1108/2013 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1108 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1108/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Κ. του Π., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Αλέξανδρο Στρίμπερη, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Του Οργανισμού Τ.Α. με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ" που εδρεύει στο Χαλάνδρι και εκπροσωπείται νόμιμα από τον Δήμαρχό του, ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Θεόδωρο Παπασταθόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

2. Των κάτωθι συνιδιοκτητών της στο ... και επί της οδού ... αριθ…και Δάσους πολυώροφης οικοδομής, ήτοι: α)Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου Κοινωφελούς Φιλανθρωπικού Ιδρύματος με την επωνυμία "Αλεξανδράκεια Κληροδοτήματα" που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα και το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Ηλία Ιωαννίδη και κατέθεσε προτάσεις β) Α. Γ. του Π., ο οποίος δεν παραστάθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, γ1.) Α. Γ. του Γ., 2 Γ. Γ. του Α., 3Δ. Γ. του Α., γ4. Χ. Γ. του Α., όλοι οι ανωτέρω εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Ηλία Ιωαννίδη και κατέθεσαν προτάσεις δ. Γ. Μ. του Π., 1 Κ. Λ. του Γ., 2 Β. συζ. Κ. Λ. το γένος Κ. Κ., οι οποίοι τρείς ανωτέρω δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο. στ. Ε. συζ. Δ. Ν., το γένος Λ. Λ., η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Ηλία Ιωαννίδη και κατέθεσε προτάσεις, ζ. Γ. Κ. του Κ., 1 Μ. Α. του Μ., οι οποίοι αμφότεροι δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, η.2. Π. συζ. Μ. Α., το γένος Γ. Μ., 1 Γ. Α., το γένος Ν. Ζ., 2 Τ. Α. του Δ., 3 Α.- Ν. A. του Δ., κατοίκων ... και ι. Έ. Κ. του Ε., κατοίκου ... άπαντες οι ανωτέρω εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Ηλία Ιωαννίδη και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-6-2008 αίτηση και αριθμό ΒΑΒ 708/23-6-2008 του ήδη αναιρεσείοντος και τις προτάσεις ανταίτησης του ήδη 1ου των αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Εφετείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5639/2009 μη οριστική και 1311/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου.Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 20-6-2012 αίτησή τoυ.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη ανέγνωσε την από 13-2-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του μοναδικού λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των 1ου,2α, γ1, γ2, γ3,γ4, στ, η2, θ1,θ2,θ3 και ι, αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψή της και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Κατά τη διάταξη της § 2 του άρθρου 576 Κ.Πολ.Δ., αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Περαιτέρω, κατά την § 3 του ιδίου ως άνω άρθρου, όπως αυτή ίσχυε πριν την τροποποίησή της με το άρθρο 62 του Ν. 4139/2013 (ΦΕΚ 74 τ. Α'/20.3.2013), αν μετέχουν περισσότεροι στη δίκη για την αναίρεση και δεν κλητεύθηκε κάποιος από αυτούς, η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη για όλους. Εξάλλου, με τη διάταξη της § 4 του άρθρου 22 Ν. 2882/2001 (Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων - ΚΑΑΑ), η οποία προστέθηκε με την § 2 του άρθρου 131 του Ν. 2070/2012 και η οποία τυγχάνει εφαρμογής στην προκειμένη υπόθεση, ορίζεται ότι, η αίτηση αναίρεσης, η οποία ασκείται κατά της απόφασης του εφετείου περί οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης, μπορεί να κοινοποιηθεί επίσης, είτε στο δικηγόρο που εκπροσώπησε τον αναιρεσίβλητο κατά την τελευταία συζήτηση της υπόθεσης στα δικαστήρια της ουσίας, είτε στον πληρεξούσιο δικηγόρο που υπέγραψε το τελευταίο δικόγραφο, είτε στον αναιρεσίβλητο στη διεύθυνση που δήλωσε στα δικαστήρια της ουσίας και ότι, σε κάθε περίπτωση, επί των υποθέσεων αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ακινήτων, δεν εφαρμόζεται η προαναφερόμενη § 3 του άρθρου 576 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως, ως προς όσους έχουν κλητευθεί.- Στην προκειμένη περίπτωση με την από 20.6.2012 και με αριθμό κατάθεσης 620/2012 υπό κρίση αίτηση αναίρεσης πλήττεται η υπ' αριθμ. 1311/2012 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των απαλλοτριώσεων.

Περαιτέρω, από τις προσκομιζόμενες υπ' αριθμ. .../5.11.2012 και …/9.11.2012 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών …, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της ως άνω κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, στους εκ των αναιρεσιβλήτων 1) Α.

