, της αναθέσεως σ' αυτόν υποδεέστερης ειδικότητος καθηκόντων και της τοποθετήσεως στην θέση του άλλου μισθωτού, για να είναι καταχρηστική η άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος του εργοδότη, κατά την έννοια της άνω διατάξεως του άρθρου 281 του Α.Κ., αρκεί η συνδρομή οποιωνδήποτε περιστάσεων, που καθιστούν την μεταβολή αυτή προφανώς αντίθετη προς την καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή τον κοινωνικό ή οικονομικό σκοπό του δικαιώματος.

Στην περίπτωση δε αυτή η άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος αποτελεί και μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων της συμβάσεως του μισθωτού (άρθρ. 7, ν. 2112/1920), που παρέχει σ' αυτόν το δικαίωμα να ζητήσει την δια της επαναφοράς του στην θέση αυτή, άρση της παρανομίας και εφόσον με την μετακίνηση αυτή προσβάλλεται η προσωπικότητά του ως προς την επαγγελματική του αξία και εκτίθεται στους συναδέλφους του και γενικά στο κοινωνικό του περιβάλλον, χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που υπέστη από τον υποβιβασμό του κατά τα άρθρα 57, 59, 914 και 932 Α.Κ.

Τέλος, κατά το άρθρο 43 παρ. 6 του Κανονισμού Προσωπικού και λειτουργίας των Υπηρεσιών του εναγομένου Ο.Π.Ε. Α.Ε., που καταρτίστηκε από το Διοικητικό του Συμβούλιο κατά την υπ' αριθμ. 158/25.4.1985 συνεδρίαση αυτού και ενεκρίθη με την υπ' αριθμ. ΔΚ 13912/320/15.5.1985 απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας, εκδοθείσα, κατ' εξουσιοδότηση εκ του άρθρου 7 παρ. 2 του Ν. 528/1977 και δημοσιευθείσα στο υπ' αριθμ. 297/10.5.1985 ΦΕΚ (τεύχος Β'), έχοντος δε ως εκ τούτου ισχύ ουσιαστικού νόμου τροποποιηθέντος δε ακολούθως με την υπ' αριθμ. 31421/20.9.2000 απόφαση του ίδιου Υπουργού, που δημοσιεύτηκε στο υπ' αριθμ. 1165/2000 ΦΕΚ (τεύχος Β') με απόφαση του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου και με βάση την εκάστοτε ισχύουσα διάρθρωση των Υπηρεσιών του ΟΠΕ ανατίθενται καθήκοντα Προϊσταμένου Τμημάτων και Διευθύνσεων σε υπαλλήλους του ΟΠΕ με τις παρακάτω προϋποθέσεις:

α) Για καθήκοντα προϊσταμένου τμήματος ο υπάλληλος να κατέχει τουλάχιστον τον 6ο βαθμό και β) για καθήκοντα Προϊσταμένου Διεύθυνσης να κατέχει τουλάχιστον τον 4ο βαθμό. Από την ως άνω διάταξη σε συνδυασμό με τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 648, 652, 656 Α.Κ., 7 του ν. 2112/1920 και 5 παρ. 3 του ν. 3198/1955 προκύπτει ότι ο εναγόμενος, ασκώντας το διευθυντικό του δικαίωμα, μπορεί να αναθέτει σε υπαλλήλους του καθήκοντα Προϊσταμένου Διεύθυνσης με μοναδική προϋπόθεση αυτοί να κατέχουν τουλάχιστον τον 4ο βαθμό.

Δεν δικαιούται όμως ο εναγόμενος ικανό υπάλληλο, που ανήκει στο ανώτατο προσωπικό του και προΐσταται σημαντικού τομέως της υπηρεσίας, κατέχοντας ανάλογη προς το βαθμό θέση να τον υποβιβάσει τοποθετών τούτον σε άλλη θέση, που δεν είναι ανάλογης βαρύτητος και σπουδαιότητος με εκείνη που κατείχε, αλλά καταφανώς υποδεέστερη, χωρίς μάλιστα ο υποβιβασμός αυτός να υπαγορεύεται από το συμφέρον της υπηρεσίας.

