Supreme Court dismisses appeal against traffic accident conviction for negligence due to lack of specific reasoning on causation.

Απόφαση 1099 / 2006 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1099/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ΄ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ευριπίδη Αντωνίου, Αντιπρόεδρο, Χρύσανθο Παπούλια, Ευάγγελο Σταυρουλάκη, Ηρακλή Κωνσταντινίδη-Εισηγητή και Μιχαήλ Δέτση, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 7 Μαρτίου 2006, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Φώτιου Μακρή, (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος – κατηγορουμένου: .... , που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αντώνιο Μαρκουλή, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1932/2005 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, με πολιτικώς ενάγοντα τον Χ1 , που παρέστη με τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Ιωάννη Παπανικήτα και Δημοσθένη Ταούλα.

Το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 6 Ιουλίου 2005 αίτησή του αναιρέσεως και στους από 13 Φεβρουαρίου 2006 προσθέτους λόγους, που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1350/2005.

Α φ ο ύ ά κ ο υ σ ε

Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Κατά το άρθρο 314 παρ. 1 εδάφ. α' του ΠΚ «όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών. Από το συνδυασμό της διάταξης αυτής με εκείνη του άρθρου 28 του ΠΚ κατά την οποία από αμέλεια πράττει όποιος, από έλλειψη της προσοχής, την οποίαν ώφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα το οποίο προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν, προκύπτει ότι για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια, απαιτείται να διαπιστωθεί αφενός ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την απαιτούμενη κατ' αντικειμενική κρίση, προσοχή, την οποία οφείλει να καταβάλει κάθε μετρίως δυνατός και ευσυνείδητος άνθρωπος, κάτω από τις ίδιες πραγματικές καταστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές την κοινή πείρα, τη λογική και τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων και αφετέρου ότι είχε τη δυνατότητα να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο πρέπει να τελεί σε αντικειμενικά αιτιώδη σύνδεσμο με την πράξη ή παράλειψη.

Η παράλειψη, ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, εφόσον το ένα είδος της ευθύνης συνίσταται στην μη καταβολή της προσηκούσης προσοχής. Εξάλλου η απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της δικαστικής αποφάσεως, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναιρέσεως κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ' του ίδιου Κώδικα, υπάρχει, όταν προκειμένου για καταδικαστική απόφαση περιέχονται σαυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις, οι οποίες τα θεμελίωσαν και οι σκέψεις με τις οποίες τα περιστατικά, που αποδείχθηκαν, υπήχθησαν στην ουσιαστική ποινική διάταξη που στη συγκεκριμένη περίπτωση εφαρμόστηκε.

Περαιτέρω εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως υπάρχει, όταν ο δικαστής δεν υπήγαγε ορθώς τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία δέχθηκε στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε. Περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διατάξεως, που αποτελεί λόγο αναιρέσεως κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Ε΄ του ΚΠΔ υπάρχει και όταν η παραβίαση γίνεται εκ πλαγίου. Η παραβίαση αυτή υπάρχει όταν στο πόρισμα της αποφάσεως που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό του αιτιολογικού προς το διατακτικό και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά με αποτέλεσμα να μην είναι εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος για την ορθή εφαρμογή της ουσιαστικής ποινικής διατάξεως οπότε η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση.

2. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τον επιτρεπτό συνδυασμό του αιτιολογικού προς το διατακτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως, το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, που την εξέδωσε, αφού έλαβε υπόψη του τα κατ' είδος μνημονευόμενα αποδεικτικά μέσα, δέχθηκε ανελέγκτως ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα:

Ο πρώτος κατηγορούμενος (και ήδη ανιαρεσείων) σε αγροτική οδό του .... την 3-8-99 ενώ ήταν υποχρεωμένος ως οδηγός χειριστής του με αριθμό κυκλοφορίας .... μηχανήματος έργου (εκσκαφέα) να τηρεί ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή, επειδή δεν κατέβαλε την προσοχή που όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, προξένησε, χωρίς να το προβλέψει σημαντικές κακώσεις σε άλλον.