Γ. του Π. (υπό στοιχεία του δικογράφου της αναίρεσης 2β ), 2) Κ. Λ. του Γ. (υπό στοιχεία 2 ε1 ), 3) Β. συζ. Κ. Λ., το γένος Κ. Κ. (υπό στοιχεία 2 ε2 ), 4) Γ. Κ. του Κ. (υπό στοιχεία 2ζ ) και 5) Μ. Α. του Μ. (υπό στοιχεία 2 η1 ), αντίστοιχα. Ειδικότερα καθόσον μεν αφορά τον πρώτο εξ αυτών Α. Γ. του Π. η αίτηση επιδόθηκε, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 22 § 4 ΚΑΑΑ, στη δικηγόρο Αθανασία Βαζάκα που τον εκπροσώπησε κατά την τελευταία συζήτηση της υπόθεσης ενώπιον του Εφετείου Αθηνών, μετά την οποία εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, καθόσον δε αφορά τους λοιπούς τούτων (επιδόθηκε) σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 126 § 1 α, 127 § 1 και 128 § 1 του Κ.Πολ.Δ.

Στη συνέχεια, από την υπ' αριθμ…/9.11.2012 έκθεση επίδοσης του ίδιου πιο πάνω δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας επιδόθηκε, ομοίως με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, στη δικηγόρο Δανάη Βούλγαρη, υπό την φερόμενη ιδιότητά της ως πληρεξουσίας και αντικλήτου του εκ των αναιρεσιβλήτων Μ.

Γ. του Π. (υπό στοιχεία του δικογράφου της αναίρεσης 2δ). Από την επισκόπηση όμως των στοιχείων της δικογραφίας δεν προκύπτει ούτε η προαναφερόμενη ιδιότητα αυτής, ούτε και ότι αυτή εκπροσώπησε τον εν λόγω αναιρεσίβλητο κατά την τελευταία συζήτηση της υπόθεσης στο δικαστήριο της ουσίας ή ότι υπέγραψε το τελευταίο δικόγραφο.

Εφόσον λοιπόν οι προαναφερόμενοι αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίσθηκαν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου, πρέπει, σύμφωνα και με τα αναφερόμενα στην προηγηθείσα μείζονα σκέψη, να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης ως προς τον εξ αυτών μη νομίμως κλητευθέντα Μ. Γ. του Π., ενώ ως προς τους νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθέντες λοιπούς τούτων πρέπει να χωρισθεί η υπόθεση και να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους.-

ΙΙ.- Κατά το άρθρο 6 § § 1, 2 και 3 του ν.5269/1931 περί αδειών οικοδομής και ρυμοτομουμένων ακινήτων, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 3 του ν. 653/1977, σε περίπτωση αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για την εφαρμογή σχεδίου πόλης, υπόχρεοι για την καταβολή της αποζημίωσης είναι ο Δήμος ή η Κοινότητα και οι ωφελούμενοι παρόδιοι ιδιοκτήτες, σε περίπτωση δε προσκύρωσης για τη δημιουργία κοινοχρήστων χώρων, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1 § 3, 2 § 1α', 23 έως 35, 37 § 1, 42 και 46 έως 48 του ν.δ. 17-7/16-8-1923 περί σχεδίων πόλης, όπως ισχύει, συνυπόχρεοι για την καταβολή της αποζημίωσης του ακινήτου που αφαιρείται για τη διάνοιξη ή δημιουργία κοινοχρήστου χώρου είναι οι ωφελούμενοι παρόδιοι ιδιοκτήτες ακινήτων.

Ως ωφελούμενοι δε νοούνται κατά τις διατάξεις αυτές οι κατά το χρόνο προσδιορισμού της αποζημίωσης ιδιοκτήτες των ακινήτων που έχουν ή αποκτούν πρόσωπο επί του κοινοχρήστου χώρου, οι οποίοι είναι και πράγματι επωφελούμενοι από την εφαρμογή του σχεδίου πόλης με επαύξηση της αξίας των ακινήτων τους (Ολομ.Α.Π.159/1969, ΑΠ 166/2005, ΑΠ 1669/1997).

Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 1, 2, 3 επ., 32 - 34 και 42 - 44 του ως άνω Ν.Δ. της 17 - /16.9.1923 περί σχεδίων πόλης, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του β.δ. της 7/13.5.1936 "περί εκτελέσεως της § 3 του Ν. 5269/1931" συνάγεται ότι απαραίτητη και ουσιώδης προϋπόθεση για την εφαρμογή της νομοθεσίας των ρυμοτομικών απαλλοτριώσεων, για την έκδοση της πράξης αναλογισμού αποζημίωσης και την κίνηση της διαδικασίας καθορισμού της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης είναι η ύπαρξη οικοπέδου εντός του εγκεκριμένου σχεδίου πόλης, διότι αυτή συντάσσεται μόνο για προσκύρωση, τακτοποίηση και αναλογισμό αποζημίωσης οικοπέδων, που απαλλοτριώνονται σε εφαρμογή του ρυμοτομικού σχεδίου.

