Supreme Court dismisses appeal on labor law grounds, upholding salary cuts for private-law public entity employees.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Greece annulled the First Instance Court's decision while remanding the case for a second instance judgment. The Court held that the salary reductions imposed by the municipal water company were lawful because the entity operates under private law and the cuts did not cause excessive loss compared to public sector employees. Consequently, the appeal was rejected in substance, and the lower court's dismissal of the workers' claim was upheld.
Legislator headnote
AI generatedΝ. 4024/2011, Ν. 4093/2012: The Supreme Court ruled that salary reductions for employees of private-law public entities do not violate constitutional principles or international treaties if they do not cause excessive loss compared to public sector counterparts.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Απόφαση 1097 / 2018 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1097/2018
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
B2' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πηνελόπη Ζωντανού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Απόστολο Παπαγεωργίου - Εισηγητή, Γεώργιο Μιχολιά, Θεόδωρο Τζανάκη και Νικόλαο Πιπιλίγκα, Αρεοπαγίτες.
Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 27 Φεβρουαρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: Δημοτικής Επιχείρησης του Δήμου Πρέβεζας με την επωνυμία "Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Πρέβεζας - (Δ.Ε.Υ.Α.Π.) που εδρεύει στην Πρέβεζα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γρηγόριο Γερασίμου, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., που κατέθεσε προτάσεις.
Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ν. Α., 2) Σ. Α., 3) Χ. Β., 4) Δ. Β., 5) Α. Γ., 6) Ε. Δ., 7) Σ. Η., 8) Γ. Κ., 9) Γ. Λ. του Ι., 10) Γ. Λ. του Σ., 11) Η. Μ., 12) Ι. Μ., 13) Ρ. Μ., 14) Μ. Μ., 15) Δ. Μ., 16) Α. Μ., 17) Σ. Ν., 18) Χ. Ο., 19)Χ. Π., 20) Θ. Π., 21) Θ. Π., 22) Θ. Π., 23)Κ. Π., 24) Α. Ρ., 25) Κ. Ρ., 26) Ν. Σ., 27) Α. Τ. και 28) Γ. Τ., όλων κατοίκων .... Οι 2ος, 18ος και 20η παραστάθηκαν με τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους Κωνσταντίνο Ρήγα και Ηλία Πολύμερο και οι λοιποί εκπροσωπήθηκαν από τους ίδιους πληρεξουσίους δικηγόρους τους, που κατέθεσαν προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10/3/2014 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Πρέβεζας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 23/2015 του ίδιου Δικαστηρίου και 55/2017 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πρέβεζας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα εταιρεία με την από 6/6/2017 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη τους.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1. Με την από 6-6-2017 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 55/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πρέβεζας, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών κατόπιν έφεσης των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων κατά της 23/2015 απόφασης του Ειρηνοδικείου Πρέβεζας, το οποίο είχε απορρίψει την αγωγή των εργαζομένων σ' αυτήν υπαλλήλων και ως προς τις δύο βάσεις της (κύρια και επικουρική) ως ουσιαστικά αβάσιμες. Με την προσβαλλομένη απόφαση, αφού έγινε δεκτή η έφεση και εξαφανίστηκε η ως άνω απόφαση του Ειρηνοδικείου, έγινε στη συνέχεια δεκτή κατ' ουσίαν η από 10-3-2014 αγωγή κατά την κύρια βάση της και υποχρεώθηκε η εναγομένη και ήδη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Πρέβεζας (ΔΕΥΑΠ) αναιρεσείουσα να καταβάλει εντόκως τα αναφερόμενα ποσά στους αναιρεσιβλήτους για επιδίκαση διαφορών αποδοχών και δώρων Πάσχα και Χριστουγέννων που τους περιέκοψε, κατ' εφαρμογή των νόμων 4024/2011 και 4093/2012, η εναγομένη για το χρονικό διάστημα από 1-11-2011 έως 28-2-2014. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 και 144 παρ. 1 ΚΠολΔ). Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553,556, 558, 564, 566 § 1 Κ.Πολ.Δ.) είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 ΚΠολΔ).