Στην περίπτωση αυτή η τοιαύτη άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος του εναγομένου δεν υπερβαίνει απλώς τους απαγορευτικούς όρους του άρθρου 281 του Α.Κ., αλλά συνιστά ανεπίτρεπτη και βλαπτική για τον μισθωτό μεταβολή των όρων της εργασιακής του συμβάσεως, που έχει ως αποτέλεσμα την παράνομη προσβολή της προσωπικότητός του και δίδει σ' αυτόν το δικαίωμα με την επίκληση και των διατάξεων των άρθρων 57, 59, 288, 648, 914, 932 Α.Κ., 2 παρ. 1, 5 παρ. 1 και 22 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος να ζητήσει χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη καθώς και το διαφέρον.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε ότι με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, καταρτισθείσης την 1.2.1973 μεταξύ της εναγούσης και του ενταύθα τότε εδρεύοντος Σωματείου υπό την επωνυμία "Συμβούλιο Προωθήσεως Εξαγωγών", η πρώτη προσελήφθη υπό του δευτέρου ως υπάλληλος και υπό την ιδιότητά της αυτή άρχισε έκτοτε παρέχουσα τις υπηρεσίες της, αρχικώς στο προαναφερόμενο σωματείο και στη συνέχεια, μετά την διάλυση τούτου και την σύσταση με το νόμο 528/1977 της διαδεχθείσης αυτό ανωνύμου εταιρίας με την επωνυμία "Οργανισμός Προωθήσεως Εξαγωγών Α.Ε." στην τελευταία, η οποία ακολούθως με τον νόμο 2232/1994 μετονομάστηκε σε "Ελληνικό Οργανισμό Εξωτερικού Εμπορίου Α.Ε.", υπάλληλος της οποίας και κατέστη, αυτοδικαίως σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 1 και 3 του ως άνω νόμου 528/1977.

Η εναγομένη εταιρία, τελούσα υπό την εποπτεία του Ελληνικού Δημοσίου, που έχει και την πλειοψηφία των μετόχων της και λειτουργούσα χάριν του δημοσίου συμφέροντος, έχει ως σκοπό την προώθηση και ανάπτυξη των πάσης φύσεως εξαγωγών εξ Ελλάδος, την μελέτη και έρευνα των αγορών του εξωτερικού για την δυνατότητα τοποθετήσεως Ελληνικών Προϊόντων και την ενημέρωση των Ελλήνων παραγωγών και εξαγωγέων περί των αποτελεσμάτων των ερευνών αυτών.

Τα της οργανώσεως και λειτουργίας των Υπηρεσιών του εναγομένου Ο.Π.Ε. ως και τα της προσλήψεως, προσόντων, βαθμολογικής και μισθολογικής εξελίξεως του προσωπικού του καθορίζονται με τον καταρτισθέντα από το Διοικητικό συμβούλιο του εναγομένου κατά την συνεδρίαση αυτού της 25.4.1985 Κανονισμόν Προσωπικού και λειτουργίας Υπηρεσιών "ΟΠΕ Α.Ε.", ο οποίος, εγκριθείς, με την υπ' αριθμ.

ΔΚ 13912/320/15.5.1985 απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας, εκδοθείσα κατ' εξουσιοδότηση εκ του άρθρου 7 παρ. 2 του ν. 528/1977 και δημοσιευθείσα στο υπ' αριθμ. 297/10.5.1985 ΦΕΚ (τεύχος Β') έχει ισχύ ουσιαστικού νόμου. Η ενάγουσα, τυγχάνουσα πτυχιούχος της ανωτέρας στατιστικής Σχολής, υπαγομένης στην πρώην Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιώς καθώς και πτυχιούχος του τμήματος Διοικήσεως Επιχειρήσεων της ως άνω Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής Πειραιώς (ήδη Πανεπιστημίου Πειραιώς) από της εντάξεώς της στο προσωπικό του εναγομένου Οργανισμού εξελίχτηκε υπηρεσιακώς κανονικά μέχρι το δεύτερο καταληκτικό βαθμό της ιεραρχίας του εναγομένου τον οποίο κατέχει από της 1.8.1993.