Κατά τη διάταξη δε του άρθρου 2 § 13 του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού - ΓΟΚ (Ν. 1577/1985) "οικόπεδο είναι κάθε γήπεδο, που βρίσκεται μέσα στο εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο ή μέσα στα όρια οικισμού χωρίς εγκεκριμένο σχέδιο", ενώ κατά τη διάταξη της § 7 του ιδίου ως άνω άρθρου του ΓΟΚ "οικοδομικό τετράγωνο (Ο.Τ.) είναι κάθε δομήσιμη ενιαία έκταση, που βρίσκεται μέσα στο εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο ή μέσα στα όρια οικισμού και περιβάλλεται από κοινόχρηστους χώρους".

Στη συνέχεια, από τις διατάξεις των άρθρων 6 § § 1, 2 και 3 του Ν. 5269/1931, όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 2 του Α.Ν. 625/1968 και αντικ. με το άρθρο 3 του Ν. 653/1977 και 31 § § 1, 2 του προαναφερόμενου Ν.Δ/τος της 17.6/16.8.1923, προκύπτει ότι αν, κατά τη σύνταξη της οικείας πράξης αναλογισμού αποζημίωσης, έχει παραβιαστεί ο νόμος, τα πολιτικά δικαστήρια στην περίπτωση αυτή κατά την οποία καλούνται να κρίνουν περί του υπόχρεου σε αποζημίωση, είναι αρμόδια να ερευνήσουν παρεμπιπτόντως το κύρος και την νομιμότητα της πράξης της διοίκησης και να αποφανθούν αν είναι σύμφωνος με το νόμο ο καθορισμός του υπόχρεου προς αποζημίωση, αφού δεν έχει θεσπιστεί από διάταξη νόμου ειδική διοικητική διαδικασία για να κρίνει αυτό το ζήτημα.

Ελέγχεται, δηλαδή, αν ο Δήμος ή η Κοινότητα ή οι παρόδιοι ιδιοκτήτες έχουν ή όχι υποχρέωση να καταβάλουν αποζημίωση. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 19 του Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση γιατί δεν έχει καθόλου ή έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, ο από αυτήν λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν, από το αιτιολογικό της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, δεν προκύπτουν σαφώς και επαρκώς, τα πραγματικά εκείνα περιστατικά που είναι, κατά το νόμο, αναγκαία για την εφαρμογή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε, όπως και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με συνέπεια να μην είναι δυνατός ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή όχι εφαρμογής του κανόνα αυτού του ουσιαστικού δικαίου.

Αντίθετα, δεν ιδρύεται λόγος αναίρεσης, κατά τη διάταξη αυτή, όταν οι ελλείψεις της απόφασης ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση και στάθμισή τους και στην αιτιολόγηση του εξαγομένου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανελέγκτως κατά το άρθρο 561 § 1 Κ.Πολ.Δ., εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.- Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα :

Ο ήδη αναιρεσείων Ε. Κ. υπέβαλε ενώπιον του Εφετείου Αθηνών την από 19.6.2008 και με αριθμό κατάθεσης ΒΑΒ 708/2008 αίτησή του, στρεφόμενη κατά των ήδη αναιρεσιβλήτων, με την οποία ζήτησε να προσδιορισθεί η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για την ευρισκόμενη στην περιοχή του Δήμου Χαλανδρίου Αττικής εδαφική έκταση μετά των επικειμένων της, που ανήκει στην ιδιοκτησία του και απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά λόγω ρυμοτομίας, σύμφωνα με το εγκεκριμένο σχέδιο της άνω περιοχής, για την εφαρμογή του οποίου εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 58/1989 πράξη αναλογισμού αποζημίωσης, που κυρώθηκε νόμιμα.

Λόγω, όμως, του ότι τόσο ο Δήμος Χαλανδρίου όσο και οι λοιποί των ήδη αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι φέρονται ως υπόχρεοι να αποζημιώσουν λόγω ρυμοτομίας τις αναφερόμενες στην πιο πάνω αίτηση επίδικες εδαφικές εκτάσεις με τα επικείμενά τους, προέβαλαν με τις από 27.10.2008 και 19.5.2009, αντίστοιχα, νομοτύπως και εμπροθέσμως κατατεθείσες προτάσεις τους τον ισχυρισμό, ότι, οι φερόμενες με την προαναφερόμενη πράξη αναλογισμού αποζημίωσης και την αίτηση ως απαλλοτριούμενες εδαφικές εκτάσεις δεν αποτελούν τμήματα ακινήτου (οικοπέδου) που βρίσκεται εντός του εγκεκριμένου σχεδίου πόλης του Δήμου Χαλανδρίου, αλλά εκτάσεις ευρισκόμενες εκτός σχεδίου και μάλιστα εντός των οριογραμμών του (γνωστού) ρέματος Χαλανδρίου, και ότι, συνεπώς, δεν υπέχουν υποχρέωση αποζημίωσης του αιτούντα και ήδη αναιρεσείοντος, το δικαστήριο εκείνο εξέδωκε την υπ' αριθμ. 5639/2009 μη οριστική απόφασή του με την οποία διέταξε πραγματογνωμοσύνη, προκειμένου ο πραγματογνώμονας να γνωμοδοτήσει αν οι επίδικες εδαφικές εκτάσεις ανήκουν ή όχι σε οικόπεδο ευρισκόμενο εντός του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου, για την εκτέλεση του οποίου εκδόθηκε η προαναφερόμενη πράξη αναλογισμού αποζημίωσης, και στην περίπτωση που το οικόπεδο βρίσκεται εντός σχεδίου να γνωμοδοτήσει σε ποιο Ο.Τ.

