Supreme Court allows appeal against public utility company for wrongful salary classification of employee. Dismissed appeal against dismissal of employee.

Απόφαση 1101 / 2009 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1101/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Θεμέλη, Ειρήνη Αθανασίου, Βαρβάρα Κριτσωτάκη και Παναγιώτη Κομνηνάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Μαρτίου 2009, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού" (Δ.Ε.Η. Α.Ε.), που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Παπαδημητρίου.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρία Σωτηροπούλου - Πηλιχού.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-6-2002 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1644/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 3104/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17-4-2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Κομνηνάκης διάβασε την από 24-2-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Το προσωπικό της ΔΕΗ, σύμφωνα με το άρθρο 2 του Κανονισμού Καταστάσεως Προσωπικού της, που διαλαμβάνεται στην από 4-10-1973 ειδική συλλογική σύμβαση, η οποία δημοσιεύθηκε με την υπ' αριθ. 2842/422/1973 απόφαση του Υπουργού Απασχολήσεως στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Β' 1274) και έχει ισχύ νόμου, γιατί κυρώθηκε αναδρομικώς με το άρθρο 2 του ΝΔ 210/1974, διακρίνεται σε τακτικό και έκτακτο.

Τακτικό είναι αυτό που υπηρετεί σε οργανικές θέσεις και υπάγεται αυτοδικαίως στις διατάξεις του άνω Κανονισμού μέχρι να συμπληρωθεί το κατ' άρθρο 34 όριο ηλικίας. Έκτακτο προσωπικό είναι το προσλαμβανόμενο με σύμβαση εργασίας ορισμένου ή αόριστου χρόνου προς κάλυψη έκτακτων ή πρόσκαιρων αναγκών της επιχειρήσεως και δύναται, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 42 § 1 του Κανονισμού, να ενταχθεί μετά από διετή υπηρεσία στο τακτικό προσωπικό, με απόφαση του Διοικητού, ύστερα από γνώμη του Πρωτοβάθμιου Συμβουλίου Κρίσεως.

Κατά το άρθρο 3 §§ 1 και 2 του ίδιου Κανονισμού το τακτικό προσωπικό κατατάσσεται στα μισθολογικά κλιμάκια Α', Β', 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 και 14 και η κατάταξη αυτή αποτελεί αποκλειστικώς μισθολογική διαβάθμιση του προσωπικού, η οποία δεν παρέχει στο ίδιο δικαίωμα ασκήσεως καθηκόντων ορισμένης θέσεως στη διάρθρωση των υπηρεσιών της ΔΕΗ.

Περαιτέρω, το τακτικό προσωπικό της, με βάση το άρθρο 4 §§1, 2, 3 και 4 του ανωτέρω Κανονισμού, κατατάσσεται σε κλάδους, οι οποίοι υποδιαιρούνται σε κατηγορίες, που μπορεί επίσης να υποδιαιρεθούν σε βαθμίδες, στις οποίες αντιστοιχούν μισθολογικά κλιμάκια και αριθμός οργανικών θέσεων. Ο κάθε μισθωτός εντάσσεται σε μισθολογικό κλιμάκιο, βαθμίδα, κατηγορία και κλάδο για την πλήρωση οργανικής θέσεως.

Οι κλάδοι αποτελούν γενικές διακρίσεις του προσωπικού κατά το είδος της απασχολήσεως αυτού και ορίζονται σε κλάδους: α) στελεχών γενικών θέσεων (Γ), β) τεχνικών (Τ), γ) διοικητικό - οικονομικών (Δ-Ο), δ) δικηγόρων (Ν), ε) υγειονομικών (Υ) και στ) μισθωτών γενικών υπηρεσιών (ΓΥ). Ο κλάδος τεχνικών περιλαμβάνει οκτώ κατηγορίες μεταξύ των οποίων και εκείνες : 1) Των τεχνολόγων (Τ3), η οποία έχει πέντε βαθμίδες (α-ε), η τελευταία δε βαθμίδα αυτής περιλαμβάνει τα μισθολογικά κλιμάκια 7, 8 και 9 και για την ένταξη σ' αυτή απαιτείται πτυχίο αναγνωρισμένης σχολής Ανώτερης Τεχνικής Εκπαιδεύσεως, ημεδαπής ή αλλοδαπής, και 2) των τεχνικών (Τ4), η οποία έχει έξι (6) βαθμίδες (α-στ), η τελευταία δε βαθμίδα αυτής περιλαμβάνει τα μισθολογικά κλιμάκια 9-14 και για την ένταξη σ' αυτή απαιτείται πτυχίο αναγνωρισμένης μέσης ή κατωτέρας τεχνικής σχολής ή αντίστοιχο πτυχίο σχολών ΔΕΗ και σχολών μαθητείας του Υπουργείου Εργασίας, όπου αυτή απαιτείται.

