Supreme Court allows appeal against appellate court's dismissal of patent infringement claim due to vague exhaustion defense.

Απόφαση 1098 / 2009 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1098/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Θεμέλη, Ειρήνη Αθανασίου, Βαρβάρα Κριτσωτάκη και Νικόλαο Πάσσο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Ιανουαρίου 2009, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ..., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε αυτοπροσώπως επειδή είναι δικηγόρος.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ..., κατοίκου ...και 2) ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "GO BOARDS - ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" και με διακριτικό τίτλο "GO BOARDS INTERNATIONAL A.E.", που εδρεύει στη Μεταμόρφωση Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα. Δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-12-2004 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 312/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 8197/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 14-3-2007 αίτησή της και με τους από 8-12-2008 πρόσθετους λόγους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Πάσσος διάβασε την από 6-3-2008 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη συζήτηση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Αλέξανδρου Νικάκη, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δευτέρου λόγου της κρινόμενης αιτήσεως για αναίρεση ως προς το δεύτερο σκέλος του και του εβδόμου λόγου αυτής και την από 22-12-2008 έκθεση του αρχικώς ορισθέντος Εισηγητή Αρεοπαγίτη Παναγιώτη Κομνηνάκη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των πρόσθετων λόγων αναιρέσεως. Η αναιρεσείουσα ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των προσθέτων λόγων και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τις διατάξεις του άρ. 576 παρ. 1-3 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι, εάν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά την συζήτηση της υπόθεσης (ή εμφανισθεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος), ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπάγγελτα, ποιός επισπεύδει την συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολιπόμενος διάδικος, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, εάν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, τότε ερευνάται, αν ο απολιπόμενος (ή ο μη παριστάμενος κατά τον προσήκοντα τρόπο) διάδικος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, εάν δε η κλήση δεν επιδόθηκε ή επιδόθηκε αλλά όχι νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη την συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήση.

Εξάλλου, κατά την γενική διάταξη του άρθρου 226 παρ.1 εδ. γ' και δ' ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη σύμφωνα με το άρ. 575 ΚΠολΔ "αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας οφείλει αμέσως μετά το τέλος της συνεδρίασης να μεταφέρει την υπόθεση στην σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά την δικάσιμο που ορίστηκε.

Κλήση των διαδίκων για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων". Κατά την έννοια της τελευταίας αυτής διάταξης η αναβολή της συζήτησης και η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο του δικαστηρίου για την μετ' αναβολή δικάσιμο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων για την δικάσιμο αυτή και επομένως δεν χρειάζεται νέα κλήση του διαδίκου, όταν ο απολιπόμενος κατά την μετ' αναβολή δικάσιμο διάδικος είχε κλητευθεί νόμιμα να παραστεί κατά την δικάσιμο, κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση, ή είχε παραστεί νόμιμα κατ' αυτήν.

Στην προκειμένη περίπτωση για την συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης είχε ορισθεί αρχικά η δικάσιμος της 1.4.2008, για την οποία οι αναιρεσίβλητοι, παραστάντες κατ' αυτήν, είχαν κλητευθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα με επίδοση αντιγράφου της αίτησης αναίρεσης με πράξη προσδιορισμού της δικασίμου εκείνης και ορισμού εισηγητή και κλήση προς παράσταση κατ' αυτήν (με αριθ. ..., ...και ...εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή Θεσσαλονίκης ....).

Κατά την προαναφερθείσα δικάσιμο η συζήτηση αναβλήθηκε για την αναφερομένη στην αρχή της απόφασης αυτής δικάσιμο, κατά την οποία κατά την εκφώνηση της υπόθεσης με την σειρά της από το πινάκιο οι αναιρεσίβλητοι δεν παρέστησαν, ούτε έλαβαν μέρος καθ' οιονδήποτε νόμιμο τρόπο στην συζήτηση και για την οποία δεν ήταν απαραίτητη νέα κλήτευσή τους, αφού η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο επέχει θέση κλήτευσής τους και είχαν νόμιμα κλητευθεί για την αρχική ως άνω δικάσιμο.

Επομένως, πρέπει το Δικαστήριο παρά την απουσία τους να προχωρήσει στην συζήτηση της υπόθεσης.