ανήκει αυτό. Στη συνέχεια, μετά την διεξαγωγή της διαταχθείσας πραγματογνωμοσύνης, η υπόθεση επαναφέρθηκε προς συζήτηση με την από 21.7.2010 κλήση του ήδη αναιρεσείοντος και το Εφετείο, με την υπ' αριθμ. 1311/2012 αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά περί πραγμάτων κρίση του, τα ακόλουθα : "Κατόπιν της από 7.11.1998 αίτησης των Β.

και Π. Λ. προς τη Διεύθυνση Πολεοδομίας Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής, Τμήμα Απαλλοτριώσεων, συντάχθηκε από την τελευταία η υπ' αριθμ. 58/1989 πράξη αναλογισμού αποζημίωσης σε οικόπεδο ιδιοκτησίας τους στο Χαλάνδρι στην οδό …, απέναντι από το Ο.Τ…, λόγω ρυμοτομίας για δημιουργία κοινόχρηστου χώρου πρασίνου βάσει του από 17.11.1981 διατάγματος (ΦΕΚ 660), που τροποποιήθηκε με το από 4.8.1982 διάταγμα (ΦΕΚ 380) περί εγκρίσεως και τροποποιήσεως του ρυμοτομικού σχεδίου, ως και το από 26.1.1989 (ΦΕΚ 35 Δ) παρόμοιο περί καθορισμού ελαχίστων ορίων επιφανείας και διαστάσεων οικοπέδων κειμένων στο Χαλάνδρι Ο.Τ….

Με βάση την πράξη αυτή οι καθ' ων η αίτηση εκ των οποίων οι λοιποί, πλην του Δήμου Χαλανδρίου ως ιδιοκτήτες ακινήτου στο Ο.Τ. .. επί των οδών ... αριθμ… και …, ο δε Δήμος λόγω ρυμοτομίας της περιοχής του, φέρονται ως υπόχρεοι να αποζημιώσουν λόγω ρυμοτομίας τις αναφερόμενες στην πράξη αυτή και στην ένδικη αίτηση φερόμενες ως απαλλοτριούμενες λόγω ρυμοτομίας εδαφικές εκτάσεις με εικαζόμενο ιδιοκτήτη τον αιτούντα.

Οι καθ' ων η αίτηση προέβαλαν κατά την προηγούμενη συζήτηση, και επαναλαμβάνουν κατά την παρούσα, τον ισχυρισμό ότι οι φερόμενες με την πράξη αυτή και την ένδικη αίτηση ως απαλλοτριούμενες λόγω ρυμοτομίας εδαφικές εκτάσεις δεν αποτελούν τμήματα ακινήτου (οικοπέδου) που βρίσκεται εντός του εγκεκριμένου σχεδίου πόλης του Δήμου Χαλανδρίου, αλλά εκτάσεις ευρισκόμενες εκτός σχεδίου και μάλιστα εντός των οριογραμμών του γνωστού ρέματος Χαλανδρίου και για το λόγο αυτό ουδεμία υποχρέωση αποζημίωσης έχουν προς τον αιτούντα...Η επίδικη έκταση αποτυπώνεται με το στοιχείο Τ - 1 και τα στοιχεία (ΑΒΓΔΕΑ) στο από Ιουλίου 2010 συνταχθέν από τον άνω πραγματογνώμονα τοπογραφικό διάγραμμα.

Το ακίνητο αυτό βρίσκεται στην όχθη του ρέματος Χαλανδρίου - Βριλησσίων εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Χαλανδρίου. Η ευρύτερη γειτονική περιοχή εντάχθηκε στο σχέδιο πόλης με το ρυμοτομικό διάταγμα 9/12.1.1931. Με το από 14.12.1979 προεδρικό διάταγμα ρυμοτομίας και την, βάσει αυτού εκδοθείσα, υπ' αριθμ. Γ.44760/2982 από 21.9.1981 απόφαση του Υπουργού Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος, που δημοσιεύθηκαν νόμιμα στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης ΦΕΚ 7/Δ/1980 και 660/Δ/17.11.1981, αντίστοιχα, ορίσθηκαν οι οριογραμμές των ρεμάτων Πολυδρόσου και τμήματος του ρέματος Πεντέλης, των διερχομένων εκ των ρυμοτομικών σχεδίων, μεταξύ άλλων και του Δήμου Χαλανδρίου, δηλαδή και του ρέματος Χαλανδρίου - Βριλησσίων, και αναθεωρήθηκε μεταξύ άλλων και το ρυμοτομικό σχέδιο του Δήμου Χαλανδρίου ως εμφαίνεται στα διαγράμματα που δημοσιεύονται με αυτά (προεδρικό διάταγμα και υπουργική απόφαση), όπως τα διαγράμματα αυτά διορθώθηκαν με την υπ' αριθμ.

