110/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 110 / 2010 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 110/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Μιχαήλ Θεοχαρίδη, και Κωνσταντίνο Τσόλα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Δεκεμβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ... και 2. ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Ιωάννα Παναγοπούλου.

Της αναιρεσίβλητης:1..., 2. ... και 3. ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γρηγόριο Ατζαράκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-1-2004 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 7671/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 16790/2008 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 3-7-2008 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Κων/νος Τσόλας ανέγνωσε την από 20-11-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Ο από το άρθρο 559 αριθ.1 του ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης συντρέχει όταν υπάρχει παραβίαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου εφόσον ο κανόνας αυτός απετέλεσε την μείζονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού. Η προϋπόθεση αυτή δεν συντρέχει όταν ο φερόμενος ως παραβιασθείς κανόνας ιστορικώς μόνο αναφέρεται στην απόφαση και μάλιστα σε αιτιολογίες πλεοναστικές που δεν στηρίζουν το διατακτικό της.

Στην προκείμενη περίπτωση όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση με αυτή έγινε δεκτή και ως κατ' ουσίαν βάσιμη η με αριθ. εκθ. κατ. 384/2004 αναγνωριστική κυριότητας ακινήτου αγωγή των αναιρεσιβλήτων κατά των αναιρεσειόντων. Ειδικότερα η απόφαση δέχθηκε, ότι τον επίδικο αγρό, εκτάσεως 2.756,114 τμ, που βρίσκεται στο Δήμο ...

τον είχε στην φυσική του εξουσίαση με διάνοια κυρίου, καλλιεργώντας αυτόν με σιτηρά, ο Θ1 από το 1928 και συνεχώς μέχρι το θάνατό του (1983) και ότι μετά το θάνατο αυτού συνέχισε να τον κατέχει με διάνοια κυρίου ο γιος του και κληρονόμος του, δυνάμει δημόσιας διαθήκης, Φ1, καλλιεργώντας και αυτός τον αγρό με σιτηρά μέχρι το 1997 και έτσι έγινε κύριος αυτού με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας, προσμετρώντας στο χρόνο νομής του και εκείνον του ως άνω άμεσου δικαιοπαρόχου του και ότι οι αναιρεσίβλητοι, μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του αποβιώσαντος, χωρίς διαθήκη, κατά την 11-11-1997 Φ1, έγιναν συγκύριοι του αγρού αυτού κατά τα αναφερόμενα ποσοστά εξ αδιαιρέτου από κληρονομία του, την οποία αποδέχθηκαν δυνάμει της ...

δήλωσης αποδοχής ενώπιον της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Στ. Πουργάνη-Λέπεση, η οποία μεταγράφηκε νόμιμα. Οι αναιρεσείοντες- εναγόμενοι όπως προκύπτει από τις προτάσεις τους ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου (Ειρηνοδικείου), που παραδεκτά επισκοπεί ο Άρειος Πάγος, κατ' άρθρο 561 παρ.2 του ΚΠολΔ, προέβαλαν τον ισχυρισμό, ότι ο πρώτος από αυτούς κατείχε τον επίδικο αγρό με διάνοια κυρίου από το 1965, που τον έλαβε στην νομή του από άτυπη δωρεά του πατέρα του, και μέχρι το 1999 που τον μεταβίβασε κατά κυριότητα στην δεύτερη- σύζυγό του δυνάμει του, νομίμως μεταγραφέντος, ...

συμβολαίου του συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Ιωάννη Μπαρότση, ο δε πατέρας του πρώτου το νεμόταν από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Τόσο στις προτάσεις αυτές, όσο και στην έφεση, που αυτοί άσκησαν κατά της πρωτόδικης απόφασης, δεν γίνεται κανένας λόγος για την απόκτηση της κυριότητας του επίδικου αγρού από τον απώτερο δικαιοπάροχό τους με "τεσσαρούφ", ούτε και στην πρωτόδικη απόφαση γίνεται σχετική αναφορά.

Οι αναιρεσείοντες με τις προτάσεις τους ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που δίκασε ως Εφετείο, επικαλέστηκαν και προσκόμισαν για πρώτη φορά αντίγραφο της υπ' αριθ. ... εγγραφής του Βιβλίου Γ' βασικού Φορολογικού του έτους 1323 (1907)... καθώς και αντίγραφο της υπ' αριθ. ...εγγραφής του βιβλίου (ΦΧ/8) Συνοπτικού Φορολογικού (Χαλασά) έτους 1323 (1907) ...

του Τουρκικού Αρχείου, το οποίο διαφυλάσσεται στην Υπηρεσία του Ιστορικού Αρχείου Μακεδονίας, προς υποστήριξη του ισχυρισμού τους, ότι ο επίδικος αγρός ανήκε επί τουρκοκρατίας στην οικογένεια του πρώτου από αυτούς. Η προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρει, ότι δεν αποδείχθηκε ότι οι ως άνω εγγραφές, οι οποίες αναφέρονται σε έκταση 1,5 στρέμματος, αφορούν τον επίδικο αγρό.