ΙΙ. Σύμφωνα με το άρ. 569 παρ. 2 ΚΠολΔ, οι πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης ως προς τα ίδια κεφάλαια της προσβαλλόμενης απόφασης και εκείνα που συνέχονται αναγκαστικά με αυτά ασκούνται μόνο με δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του Αρείου Πάγου τριάντα τουλάχιστον ημέρες πριν από την συζήτηση της αναίρεσης, κάτω από το οποίο συντάσσεται έκθεση, αντίγραφο δε αυτού επιδίδεται πριν από την ίδια προθεσμία στον αναιρεσίβλητο και τους άλλους διαδίκους.

Από την διάταξη αυτή και τον συνδυασμό της με τις διατάξεις των αρ. 568 παρ. 3 και 571 ΚΠολΔ, με τις οποίες προβλέπεται ο προσδιορισμός δικασίμου σε χρόνο που να παρέχει επαρκή προθεσμία για την επίδοση της αίτησης, την προπαρασκευή της υπόθεσης και την σύνταξη της έκθεσης από τον ορισθέντα εισηγητή, προκύπτει ότι ως ημέρα συζήτησης για τον υπολογισμό της προθεσμίας κατάθεσης και κοινοποίησης των προσθέτων λόγων νοείται εκείνη που ορίζεται κατ' άρθρο 568 παρ. 2 ΚΠολΔ από τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου ή τον Πρόεδρο του οικείου Τμήματος και όχι η μεταγενέστερη που ορίσθηκε μετ' αναβολή ή ματαίωση απ' αυτήν.

Στην προκειμένη περίπτωση από τον Πρόεδρο του Τμήματος τούτου (Β1) του Αρείου Πάγου ορίσθηκε δικάσιμος για την συζήτηση της από 14.3.2007 αίτησης για αναίρεση της 8.197/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών η 1.4.2008, κατά την οποία η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε για την παρούσα δικάσιμο της 13.1.2009. Η αναιρεσείουσα με το από 8.12.2008 δικόγραφο που κατατέθηκε στη γραμματεία του Αρείου Πάγου την 9.12.2008 (με αριθμ.

εκθ.κατ. 259/2008) άσκησε πρόσθετους λόγους αναίρεσης, οι οποίοι, όμως δεν ασκήθηκαν τριάντα τουλάχιστον ημέρες πριν από την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο της 1.4.2008, όπως έπρεπε, αλλά πολύ αργότερα απ' αυτήν και επομένως είναι απαράδεκτοι ως εκπροθέσμως ασκηθέντες και πρέπει ν' απορριφθούν για τον λόγο αυτόν.

ΙΙΙ. Κατά το άρ. 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και εάν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και είχαν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" κατά την έννοια της διάταξης αυτής που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί που συγκροτούν την βάση και επομένως στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης ιδρύεται, όχι μόνον όταν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη τέτοιους ισχυρισμούς που δεν προτάθηκαν καθόλου σ' αυτό αλλά και όταν τους έλαβε υπόψη, αν και είχαν προταθεί απαραδέκτως. Εξάλλου, σύμφωνα με το άρ. 262 παρ. 1 ΚΠολΔ η ένσταση πρέπει να περιλαμβάνει ορισμένο αίτημα και σαφή έκθεση των γεγονότων που τη θεμελιώνουν, διαφορετικά απορρίπτεται ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας.

Ειδικότερα, η κατ' άρ. 416 ΑΚ ένσταση καταβολής (εξόφλησης) ποσών που γίνεται για την απόσβεση αξιώσεων, για να είναι σαφής και ορισμένη πρέπει να διαλαμβάνει τα επιμέρους ποσά που απαρτίζουν το συνολικό ποσό που καταβλήθηκε και την αιτία της καταβολής τους, διαφορετικά η ένσταση αυτή είναι αόριστη, έστω και αν αναφέρεται το συνολικά καταβληθέν ποσό.