2. Με το άρθρο 1 § 1 του ν. 1069/1980 "Περί κινήτρων δια την ίδρυσιν Επιχειρήσεων Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως" (Α' 191) προβλέφθηκε για την άσκηση των πάσης φύσεως δραστηριοτήτων του κυκλώματος ύδρευσης και αποχέτευσης οικιστικών κέντρων της χώρας (με εξαίρεση τις πόλεις των Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Βόλου και των μειζόνων περιοχών τους), η δυνατότητα της σύστασης σε κάθε δήμο ή κοινότητα ενιαίων επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης, οι οποίες αποτελούν ίδια νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (ΝΠΙΔ) κοινωφελούς χαρακτήρα, διεπόμενα από τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά από το νόμο, λειτουργούν με τη μορφή δημοτικής ή κοινοτικής επιχείρησης και διέπονται ως προς τη διοίκηση, οργάνωση, εκτέλεση, λειτουργία, συντήρηση των έργων της αρμοδιότητάς τους καθώς και τις πηγές της χρηματοδότησής τους από τις διατάξεις του νόμου αυτού, εφαρμοζομένων κατά τα λοιπά των διατάξεων του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα.
Οι επιχειρήσεις αυτές ύδρευσης και αποχέτευσης, διαθέτουν πλήρη νομική, διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, έναντι και αυτού του αντίστοιχου Δήμου, καθόσον ειδικότερα με τις επιμέρους ρυθμίσεις του ως άνω νόμου ορίζεται ότι: α)η επιχείρηση αποτελεί, κατά τα προαναφερθέντα, αυτοτελές ΝΠΙΔ, διοικείται από ίδιο Διοικητικό Συμβούλιο (άρθρο 3 παρ.1), β) με Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας, που συντάσσεται με απόφαση του ΔΣ της επιχείρησης και εγκρίνεται από τον Υπουργό Εσωτερικών, καθορίζεται η οργάνωση, η σύνθεση και η αρμοδιότητα των υπηρεσιών, ο αριθμός των θέσεων του πάσης φύσεως προσωπικού της, το οποίο συνδέεται με την επιχείρηση με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, ανάλογα προς τις ανάγκες της επιχείρησης, η κατά μισθολογικά κλιμάκια κατανομή των θέσεων αυτού κατά ομάδες ειδικοτήτων και ανάλογα με τη βαθμίδα εκπαίδευσης, οι αποδοχές, καθώς και ο τρόπος πρόσληψης και απόλυσης και το αρμόδιο προς τούτο όργανο (άρθρο 7 παρ. 1 και 2), γ) η επιχείρηση έχει ιδία περιουσία και δικούς της πόρους (άρθρα 8 και 10), δ) η οικονομική διαχείριση της επιχείρησης ενεργείται με βάση δικό της προϋπολογισμό εσόδων και εξόδων, έχει δε η επιχείρηση δική της, αυτοτελή, ταμειακή υπηρεσία και διατάκτης αυτής είναι ο Γενικός Διευθυντής σε σύμπραξη με τον προϊστάμενο των οικονομικών υπηρεσιών της επιχείρησης (άρθρο 17 παρ. 1), ε) τα σχετικά με τη λειτουργία και διαχείριση της επιχείρησης, σύμφωνα με τις γενικής παραδοχής λογιστικές και οργανωτικές αρχές, ρυθμίζονται κάθε φορά με κανονισμούς που συντάσσονται και ψηφίζονται από το ΔΣ της επιχείρησης και ελέγχονται από το οικείο δημοτικό συμβούλιο (άρθρο 21 παρ.1).
Περαιτέρω, ο Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α' 114), στο άρθρο 252 και υπό τον τίτλο" Επιχειρήσεις Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης", ορίζει ότι : " 1) Οι Δήμοι ...μπορούν να συνιστούν ή να συμμετέχουν σε επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται επιχειρήσεις ΟΤΑ, σύμφωνα με τις παρακάτω ρυθμίσεις ...4. Επιχειρήσεις ΟΤΑ που συνιστώνται βάσει ειδικών διατάξεων νόμου, οι οποίες διέπουν την οργάνωση και λειτουργία τους, αποτελούν αντίστοιχες επιχειρήσεις ΟΤΑ ειδικού σκοπού. 5.