Ακολούθως στην προσβαλλόμενη απόφαση, προς αιτιολόγηση της απόρριψης του αιτήματος των αναιρεσειόντων για διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, αναφέρεται, επί λέξει, "ούτε οι εκκαλούντες- εναγόμενοι στηρίζουν την κυριότητά τους σε τίτλο κτήσης μεταγεγραμμένο στο υποθηκοφυλακείο, όπου να αναφέρεται ρητά ότι το ως άνω αγροτεμάχιο ανήκει σε αυτούς ή σε κάποιο δικαιοπάροχό τους.

Για το λόγο αυτό, πρέπει να απορριφθεί και το υποβληθέν από τους εκκαλούντες- εναγομένους αίτημα πραγματογνωμοσύνης, αφού δεν υπάρχει κάποιος τίτλος, στον οποίο η κάθε πλευρά να στηρίζει δικαίωμα κυριότητας". Οι αναιρεσείοντες με τους πρώτο και δεύτερο λόγους της αναίρεσης, από τον αριθ.1 του άρθρου 560 του ΚΠολΔ, προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση, ότι παραβίασε κανόνες ουσιαστικού δικαίου και συγκεκριμένα τις διατάξεις του υπ' αριθ.2468/1917 διατάγματος της Προσωρινής Κυβερνήσεως Θεσσαλονίκης, που κυρώθηκε με το νόμο 1072/1917, των άρθρων 49 και 50 του νόμου 2052/1920 και των άρθρων 101-114 του διατάγματος της 11/12-11-1929, όπως τα τελευταία τροποποιήθηκαν με τα άρθρα 17,18 και 19 του α.ν 1540/1938, "αφού συνδέει την κτήση κυριότητας ακινήτου με την εγγραφή στα βιβλία μεταγραφών, προϋπόθεση που ο νόμος δεν κρίνει απαραίτητη προκειμένου να αποκτηθεί το δικαίωμα κυριότητας, ενώ δεν αναγνωρίζει το "ταπί" ως τίτλο με τον οποίο μπορούσε να παραχωρηθεί, επί δημοσίων γαιών άρα και επί αγρών, από το Δημόσιο σε ιδιώτη, ιδιόρρυθμο δικαίωμα εξουσιάσεως (τεσσαρούφ)".

Οι λόγοι αυτοί είναι αβάσιμοι, διότι στηρίζονται σε εσφαλμένη προϋπόθεση. Τούτο διότι από το όλο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει, ότι δεν υπάρχει σχετική παραδοχή της με την οποία να παραβιάζονται οι πιο πάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, οι οποίες, άλλωστε, δεν είχαν εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση, αφού δεν είχαν προβληθεί νομότυπα σχετικοί ισχυρισμοί (εκ μέρους των αναιρεσειόντων) με τις προτάσεις τους ενώπιον του πρωτόδικου δικαστηρίου.

Η αναφορά της προσβαλλόμενης απόφασης στην μη ύπαρξη τίτλων μεταγεγραμμένων έγινε προς αιτιολόγηση της απόρριψης του αιτήματος πραγματογνωμοσύνης, και δεν συνδέεται με την κτήση ή μη κυριότητας του επίδικου ακινήτου κατ' εφαρμογή των πιο πάνω νόμων, οι οποίοι και δεν απετέλεσαν την μείζονα πρόταση του δικανικού της συλλογισμού.

ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 560 ΚΠολΔ κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο 1) αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου....2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος....3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα και 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Από την αμέσως πιο πάνω διάταξη προκύπτει, ότι η απαρίθμηση των λόγων αναίρεσης κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων είναι περιοριστική. Οι λόγοι αναίρεσης είναι μόνο τέσσερις και αντιστοιχούν προς τους λόγους αναίρεσης που προβλέπονται από τους αριθ.1, 2, 4, 5 και 7, αντιστοίχως, προς τους οποίους όμως δεν ταυτίζονται απολύτως.

Έτσι, δεν ιδρύεται ο λόγος, όταν το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου. Επομένως, ο τρίτος λόγος αναίρεσης, κατά το πρώτο και δεύτερο μέρος του, από τον αριθ. 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση, ότι παραμόρφωσε το περιεχόμενο της από 9-4-1997 φορολογικής δήλωσης (έντυπο Ε9), που υπέβαλε στην αρμόδια Δ.Ο.Υ ο Φ1, καθώς και το περιεχόμενο της ...δημόσιας διαθήκης του Θ1 είναι απαράδεκτος, αφού ο λόγος αυτός δεν προβλέπεται από το πιο πάνω άρθρο 560 του ΚΠολΔ.

ΙΙΙ.- Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, η οποία δεν περιέχει άλλους λόγους, εκτός από τους παραπάνω, και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα των τελευταίων (ΚΠολΔ 176, 183, 191 παρ.2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 3-7-2008 αίτηση των ...και ... για αναίρεση της 16790/2008 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που δίκασε ως Εφετείο.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσείοντες, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Δεκεμβρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Ιανουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