Ειδικότερον οδηγώντας το υπ' αριθμ. .... μηχάνημα – εκσκαφέα κυριότητας του Δήμου Ειρηνουπόλεως, σε αγροτική οδό της κοινότητας .... από έλλειψη της προσοχής, που όφειλε και ιδιαίτερα εκ της άνω ιδιότητας που υπείχε, δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, διότι κινούμενος στο δεξιό τμήμα της άνω οδού δεν είχε συνεχώς τεταμένη την προσοχή του, αλλά αιφνίδια επιχείρησε ελιγμό προς τα αριστερά, χωρίς προηγουμένως να ελέγξει και βεβαιωθεί ότι μπορεί να πράξει τούτο χωρίς κίνδυνο η παρακώλυση των λοιπών χρηστών της οδού και χωρίς να καταστήσει εγκαίρως γνωστή την πρόθεσή του αυτή με την αφή τουαριστερού δείκτη κατευθύνσεως (φλας) με αποτέλεσμα να ανακόψει την κανονική πορεία του υπ' αριθμ. .....

δικύκλου μοτοποδηλάτου, το οποίο οδηγούσε ο Χ1, που εκινείτο ομόρροπα και όπισθεν του εκσκαφέα, κατά την ώρα δε του ελιγμού αριστερά του εκσκαφέα, αυτός επιχείρησε κανονικά προσπέραση αυτού (εκσκαφέα) και να κτυπήσει τον οδηγό του μοτοποδηλάτου Χ1 με την αριστερή γωνία του ανυψωτήρα (κουβά) του εκσκαφέα στο δεξί πόδι στο ύψος της κνήμης.

Συνεπεία του άνω ατυχήματος ο Χ1 υπέστη ανοικτό διπολικό – συντριπτικό κάταγμα δεξιάς κνήμης βαθμού 3C, παρά δε τις χειρουργικές επεμβάσεις και προσπάθειες των ιατρών υπέστη ακρωτηριασμό του δεξιού ποδιού στο ύψος του άνω και μέσου τριτηφορίου της δεξιάς κνήμης, γεγονός που δεν αμφισβητείται. Μετά το ατύχημα ο πρώτος κατηγορούμενος μετέφερε με τον εκσκαφέα τον Χ1 στις εγκαταστάσεις του συνεταιρισμού «Ομόνοια», και από εκεί στο νοσοκομείο Νάουσας, απ' όπου διακοσμίσθηκε λόγω της σοβαρής του κατάστασης στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης.

Κατά την ώρα του ατυχήματος και στον τόπο που συνέβη παρόντες ήταν μόνο οι εμπλακέντες οδηγοί. Οι ισχυρισμοί των κατηγορουμένων ότι οδηγός και χειριστής του άνω μηχανήματος εκσκαφέα ήταν ο δεύτερος κατηγορούμενος .... και ότι στο σημείο του ατυχήματος είχαν τοποθετηθεί πινακίδες εκτελέσεως έργων, διότι ο εκσκαφέας, εκτελούσε έργα περισυλλογής σκουπιδιών από τον δρόμο και ότι το ατύχημα οφείλεται σε υπαιτιότητα παθόντος διότι προσπάθησε να προσπεράσει τον εκσκαφέα ανεξέλεγκτα κρίνονται αβάσιμοι.

Ο πρώτος κατηγορούμενος οδηγούσε τον άνω εκσκαφέα ο δε δεύτερος τούτων δεν ήταν καν παρών στο ατύχημα. Τούτο αποδεικνύεται από τις καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας Χ1, ... και ... , ... , .... στους οποίους ομολόγησε ότι αυτός χτύπησε τον παθόντα. Οι πινακίδες σημάνσεως έργων τοποθετήθηκαν μετά το ατύχημα. Το ατύχημα έλαβε χώρα την 11.45΄ π.μ.

και ο Ανθυπαστυνόμος ..... που μετέβη κατά την 12.35΄π.μ. δεν διαπίστωσε ύπαρξη σήμανσης εκτελέσεως έργων (βλ. έκθεση αυτοψίας ως και καταθέσεις ...). Ούτε και αμέλεια βαρύνει τον παθόντα, έστω συντρέχουσα που δεν ασκεί άλλωστε έννομη επιρροή στην παρούσα δίκη. Κατά τον χρόνο της προσπέρασης ο ανυψωτήρας του μηχανήματος ξαφνικά, βρέθηκε σε κάθετη θέση με την κλίση του οδοστρώματος η δε αριστερή γωνία του ανυψωτήρα (κουβά) βρήκε το πόδι του παθόντα χωρίς να υποστεί το μοτοποδήλατο ζημία.