Γ. 22206/1467 από 8.6.1982 απόφαση του ιδίου Υπουργού, που δημοσιεύθηκαν στο ΦΕΚ 380/Δ/4.8.1982. Επίσης με την υπ' αριθμ. 2352/23.1.1989 απόφαση του Νομάρχη Ανατολικής Αττικής, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 35/Δ/26.1.1989 τροποποιήθηκαν οι όροι και περιορισμοί δόμησης και έγινε καθορισμός χρήσεων γης εντός του εγκεκριμένου σχεδίου πόλης του Δήμου Χαλανδρίου και στην παραπάνω περιοχή.

Σε εφαρμογή του αναθεωρηθέντος ως άνω ρυμοτομικού σχεδίου της άνω περιοχής και συγκεκριμένα λόγω δημιουργίας χώρου πρασίνου εκδόθηκε η προαναφερόμενη υπ' αριθμ. 58/1989 πράξη αναλογισμού αποζημίωσης, η οποία κυρώθηκε με την υπ' αριθμ. 22358/1255/10.11.1989 απόφαση της Διευθύντριας ΔΠΑΑ της Υπηρεσίας Πολεοδομίας Ανατολικής Αττικής, και φέρονται οι καθ' ων η αίτηση ως υπόχρεοι να αποζημιώσουν τις αναφερόμενες στην πράξη αυτή και στο συνοδεύον αυτήν από 4.7.1989 τοπογραφικό διάγραμμα που έχει συνταχθεί από τη Γ.

Λ. και έχει θεωρηθεί από την προϊσταμένη του β' τμήματος Αγγ. Τ., φερόμενες ως απαλλοτριούμενες λόγω ρυμοτομίας εδαφικές εκτάσεις, με εικαζόμενο ιδιοκτήτη τον αιτούντα. Σύμφωνα με τα παραπάνω διατάγματα, αποφάσεις και διαγράμματα το επίδικο ακίνητο βρίσκεται εντός των οριογραμμών του ρέματος Χαλανδρίου - Βριλησσίων, αναφέρεται σ' αυτά ως ζώνη προστασίας ρεματιάς, δεν χαρακτηρίζεται με αυτά ως κοινόχρηστος χώρος ούτε εντάχθηκε στο σχέδιο της πόλης του Χαλανδρίου...

Ειδικότερα από τα παραπάνω προκύπτει ότι η οδός … είναι το τελευταίο όριο του σχεδίου της πόλης του Χαλανδρίου, το δε Ο.Τ…, στο οποίο βρίσκεται το ακίνητο των καθ' ων, είναι το τελευταίο Ο.Τ. του σχεδίου πόλης, απέναντι δε από αυτό και εντός της περιοχής του ρέματος απεικονίζεται η επίδικη εδαφική έκταση μετά παλαιού κτίσματος, η οποία εμφαίνεται εντός μακρόστενης και ακανόνιστης παραλληλόγραμμης έκτασης που επικαλύπτει το ρέμα και περιβάλλεται από τις ακραίες οριακές παράλληλες οδούς των αυτοτελών πολεοδομικών ενοτήτων του σχεδίου πόλης εκατέρωθεν του ρέματος, δηλαδή της οδού …από την πλευρά που βρίσκεται το ακίνητο των καθ' ων και της οδού … από την απέναντι πλευρά, οι οποίες συνδέονται με δύο κάθετες γέφυρες ήτοι της οδούς …και ….

Την μακρόστενη αυτή και ακανόνιστη παραλληλόγραμμη έκταση θεωρούν ο διορισθείς πραγματογνώμων Κ. Γ. και ο τεχνικός σύμβουλος του αιτούντος Μ. Κ., πολιτικός τοπογράφος μηχανικός, ως κλειστό οικοδομικό τετράγωνο με αριθμό .., κρίνοντας με βάση αυτό ότι το επίδικο ακίνητο βρίσκεται εντός του σχεδίου πόλης του Δήμου Χαλανδρίου στο Ο.Τ. .., εσφαλμένως όμως καθώς η ακανόνιστη παραλληλόγραμμη αυτή έκταση δεν πληροί την έννοια του οικοδομικού τετραγώνου σύμφωνα με το άρθρο 2 § 7 του Γ.Ο.Κ., αφού οι δύο πλάγιες οδοί του ακανόνιστου αυτού μακρόστενου παραλληλόγραμμου αποτελούν γέφυρες κάτωθι των οποίων υπάρχει το ρέμα, και όχι οδούς που κλείνουν τον χώρο.

