1109/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1109 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1109/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 2 Δεκεμβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Τ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Στυλιανό Σταματόπουλο και κατέθεσε προτάσεις και προσθήκη αντίκρουση

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Β. συζ. Α. Γ., το γένος Κ. Κ., 2. Β. Τ. του Μ. και 3. Α. συζ. Μ. Τ., το γένος, κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Στέφανου Στεφανίδη, αφού ανακάλεσε την από 21-11-2011 δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ ,και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 15-7-2006 και 31-7-2006 αγωγές των ήδη αναιρεσιβλήτων και την από 27-9-2006 ανακοίνωση δίκης- προσεπίκληση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρόδου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 51/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 186/2009 του Εφετείου Δωδεκανήσου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 10-8-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Ρουμπής ανέγνωσε την από 23-11-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή αμφοτέρων των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 281 ΑΚ, η οποία ορίζει ότι η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται, αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος, μόνη η αδράνεια του δικαιούχου για την άσκηση του δικαιώματος επί χρόνο μικρότερο από τον απαιτούμενο για την παραγραφή, καθώς και η καλόπιστη πεποίθηση του υπόχρεου ότι δεν υπάρχει το δικαίωμα κατ' αυτού ή ότι αυτό δεν πρόκειται ν' ασκηθεί εναντίον του, έστω και αν αυτή δημιουργήθηκε από αδράνεια του δικαιούχου, δεν αρκεί καταρχήν να καταστήσει καταχρηστική την επιγενόμενη άσκηση του δικαιώματος. Αν όμως η αδράνεια συνοδεύεται από ειδικές περιστάσεις που συνδέονται κυρίως με προηγούμενη συμπεριφορά του δικαιούχου και ο ίδιος μεταβάλλοντας την στάση του επιχειρεί εκ των υστέρων ανατροπή της κατάστασης που έχει ήδη διαμορφωθεί και παγιωθεί, δεν είναι απαραίτητο να προκαλούνται από την επιχειρούμενη ανατροπή αφόρητες ή δυσβάστακτες για τον υπόχρεο καταστάσεις, αλλ' αρκεί να επέρχονται δυσμενείς απλώς για τα συμφέροντα του επιπτώσεις, στην περίπτωση δε αυτή η άσκηση του δικαιώματος μπορεί να καταστεί μη ανεκτή κατά την καλή πίστη και τα χρηστά ήθη και συνεπώς καταχρηστική και απαγορευμένη (Ολ.ΑΠ 5/2011 και Ολ.ΑΠ 8/2001).

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 559 αριθ.8 περ.Β του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που υπό την προϋπόθεση της νόμιμης προτάσεως τους θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής ή ενστάσεως ή αντενστάσεως ως και οι λόγοι εφέσεως που περιέχουν παράπονο κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο Δωδεκανήσου, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση του, δέχθηκε ότι με μόνα τα προβαλλόμενα από τον εναγόμενο και ήδη αναιρεσείοντα πραγματικά περιστατικά δεν θεμελιώνεται η ένσταση της καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος των αντιδίκων του και ειδικότερα δέχθηκε ότι "δεν αρκεί μόνο η επί έξι έτη μη άσκηση του δικαιώματος υπό των δικαιούχων εναγουσών, και αν ακόμη ήγαγε στη δημιουργία πεποίθησης του υποχρέου (εναγόμενου) ότι οι ενάγουσες δεν θα ασκήσουν ποτέ πλέον τούτο".

Μετά την ως άνω παραδοχή το Εφετείο εξαφάνισε την πρωτοβάθμια απόφαση που είχε απορρίψει για άλλο λόγο την από 15.7.2006 αγωγή τους (αναιρεσιβλήτου), την οποία δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση υποχρεώνοντας τον αναιρεσείοντα να αφαιρέσει τα σ' αυτήν πράγματα από τον ακάλυπτο κοινόχρηστο χώρο και απαγγέλοντας κατ' αυτού τα σ' αυτήν αναφερόμενα αναγκαστικά μέτρα.

Το Εφετείο όμως δεν έλαβε υπόψη του για να καταλήξει ότι η ένσταση, περί καταχρήσεως δικαιώματος, που παραδεκτά πρότεινε ο εναγόμενος αναιρεσείων ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου και επανέφερε ενώπιον του δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου με τις προτάσεις του (βλ.τέλος 19ης σελίδας της προσβαλλόμενης απόφασης), είναι μη νόμιμος, και το πραγματικό περιστατικό του ότι οι ενάγουσες και ο δικαιοπάροχος αυτών Μ.