Στην προκειμένη περίσταση το Εφετείο Αθηνών, κρίνοντας ύστερα από έφεση των αναιρεσιβλήτων και με τις προτάσεις ασκηθείσα αντέφεση της αναιρεσείουσας επί αγωγής της τελευταίας, δέχθηκε με την προσβαλλομένη με αριθ. 8197/2006 απόφασή του, ότι το 1998 ο πρώτος εναγόμενος (ήδη 1ος αναιρεσίβλητος) ανέθεσε στην ενάγουσα (αναιρεσείουσα) δικηγόρο να καταθέσει διεθνή αίτηση στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας για την κατοχύρωση ελληνικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας με τίτλο "Μερική ή ολική κίνηση θεμάτων των διαφημιστικών πλαισίων, πάνελ, πινακίδων - τεντών" και το 2000, μετά την κατοχύρωση του ως άνω διπλώματος ως ευρωπαϊκού, την διεκπεραίωση της διαδικασίας της αναγνώρισης του διπλώματος από κάθε μία από τις 96 χώρες, ότι την 20.9.2001 ο πρώτος εναγόμενος μεταβίβασε στην δεύτερη εναγομένη (και τώρα 2η αναιρεσίβλητη) εταιρεία το σύνολο των δικαιωμάτων του παγκοσμίως επί του ως άνω διπλώματος ευρεσιτεχνίας, ότι η ενάγουσα από το 2000 έως την 20.9.2001 για την εκτέλεση της εντολής του 1ου εναγομένου προέβη στις αναλυτικά εκτιθέμενες εκεί δαπάνες και δαπάνησε εξ ιδίων τ' αναφερόμενα επιμέρους ποσά και συνολικά 15.082,82 ευρώ, 27.322,8 δολλ.

Η.Π.Α., 2.077,95 ελβετικά φράγκα, 7.548,85 γερμανικά μάρκα και 1.765 δολ. Αυστραλίας, τα οποία ο 1ος εναγόμενος είχε την υποχρέωση να καταβάλει στην ενάγουσα, ότι η ενάγουσα από 20.9.2001 έως το έτος 2004 ύστερα από εντολή της 2ης εναγομένης προέβη στις απαραίτητες ενέργειες για την κατοχύρωση σε διάφορες χώρες του ως άνω διπλώματος ευρεσιτεχνίας, του διεθνούς σήματος GO BOARDS και του διπλώματος ευρεσιτεχνίας "συσκευή και μέθοδος για την προβολή διαφημίσεων" και δαπάνησε εξ ιδίων τ' αναφερόμενα στην προσβαλλόμενη απόφαση επιμέρους ποσά και συνολικά 28.483,06 δολλ.

ΗΠΑ, 500 ελβετικά φράγκα, 2.146 δολλ. Αυστραλίας, 10.000 γιέν Ιαπωνίας και 9.259,19 ευρώ, τα οποία η 2η εναγομένη όφειλε να καταβάλει σ' αυτήν, και ότι οι εναγόμενοι κατά το χρονικό διάστημα από 19.5.2000 - 5.2.2004 κατέβαλαν στην ενάγουσα, με βάση τις μνημονευόμενες 11 αποδείξεις, το συνολικό ποσό των 92.353,36 ευρώ, το οποίο εκάλυπτε τα καταρχήν οφειλόμενα από τους εναγομένους ποσά.

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δέχθηκε και ως ουσιαστικά βάσιμη την προβληθείσα από τους εναγομένους στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο και ενώπιον αυτού επαναφερθείσα με τον τέταρτο λόγο της έφεσης τους ένσταση εξόφληση των ως άνω αξιώσεων της ενάγουσας με το ακόλουθο περιεχόμενο "όλες οι οφειλές προς την αντίδικο τόσο του πρώτου ατομικά, μέχρι την εκχώρηση της ευρεσιτεχνίας, όσο και της εταιρείας από τον χρόνο της εκχώρησης μέχρι τη διακοπή της συνεργασίας με την ενάγουσα έχουν εξοφληθεί από την εταιρεία, όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες αποδείξεις" και αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση απέρριψε την αγωγή.

Σύμφωνα, όμως, με τα προαναφερθέντα η ένσταση αυτή ήταν αόριστη, διότι δεν αναφέρονται τα επιμέρους καταβληθέντα ποσά και η αιτία καταβολής τους ούτε το συνολικά καταβληθέν ποσό. Επομένως, με την κρίση του αυτή το Εφετείο δέχθηκε πράγματα που προτάθηκαν απαραδέκτως και υπέπεσε στην πλημμέλεια του αριθ. 8 του άρ. 559 ΚΠολΔ, ως εκ τούτου δε πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι οι συναφείς λόγοι της αναίρεσης δεύτερος κατά το β' σκέλος του και έβδομος, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών σχετικών λόγων της κρινόμενης αίτησης (πρώτου, δεύτερου κατά τα λοιπά σκέλη του, τετάρτου, πέμπτου, ογδόου και δεκάτου).

Σύμφωνα με τα παραπάνω πρέπει ν' αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (άρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει τους από 8.12.2008 προσθέτους λόγους αναίρεσης.

Αναιρεί την 8197/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ως άνω δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 24 Φεβρουαρίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Μαΐου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