Προηγουμένως, και συγκεκριμένα από της 10.8.1989 υπηρέτησε αυτή ως Προϊσταμένη του Τμήματος Προγραμματισμού, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι την 13.10.1995, οπότε για την πρώτη φορά τοποθετήθηκε ως Διευθύντρια της Διεύθυνσης Διερευνήσεως Αγορών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Αυτή (ενάγουσα) γνωρίζει πολύ καλά την Αγγλική γλώσσα και είναι κάτοχος των αντιστοίχων πτυχίων γνώσεως αυτής (Lower Oxford Univercity και Certificate of Competency in English - university of Michigan), την Βουλγαρική γλώσσα με πτυχίο του Κέντρου σπουδών Νοτίας Ευρώπης και επαρκώς της Ιταλικής, χωρίς όμως πτυχίο.

Γνωρίζει επίσης πολύ καλά την χρήση των προγραμμάτων ηλεκτρονικού υπολογιστού της Microsoft: Word, Excel, PowerPoint, Publisher, Front Page, Image Composer, Access και Qutlook, ενώ στα πλαίσια της επαγγελματικής της επιμόρφωσης έχει παρακολουθήσει κατά τα έτη 1978 - 1980 και 1994 διάφορα σεμινάρια με θέματα: Εξαγωγικό μάρκετινγκ και στρατηγική προώθηση εξαγωγών σε ξένες αγορές με ελθόντες στην Ελλάδα εμπειρογνώμονες του Διεθνούς Κέντρου Εμπορίου του Ο.Η.Ε., σεμινάριο για συμβούλους εξαγωγικού μάρκετινγκ στον Ιρλανδικό Οργανισμό Εξωτερικού Εμπορίου στο Δουβλίνο, σεμινάρια έρευνας αγοράς, διαχείρισης πωλήσεων, εξαγωγικών διαδικασιών, διοίκησης εξαγωγικής επιχείρησης, συναλλακτικής ανάλυσης, δημοσίων σχέσεων εξαγωγικής επιχείρησης, προώθησης και διαφήμισης προϊόντων και υπηρεσιών σε ξένες αγορές που πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα κυρίως στον εναγόμενο αλλά και σε άλλους φορείς.

Έχει επίσης διδάξει ως Διευθύντρια του Κέντρου Επαγγελματικής Κατάρτισης του εναγομένου για περισσότερες από 500 ώρες μάρκετινγκ εξαγωγών και συναφή θέματα προβολής και προώθησης προϊόντων σε στελέχη με αρμοδιότητες εξωτερικού εμπορίου του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα σε ξένες χώρες, όπως Αλβανία, Μολδαβία, Σλοβενία, Σλοβακία, Τσεχία, Αρμενία, Βουλγαρία, Αίγυπτο, Καζακστάν, Τυνησία, Ουζμπεκιστάν, Ρωσία, ΠΓΔΜ, χώρες Μ.

Θάλασσας, Ο.Δ. Γιουγκοσλαβίας, Ινδία, Ουκρανία, Ρουμανία, Μαρόκο, Γεωργία, Πολωνία, Ιράν αλλά και στην Ελλάδα. Έχει διατελέσει εμπειρογνώμων σύμβουλος για την δημιουργία Οργανισμών Εξωτερικού Εμπορίου στη Βουλγαρία, στα πλαίσια σχετικών έργων που υλοποίησε ο εναγόμενος και για την αναβάθμιση των υπηρεσιών των Οργανισμών Εξωτερικού Εμπορίου Μολδαβίας και Ρουμανίας, έργο που επίσης πραγματοποίησε ο εναγόμενος, συμμετέχουσα στην επιστημονική ομάδα καταρτίσεως των επιχειρησιακών σχεδίων των οργανισμών αυτών.

Είχε την ευθύνη διαχείρισης έργου και δίδαξε διεθνές μάρκετινγκ στο πλαίσιο του έργου αυτού για εκπαίδευση στελεχών Οργανισμών Εξωτερικού Εμπορίου των χωρών της Μεσογείου (1998 - 2001), που υλοποίησε ο εναγόμενος σε συνεργασία με τους ομολόγους Οργανισμούς της Αυστρίας και της Ιταλίας. Έχει εκπονήσει ειδικές μελέτες που διανεμήθηκαν για την προώθηση των Ελληνικών προϊόντων στις αγορές Βουλγαρίας, Σλοβενίας, Σλοβακίας, Τσεχίας, Αλβανίας, Αρμενίας και Μολδαβίας.

