1106/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1106 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1106/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μηνά Μιχάλοβιτς, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Της αναιρεσίβητης: Αλλοδαπής τράπεζας με την επωνυμία "F.C.E.BANK PLC", που διατηρεί εγκατάσταση στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-2-2006 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2296/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 2926/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 23-10-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Ιωαννίδης ανέγνωσε την από 8-1-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη με αριθμό .../22-12-08 έκθεση επιδόσεως του Δικαστικού Επιμελητού Αθηνών ... αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως, με την πάνω σ' αυτό πράξη ορισμού της προκειμένης δικασίμου και κλήση για συζήτηση κατ' αυτήν, επιδόθηκε νομοτύπως και εμπροθέσμως στην αναιρεσίβλητη, η οποία δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υπόθεσης κατά την σειρά του οικείου πινακίου, ούτε κατέθεσε δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ. Επομένως πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση σαν να ήταν η διάδικος αυτή παρούσα (άρθρο 576 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Επειδή κατά μεν το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, κατά δε το ίδιο άρθρο αριθ.19 ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νομίμου βάσης υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της απόφασης δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά τα οποία, σύμφωνα με τον νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Αντίθετα η απόφαση δεν στερείται νόμιμης βάσης όταν οι πιο πάνω ελλείψεις αφορούν την εκτίμηση των αποδείξεων. Περαιτέρω κατά το άρθρο 559 αριθ. 8α' ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. "Πράγματα" κατά την έννοια της διάταξης αυτής, είναι οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης και όχι οι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων.

Για να είναι ουσιώδεις εξάλλου και να ληφθούν υπόψη οι αυτοτελείς αυτοί ισχυρισμοί πρέπει να είναι ορισμένοι και νόμιμοι και να έχουν προταθεί παραδεκτώς. Τέλος όταν προβάλλεται ένσταση πλαστότητας της υπογραφής που τέθηκε στο όνομα του φερομένου ως υποχρέου, από άλλον, ο υπόχρεος αρκεί να επικαλεσθεί και να αποδείξει ότι η υπογραφή δεν είναι δική του αλλά τέθηκε από άλλον, ενώ ο αντίδικος του φέρει το βάρος να επικαλεσθεί και να αποδείξει ότι εκείνος που υπέγραψε είχε πληρεξουσιότητα προς τούτο, προβάλλοντας σχετική αντένσταση.

Εν, προκειμένω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα: Με την υπ' αριθμ. .../19-7-2004 τριμερή σύμβαση, που καταρτίστηκε εγγράφως μεταξύ α) της καθ' ης η ανακοπή και τώρα εφεσίβλητης Αγγλικής Τράπεζας με την επωνυμία "F.C.E BANK P.L.C.", που διατηρεί παράρτημα στην Ελλάδα, β) της εδρεύουσας στην ...

ανώνυμης εταιρίας εμπορίας αυτοκινήτων με την επωνυμία "AUTOFORUM Α.Ε.", και γ) της εδρεύουσας επίσης στην ... ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΜΑΡΩΝ ΑΕΒΕ", που εκπροσωπήθηκε από τον ανακόπτοντα και τώρα εκκαλούντα Χ, που ήταν πρόεδρος του Δ.Σ. αυτής και διευθύνων σύμβουλός της, συμφωνήθηκε η χορήγηση έντοκου δανείου, ποσού 31.950 ευρώ, από την παραπάνω Τράπεζα προς την εταιρία "ΜΑΡΩΝ ΑΕΒΕ", προκειμένου η τελευταία να αγοράσει από την ως άνω εταιρία εμπορίας αυτοκινήτων το με αριθμό κυκλοφορίας ...

ΙΧΕ αυτοκίνητο, μάρκας VOLVO S 80. Με άλλη συμφωνία, που διατυπώθηκε εγγράφως στην ίδια σύμβαση, ο εκκαλών εγγυήθηκε και ατομικά ως αυτοφειλέτης απέναντι στην εφεσίβλητη Τράπεζα και υπέρ της αγοράστριας πιο πάνω εταιρίας ότι η τελευταία θα εκπληρώσει όλες τις υποχρεώσεις της, που απορρέουν από την παραπάνω σύμβαση.

Η αποπληρωμή του δανείου συμφωνήθηκε να γίνει σε 36 μηνιαίες δόσεις των 1.033,94 ευρώ η καθεμία, η πρώτη από τις οποίες ήταν καταβλητέα την 19-8-2004 και οι υπόλοιπες την αντίστοιχη ημερομηνία κάθε επόμενου μήνα. Η εταιρία "ΜΑΡΩΝ ΑΕΒΕ" από 19-4-2005 σταμάτησε να καταβάλει τις συμφωνηθείσες δόσεις του δανείου και έτσι κατέστη υπερήμερη.

