110/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 110 / 2011 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 110/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Ερωτόκριτο Καλούδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του την 1η Δεκεμβρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ

Του αναιρεσείοντος: Γ. Β. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Τούμπα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Ι. Γ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Τζαβέλλα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-1-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Σπάρτης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 178/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 5/2009 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 31-3-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ερωτόκριτος Καλούδης ανέγνωσε την από 22-11-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 974 του ΑΚ, νομή είναι η με διάνοια κυρίου φυσική εξουσίαση του πράγματος. Άσκηση δε φυσικής εξουσίας επί ακινήτου, που συνιστά νομή, αποτελούν, κατά την έννοια της ως άνω διάταξης του άρθρου 974 του ΑΚ, όλες οι πράξεις που προσιδιάζουν στη φύση και τον προορισμό του ακινήτου, και είναι εκδηλωτικές της με διάνοια κυρίου εξουσίασής του. Ειδική δε μνεία της διάνοιας, του πνευματικού δηλαδή στοιχείου της νομής, δεν απαιτείται να γίνεται στην απόφαση, αφού περιέχεται στην ως άνω από το νόμο ορισμένη έννοια της νομής. Εξάλλου, από το άρθρο 560 αριθ.1 εδ.α και β του ΚΠολΔ προκύπτει ότι κατά των αποφάσεων των Πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων επιτρέπεται αναίρεση αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου ή τα διδάγματα της κοινής πείρας. Παραβιάζεται ο κανόνας δικαίου, αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα (Ολ.ΑΠ 4/2005, 36/1988), η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή ερμηνεία, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 7/2006). Τα διδάγματα της κοινής πείρας παραβιάζονται επίσης αν το δικαστήριο εσφαλμένα χρησιμοποιεί ή παραλείπει να τα χρησιμοποιήσει για τη με βάση αυτά ανεύρεση της αληθινής έννοιας κανόνα του δικαίου ή την υπαγωγή σ'αυτόν των πραγματικών γεγονότων της διαφοράς και όχι όταν τα διδάγματα της κοινής πείρας παραβιάσθηκαν κατά την εκτίμηση των αποδείξεων. Για το ορισμένο όμως του σχετικού λόγου αναίρεσης θα πρέπει να αναφέρεται ποια συγκεκριμένα διδάγματα παραβιάστηκαν. Στην προκείμενη περίπτωση, ο μοναδικός λόγος της αναίρεσης, κατά το πρώτο μέρος του που αποδίδεται στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Σπάρτης, που δίκασε ως Εφετείο, πλημμέλεια από τον αριθμό 560 αριθ.1 εδαφ.β'ΚΠολΔ, για παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας, είναι αόριστος και πρέπει να απορριφθεί γιατί δεν εξειδικεύονται στο αναιρετήριο τα επί μέρους διδάγματα της κοινής πείρας που φέρονται ότι παραβιάστηκαν. Περαιτέρω, επί της από 4-1-2005 ένδικης διεκδικητικής αγωγής του αναιρεσιβλήτου, το Πολυμελές Πρωτοδικείο που δίκασε ως Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχτηκε ανελέγκτως τα εξής: Ο αναιρεσίβλητος είναι κύριος με αγορά από την πεθερά του Π. Κ. δυνάμει του .../13-10-2001 συμβολαίου της συμβολαιογράφου Σπάρτης Γεωργίας Αθανασούλα-Δεμπεγιώτου, που έχει νόμιμα μεταγραφεί, μιας παλαιάς διώροφης οικίας μετά του οικοπέδου της, συνολικού εμβαδού 224 τ.μ., που βρίσκεται εντός του οικισμού του Δ.Δ. ... του Δήμου ... . Η επίδικη έκταση, όπως αποτυπώνεται στο από Νοεμβρίου 2001 τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού Α. Κ., αποτελεί τμήμα του ως άνω ακινήτου των 224 τ.μ., είναι τριγωνικού σχήματος εμβαδού 58,95 τετρ.μέτρων και συνορεύει βόρεια και νοτιοδυτικά με δημοτικό δρόμο και νοτιοανατολικά σε πλευρά μήκους 9 μέτρων με οικία του αναιρεσιβλήτου. Το ακίνητο των 224 τ.