Ήταν τέλος υπεύθυνη διοργάνωσης και διευθύντρια του Ελληνικού περιπτέρου στην παγκόσμια έκθεση κηποτεχνικής, η οποία διοργανώθηκε από 25 Απριλίου έως 12 Οκτωβρίου 2003 στο ROSTOCK της Γερμανίας και στην οποία το Ελληνικό περίπτερο μεταξύ 32 χωρών, που συμμετείχαν σ' αυτήν βραβεύτηκε με το χάλκινο μετάλλιο του Υπουργείου Γεωργίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας.

Περαιτέρω, από τα αυτά ως άνω αποδεικτικά στοιχεία απεδείχθη ότι κατά την διάρκεια της ως άνω υπηρεσιακής της διαδρομής και δη μετά την υπηρεσία της ως Διευθύντρια της Διεύθυνσης Διερεύνησης Αγορών, η ενάγουσα τοποθετήθηκε στις 19.9.1997 ως διευθύντρια του Κέντρου Επαγγελματικής Καταρτίσεως, στην οποία μέχρι την 10.4.2001, οπότε τοποθετήθηκε Διευθύντρια του Κέντρου πληροφόρησης και Στήριξης και στις 21.7.2003 τοποθετήθηκε Διευθύντρια της Διευθύνσεως πληροφοριακών συστημάτων στην οποία κατά το ίδιο χρονικό διάστημα υπηρετούσαν ως υφιστάμενοι αυτής οι ΑΑ ως Υποδιευθυντής, η ΒΒ ως τμηματάρχης και η ΓΓ ως απλή υπάλληλος.

Σύμφωνα με το ισχύον μέχρι τέλους Αυγούστου 2004 οργανωτικό σχήμα (οργανόγραμμα) του εναγομένου τα στελέχη τούτου κατενέμοντο σε επτά (7) Διευθύνσεις και συγκεκριμένα στις Διευθύνσεις: 1) Σχεδιασμού και Ανάπτυξης, 2) Στήριξης επιχειρήσεων, 3) Προώθησης και προβολής, 4) Πληροφορικών συστημάτων, 5) Ελληνικού Ινστιτούτου Συσκευασίας και κέντρου επαγγελματικής κατάρτισης, 6) διοικητικών υπηρεσιών και υποστήριξης και 7) Οικονομικών υπηρεσιών.

Ακολούθως, κατ' εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 10 του Ν. 3260/2004, με το οποίο καταργήθηκε και έληξε από 6.8.2004 η θητεία των μέχρι του μηνός Μαρτίου 2004 υπηρετούντων Προϊσταμένων Διευθύνσεων απεφασίσθη η αναδιοργάνωση των Υπηρεσιών του εναγομένου και με την υπ' αριθμ. ... απόφαση του Διευθύνοντος Συμβουλίου του καταρτίστηκε και ετέθη σε εφαρμογή νέο οργανωτικό σχήμα των υπηρεσιών, σύμφωνα με το οποίο οι, προαναφερόμενες επτά διευθύνσεις του περιορίστηκαν σε τέσσερις με τη συγχώνευση περισσοτέρων σε μία και ειδικότερα: 1) Στη Διεύθυνση Κοινοτικών προγραμμάτων, 2) Διεύθυνση ανάπτυξης, εργασιών και ενημέρωσης, 3) Διεύθυνση προβολής και εκδηλώσεων και 4) Διεύθυνση Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών.

Στην δευτέρα των ως άνω νέων Διευθύνσεων συγχωνεύτηκαν οι Διευθύνσεις Πληροφοριακών Συστημάτων, στην οποία, προ της συγχωνεύσεώς των Διευθύντρια ήτο η ενάγουσα, Ελληνικού Ινστιτούτου Συσκευασίας και Κέντρου Επαγγελματικής Κατάρτισης και Στήριξης Επιχειρήσεων. Διευθύντρια της νέας αυτής Διευθύνσεως τοποθετήθηκε κ ΔΔ, ενώ η ενάγουσα τοποθετήθηκε στην ίδια ως άνω Διεύθυνση ως απλή υπάλληλος.