Από τα παραπάνω καταδεικνύεται, ότι η επίδικη εδαφική έκταση είναι εκτός του σχεδίου της πόλης του Δήμου Χαλανδρίου, μη ενταγμένη σε οικοδομικό τετράγωνο και μη δομήσιμη, ευρισκομένη εντός της περιοχής του ρέματος Χαλανδρίου, η οποία δεν εντάχθηκε στο σχέδιο πόλης του εν λόγω Δήμου. Το γεγονός ότι εγκρίθηκε η μεταφορά συντελεστή δόμησης από όμορο με το επίδικο ακίνητο δεν αναιρεί την παραπάνω κρίση.

Ούτε επίσης αναιρεί την παραπάνω κρίση το γεγονός, ότι στο διάγραμμα που συνοδεύει την υπ' αριθμ. 105031/7621/1991 απόφαση του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ (ΦΕΚ 69/Δ/30.1.1992) που αφορά σε μέτρα προστασίας ρεματιάς Χαλανδρίου - Πεντέλης και όχι σε τροποποίηση του σχεδίου πόλης, σημειώνεται ο αριθμός … εντός της ζώνης προστασίας ρεματιάς όπου βρίσκεται η επίδικη έκταση, διότι πρόκειται για απόφαση που εκδόθηκε μεταγενέστερα της επίδικης πράξης αναλογισμού, σε κάθε δε περίπτωση διότι με την απόφαση αυτή δεν γίνεται τροποποίηση ρυμοτομικού σχεδίου, αφού έχει εκδοθεί βάσει της περιβαλλοντικής νομοθεσίας (ν. 1650/1986) και όχι βάσει του ν.δ. 17.7.1923 περί σχεδίων πόλεως για να επισπευσθεί η διαδικασία της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης και έτσι η σημείωση στο διάγραμμα που τη συνοδεύει του παραπάνω αριθμού δεν σημαίνει δημιουργία ή αρίθμηση οικοδομικού τετραγώνου.

Επίσης η κρίση αυτή δεν αναιρείται ούτε από την έκθεση πραγματογνωμοσύνης στην οποία ο διορισθείς πραγματογνώμονας αναφέρει ως συμπέρασμά του, ότι, από το γεγονός ότι εμφανίζεται αριθμημένο οικοδομικό τετράγωνο 103 στη θέση της επίδικης έκτασης στο διάγραμμα που συνοδεύει την απόφαση 2 του ΦΕΚ 69/Δ/1992, προκύπτει κατά την άποψή του ότι το άνω ακίνητο κατά το έτος 1989 βρισκόταν εντός των ορίων του σχεδίου πόλης του Δήμου Χαλανδρίου και τούτο ενισχύεται και από το γεγονός της σύνταξης της πράξης αναλογισμού 58/1989 που δεν θα συντασσόταν για εκτός σχεδίου περιοχή, ότι σε όμορο ακίνητο εγκρίθηκε με διάταγμα η μεταφορά συντελεστή δόμησης, ότι οι περιορισμοί που θέτει το διάταγμα 4 του ΦΕΚ 659 Δ/1995 αφορούν και τις εντός σχεδίου περιοχές που διέρχεται το χειμαρικό ρέμα Πεντέλης - Χαλανδρίου και με δεδομένο ότι στη θέση της επίδικης περιοχής το ρέμα περιβάλλεται από οικοδομικά τετράγωνα συμπεραίνει ότι το ρέμα στο σημείο αυτό διέρχεται από εντός σχεδίου περιοχή του Δήμου Χαλανδρίου.

Τούτο καθόσον οι αποφάσεις στις οποίες επιστηρίζει το παραπάνω συμπέρασμά του είναι μεταγενέστερες της επίδικης πράξης αναλογισμού αποζημίωσης, ως προελέχθη, και η τελευταία δεν έχει εκδοθεί βάσει αυτών, οι δε λοιπές σκέψεις του αντικρούονται ως ανωτέρω. Τα ίδια ισχύουν και για την τεχνική έκθεση του Μ.

Κ., ο οποίος επίσης με τις ίδιες σκέψεις (όπως και ο πραγματογνώμονας) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το επίδικο βρίσκεται εντός του σχεδίου πόλης στο Ο.Τ…. Από όλα τα παραπάνω καταδεικνύεται με σαφήνεια, ότι το επίδικο ακίνητο με τα επίδικα διατάγματα, βάσει των οποίων εκδόθηκε η επίμαχη πράξη αναλογισμού αποζημίωσης, δεν εντάχθηκε στο σχέδιο πόλης, αλλά είναι γήπεδο κείμενο εκτός σχεδίου πόλης που βρίσκεται εντός της ζώνης προστασίας ρεματιάς.

