Supreme Court dismisses appeal for exceeding jurisdiction and procedural defects in civil dispute.

Απόφαση 1097 / 2019 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1097/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αλτάνα Κοκκοβού, Αγγελική Τζαβάρα, Θωμά Γκατζογιάννη και Χρήστο Τζανερρίκο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 18 Μαρτίου 2019, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ...", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Παπαρα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις. Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Βιομηχανικής και Εμπορικής Εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Β.Ε.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "...", που εδρεύει στο ….ο χλμ Π.Ε.Ο. ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σοφία Βεσύρη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20/11/2012 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6650/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1142/2017 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείον με την από 11/7/2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά το άρθρ. 559 αρ. 4 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, όπως καθορίζεται στο άρθρο 1 ΚΠολΔ, το οποίο ορίζει ότι στην δικαιοδοσία πολιτικών δικαστηρίων ανήκουν: α) οι διαφορές του ιδιωτικού δικαίου, β) οι υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας και, γ) οι υποθέσεις δημοσίου δικαίου, που ο νόμος υπήγαγε σ' αυτά. Κατά δε το άρθρο 2 του ίδιου κώδικα, κάθε επέμβαση των πολιτικών δικαστηρίων σε διοικητικές διαφορές, που υπάγονται στα διοικητικά δικαστήρια ή αρχές απαγορεύεται. Επιτρέπεται μόνο η εξέταση των ζητημάτων, που προκύπτουν παρεμπιπτόντως. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι υπέρβαση δικαιοδοσίας υπάρχει και, επομένως, ιδρύεται ο από το άρθρο 559 αρ. 4 ΚΠολΔ αναιρετικός λόγος, όταν η υπόθεση, που κρίθηκε από το δικαστήριο, δεν υπάγεται σε καμία από τις παραπάνω αναφερόμενες περιπτώσεις του άρθρου 1 ΚΠοΔ, καθώς και όταν το δικαστήριο δεν είχε διεθνή δικαιοδοσία, κατά το άρθρο 3 ΚΠολΔ (ΑΠ 140/2008, ΑΠ 36/2005).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον υπό στοιχείο Α λόγο αναιρέσεως, η προσβαλλόμενη απόφαση πλήττεται για υπέρβαση δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων, διότι, κατ' εκτίμηση του περιεχομένου του, το Εφετείο, με το να απορρίψει την έφεση του ήδη αναιρεσείοντος Δήμου, κατά της 6650/2015 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που δέχθηκε την ένδικη αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης και τον υποχρέωσε να της καταβάλει το ποσό των 41.094,28 € "για εμπορεύματα", υπερέβη τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, απορρίπτοντας τη σχετική ένσταση αυτού.

Με το περιεχόμενο αυτό, ο παρών λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος, ως αόριστος, διότι δεν καθορίζεται σε τι συνίσταται η υπέρβαση δικαιοδοσίας και σε ποια συγκεκριμένη διαφορά, υπαγόμενη στα διοικητικά δικαστήρια και αρχές, επενέβη το Εφετείο, ούτε αναφέρεται, στο λόγο αυτό, η σχετική κρίση του Εφετείου, κατά τρόπο ορισμένο, για να ερευνηθεί εάν αυτό είχε ή όχι δικαιοδοσία να εξετάσει την ένδικη αγωγή της αναιρεσίβλητης, με την οποίαν αυτή "ζητούσε να υποχρεωθεί ο Δήμος (ήδη αναιρεσείων) να της καταβάλει το ποσό των (41.094,28) € για εμπορεύματα.", όπως αορίστως αναφέρεται στο αναιρετήριο.

II. Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, εκτός των άλλων και, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Δηλαδή, πρέπει να παραβιάζονται κανόνες, οι οποίοι ρυθμίζουν τις βιοτικές σχέσεις, την κτήση των δικαιωμάτων και τη γένεση υποχρεώσεων και επιβάλλουν κυρώσεις για τη μη τήρησή τους (ΑΠ 1399/2011, ΑΠ 159/2004).

Εσφαλμένη, κατ' ακρίβειαν, εφαρμογή υπάρχει, όταν αποδόθηκε μεν στη μείζονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, ορθά, η έννοια του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, στη συνέχεια, όμως, δεν εφαρμόστηκε ο ίδιος, στην κρινόμενη περίπτωση, αν και τα περιστατικά, τα οποία δέχτηκε, ανέλεγκτα, το δικαστήριο της ουσίας, υπάγονταν στον κανόνα αυτόν ή αντίστροφα, εφαρμόστηκε ο κανόνας αυτός, αν τα περιστατικά δεν υπάγονταν σ' αυτόν (ΟλΑΠ 10/2011, 7/2006, 36/1988).

Για να είναι ορισμένος και, άρα, παραδεκτός, ο λόγος αυτός πρέπει: 1) να αναφέρεται στο δικόγραφο της αναίρεσης, και, μάλιστα, ενάριθμα, η συγκεκριμένη διάταξη του συγκεκριμένου, ουσιαστικού νόμου, που παραβιάστηκε, καθώς και το περιεχόμενό της (ΟλΑΠ 32/1996, ΑΠ 1069/1983, ΑΠ 1148/1989, ΑΠ 1459/1997, ΑΠ 1658/1998, ΑΠ 1676/1998, ΑΠ 1399/2011), 2) η νομική κρίση της προσβαλλόμενης απόφασης, για την έννοια της διάταξης αυτής και, 3) το ερμηνευτικό υπαγωγικό της σφάλμα (ΟλΑΠ 32/1996), επιπρόσθετα δε, αν η προσβαλλόμενη, με την αναίρεση, απόφαση, αποφάνθηκε για την ουσία της υπόθεσης, είναι αναγκαίο να αναφέρονται, με σαφήνεια, τα πραγματικά περιστατικά, που δέχτηκε το δικαστήριο της ουσίας, για τη θεμελίωση της κρίσης του, ως προς τη βασιμότητα ή μη της αγωγής ή του ισχυρισμού (ΟλΑΠ 27/1998, ΑΠ 1399/2011, ΑΠ 20/2005, ΑΠ 1353/2001).