Επίσης στην ίδια Διεύθυνση τοποθετήθηκαν μεταξύ άλλων ως Υποδιευθυντής ο ΑΑ, ως Τμηματάρχης η ΒΒ και ως Προϊσταμένη γραφείου η ΓΓ. Έτσι, δια του τρόπου αυτού, ήτοι με την εφαρμογή του ως άνω νέου οργανογράμματος όλοι οι ανωτέρω υπάλληλοι, οι οποίοι υπό την ισχύ του παλαιού οργανογράμματος ήταν υφιστάμενοι της εναγούσης, κατέστησαν προϊστάμενοι αυτής χωρίς να έχει μεσολαβήσει προς τούτο οποιαδήποτε άλλη αιτία παρά μόνο η προαναφερόμενη αναδιοργάνωση των υπηρεσιών του εναγομένου.

Εξάλλου, με την ιδία ως άνω περί αναδιοργανώσεως των υπηρεσιών του απόφαση της διοικήσεως του εναγομένου, τοποθετήθηκαν ως Διευθυντές των Διευθύνσεων: 1) Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών η ΕΕ, 2) Προβολής και Εκδηλώσεων ο ΣΤ και 3) Σχεδιασμού και Ανάπτυξης η ΖΖ. Κατά της ως άνω γενομένης μονομερούς μεταβολής των όρων της εργασιακής της συμβάσεως και του υποβιβασμού της η ενάγουσα αντέδρασε αμέσως και προς τούτο υπέβαλε ενώπιον του Πρωτοβαθμίου Υπηρεσιακού Συμβουλίου του εναγομένου την από 14.9.2004 ένστασή της, η οποία όμως απορρίφτηκε κατά πλειοψηφία υπό του τελευταίου κατά την 62η συνεδρίαση αυτού.

Κατά της αποφάσεως αυτής η ενάγουσα άσκησε την από 28.7.2005 έφεσή της ενώπιον του Δευτεροβαθμίου Συμβουλίου, η οποία όμως δεν έχει εκδικαστεί εισέτι. Εκ των ως άνω επιλεγέντων και τοποθετηθέντων στις προαναφερόμενες νέες Διευθύνσεις: 1) η ΔΔ προσελήφθη υπό του εναγομένου την 1.3.1976 και κατέχει τον τέταρτο βαθμό της ιεραρχίας του εναγομένου από της 17.10.1990.

Τυγχάνει πτυχιούχος του Οικονομικού Παν/μίου Πειραιώς από του έτους 1977 και γνωρίζει την Αγγλική γλώσσα, χωρίς όμως να είναι κάτοχος αντιστοίχου πτυχίου. Έχει παρακολουθήσει κατά τα έτη 1977 έως 2004 σεμινάρια επαγγελματικής καταρτίσεως με θέματα Διεθνείς Οικονομικοί Οργανισμοί και Ευρωπαϊκή Κοινότητα, Διεθνές Marketing, Τεχνικές διαδικασίες εξαγωγών, ανάπτυξη δεξιοτήτων πωλήσεων, ειδικό πρόγραμμα διεθνούς Marketing, εισαγωγή στις αρχές ολικής ποιότητος, διαχείριση ποιότητος και εσωτερικές επιθεωρήσεις συστήματος, ενώ έχει τιμωρηθεί το έτος 1991 με την ποινή του υποβιβασμού.

Κατέχει θέση ευθύνης από του έτους 1984 όταν τοποθετήθηκε προϊσταμένη τμήματος και έχει καταταγεί 12η στον πίνακα αξιολογήσεως που διενεργήθηκε κατ' εντολή του εναγομένου από τις εταιρείες "Planet Α.Ε." και "REMACO Α.Ε.". 2) Η ΕΕ προσελήφθη υπό του εναγομένου την 7.2.1972 και κατέχει τον 2ο βαθμό στην κλίμακα της ιεραρχίας του εναγομένου από την 1.1.1994.