Επομένως, αφού το ακίνητο του αιτούντος δεν εντάχθηκε στο σχέδιο πόλης του Δήμου Χαλανδρίου και έτσι δεν απαλλοτριώνεται σε εφαρμογή του ρυμοτομικού σχεδίου με βάση τα προαναφερόμενα διατάγματα ρυμοτομίας σε εκτέλεση των οποίων εκδόθηκε η άνω 58/1989 πράξη αναλογισμού αποζημίωσης, αλλά παρέμεινε εκτός του εγκεκριμένου σχεδίου, ως μη δομήσιμη και μη ενταχθείσα στο σχέδιο πόλης έκταση, οι καθ' ων δεν υπέχουν υποχρέωση αποζημίωσης αυτού λόγω ρυμοτομίας, καθώς τέτοια υποχρέωση γεννιέται μόνο για οικόπεδα που απαλλοτριώνονται σε εφαρμογή του ρυμοτομικού σχεδίου..".

Με βάση δε τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο απέρριψε την αίτηση ως αβάσιμη κατ' ουσία. Έτσι που έκρινε το προαναφερόμενο δικαστήριο διέλαβε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, αναφορικά με τα κρίσιμα και ουσιώδη ζητήματα της ένταξης ή μη του επιμάχου ακινήτου στο σχέδιο πόλης του Δήμου Χαλανδρίου και του αν οι καθ' ων η αίτηση και ήδη αναιρεσίβλητοι υπέχουν ή όχι υποχρέωση αποζημίωσης αυτού λόγω ρυμοτομίας, τα δε αντιθέτως προβαλλόμενα με τον επί του άρθρου 559 αριθμ. 19 του Κ.Πολ.Δ.

θεμελιούμενο μοναδικό λόγο της αναίρεσης είναι αβάσιμα και απορριπτέα. Ειδικότερα δε πρέπει να αναφερθεί, ότι : α) δεν υφίσταται καμία αντίφαση μεταξύ της παραδοχής της πληττόμενης απόφασης ότι η υπ' αριθμ. 58/1989 πράξη αναλογισμού αποζημίωσης αφορά και τις επίδικες εκτάσεις, με εικαζόμενο ιδιοκτήτη τον ήδη αναιρεσείοντα, και του ότι η επίδικη έκταση δεν ήταν ποτέ εντός σχεδίου πόλης.

Τούτο δε (έλλειψη αντίφασης) διότι ναι μεν δέχεται - για την αναγκαία λογική ενότητα και αλληλουχία των σκέψεών του - ότι έχει εκδοθεί η προαναφερόμενη πράξη, η οποία και διατάσσει τα όσα αναφέρονται σ' αυτή, πλην όμως στη συνέχεια και με βάση τις μνημονευόμενες στη μείζονα νομική σκέψη αυτής διατάξεις του Ν.Δ/τος της 17.7/16.8.1923 "περί σχεδίων πόλεων, κωμών και συνοικισμών", σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Ν. 5269/1931 περί αδειών οικοδομής επί ρυμοτομουμένων ακινήτων, δέχεται ότι απαραίτητη και ουσιώδης προϋπόθεση για την εφαρμογή της νομοθεσίας των ρυμοτομικών απαλλοτριώσεων, για την έκδοση της πράξης αναλογισμού αποζημίωσης και την κίνηση της διαδικασίας καθορισμού της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης είναι η ύπαρξη οικοπέδου εντός του εγκεκριμένου σχεδίου πόλης, διότι αυτή συντάσσεται μόνο για προσκύρωση, τακτοποίηση και αναλογισμό αποζημίωσης οικοπέδων, που απαλλοτριώνονται σε εφαρμογή ρυμοτομικού σχεδίου.

Δέχεται δε περαιτέρω το Εφετείο, κινούμενο εντός των πλαισίων ελέγχου της ορθότητας της πράξης αναλογισμού, ότι, αν κατά τη σύνταξη αυτής έχει παραβιαστεί ο νόμος, τα πολιτικά δικαστήρια, στην περίπτωση κατά την οποία καλούνται να κρίνουν περί του υπόχρεου σε αποζημίωση, έχουν την δικαιοδοσία να ερευνήσουν παρεμπιπτόντως το κύρος και τη νομιμότητα της πράξης της διοίκησης και να αποφανθούν εάν νομίμως έγινε στην πράξη αναλογισμού ο καθορισμός του υπόχρεου προς αποζημίωση.

