Supreme Court dismisses appeal against employer's termination citing abuse of right and insufficient grounds.

Απόφαση 1104 / 2009 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1104/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Θεμέλη, Ειρήνη Αθανασίου, Βαρβάρα Κριτσωτάκη και Νικόλαο Πάσσο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Μαρτίου 2009, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Μπελεκούκια με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας διατροφής με την επωνυμία "DEL MONTE ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Τρικκαλίδη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16-1-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 338/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 155/2008 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 9-6-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Πάσσος διάβασε την από 13-2-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά την διάταξη του αρ. 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως, μεταξύ άλλων, αν έχει αιτιολογίες ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την ως άνω διάταξη προκύπτει, ότι ο προβλεπόμενος από αυτήν αναιρετικός λόγος ιδρύεται και όταν τα εκτιθέμενα στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού πραγματικά περιστατικά δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, με βάση τον πραγματικό του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία).

Εξάλλου, η καταγγελία της σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου είναι μονομερής αναιτιώδης δικαιοπραξία και αποτελεί δικαίωμα του εργοδότη και του εργαζόμενου, η άσκηση, όμως, του δικαιώματος αυτού δεν είναι απεριόριστη αλλά υπόκειται στους περιορισμούς του άρθρου 281 ΑΚ. Καταχρηστική, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, (και επομένως άκυρη) είναι η καταγγελία της σύμβασης εργασίας από τον εργοδότη, όταν οφείλεται σε κακότητα, εμπάθεια, μίσος ή έχθρα ή σε λόγους εκδίκησης, συνεπεία προηγηθείσης νόμιμης αλλά μη αρεστής στον εργοδότη συμπεριφοράς του εργαζομένου, δεν είναι, όμως, καταχρηστική, όταν ο εργοδότης ασκεί το σχετικό δικαίωμα, επειδή εξέλιπε το πνεύμα συνεργασίας με το μισθωτό και δημιουργήθηκε κλίμα οξύτητας που έχει ως αποτέλεσμα την μη ομαλή λειτουργία της εργασιακής σχέσης.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο Λάρισας, κρίνοντας, ύστερ' από έφεση του ήδη αναιρεσείοντος επί αγωγής αυτού κατά της τώρα αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας διωκούσης την αναγνώριση της ακυρότητας της εκ μέρους της τελευταίας καταγγελίας της εργασιακής σύμβασή του και την καταδίκη της προς καταβολή των εκεί αναφερομένων ποσών για μισθούς υπερημερίας και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, δέχθηκε με την προσβαλλομένη 155/2008 απόφασή του, ότι ο ενάγων προσλήφθηκε από τη εναγομένη το 1987, για να εργασθεί στο εργοστάσιο επεξεργασίας φρούτων που διατηρεί η εναγομένη σε περιοχή της ..., με αρχικά διαδοχικές συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου και από 7.1.2004 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, την οποία η εναγομένη κατήγγειλε την 4.11.2005, ύστερ' από την τήρηση των νομίμων διατυπώσεων για την εγκυρότητά της, ότι τον Σεπτέμβριο του 2005 θεωρώντας ο ενάγων ότι η διοίκηση της εναγόμενης κατανέμει άνισα τις ώρες υπερεργασίας και υπερωριακής εργασίας μη περιλαμβάνοντας και αυτόν διατύπωσε σχετικά παράπονα προς τον διευθυντή του εργοστασίου και μέλος του ΔΣ της εναγομένης ζητώντας παράλληλα και αύξηση των μηνιαίων αποδοχών του, έλαβε, όμως, αρνητική απάντηση, ότι μετά απ' αυτό ο ενάγων κάνοντας χρήση της δυνατότητας που είχε ανακοινώσει στους εργαζομένους με σχετικό φυλλάδιο η κυρία της πλειοψηφίας των μετοχών της εναγομένης (μητρική) αλλοδαπή εταιρεία DEL MONTE FRESH PRODUCE COMPANY, με έδρα την ..., ότι δηλ.