Είναι πτυχιούχος του Οικονομικού Παν/μίου Αθηνών (πρώην Ανωτάτης Εμπορικής Σχολής) και κάτοχος πτυχίου της Γαλλικής γλώσσας. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια επαγγελματικής κατάρτισης με θέματα Marketing Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ΦΠΑ, TIME MANAGEMENT και τεχνικές Διοικήσεως και έχει καταταγεί πέμπτη με επίδοση απολύτως ικανοποιητική στον πίνακα αξιολογήσεως των ως άνω εταιρειών. 3) Η ΖΖ προσελήφθη υπό του εναγομένου στις 1.12.1984 και κατέχει τον τέταρτο βαθμό στην ιεραρχία του εναγομένου από της 10.3.1996, ενώ κατέχει θέση ευθύνης από του έτους 1994, όταν τοποθετήθηκε προϊσταμένη τμήματος.

Είναι πτυχιούχος του τμήματος Διοικήσεως του Παντείου Παν/μίου και του τμήματος Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Παν/μίου Λωζάνης. Είναι επίσης κάτοχος πτυχίου Γαλλικής, Ιταλικής και Αγγλικής γλώσσης και έχει παρακολουθήσει κατά τα έτη 1986, 1988, 1997 και 1999 σεμινάρια επαγγελματικής καταρτίσεως με θέματα ΦΠΑ, Τεχνικές διαδικασίες εξαγωγών, Οργάνωση Γραφείου Εξαγωγών, Τεχνικές βελτιώσεως και παραγωγικότητος και επιμόρφωση στις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δεν έχει τιμωρηθεί πειθαρχικά, ενώ έχει βαθμολογηθεί με βαθμό εξαίρετο και έχει καταταγεί πρώτη στον πίνακα αξιολογήσεως των άνω εταιρειών και 4) ο ΣΤ προσελήφθη υπό του εναγομένου την 1.3.1978 και κατέχει τον τέταρτο βαθμό στην κλίμακα της ιεραρχίας από της 1.3.1994, ενώ κατέχει θέση ευθύνης από το έτος 1994, όταν τοποθετήθηκε τμηματάρχης.

Είναι πτυχιούχος της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής Πειραιώς και γνώστης της Αγγλικής γλώσσης, χωρίς να είναι κάτοχος πτυχίου. Έχει τιμωρηθεί πειθαρχικά το έτος 1991 και έχει καταταγεί 10ος στον πίνακα αξιολογήσεως των άνω εταιρειών. Από την σύγκριση των προσόντων των ως άνω επιλεγέντων ως Προϊσταμένων των προαναφερομένων διευθύνσεων και της εναγούσης προκύπτει ότι η τελευταία υπερέχει έναντι αυτών τόσον ως προς τα τυπικά όσον και ως προς τα ουσιαστικά προσόντα.

Ειδικότερα υπερέχει έναντι των ΔΔ, ΖΖ και ΣΤ ως προς την γενική υπηρεσιακή αρχαιότητα, ενώ υστερεί ως προς αυτήν κατά ένα έτος έναντι της ΕΕ, υπερτερεί όμως έναντι των τριών πρώτων ως προς την ειδική αρχαιότητα στον κατεχόμενο βαθμό κατά ένδεκα και πλέον έτη, ενώ είναι ισοδύναμη ως προς αυτήν με τον τελευταίον τούτων.

Υπερέχει επίσης έναντι των ΔΔ, ΕΕ και ΣΤ ως προς την γνώση ξένων γλωσσών, δεδομένου ότι γνωρίζει τρεις γλώσσες (Αγγλικά, Ιταλικά και Βουλγαρικά), ενώ οι άλλοι μόνον μία και είναι ισοδύναμη ως προς το στοιχείο τούτο με την ΖΖ, η οποία γνωρίζει Γαλλικά, Ιταλικά και Αγγλικά. Τέλος υπερτερεί των επιλεγέντων ως προς την παρακολούθηση σεμιναρίων, του χρόνου ασκήσεως καθηκόντων ανωτέρου βαθμού, ήτοι Διευθυντού και ως προς την απονομή ηθικών αμοιβών, ενώ είναι ισοδύναμη ως προς τους τίτλους σπουδών με τους ΕΕ, ΔΔ και ΣΤ, ενώ υστερεί κατά τούτο έναντι της ΖΖ, η οποία είναι κάτοχος τριών πτυχίων, ενώ η ίδια είναι κάτοχος μόνον δύο εκ των οποίων ο ένας ανωτέρας σχολής (στατιστικής).