Με το άρθρο 5 του Κανονισμού ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι η ένταξη του έκτακτου μισθωτού στο τακτικό προσωπικό γίνεται σε μισθολογικό κλιμάκιο της κατώτερης βαθμίδας κάθε κατηγορίας, κατόπιν αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΗ και ύστερα από εισήγηση του Διοικητή της. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 6 του ΚΚΠ/ΔΕΗ, ο χρόνος υπηρεσίας του μισθωτού που προηγήθηκε της εντάξεώς του στο τακτικό προσωπικό, θεωρείται ως χρόνος δοκιμαστικής υπηρεσίας και συνυπολογίζεται στο χρόνο ο οποίος κατά το άρθρο 22 απαιτείται για την πρώτη, μετά την ένταξη, μισθολογική προαγωγή, λογιζόμενος ότι διανύθηκε στο μισθολογικό κλιμάκιο εντάξεως.

Εξάλλου, με την από 28-2-1990 ΕΣΣΕ "περί των όρων αμοιβής και εργασίας του προσωπικού της ΔΕΗ", η οποία δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Β' 227/1990), έγινε ανακλιμάκωση των μισθολογικών κλιμακίων εξελίξεως του προσωπικού της ΔΕΗ, ορίσθηκε ότι εισαγωγικό κλιμάκιο της Τ-4 κατηγορίας είναι το 10 μ.κ., ενώ της Τ-3 κατηγορίας το 8 μ.κ.

και με την παράγραφο 4.1 αυτής χορηγήθηκε από 1-10-1991 στο τακτικό προσωπικό μισθολογική προαγωγή ενός μισθολογικού κλιμακίου πέρα του κατεχομένου και με την παράγραφο 4.3 ορίσθηκε ότι στην περίπτωση αυτή ο χρόνος που έχει διανυθεί στο ήδη κατεχόμενο κατά την 30-9-1991 μισθολογικό κλιμάκιο, θεωρείται ως διανυθείς στο νέο μισθολογικό κλιμάκιο, για τον καθορισμό της ημερομηνίας μελλοντικής κρίσης για προαγωγή στο επόμενο μισθολογικό κλιμάκιο.

Από τις προαναφερόμενες διατάξεις προκύπτει ότι για την ένταξη αυτή, η οποία από της προσλήψεως του μισθωτού αποτελεί υποχρέωση της ΔΕΗ, που έχει ως γενεσιουργό λόγο τις ανωτέρω διατάξεις του Κανονισμού, δεν προβλέπονται, εκτός από τις οριζόμενες στην παρ. 5 του άρθρου 5 τυπικές προϋποθέσεις, τις οποίες πρέπει να συγκεντρώνει ο μισθωτός, ειδικώς ορισμένες προϋποθέσεις και έτσι επί της εντάξεως θα εφαρμοσθεί ο κανόνας του άρθρου 288 ΑΚ, σύμφωνα με τον οποίο ο οφειλέτης υποχρεούται να εκπληρώσει την παροχή όπως απαιτεί η καλή πίστη, αφού ληφθούν υπόψη και τα συναλλακτικά ήθη.