Με αυτά που δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας και καταδίκασε τον αναιρεσείοντα για σωματική βλάβη από αμέλεια σε βάρος του πολιτικώς ενάγοντος σε φυλάκιση δεκαπέντε (15) μηνών, διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφασή του την κατά τα ανωτέρω επιβαλλόμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού εκθέτει σ' αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία, και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση της αξιόποινης πράξεως για την οποία καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων τις αποδείξεις από τις οποίες συνήγαγε τα περιστατικά αυτά, καθώς επίσης και τους συλλογισμούς, με βάση τους οποίους έκανε την υπαγωγή τους στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 28 και 314 του ΠΚ που εφάρμοσε, χωρίς να τις παραβιάσει ούτε εκ πλαγίου, με ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ώστε να στερήσει έτσι την απόφαση από νόμιμη βάση.

Ειδικότερα το Εφετείο με τις παραδοχές του διαλαμβάνει επαρκώς τις ενέργειες και παραλείψεις του αναιρεσείοντος που συνθέτουν τη μη συνειδητή αμέλειά του, δοθέντος ότι στη γενόμενη δεκτή δυνατότητα προβλέψεως του αξιοποίνου αποτελέσματος ενυπάρχει και η δυνατότητα της αποφυγής τούτου. Επίσης με τα όσα εκθέτει το Εφετείο προσδιορίζει στην απόφασή του ότι οι ενέργειες και παραλείψεις του αναιρεσείοντος ήταν αυτές που προκάλεσαν το ατύχημα και χωρίς να παρίσταται ανάγκη αναφοράς της ταχύτητος των εμπλεκομένων οχημάτων ούτε της απόστασης από το προπορευόμενο όχημα, η της λειτουργίας του ενδεικτικού για την προσπέραση φλας του μοτοποδηλάτου, ή το εύρος της οδού στο σημείο του ατυχήματος και το επιτρεπτό της προσπεράσεως, αφού όλα αυτά τα περιστατικά δεν βρίσκονται σε αντικειμενικό αιτιώδη σύνδεσμο με το αποτέλεσμα που επήλθε, η επέλευση του οποίου ορίζεται κατά τις σαφείς παραδοχές του Εφετείου στο ότι ο αναιρεσείων αιφνίδια επιχείρησε ελιγμό προς τα αριστερά, χωρίς να βεβαιωθεί ότι μπορούσε να πράξει αυτό χωρίς κίνδυνο ή παρακώλυση των λοιπών χρηστών της οδού και χωρίς να καταστήσει εγκαίρως γνωστή την πρόθεσή του αυτή με την αφή του αριστερού δείκτη κατευθύνσεως (φλας) με αποτέλεσμα να ανακόψει την κανονική πορεία του δικύκλου μοτοποδηλάτου, όταν ο παθών (πολιτικώς ενάγων) που εκινείτο ομόρροπα και όπισθεν του εκσκαφέα, επιχείρησε κανονικά προσπέραση αυτού.

Επομένως πρέπει ν' απορριφθούν ως αβάσιμοι ο πρώτος λόγος αναιρέσεως του κυρίου δικογράφου και ο πρώτος του δικογράφου των προσθέτων λόγων, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα για έλλειψη αιτιολογίας και νομίμου βάσης της προσβαλλόμενης αποφάσεως αντιστοίχως. Σημειώνεται ότι οι λοιποί λόγοι των ως άνω δικογράφων δεν εξετάζονται ως άνευ αντικειμένου, αφού αναφέρονται σε πλημμελήματα τα οποία τέθηκαν στο αρχείο κατά τις διατάξεις του άρθρου 32 του Ν. 3346/2005.

Μετά ταύτα η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και οι επ' αυτής πρόσθετοι λόγοι, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα και στη δικαστική δαπάνη του πολιτικώς ενάγοντος (αριθμ. 583 παρ. 1 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 6 Ιουλίου 2005 αίτηση του .... και τους επ' αυτής από 13 Φεβρουαρίου 2006 πρόσθετους λόγους για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1932/2005 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα που ανέρχονται σε διακόσια δέκα (210) ευρώ και στη δικαστική δαπάνη του πολιτικώς ενάγοντος που ανέρχεται στα πεντακόσια (500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Απριλίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 9 Μαΐου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