Για το λόγο αυτό η εφεσίβλητη Τράπεζα κοινοποίησε στις 18-10-2005 στην παραπάνω εταιρία την από 28-9-2005 εξώδικη δήλωσή της, με την οποία κατάγγειλε εγγράφως την ανωτέρω δανειακή σύμβαση και έκτοτε κατέστη, βάσει σχετικού όρου της συμβάσεως, ληξιπρόθεσμο και απαιτητό ολόκληρο το μη εξοφλημένο τμήμα του δανείου από 28.187,60 ευρώ, πλέον τόκων υπερημερίας από την επομένη της καταγγελίας.

Την παραπάνω καταγγελία του δανείου, η εφεσίβλητη Τράπεζα γνωστοποίησε στον εκκαλούντα ως εγγυητή, με την από 28-9-2005 εξώδικη δήλωση της, που κοινοποίησε σ' αυτόν στις 19-10-2005. Στη συνέχεια, με βάση τα έγγραφα της παραπάνω δανειακής συμβάσεως, της καταγγελίας του δανείου και του αποσπάσματος των εμπορικών βιβλίων της εφεσίβλητης Τράπεζας, εκδόθηκε, μετά από σχετική αίτηση της τελευταίας, η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 543/2006 διαταγή πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία διατάχθηκαν η οφειλέτρια εταιρία "ΜΑΡΩΝ ΑΕΒΕ" και ο εκκαλών, ως εγγυητής, να πληρώσουν, εις ολόκληρον ο καθένας, στην εφεσίβλητη Τράπεζα το ανωτέρω ποσό των 28.187,60 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από 19-10-2005 μέχρι και την εξόφληση του.

Στις 20-1-2006 κοινοποιήθηκε στον εκκαλούντα αντίγραφο εξ απογράφου της παραπάνω διαταγής πληρωμής με την κάτω από αυτήν από 18-1-2006 επιταγή προς πληρωμή, με την οποία επιτάσσεται ο τελευταίος να πληρώσει στην εφεσίβλητη Τράπεζα το συνολικό ποσό των 32.837,58 ευρώ για επιδικασθέν κεφάλαιο, τόκους, δικαστικά έξοδα και έξοδα εκτελέσεως.

Για την ικανοποίηση της απαιτήσεώς της αυτής, η εφεσίβλητη Τράπεζα κατέσχε αναγκαστικώς, δυνάμει της υπ' αριθμ. .../26-1-2006 εκθέσεως αναγκαστικής κατασχέσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αθηνών ..., την ψιλή κυριότητα του περιγραφόμενου στην έκθεση αυτή ακινήτου του εκκαλούντος. Περαιτέρω, το Εφετείο απέρριψε τον ισχυρισμό του ανακόπτοντος (λόγο ανακοπής) ότι η προσβαλλόμενη διαταγή πληρωμής και οι προσβαλλόμενες πιο πάνω πράξεις της αναγκαστικής εκτέλεσης είναι άκυρες, εκ του ότι οι υπογραφές του στην παραπάνω σύμβαση δανείου και στην αίτηση χρηματοδότησης της εταιρίας "ΜΑΡΩΝ ΑΕΒΕ" είναι πλαστές και έχουν τεθεί εν αγνοία του από τον ΑΑ, δεχθέν ότι ο εκκαλών και δύο άλλα φυσικά πρόσωπα, και συγκεκριμένα οι ΓΓ και ΔΔ, ήταν οι μόνοι μέτοχοι της εδρεύουσας στην ...

ανώνυμης εταιρίας "ΜΑΡΩΝ ΑΕΒΕ". Η εταιρία αυτή είχε υπαχθεί, με την υπ' αριθμ. πρωτ. ΙΕ/2977/ΝΝ 80927/Ν. 1892/90 απόφαση του ΥΠΕΘΟ, στον αναπτυξιακό ν. 1892/1990 και οι μετοχές της ήταν ονομαστικές και δεσμευμένες και απαγορευόταν η μεταβίβασή τους για μία δεκαετία, χωρίς προηγούμενη έγκριση του ΥΠΕΘΟ. Στις 20-1-2004 προσυμφωνήθηκε μεταξύ των μετόχων της παραπάνω εταιρίας και των αδελφών ΑΑ και ΒΒ η πώληση του συνόλου των μετοχών της εταιρίας στους τελευταίους.

Συγχρόνως οι μέτοχοι, με τα υπ' αριθμ. ..., .../20-1-2004 και .../28-11-2003 πληρεξούσια της συμβολαιογράφου Αθηνών Ευαγγελίας Τρέζου-Διαμαντοπούλου, έδωσαν στους παραπάνω εκ προσυμφώνου αγοραστές την εντολή να τους εκπροσωπούν στα αρμόδια όργανα της εταιρίας για όλα τα θέματα της εταιρίας αυτής που έχουν σχέση με την ιδιότητά τους ως μετόχων.