μπορούν οι εργαζόμενοι χωρίς τον κίνδυνο να απολυθούν ή να υποστούν άλλου είδους συνέπειες ν' αναφέρουν, καταγγείλουν ή με άλλο τρόπο γνωστοποιήσουν στις υποδεικνυόμενες αρμόδιες υπηρεσίες της εταιρείας τηλεφωνώντας κτλ. ή ταχυδρομικά, ζητήματα που σχετίζονται με παραβιάσεις ή πιθανές παραβιάσεις των πολιτικών της εταιρείας, τον κώδικα συμπεριφοράς και των ισχυόντων νόμων και κανονισμών, συνέταξε και απέστειλε στην υποδεικνυόμενη ηλεκτρονική διεύθυνση της αλλοδαπής ως άνω εταιρείας την 27.9.2005 επιστολή, στην οποία ανέφερε "δεν αντέχω πλέον να βλέπω μια ομάδα κατά την γνώμη μου ασυνείδητων και φιλοχρήματων ανθρώπων ν' απομυζούν το εργοστάσιο και να ζουν πλουσιοπάροχα εις βάρος άλλων συναδέλφων τους ...

Στην ίδια θέση με άλλο συνάδελφο έχουμε διαφορά 500 ευρώ και αυτό που μου απάντησε ήταν αν δεν μου αρέσει να βρω άλλη δουλειά την στιγμή μάλιστα που εποχιακός οδηγός κλάρκ παίρνει 45 ευρώ (προφανώς) επειδή είναι φίλος ή ψηφοφόρος του προσωπάρχη μας), ενώ εγώ μετά βίας φθάνω τα 42 ευρώ ...", ότι την 26.10.2005 με άλλη επιστολή προς την μητρική εταιρεία ανέφερε "...

συζήτησα με τον κύριο ΑΑ και μου είπε δεν μπορεί να μου δώσει αύξηση διότι παίρνω όσα δικαιούμαι από το νόμο ... όταν δε του ανέφερα για τις υπερωρίες μου απάντησε ότι ξέρει που κοιμούνται ή ότι πίνουν καφέ στην καντίνα, αλλά ήθελε να βοηθήσει οικονομικά όλους τους συναδέλφους μέσω των υπερωριών, με είχε και εμένα στο πρόγραμμα αλλά ξέχασε να μου το πει ... .

Είναι τόσο το θράσος τους, δεν τους φθάνουν τα χρήματα που κλέβουν από την εταιρεία μέσω των υπερωριών άρχισαν να κλέβουν και από εργαζομένους και εξηγώ. Στις αρχές του έτους υπογράψαμε όλοι για κάποια επιδοτούμενα σεμινάρια από το κράτος. Αυτά τα σεμινάρια δεν έγιναν. Σε άλλο εργοστάσιο της περιοχής μας με το ίδιο αντικείμενο οι εργαζόμενοι διεκδίκησαν δικαστικά και κέρδισαν 400 ευρώ ο καθένας, άλλωστε τα δικαιούνταν, εκεί βέβαια έγιναν τα σεμινάρια.

Και βρισκόμαστε στο δίλημμα αν τα διεκδικήσουμε νομικά θα γίνει σκάνδαλο, γιατί πήραν τα χρήματα χωρίς να κάνουν τα σεμινάρια. Άραγες αυτά τα χρήματα που πήγαν; Σε κάποιες τσέπες. Τα χρησιμοποίησαν για να καλύψουν κάποιες παρανομίες. Ρωτήστε του επίσης τι σημαίνει ανασυσκευασία. Και εξηγώ πως γίνεται προϊόν του 1998 που ήταν για καταστροφή να ανοίγεται και συσκευάζεται σαν προϊόν του 2004.