Τ. του Δ. παρίσταντο κατά τα εγκαίνια του πρατηρίου πώλησης υγρών καυσίμων από τη μισθώτρια εταιρεία με την επωνυμία "BP GREECE LIMITED" που έγιναν το Μάϊο του 1997 και αντιλήφθηκαν την κατάληψη μέρους του ακαλύπτου κοινόκτητου και κοινόχρηστου χώρου που βρίσκεται έμπροσθεν του υπό στοιχεία I5 ισογείου καταστήματος κειμένου επί του κοινού οικοπέδου των αδελφών Ι.

και Μ. Τ. στη θέση Ιξιάς Ρόδου εντός του εγκεκριμένου σχεδίου του δήμου Ιαλυσσού Ρόδου και ειδικότερα τη λειτουργία στο χώρο αυτό τριών αντλιών βενζίνης, την τοποθέτηση δυο (2) στεγάστρων διαστάσεων 7,35Χ13,50 μέτρα και 5,5Χ7,5 μέτρα αντίστοιχα, ενός μηχανήματος παροχής αέρα και διαφημιστικών πινακίδων, από τις οποίες η μία έχει διαστάσεις 1Χ3 μέτρα και οι άλλες μικρότερες, χωρίς να προβούν σε οποιαδήποτε διαμαρτυρία προς τον αναιρεσείοντα.

Το ως άνω περιστατικό συνδυαζόμενο με τα λοιπά περιστατικά που επικαλέσθηκε στο δικαστήριο της ουσίας παραδεκτά ο αναιρεσείων και ειδικότερα: α) την εκδήλωση της θέλησης των αρχικών συγκυρίων του οικοπέδου ως προς τη χρήση του κοινόχρηστου-κοινόκτητου χώρου που υφίσταται έμπροσθεν του ισογείου καταστήματος με το στοιχεία Ι5 (ιδιοκτησίας του Μ.

Τ. και ήδη των αναιρεσιβλήτων) που περιέχεται στη μη μεταγραφείσα υπ' αριθμ. .../1998 διορθωτική και συμπληρωματική πράξη της συμβολαιογράφου Ρόδου Αριστέας Ηρακλείδου-Περίδου και β) τον 11ο όρο του από 9.1.1997 ιδιωτικού συμφωνητικού εμπορικής μισθώσεως που έχει υπογραφεί μεταξύ των Μ. Τ. του Δ., δικαιοπαρόχου των αναιρεσιβλήτων, ως εκμισθωτή και της ανώνυμης εταιρείας "ΟΛΥΜΠΙΚ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.", που αναφέρεται στη στάθμευση των αυτοκινήτων της μισθώτριας εταιρείας σε όλο τον ακάλυπτο κοινόχρηστο χώρο που περιβάλλει το Ι5 κατάστημα, εξαιρουμένου του εμπρόσθιου τμήματος, και σε ολόκληρο τον όπισθεν του όλου κτιρίου (τριώροφης οικοδομής) ακάλυπτο χώρο, θεμελιώνουν την εκ του άρθρου 281 ΑΚ ένσταση, περί καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος των εναγουσών-εφεσιβλήτων και ήδη αναιρεσιβλήτων.

Το Εφετείο όμως Δωδεκανήσου που με την προσβαλλόμενη απόφαση του έκρινε μη νόμιμη την ως άνω ένσταση μη λαμβάνοντας υπόψη του για το σχηματισμό της εν λόγω κρίσης του και το ως άνω πραγματικό περιστατικό της παράστασης των αναιρεσιβλήτων και του δικαιοπαρόχου τους Μ. Τ. κατά τα εγκαίνια κατά το Μάϊο του 1997 του πρατηρίου υγρών καυσίμων της ανώνυμης εταιρείας "BP GREECE LIMITED", και της γνώσης απ' αυτούς της αποκλειστικής χρήσης του έμπροσθεν του Ι5 ισογείου καταστήματος ακάλυπτου κοινόκτητου-κοινόχρηστου χώρου από την ως άνω μισθώτρια εταιρία πωλήσεως υγρών καυσίμων, υπέπεσε στην εκ του άρθρου 559 αριθμ. 8 περ.Β ΚΠολΔ πλημμέλεια.

Επομένως ο σχετικός από το ως άνω άρθρο και τον ως άνω αριθμ. ΚΠολΔ δεύτερος λόγος αναιρέσεως της κρινόμενης αιτήσεως πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, το οποίο θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ).

Τέλος οι αναιρεσίβλητες πρέπει να καταδικασθούν ως ηττώμενες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 186/2009 απόφαση του Εφετείου Δωδεκανήσου.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 10 Φεβρουαρίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Ιουνίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