Όμως, λόγω της απαιτούμενης, όπως προαναφέρθηκε, για την οριστική μεταβίβαση των μετοχών προηγούμενης έγκρισης από το ΥΠΕΘΟ, ο εκκαλών με το υπ' αριθμ. 49/9-2-2004 πρακτικό τον Δ.Σ ορίστηκε ως πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρίας, προκειμένου να εκπροσωπεί την εταιρία κατά το ενδιάμεσο διάστημα μέχρι την οριστική μεταβίβαση των μετοχών στους παραπάνω αγοραστές.

Την 20-4-2004 αποφασίστηκε, με το υπ' αριθμ. 54/20-4-2004 πρακτικό τον Δ.Σ. της παραπάνω εταιρίας, η αγορά από αυτήν από την εταιρία εμπορίας αυτοκινήτων "AUTOFORUM Α.Ε." ενός αυτοκινήτου μάρκας VOLVO και τύπου S 80. Στη λήψη της αποφάσεως αυτής έλαβε μέρος και ο εκκαλών Χ υπό τις παραπάνω ιδιότητές του, ήτοι του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της εταιρίας, και υπόγραψε το παραπάνω πρακτικό, με το οποίο μάλιστα εξουσιοδοτήθηκε από τα υπόλοιπα μέλη τον Δ.Σ.

να ενεργήσει ό,τι απαιτείται για την αγορά του παραπάνω αυτοκινήτου από την εταιρία AUTOFORUM A.E. Έτσι, στις 4-5-2004 ο εκκαλών υπέγραψε υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986, απευθυνόμενη προς το Υπουργείο Συγκοινωνιών, σχετικά με την ακριβή διεύθυνση της εταιρίας, τον αριθμό φορολογικού μητρώον (Α.Φ.Μ.) αυτής και τη Δ.Ο.Υ.

στην οποία υπαγόταν η εταιρία, πράγμα που χρειαζόταν για την έκδοση άδειας κυκλοφορίας του παραπάνω αυτοκινήτου που θα αγοραζόταν. Η υπεύθυνη αυτή δήλωση υπογράφηκε στο Κ.Ε.Π. ... και θεωρήθηκε από τον αρμόδιο υπάλληλο του Κ.Ε.Π. το γνήσιο της υπογραφής του εκκαλούντος. Επομένως, ο εκκαλών εγνώριζε το γεγονός της αγοράς του παραπάνω αυτοκινήτου από την εταιρία, πράγμα που και ο ίδιος παραδέχεται.

Όμως αρνείται ότι γνώριζε ότι η αγορά του αυτοκινήτου επρόκειτο να γίνει με χρηματοδότηση Τράπεζας και ότι ο ίδιος θα εγγυάτο την πληρωμή του δανείου. Επίσης ισχυρίζεται ότι τα τελευταία αυτά περιστατικά του απεκρύβησαν από τους αδελφούς ΑΑ-ΒΒ, ένας των οποίων απομιμήθηκε την υπογραφή του, πλαστογραφώντας την στο έγγραφο της παραπάνω δανειακής συμβάσεως και στην αίτηση για χρηματοδότηση.

Παρά τη διαπιστούμενη διαφορά των εν λόγω υπογραφών από άλλες αναμφισβήτητης γνησιότητας υπογραφές του εκκαλούντος, πράγμα που διαπιστώνεται κα από τη γραφολόγο ... στην προσκομιζόμενη βεβαίωση Γραφολογικής Διερεύνησης" αυτής, δεν είναι αδιστάκτως βέβαιο ότι οι παραπάνω υπογραφές έχουν πλαστογραφηθεί από τρίτον εν αγνοία του εκκαλούντος, καθόσον για την πώληση του παραπάνω αυτοκινήτου με χρηματοδότηση, που έγινε στην ..., προσκομίστηκαν στην εφεσίβλητη Τράπεζα, μέσω της εταιρίας πωλήσεως του αυτοκινήτου "AUTOFORUM A.E.", πλην άλλων αναγκαίων εγγράφων, και φωτοτυπίες α) της αστυνομικής ταυτότητας του εκκαλούντος, β) αντιγράφου δηλώσεως στοιχείων ακινήτων (Ε9) του εκκαλούντος κατά την 1-1-1997, και γ) αντιγράφου του από 21-10-2003 εκκαθαριστικού σημειώματος της Γ' Δ.Ο.Υ. ...