Πως γίνεται φρουτοσαλάτα του 2004, μάλλον επιστροφή από κάποια αραβική χώρα, λόγω κακής ποιότητας ν' ανοίγεται καις συσκευάζεται σαν 3κιλο πριν μια εβδομάδα σαν προϊόν του 2005 ...". ότι οι καταγγελίες αυτές του ενάγοντος αποτέλεσαν αντικείμενο εσωτερικού ελέγχου από το αρμόδιο τμήμα της ανωτέρω αλλοδαπής (μητρικής) εταιρείας, αλλά δεν επαληθεύθηκαν, ότι δεν αποδείχθηκε ειδικότερα ο αγωγικός ισχυρισμός του ενάγοντος ότι η καταγγελία της σύμβασης εργασίας έγινε επειδή ο ενάγων διεκδίκησε τα νόμιμα εργασιακά δικαιώματά του, δηλαδή για λόγους εκδίκησης στο πρόσωπό του, ότι δεν αποδείχθηκε η αλήθεια των καταγγελλομένων με τη δεύτερη επιστολή του ενάγοντος, ότι αντίθετα αποδείχθηκε η αναλήθεια των καταγγελιών αυτών προς την εδρεύουσα στις ...

μητρική εταιρεία, ειδικότερα δε αποδείχθηκε ότι α) τ' αναφερόμενα από τον ενάγοντα προγράμματα έγιναν και οι επιχορηγήσεις κατατέθηκαν από τον ΟΑΕΔ σε λογαριασμό της εναγομένης και εκδόθηκαν από αυτήν τα σχετικά παραστατικά, ώστε τα χρήματα αυτά δεν περιήλθαν σε ορισμένα άτομα προκειμένου να καλυφθούν παρανομίες β) η ανασυσκευασία κονσερβών, στην οποία προέβαινε η εναγομένη, αφορούσε υγιή και όχι ληγμένα προϊόντα, συγκεκριμένα δε αυτή προέβαινε σε ανασυσκευασία των περιεχομένων κονσερβών μεγάλης χωρητικότητας σε μικρότερες συσκευασίες, ότι λόγω της ως άνω αντικειμενικά αντισυμβατικής συμπεριφοράς του ενάγοντος, δηλ της καταγγελίας προς την μητρική εταιρεία της εναγομένης αναληθών περιστατικών σε βάρος της που συνιστούν σπουδαίο λόγο για την εκ μέρους της καταγγελία της σύμβασης εργασίας, διαταράχθηκε η αναγκαία για την ομαλή λειτουργία της σύμβασης εργασίας εμπιστοσύνη μεταξύ αυτού και της διοίκησης της εναγομένης εργοδότριας εταιρείας και ότι κατά συνέπεια η καταγγελία της σύμβασης εργασίας του ενάγοντος δεν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλονται από την διάταξη του αρ. 281 ΑΚ, ούτε έγινε από κακοβουλία ή για λόγους εκδίκησης.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο διέλαβε πλήρεις και όχι ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το κρίσιμο ζήτημα της καταχρηστικότητας της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας του ενάγοντος από την εναγομένη και επομένως πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος ο περί του αντιθέτου πρώτος λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ.

Επίσης ως αβάσιμος πρέπει ν' απορριφθεί και ο δεύτερος και τελευταίος λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 11γ ΚΠολΔ του ιδίου ως άνω άρθρου, με τον οποίο αποδίδεται ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του τις με επίκληση προσκομισθείσες από τον ενάγοντα ενώπιον αυτού με αρ. 952, 953, 954/2007 ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον του Ειρηνοδικείου Λάρισας, καθόσον από την περιεχομένη στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση ότι λήφθηκαν υπόψη και οι ως άνω ένορκες βεβαιώσεις, ειδικά και ρητά μνημονευόμενες, σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι λήφθηκαν και αυτές υπόψη.

Επομένως, πρέπει ν' απορριφθεί στο σύνολό της η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 9.6.2008 αίτηση του Χ για αναίρεση της 155/2008 απόφασης του Εφετείου Λάρισας.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Απριλίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 5 Μαΐου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