1100/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1100 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1100/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Μίμη Γραμματικούδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ...., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Άλκη Γρηγόρη.

Των αναιρεσίβλητων: 1. ...., 2. ...., 3. .... και διαμένοντος προσωρινά στον οικισμό ...., 4. ....., 5. .... και 6. .... οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-3-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Λευκάδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 74/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 286/2006 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 5-6-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μίμης Γραμματικούδης ανέγνωσε την από 7-3-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τις προσκομιζόμενες, ....,.... και .... εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Λευκάδας ...., των επισυναπτομένων στην τελευταία, από 8-1-2007 απόδειξης παραλαβής δικογράφου που θυροκολλήθηκε του αξιωματικού υπηρεσίας του Α.Τ. .... και από 9-1-2007 βεβαίωσης του αρμόδιου υπαλλήλου του καταστήματος των ΕΛΤΑ ...., τις ..., ..... εκθέσεις επίδοσης των δικαστικών επιμελητών των Πρωτοδικείων Κορίνθου .... και Αθηνών ....., αντιστοίχως, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου της ως άνω σημειούμενης και κλήση προς εμφάνιση κατ΄ αυτήν, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως με επιμέλεια του αναιρεσείοντος στους αναιρεσιβλήτους. Επομένως, εφόσον οι τελευταίοι δεν εμφανίσθηκαν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους(άρθρ.576 παρ.2ΚΠολΔ).

Επειδή, όταν για να κριθεί από τον Άρειο Πάγο ότι παραβιάσθηκε διάταξη ουσιαστικού δικαίου απαιτείται να υποβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας κάποια πρόταση, τότε, για το παραδεκτό του από τη το άρθρο 559 αριθ.1ΚΠολΔ λόγου αναίρεσης, πρέπει να υποβληθεί η πρόταση αυτή στο δικαστήριο της ουσίας και να αναγραφεί τούτο στο αναιρετήριο.

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 1136ΑΚ προκύπτει ότι η πραγματική δουλεία διόδου αποσβήνεται, εφόσον η άσκησή της γίνεται αδύνατη από λόγους πραγματικούς ή νομικούς, μεταξύ δε αυτών περιλαμβάνεται και η επιγενόμενη αυτάρκεια του δεσπόζοντος ακινήτου, ήτοι η άμεση,πλήρης και διαρκής επικοινωνία αυτού με κοινόχρηστο χώρο .Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 25 του Ν.1577/1985 "Γενικός Οικοδομικός Κανονισμός", απαγορεύεται η σύσταση δουλειών οι οποίες συνεπάγονται περιορισμό της δυνατότητας ανεγέρσεως ή επεκτάσεως των κτιρίων ή εγκαταστάσεων σύμφωνα με τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις.

Από την απαγόρευση αυτή εξαιρείται η δουλεία διόδου εφόσον αποτελεί την μοναδική δίοδο προς κοινόχρηστο χώρο οικοπέδου, ή κτιρίου ή αυτοτελούς από πλευράς δόμησης ορόφου. Δουλείες που έχουν συσταθεί μέχρι τη δημοσίευση του νόμου αυτού δεν παρεμποδίζουν την έκδοση οικοδομικής αδείας. Οι δουλείες αυτές καταργούνται αν εκδοθεί νόμιμη οικοδομική άδεια για να γίνουν στο δουλεύον ακίνητο κατασκευές ή εγκαταστάσεις που καθιστούν αδύνατη την άσκηση της δουλείας.

Κατ` εξαίρεση δεν υπάγονται στη ρύθμιση αυτή η δουλεία σκελετού και η δουλεία διόδου. Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, ψέγεται η προσβαλλόμενη απόφαση ότι παραβίασε τις ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 1136ΑΚ και 25 Ν. Ν.1577/1985.Ο λόγος αυτός αναίρεσης προϋποθέτει, για το παραδεκτό αυτού, να έχει προταθεί το γεγονός που συνιστά προϋπόθεση της εφαρμογής των ανωτέρω κανόνων ουσιαστικού δικαίου, ήτοι ότι η υπάρχουσα δουλεία αποσβέσθηκε εφόσον από συγκεκριμένους λόγους νομικούς ή πραγματικούς η άσκησή της γίνεται αδύνατη ή ότι η δουλεία διόδου καταργήθηκε διότι συντρέχουν οι ανωτέρω προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 25 του Ν.1577/1985,στο δικαστήριο της ουσίας και να αναφέρεται τούτο στο αναιρετήριο για να είναι εφικτός ο έλεγχος από τον Άρειο Πάγο αν παραβιάσθηκαν ή όχι οι διατάξεις αυτές, πράγμα που ο αναιρεσείων δεν επικαλείται στο αναιρετήριο ότι έγινε.