Επομένως, τα αρμόδια όργανα της ΔΕΗ, προκειμένου να εντάξουν το προσωπικό, πρέπει να λάβουν υπόψη το είδος της απασχολήσεώς του μέχρι την ένταξη και όχι τα κατά τους τίτλους των σπουδών που τυχόν συνέτρεχαν κατά το χρόνο της προσλήψεώς του υπέρτερα τυπικά προσόντα του. Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, κατά κρίση ανέλεγκτη, τα ακόλουθα :

Ο ενάγων, υπάλληλος της εναγομένης ΔΕΗ, είναι πτυχιούχος Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (ΤΕΙ Λάρισας) και συγκεκριμένα, της Ανώτερης Σχολής Ηλεκτρολογίας. Στην αρχή προσλήφθηκε, στις 27-9-1993, ως έκτακτος , με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας από την εναγομένη, ως μαθητής της Σχολής Ταχύρρυθμης Εκπαιδεύσεως της ΔΕΗ (Σ.Τ.Ε. ...) με ειδικότητα Μηχανοτεχνίτη Σταθμών Παραγωγής.

Στη συνέχεια, στις 17-6-1994, εντάχθηκε στην εναγομένη στο τακτικό προσωπικό αυτής, στην κατηγορία Τ4/Β, ως τεχνικός με εισαγωγικό μισθολογικό κλιμάκιο 10, καίτοι κατείχε πτυχίο αναγνωρισμένης Σχολής Ανώτερης Τεχνικής Εκπαίδευσης (ΤΕΙ). Ο ενάγων, όντας πτυχιούχος της Σχολής αυτής, θα έπρεπε να ενταχθεί στην κατηγορίας Τ3 και ειδικότερα, στο όγδοο (8ο) μισθολογικό κλιμάκιο του Κανονισμού Προσωπικού της ΔΕΗ.

Τούτο δε γιατί συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις του άρθρου 288 ΑΚ αλλά και οι σχετικές διατάξεις του Κανονισμού της εναγομένης, λαμβανομένων υπόψη των γενικών αλλά και των ειδικών προσόντων αυτού, ήτοι του πτυχίου της Ανώτερης Σχολής, το οποίο ο ενάγων είχε γνωστοποιήσει στην εναγομένη ΔΕΗ. Η συμπεριφορά των αρμόδιων και προστηθέντων οργάνων της εναγομένης είναι αντισυμβατική, αφού παραβιάζεται η αρχή του άρθρου 288 ΑΚ, με συνέπεια ο ενάγων να υφίσταται αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση ως προς τη μισθολογική του εξέλιξη σε σχέση με τους συναδέλφους του που έχουν τα ίδια με αυτόν προσόντα και πρόδηλη οικονομική ζημία συνιστάμενη στη διαφορά αποδοχών μεταξύ των ως άνω αναφερομένων μισθολογικών κλιμακίων.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, μετ' εξαφάνιση της πρωτόδικη απόφασης, το Εφετείο αναγνώρισε την υποχρέωση της αναιρεσείουσας - εναγομένης να εντάξει τον αναιρεσίβλητο - ενάγοντα από της προσλήψεώς του στο 8ο μισθολογικό κλιμάκιο της κατηγορίας Τ3/Α και όχι στο μισθολογικό κλιμάκιο 10 της κατηγορίας Τ4/Β που τον ενέταξε.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία τις παραπάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του ΚΚΠ /ΔΕΗ, καθώς και εκείνη του άρθρου 288 ΑΚ, αφού η ένταξη του αναιρεσιβλήτου ορθώς, κατά τα προεκτιθέμενα, έγινε με βάση την ιδιότητα και ειδικότητα με την οποία προσλήφθηκε για κάλυψη συγκεκριμένων αναγκών της αναιρεσείουσας, ενώ από καμιά από τις διατάξεις του ΚΚΠ/ΔΕΗ δεν προκύπτει ότι αυτή είναι υποχρεωμένη να τον εντάξει στην κατηγορία Τ3/Α εκ μόνου του λόγου ότι έχει το απαιτούμενο πτυχίο.

Επομένως, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, κατά το βάσιμο δεύτερο , κατά το πρώτο σκέλος του, λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, ο οποίος και πρέπει να γίνει δεκτός. Στη συνέχεια, πρέπει, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές (άρθρο 580 § 3 ΚΠολΔ), και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας.

Μετά από αυτά παρέλκει η εξέταση των άλλων λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 3104/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Απριλίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Μαΐου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