μ. (τμήμα ως άνω του οποίου αποτελεί και η επίδικη έκταση) νεμόταν και κατείχε η δικαιοπάροχος του αναιρεσιβλήτου Π. Κ. από το έτος 1950, που της παραχωρήθηκε άτυπα από την μητέρα της Π. Π., συνεχώς και αδιαλείπτως με διάνοια κυρίου μέχρι το έτος 2001, που το μεταβίβασε με πώληση στον αναιρεσίβλητο με το .../13-10-2001 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Σπάρτης Γεωργίας Αθανασούλια-Δεμπελιώτου, που έχει νόμιμα μεταγραφεί, ασκώντας όλες τις προσιδιάζουσες στη φύση του πράξεις. Την επίδικη έκταση η δικαιοπάροχος του αναιρεσιβλήτου νεμόταν και κατείχε ως τμήμα του ανωτέρω ακινήτου της, καθαρίζοντάς την από τα αγριόχορτα και τα βάτα, αφού, όντας βραχώδης και επικλινής ήταν ακατάλληλη για καλλιέργεια κήπου, σ'αυτήν κατέληγαν τα νερά του νεροχύτη της οικίας της και πριν από είκοσι πέντε περίπου χρόνια είχε κατασκευασθεί από το σύζυγό της και πεθερό του αναιρεσιβλήτου στη βόρεια πλευρά του τοίχος αντιστήριξης για την προστασία της οικίας τους. Αντίθετα δεν αποδείχθηκε ότι η ως άνω επίδικη εδαφική έκταση ανήκει στην κυριότητα του αναιρεσείοντος, αφού αυτή ούτε καν συνορεύει με το ακίνητο του τελευταίου, το οποίο εκτείνεται βορειοανατολικά, βρίσκεται ψηλότερα από το οικόπεδο του αναιρεσιβλήτου και στην πρόσοψή του με το δημοτικό δρόμο οριοθετείται με καγκελόπορτα. Επιπλέον δεν προέκυψε η άσκηση από αυτόν πράξεων νομής από το έτος 1975 και μετά στο επίδικο και ότι η τυχόν εναπόθεση ξύλων για το τζάκι και τον φούρνο και το δέσιμο οικόσιτων ζώων από αυτόν ή τον πατέρα του Π. Β. στο επίδικο γινόταν κατ' ανοχήν της Π. Κ., η οποία στην οικία αυτή κατοικούσε με την οικογένειά της κυρίως κατά τους θερινούς μήνες. Όμως κατά το διάστημα της απουσίας του ενάγοντος στον Καναδά και συγκεκριμένα στις αρχές του έτους 2004 ο εναγόμενος με τη ρίψη στο επίδικο μπαζών και χωμάτων και την επίχωση του υπάρχοντος βόθρου απέβαλε τον αναιρεσίβλητο από τη νομή του στο επίδικο. Με βάση όλα τα παραπάνω, το Δικαστήριο κατέληξε στην κρίση, ότι η δικαιοπάροχος του αναιρεσιβλήτου, εφόσον νεμόταν με διάνοια κυρίου το επίδικο ακίνητο συνεχώς και αδιαλείπτως από το έτος 1950 μέχρι τη 13-10-2001 που το μεταβίβασε ως άνω με το ανωτέρω συμβόλαιο στον αναιρεσίβλητο, ήτοι συνεχώς επί χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της εικοσαετίας, είχε γίνει κυρία αυτού του ακινήτου με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας (άρθρο 1045 ΑΚ) και συνεπώς ο αναιρεσίβλητος το απέκτησε από αληθής κυρία και γι'αυτό τυγχάνει κύριος αυτού. Ακολούθως το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, κρίνοντας ότι ο ήδη αναιρεσίβλητος ενάγων απέκτησε την κυριότητα του επιδίκου με τον επικαλούμενο παράγωγο τρόπο, απέρριψε ως αβάσιμη την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της απόφασης του Ειρηνοδικείου Σπάρτης, που είχε εκφέρει όμοια κρίση, είχε, δηλαδή, κάνει δεκτή την αγωγή του αναιρεσιβλήτου περί διεκδικήσεως του επίδικου ακινήτου, αναγνώρισε αυτόν κύριο του εν λόγω ακινήτου και υποχρέωσε τον αντίδικό του να του το αποδώσει. Με εκείνα που δέχτηκε και έτσι που έκρινε το Πρωτοδικείο, δεν παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 513, 974, 1033, 1045 και 1192 αριθ.1 του ΑΚ, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε, χωρίς να αξιώσει λιγότερα ή διαφορετικά στοιχεία από όσα απαιτούν οι διατάξεις αυτές σε σχέση με την απόκτηση της κυριότητας του επίδικου ακινήτου από τον αναιρεσίβλητο με τον προεκτιθέμενο παράγωγο τρόπο και πριν από αυτόν από την δικαιοπάροχο του με έκτακτη χρησικτησία, και συνεπώς ο λόγος αναίρεσης, κατά το δεύτερο μέρος του, που ο αναιρεσείων προβάλλοντας αιτίαση από το άρθρο 560 αριθ.1 εδ.α'του ΚΠολΔ, υποστηρίζει τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Ο ίδιος λόγος, κατά τις λοιπές αιτιάσεις του, με τις οποίες ο αναιρεσείων ψέγει το Πρωτοδικείο, ότι κακώς έκρινε ως πράξεις νομής τις προαναφερθείσες από την πλευρά του αναιρεσιβλήτου (καθαρισμό του επιδίκου, κατασκευή τοίχου αντιστήριξης κ.λ.π.) και δεν έκρινε ως τέτοιες τις προαναφερθείσες από την πλευρά του (εναπόθεση ξύλων, δέσιμο οικόσιτων ζώων στο επίδικο), πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, διότι αφορά εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, η οποία δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 31-3-2010 αίτηση του Γ. Β. του Π. για αναίρεση της 5/2009 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης, που δίκασε ως Εφετείο.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 11 Ιανουαρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Ιανουαρίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