Με βάση δε τις σκέψεις και παραδοχές του αυτές προχώρησε το δικαστήριο εκείνο στην περαιτέρω έρευνα του αν νόμιμα έγινε στην προαναφερόμενη πράξη αναλογισμού ο καθορισμός των υπόχρεων προς αποζημίωση, β) ο ισχυρισμός του αναιρεσείοντος ότι το Εφετείο δεν εξηγεί το γεγονός ότι για να εκδοθεί η επίμαχη πράξη αναλογισμού προϋπέθετε ότι οι ρυμοτομούμενες επίδικες εκτάσεις του αιτούντος ήσαν εντός σχεδίου πόλης και όχι εκτός, όπως εκείνο (Εφετείο) δέχεται, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Τούτο δε διότι η επισκόπηση της πληττόμενης απόφασης καταδεικνύει ότι το Εφετείο ασχολήθηκε με το θέμα τούτο και δέχθηκε ότι η επίδικη έκταση δεν περιλαμβάνεται στο σχέδιο πόλης και γι' αυτό ακριβώς έγινε δεκτό και ότι οι ήδη αναιρεσίβλητοι δεν υπέχουν υποχρέωση αποζημίωσης του ήδη αναιρεσείοντος και γ) ο ισχυρισμός του αναιρεσείοντος ότι η πληττόμενη εφετειακή απόφαση δέχεται ως εσφαλμένη την απόψη του πραγματογνώμονα Κ.

Γ. και του τεχνικού συμβούλου αυτού (αναιρεσείοντος) Μ. Κ., ότι το επίδικο βρίσκεται εντός σχεδίου πόλης του Δήμου Χαλανδρίου και ειδικότερα στο Ο.Τ…, χωρίς να επικαλείται (Εφετείο) παρά μόνο ότι "οι δύο πλάγιες οδοί του ακανόνιστου και μακρόστενου παραλληλόγραμμου, αποτελούν γέφυρες και όχι οδούς που κλείνουν τον χώρο", ομοίως δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Τούτο δε διότι η πληττόμενη απόφαση, αφού έχει αναφέρει τα αποδεικτικά μέσα τα οποία έλαβε υπόψη για να στηρίξει το αποδεικτικό της πόρισμα και προτού καταλήξει σε τούτο (πόρισμα), εκθέτει με πληρότητα και σαφήνεια τις σκέψεις της, οι οποίες εκτείνονται από την β' σελίδα του 5ου φύλλου έως και το μέσον περίπου της α' σελίδας του 6ου φύλλου, ήτοι από το σημείο ότι "...η οδός … είναι το τελευταίο όριο του σχεδίου της πόλης του Χαλανδρίου, το δε Ο.Τ.

…

, στο οποίο βρίσκεται το ακίνητο των καθ' ων, είναι το τελευταίο Ο.Τ. του σχεδίου πόλης, απέναντι δε από αυτό και εντός της περιοχής του ρέματος..." έως και το σημείο "...δεν πληροί την έννοια του οικοδομικού τετραγώνου σύμφωνα με το άρθρο 2 § 7 του Γ.Ο.Κ., αφού οι δύο πλάγιες οδοί του ακανόνιστου αυτού μακρόστενου παραλληλόγραμμου αποτελούν γέφυρες κάτωθι των οποίων υπάρχει το ρέμα, και όχι οδούς που κλείνουν τον χώρο". Κατόπιν πάντων των προαναφερομένων πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των παρισταμένων εκ των αναιρεσιβλήτων (άρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ.) και ειδικότερα του μεμονωμένως παραστάντος - δι' ιδίου δικηγόρου και καταθέσαντος προτάσεις - Δήμου Χαλανδρίου (μειωμένα, κατ' άρθρο 281 § 2 Ν. 3463/2006) και της ομάδος των λοιπών εξ αυτών, ομοίως παραστάσης (ομάδος) δι' ιδίου δικηγόρου και καταθεσάσης προτάσεις, και να διαταχθεί η εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου για την άσκηση της αναίρεσης (άρθρ. 495 § 4 Κ.Πολ.Δ., όπως η § 4 προστέθηκε με το άρθρο 12 § 2 του Ν. 4055/2012, που άρχισε να ισχύει από 2.4.2012, σύμφωνα με το άρθρο 113 αυτού).-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη την συζήτηση της από 20.6.2012 και με αριθμό κατάθεσης 620/2012 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1311/2012 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, ειδικής διαδικασίας απαλλοτριώσεων, ως προς τον εκ των αναιρεσιβλήτων Μ. Γ. του Π..-

Χωρίζει την υπόθεση ως προς τους λοιπούς των αναιρεσιβλήτων.-

Απορρίπτει την ως άνω αναίρεση ως προς τους αναιρεσιβλήτους αυτούς.- Διατάσσει την εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του εκ τριακοσίων (300) ευρώ παραβόλου, που κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα για την άσκηση της αναίρεσης.- Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των παρισταμένων αναιρεσιβλήτων και ειδικότερα του Δήμου Χαλανδρίου, τα οποία ορίζει, μειωμένα, στο ποσό των πεντακοσίων (500) ευρώ, και της ομάδος των λοιπών εξ αυτών, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Μαΐου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Ιουνίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