Σύμφωνα με τα προεκτεθέντα προκύπτει, μετά γενική συνεκτίμηση όλων ανεξαιρέτως των προαναφερομένων προσόντων, μεταξύ των οποίων και τα αναφερόμενα στην γνώση ξένων γλωσσών, στην απονομή ηθικών αμοιβών και την ανυπαρξία εις βάρος της οιασδήποτε πειθαρχικής ποινής ότι υπάρχει καταφανής υπεροχή της εναγούσης έναντι όλων των ως άνω επιλεγέντων και τοποθετηθέντων ως Προϊσταμένων των προαναφερομένων Διευθύνσεων του εναγομένου.

Υπό τα δεδομένα αυτά, παρέπεται ότι η απομάκρυνση της εναγούσης από την ως άνω μέχρι τότε υπ' αυτής κατεχόμενη θέση, καίτοι κατ' αρχήν δεν τυγχάνει καθ' εαυτή παράνομη, ως υπαγορευθείσα από καθαρά οργανωτικές ανάγκες του εναγομένου, όμως η εν συνεχεία τοποθέτηση αυτής ως υπαλλήλου, ήτοι σε θέση μη αναλόγου βαρύτητος και σπουδαιότητος με την μέχρι τότε υπ' αυτής κατεχομένη, αλλά καταφανώς υποδεεστέρα (ήτοι ως υπαλλήλου με προϊσταμένους τους μέχρι τότε υφισταμένους της) συνιστά υπηρεσιακή υποβάθμιση αυτής.

Ότι εξάλλου απεδείχθησαν και τα εξής: 1) Ότι εν αντιθέσει προς την ενάγουσα, η οποία επ' ευκαιρία της ως άνω αποφασισθείσης αναδιαρθρώσεως των υπηρεσιών του εναγομένου υπεβιβάσθη σε απλή υπάλληλο, δύο εκ των μέχρι τότε υπηρετούντων ομοιαβάθμων συναδέλφων της των οποίων οι διευθύνσεις συνεπτύχθησαν καταργηθείσες και δη οι ΗΗ και ΘΘ διετήρησαν τον τίτλο του Διευθυντού, καίτοι μη προϊστάμενοι αντιστοίχων Διευθύνσεων και τις εξ αυτών απορρέουσες οικονομικές απολαβές, τοποθετηθέντες ο μεν πρώτος στη Διοίκηση ο δε δεύτερος ως προϊστάμενος του Γραφείου Διεθνών σχέσεων, 2) ότι καίτοι το έτος 2005 ο εναγόμενος Οργανισμός προέβη σε νέα αναδιάρθρωση των υπηρεσιών του και σε αύξηση των συμπτυχθεισών διευθύνσεων από τέσσερις σε έξι, εν τούτοις δεν προέβη σε αποκατάσταση της εναγούσης, παρότι είχε εν τω μεταξύ παραιτηθεί ο εκ των Διευθυντών ΘΘ, αλλ' αντιθέτως ετοποθέτησε ως Διευθυντή τον ΚΚ, ο οποίος στην γενική υπηρεσιακή αρχαιότητα ήταν κατά 15 έτη νεώτερός της, 3) ότι το ίδιο έπραξε ο εναγόμενος και κατά το έτος 2006, οπότε παρότι, είχε παραιτηθεί ο εκ των διευθυντών ΗΗ και είχε δημιουργηθεί μία επί πλέον θέση Υποδιευθυντή στη Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Πληροφοριακών Συστημάτων παρέλειψε ούτος ν' αποκαταστήσει την ενάγουσα, τοποθετήσας στην ως άνω θέση την ΒΒ, που ήταν νεώτερή της υπάλληλος και εστερείτο πτυχίου ανωτάτης σχολής και 4) ότι εις την ως άνω απομάκρυνση της εναγούσης, από την Διευθυντική θέση την οποία κατείχε και στην ανάθεση σ' αυτήν καθηκόντων απλής υπαλλήλου, παρά την καταφανή υπεροχή αυτής έναντι των προαναφερομένων υπαλλήλων του εναγομένου, προέβη ο τελευταίος λόγω των μη αρεστών σ' αυτόν πολιτικών της πεποιθήσεων και της κατ' απόσπαση τοποθετήσεως αυτής κατά το παρελθόν ως Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Οργανισμού Ελέγχου Ενισχύσεως ελαιολάδου στον οποίο υπηρέτησε κατά το χρονικό διάστημα από του μηνός Μαρτίου 1987 έως του μηνός Μαρτίου 1988.