του οικονομικού έτους 2003 του εκκαλούντος, τουτέστιν προσωπικών στοιχείων του εκκαλούντος, που δεν δικαιολογείται η κατοχή τους από τους παραπάνω εκ προσυμφώνου αγοραστές των μετοχών της εταιρίας. Η κατάθεση δε του εξετασθέντος στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου μάρτυρος του εκκαλούντος και μετόχου της εταιρίας, ο οποίος επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό του εκκαλούντος ότι τα παραπάνω προσωπικά του εκκαλούντος έγγραφα βρίσκονταν στο λογιστήριο της εταιρίας και είχαν χρησιμοποιηθεί πριν να προσυμφωνηθεί η πώληση των μετοχών της εταιρίας, είναι αόριστη και μη πειστική, πέραν του ότι δεν ενισχύεται και από κάποιο άλλο αποδεικτικό στοιχείο.

Εξάλλου, ο εκκαλών έλαβε γνώση, όπως προεκτέθηκε, της γενόμενης από την εφεσίβλητη Τράπεζα καταγγελίας της παραπάνω συμβάσεως δανείου την 19-10-2005, όταν επιδόθηκε σ' αυτόν ως εγγυητή της συμβάσεως αυτής η σχετική καταγγελία, έκτοτε δε μέχρι και την άσκηση της ένδικης ανακοπής (10-2-2006) δεν προκύπτει ότι διαμαρτυρήθηκε είτε προς την εφεσίβλητη Τράπεζα για τη γενόμενη σε βάρος του ενέργεια των εκ προσυμφώνου αγοραστών των μετοχών της εταιρίας είτε προς τους τελευταίους, ούτε και υπέβαλε μέχρι και τη συζήτηση της ένδικης εφέσεως μήνυση εναντίον τους για την καταγγελόμενη αξιόποινη πράξη της πλαστογραφίας σε βάρος του.

Επιπροσθέτως, πρέπει να σημειωθεί ότι η πώληση των μετοχών της εταιρίας δεν οριστικοποιήθηκε και εντεύθεν υφίστανται οικονομικές διαφορές μεταξύ των μετόχων της εταιρίας και των εκ προσυμφώνου αγοραστών. Ακολούθως, το Εφετείο απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος, με την οποία αυτός επανέφερε το μοναδικό λόγο της κατά της υπ' αριθμ. 543/2006 διαταγής πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ανακοπής του, για πλαστογράφηση της δανειακής σύμβασης, βάσει της οποίας εκδόθηκε η ανακοπτόμενη διαταγή πληρωμής, δεχθέν, κατ' εκτίμηση, ότι η υπογραφή του ανακόπτοντος στη δανειακή σύμβαση και στην αίτηση χρηματοδότησης της εταιρείας "ΜΑΡΩΝ ΑΕΒΕ" έγινε από τρίτο πρόσωπο, με την συναίνεση του ανακόπτοντος (αναιρεσείοντος). 'Όπως όμως προκύπτει από την επισκόπηση των ενώπιον του Εφετείου προτάσεων της εφεσίβλητης καθ'ής η ανακοπή και ήδη αναιρεσίβλητης, η τελευταία προς απόκρουση της έφεσης του αναιρεσείοντος δεν προέβαλε, κατά τρόπο ορισμένο, ισχυρισμό ότι υπέγραψε στο όνομα του ανακόπτοντος συγκεκριμένο τρίτο πρόσωπο, ως αντιπρόσωπος του αναιρεσείοντος που είχε σχετική έγγραφη πληρεξουσιότητά του, ισχυρισμός που θα συνιστούσε αντένσταση, προβαλλόμενη προς απόκρουση της ένστασης πλαστότητας.

Έτσι, το Εφετείο, με το να δεχθεί ότι η άνω δανειακή σύμβαση και η αίτηση χρηματοδότησης, υπογράφηκαν με τη συναίνεση του αναιρεσείοντος από τρίτο πρόσωπο, έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν, δηλαδή αντένσταση περί υπογραφής των άνω εγγράφων (δανειακής σύμβασης και αίτησης χρηματοδότησης) από αντιπρόσωπο που είχε σχετική πληρεξουσιότητα του ανακόπτοντος, η οποία δεν είχε προβληθεί από την αναιρεσίβλητη.

Επομένως, είναι βάσιμος ο εκ του άρθρου 559 αρ.8 ΚΠολΔ απορρέων πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως (κατά το δεύτερο μέρος του) με τον οποίο καταλογίζεται στο Εφετείο η ανωτέρω πλημμέλεια.

Συνακόλουθα, πρέπει παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση ( άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη ως ηττηθείσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρο 176, 183 ΚΠΟλΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ'αριθμ. 2926/08 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος οριζόμενα σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Μαρτίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση το ακροατήριό του στις 10 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