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάσθηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή εφόσον η εκτίμησή τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι αναιρετικά ανέλεγκτη, ο δε αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, από το περιεχόμενο του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις, απορρίπτεται ως απαράδεκτος, αφού, πλέον, πλήττεται η ουσία της υπόθεσης, που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο, από το δικαστήριο του Αρείου Πάγου (ΑΠ 319/2017, ΑΠ 17/2012).

Εν προκειμένω, με τον υπό στοιχείο Β αναιρετικό λόγο, ο αναιρεσείων αποδίδει στο Εφετείο (κατ' εκτίμηση του περιεχομένου του, αφού αυτός δεν επικαλείται, στο αναιρετήριο, ενάριθμα, κάποια αναιρετική παράβαση) την πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, συνισταμένη στην, ευθεία, παραβίαση των διατάξεων των άρθρων 158, 159 παρ. 1 του ΑΚ και 41 του ΝΔ 496/1974, που συντελέσθηκε, κατά τους ισχυρισμούς του, με την παραδοχή της ένδικης αγωγής της αναιρεσίβλητης, με την οποίαν αυτή ζήτησε να της καταβληθεί το προαναφερθέν ποσό, με βάση προφορικώς καταρτισθείσα σύμβαση και όχι έγγραφη, όπως απαιτείτο, για την εγκυρότητά της (σύμβασης), αφού το αντικείμενό της υπερέβαινε το ποσό των 2.500 €.

Τέλος, με τον υπό στοιχείο Γ λόγο της ένδικης αίτησης, ο αναιρεσείων προσβάλλει την αναιρεσιβαλλομένη διότι: "...εσφαλμένα εκτίμησε τα αποδεικτικά μέσα, αφού δεν ερεύνησε ότι τα προσκομισθέντα, από την εφεσίβλητη εταιρία, τιμολόγια δεν ανέφεραν με ποιον προέβη στην συμφωνία και συγκεκριμένα, όταν πρόκειται για ΟΤΑ αιρετά και μη αιρετά στελέχη, θα έπρεπε να αναφέρει με ποιους επήλθε η συμφωνία.

Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται και από την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα της εφεσίβλητης, ο οποίος δεν γνώριζε με ποιον και πότε συνήψε αυτήν την προφορική συμφωνία. Περαιτέρω, δεν προκύπτει από τα προσκομισθέντα έγγραφα συγκεκριμένη ημερομηνία συμφωνίας των δύο μερών και ταυτοποίηση προσώπων. Ο ενόρκως εξετασθείς μάρτυς της εφεσίβλητης εργάζεται στην εκκαλουμένη εταιρία ως οδηγός και δεν είχε ιδίαν γνώση των πραγματικών περιστατικών, αφού δεν επιβεβαίωσε αν τα άτομα που μετέφερε στον εκθεσιακό χώρο της εκκαλουμένης, ήταν πράγματι αυτά, τα οποία συνήψαν και τη συμφωνία και κάτω υπό ποιες προϋποθέσεις πραγματοποιήθηκε αυτή.".

Αμφότεροι, όμως, οι ως άνω αναιρετικοί λόγοι κρίνονται απορριπτέοι, ως απαράδεκτοι. Ειδικότερα: α) ο υπό στοιχείο Β, λόγος, εξαιτίας της αοριστίας του, συνισταμένης, εφόσον κρίθηκε κατ' ουσίαν η υπόθεση, στην παντελή έλλειψη της αναφοράς, στο αναιρετήριο, των ουσιαστικών παραδοχών της αναιρεσιβαλλομένης, υπό τις οποίες συντελέσθηκε η επικαλούμενη παραβίαση. Και, β) ο υπό στοιχείο Γ, λόγος, διότι, υπό τα, ως άνω, επικαλούμενα, για τη θεμελίωση αυτού, περιστατικά, με βάση τα οποία δεν ιδρύεται αναιρετικός λόγος από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων πλήττει την ουσία της υπόθεσης, που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο, από το δικαστήριο του Αρείου Πάγου.

ΙΙΙ. Επομένως, μη υπάρχοντος άλλου αναιρετικού λόγου, προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση, για αναίρεση της υπ' αριθμόν 1142/2017 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης και, να καταδικαστεί ο αναιρεσείων Δήμος στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματος αυτής (άρθρα 106, 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό της παρούσας. Σημειουμένου ότι, για τον υπολογισμό των δικαστικών εξόδων δεν τυγχάνει εφαρμογής, στην προκειμένη δίκη, το άρθρο 22 παρ. 1 και 3 του Ν. 3693/1957, που προβλέπει περιορισμένο ύψος αυτών, διότι η νομική υπηρεσία του αναιρεσείοντος Δήμου δεν διεξάγεται από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (ΑΠ 589/2015, ΑΠ 294/2014, ΑΠ 1362/2013, ΑΠ 1382/2005, ΑΠ 1617/1999). Τέλος, δεν γίνεται λόγος περί του κατ' άρθρο 495 παρ. 4 παραβόλου, διότι ο αναιρεσείων Δήμος, κατ' άρθρο 276 του Ν. 3463/2006, απαλλάσσεται από την καταβολή του.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 11-07-2017 αίτηση αναίρεσης της 1142/2017 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και,

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα Δήμο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης από δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Μαΐου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 3 Σεπτεμβρίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