Υπό τα ως άνω όμως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, πρόδηλον καθίσταται ότι η προεκτεθείσα ενέργεια των νομικών εκπροσώπων του εναγομένου να τοποθετήσουν την ενάγουσα σε θέση καταφανώς υποδεεστέρα της μέχρι τότε υπ' αυτής ως άνω κατεχομένης, δεν αποτελεί επιτρεπτή ενάσκηση του διευθυντικού δικαιώματος αυτού κατά τις διατάξεις του Κανονισμού του Προσωπικού του, αλλ' αντιθέτως υπερβαίνει κατάδηλα τα όρια τα καθοριζόμενα από την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη, που ρυθμίζουν τις σχέσεις εργοδότη και εργαζομένου, δεδομένου μάλιστα ότι η απομάκρυνση της εναγούσης και η ανάθεση σ' αυτήν υποδεεστέρων καθηκόντων δεν έγινε προς όφελος των συμφερόντων του αλλά υπαγορεύτηκε εκ λόγων εκδικήσεως, λόγω των πολιτικών της πεποιθήσεων και ως εκ τούτου συνιστά αυτή μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων της εργασιακής της συμβάσεως, την οποία όμως όχι μόνον δεν απεδέχθη αλλ' αντιθέτως ρητώς απέκρουσε αυτή.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 10 παρ. 2 του ν. 3260/2004, 43 παρ. 6 του από 25-4-1985 Κανονισμού Προσωπικού και Λειτουργίας των Υπηρεσιών του Οργανισμού Προωθήσεως Εξαγωγών (Ο.Π.Ε.), ο οποίος εγκρίθηκε με την Υ.Α. ΔΚ 13912/320 (Εθν. Οικονομίας) της 15/16.5.1985, εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 7 παρ.

του ν. 528/1977 και δημοσιεύθηκε στο 297/10.5.1985 ΦΕΚ τ. Β' και έχει ισχύ νόμου και 281 Α.Κ. και συνεπώς πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι οι σχετικοί από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ λόγοι αναίρεσης. Ο από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, σχετικός λόγος αναίρεσης με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του τον ισχυρισμό ότι η μη εκ νέου ανάθεση των καθηκόντων της διευθύντριας (πεοϊσταμένης διευθύνσεως) στην αναιρεσίβλητη εγένετο εκ λόγων εκδικήσεων, ο οποίος ισχυρισμός δεν είχε προβληθεί με την αγωγή και ούτε με τις προτάσεις της αναιρεσίβλητης στο Εφετείο.

Όπως, όμως, προκύπτει από την επισκόπηση του δικογράφου της ένδικης αγωγής, το περιεχόμενο της οποίας παραδεκτώς ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο (άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι η βλαπτική μεταβολή των όρων της εγασιακής συμβάσεως της ενάγουσας είναι και παράνομη καθόσον οφείλεται στο γεγονός ότι στα παρόντα όργανα Διοίκησης της εναγόμενης εταιρίας δεν ήταν αρεστές οι πολιτικές της πεποιθήσεις.

Επομένως ο λόγος αυτός, ο οποίος στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, όπως και η αίτηση αναίρεσης στο σύνολό της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12-6-2008 αίτηση για αναίρεση της 7286/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα Οργανισμό στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που ορίζει στο ποσό των χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Μαρτίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Μαΐου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