Επομένως ο λόγος αυτός αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

Επειδή, ναι μεν η από το άρθρο 281ΑΚ ένσταση για καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο εφόσον έχουν υποβληθεί σ΄ αυτό τα συγκροτούντα αυτήν πραγματικά περιστατικά, πλην όμως για να δημιουργηθεί λόγος αναίρεσης από τη μη λήψη υπόψη της ένστασης αυτής πρέπει να έχει προταθεί η ένσταση στο δικαστήριο της ουσίας και να γίνεται μνεία τούτου στο αναιρετήριο, διαφορετικά ο σχετικός λόγος αναίρεσης είναι απαράδεκτος αν προτείνεται το πρώτον ενώπιον του Αρείου Πάγου, αφού η διάταξη του άρθρου 281ΑΚ δεν είναι δημόσιας τάξης. Συνακόλουθα, ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, κατά τον οποίο το Εφετείο παραβίασε την ως άνω ουσιαστική διάταξη του άρθρου 281ΑΚ με το να μην εφαρμόσει αυτήν, παρόλο ότι η σχετική ένσταση λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως, προβαλλόμενος το πρώτον ενώπιον του Αρείου Πάγου, αφού από την ένδικη αγωγή και την έφεση δεν προκύπτει ότι προτάθηκε ο σχετικός ισχυρισμός στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο και στο Εφετείο, όπως στην αναίρεση αναφέρεται, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

Επειδή, για το ορισμένο του από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.11 περ. α ΚΠολΔ λόγου αναίρεσης, ότι το δικαστήριο της ουσία έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει, πρέπει να καθορίζεται στο αναιρετήριο, εκτός των άλλων, και ο ισχυρισμός προς απόδειξη του οποίου έχει ληφθεί υπόψη το αποδεικτικό μέσο, που δεν το επιτρέπει ο νόμος. Στην κρινόμενη υπόθεση, με τον τρίτο λόγο αναίρεσης, από την ως άνω διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. α ΚΠολΔ, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει, ήτοι έλαβε υπόψη, προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, τις αναφερόμενες στο λόγο αυτός τρεις ένορκες βεβαιώσεις, που προσκομίσθηκαν από τους εναγόμενους, για τις οποίες δεν τηρήθηκαν οι κατ΄ άρθρο 270παρ.2 εδ.β ΚΠολΔ προϋποθέσεις λήψης αυτών και χωρίς οι εναγόμενοι να επικαλεσθούν τη συνδρομή του λόγου για τον οποίο έπρεπε να ληφθούν υπόψη, ως δικαστικά τεκμήρια. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, προεχόντως ως αόριστος, διότι δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο ο ισχυρισμός προς απόδειξη του οποίου έχουν ληφθεί υπόψη τα αποδεικτικά αυτά μέσα.

Επειδή, για να είναι παραδεκτός ο λόγος αναιρέσεως του άρθρου 559 αριθ.11 περ.γ ΚΠολΔ, για την παρά το νόμο μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας εξώδικης ομολογίας ,πρέπει να έχει προταθεί αυτή από τον αντίδικο εκείνου που ομολόγησε ενώπιον του πιο πάνω δικαστηρίου κατά τη συζήτηση κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και να γίνεται επίκληση της προτάσεως αυτής στο αναιρετήριο.

Στην υπόθεση που κρίνεται, με τον πέμπτο λόγο, πρώτο μέρος αναίρεσης, από την ως άνω διάταξη, προβάλλεται ότι η πληττόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψη εξώδικη ομολογία των εναγομένων περί ανυπαρξίας της επίδικης δουλείας διόδου. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος,διότι από τις ενώπιον του Εφετείου προτάσεις του αναιρεσείοντος προκύπτει ότι με αυτές δεν έγινε επίκληση εξώδικης ομολογίας των εναγομένων, η δε αναφορά σ΄ αυτές ότι οι εναγόμενοι κατά την υποβολή των σχετικών δηλώσεων ιδιοκτησίας για την σύνταξη του Εθνικού Κτηματολογίου δεν δήλωσαν την ύπαρξη του επίδικου δικαιώματός τους δουλείας διόδου, δεν αποτελεί επίκληση εξώδικης ομολογίας.

Ο ίδιος λόγος αναίρεσης, δεύτερο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.12ΚΠολΔ,ο οποίος προβάλλεται επικουρικώς και με τον οποίο ψέγεται το Εφετείο διότι παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων και δεν προσέδωσε στην ανωτέρω ομολογία πλήρη απόδειξη, είναι απορριπτέος προεχόντως ως απαράδεκτος, διότι στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, καθόσον , από την πληττόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη, προς σχηματισμό του αποδεικτικού πορίσματός του, εξώδικη ομολογία των εναγομένων.

Επειδή, με τον έκτο λόγο αναίρεσης, πρώτο μέρος, προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αρ.11 εδ.γ` ΚΠολΔ πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη αποδεικτικών μέσων που ο αναιρεσείων επικαλέστηκε και προσκόμισε, δηλαδή των αναφερομένων σ` αυτόν αποδεικτικών εγγράφων. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον από τη γενική βεβαίωση του Εφετείου που περιέχεται στην αναιρεσιβαλλομένη ότι, προς σχηματισμό του αποδεικτικού πορίσματος, ελήφθησαν υπόψη όλα τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, σε συνδυασμό προς το όλο περιεχόμενο αυτής προκύπτει κατά τρόπο αδιστάκτως βέβαιο ότι λήφθηκαν υπόψη και τα έγγραφα αυτά. Ο ίδιος λόγος ,δεύτερο μέρος, που επίσης προβάλλεται επικουρικώς, με τον οποίο γίνεται απλή επίκληση της διάταξης του άρθρου 559 αριθ.12ΚΠολΔ, χωρίς να αποδίδεται συγκεκριμένη νομική πλημμέλεια στην προσβαλλόμενη απόφαση ώστε να μπορεί να κριθεί αν παραβιάσθηκαν από το Εφετείο οι ορισμοί της διάταξης αυτής, είναι απορριπτέος ως αόριστος.

Επειδή, κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 19 Κ.ΠολΔ.. η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, όταν στο αιτιολογικό που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, επί ζητήματος με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε.

Τέτοια περίπτωση όμως δεν συντρέχει αν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αιτιολογίες ή όταν το ζήτημα αναφέρεται στην εκτίμηση των αποδείξεων ή σε επιχειρήματα των διαδίκων. Συνακόλουθα, ο τέταρτος λόγος αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ.19ΚΠολΔ,με τον οποίο αποδίδονται πλημμέλειες στην προσβαλλόμενη διότι δεν περιέχει αιτιολογίες για την μη δυνατότητα επικοινωνίας των ακινήτων των αναιρεσιβλήτων με την κοινοτική οδό, μέσω άλλης διόδου, για ποίους λόγους έγινε δεκτό ότι υφίσταται η επίδικη δουλεία διόδου, η οποία επιφέρει υπέρμετρη επιβάρυνση στο ακίνητο του αναιρεσείοντος, για ποίο λόγο δεν κρίθηκε βάσιμη η αναφερόμενη έκθεση φωτοερμηνείας που προσκομίσθηκε από τον αναιρεσείοντα, για το μέγεθος δύο ανοιγμάτων που υπάρχουν στην ιδιοκτησία του πρώτου εναγομένου, καθώς και γιατί δέχθηκε ότι η ύπαρξη διαμορφωμένης προς νότο διόδου, δεν αναιρεί την ύπαρξη δικαιώματος οιονεί δουλείας διόδου των αναιρεσιβλήτων στο ακίνητο του αναιρεσείοντος, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι οι εν λόγω πλημμέλειες δεν αναφέρονται σε ζήτημα με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αλλά αναφέρονται στην αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας πραγμάτων καθώς και σε επιχειρήματα του αναιρεσείοντος σχετικώς με την επίδικη δουλεία διόδου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5-6-2006 αίτηση αναίρεσης του .... κατά της 286/2006 απόφασης του Εφετείου Πατρών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Μαϊου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 16 Μαϊου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