Οι επιχειρήσεις των προηγουμένων παραγράφων αποτελούν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου", στο άρθρο 255 παρ. 1 ότι "Οι κοινωφελείς επιχειρήσεις διοικούνται από διοικητικό συμβούλιο, αποτελούμενο από επτά (7) έως έντεκα (11) μέλη, τα οποία ορίζονται μαζί με τους αναπληρωτές τους από το δημοτικό ή κοινοτικό συμβούλιο...", στο άρθρο 256 ορίζει ότι "Οι αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου της επιχείρησης εγκρίνονται από το δημοτικό ή κοινοτικό συμβούλιο, αν αυτές αφορούν:
α. Την ψήφιση του προϋπολογισμού, του ισολογισμού και της έκθεσης πεπραγμένων, β. Την αγορά ή εκποίηση ακινήτων, γ. τη διάθεση καθαρών κερδών ή τη διενέργεια επενδύσεων, δ. Την αύξηση του κεφαλαίου της επιχείρησης, ε. Τη συγχώνευση ή λύση της επιχείρησης, στ. Τη σύναψη δανείων..., ενώ στο άρθρο 257 παρ.1 αυτού ορίζεται ότι "Το διοικητικό συμβούλιο της επιχείρησης συντάσσει υποχρεωτικά τους ακόλουθους κανονισμούς:
α. Εσωτερικό Κανονισμό Υπηρεσιών, με τον οποίο καθορίζονται η οργάνωση, η διάρθρωση και οι αρμοδιότητες των επιχειρήσεων, οι θέσεις του προσωπικού κατά ειδικότητα, καθώς και το ανώτατο όριο αυτού, β. Κανονισμό Προσωπικού, γ. Κανονισμό Οικονομικής Διαχείρισης. Περαιτέρω, στο άρθρο 259 παρ. 1 του ΔΚΚ ορίζεται ότι "Η δημοτική επιχείρηση είναι δυνατόν να χρηματοδοτείται από τον οικείο δήμο για τις δραστηριότητές της, μετά από σχετική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία των μελών του..." και, τέλος, στο άρθρο 260 παρ. 1, 3 και 5 αντίστοιχα ότι "Η διαχείριση των κοινοτικών επιχειρήσεων γίνεται σύμφωνα με ιδιαίτερο προϋπολογισμό εσόδων και εξόδων και είναι ανεξάρτητος από την υπόλοιπη δημοτική ή κοινοτική διαχείριση", "Η έγκριση του προϋπολογισμού της επιχείρησης από το δημοτικό ή κοινοτικό συμβούλιο, λαμβάνει χώρα το αργότερο εντός μηνός από την ψήφιση του προϋπολογισμού του οικείου ΟΤΑ" και "Ο δήμος ή η Κοινότητα δεν ευθύνεται για οφειλές ή οποιεσδήποτε υποχρεώσεις είχε αναλάβει η επιχείρηση έναντι τρίτων..." .
Εξάλλου, οι Δημοτικές Επιχειρήσεις που δεν ανήκουν στο Κράτος ή στο Δήμο, δεν επιχορηγούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό και σε κάθε περίπτωση δεν συγκαταλέγονται στους φορείς της " Γενικής Κυβέρνησης" . Ειδικότερα, με το άρθρο 2 του ν. 3871/2010 (Α' 141) προστέθηκε άρθρο 1Β στο ν. 2362/1995 (Α' 247) περί Δημοσίου Λογιστικού, με το οποίο, ορίσθηκαν τα εξής: " 1.
Δημόσιος τομέας: περιλαμβάνει τη Γενική Κυβέρνηση και τις δημόσιες επιχειρήσεις κατά την έννοια των παραγράφων 1, 2 και 3, καθώς και τους δημόσιους οργανισμούς, κατά την έννοια της παραγράφου 6 του άρθρου 1 του ν. 3429/2005 (Α' 314). 2. Γενική Κυβέρνηση: περιλαμβάνει την Κεντρική Κυβέρνηση, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πρώτου και δεύτερου βαθμού (ΟΤΑ) και τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ), σύμφωνα με τα κριτήρια του Ευρωπαϊκού Συστήματος Λογαριασμών (ΕΣΟΛ). 3.
Κεντρική Κυβέρνηση: περιλαμβάνει την Κεντρική Διοίκηση και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, καθώς και τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που ελέγχονται και χρηματοδοτούνται κυρίως από την Κεντρική Διοίκηση, εκτός ΟΤΑ και ΟΚΑ. 4. Κεντρική Διοίκηση ή Δημόσιο ή Κράτος: περιλαμβάνει την Προεδρία της Δημοκρατίας, τα Υπουργεία και τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, καθώς και τις Ανεξάρτητες Αρχές..." .
Εξάλλου, με το άρθρο 50 παρ. 1εδ. α' του ν. 3943/2011 (Α' 66) προστέθηκε στην παράγραφο 2 του άρθρου 1Β του άνω νόμου 2362/1995 τελευταίο εδάφιο, σύμφωνα με το οποίο " Αναλυτικά τα νομικά πρόσωπα που περιλαμβάνονται στην Κεντρική Κυβέρνηση, τους ΟΤΑ και τους ΟΚΑ προσδιορίζονται από το Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης που τηρείται με ευθύνη της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής" .
Από τις παραπάνω διατάξεις προκύπτει ότι οι φορείς που περιλαμβάνονται στον τομέα της Γενικής Κυβέρνησης καθορίζονται κατ' αρχήν από το νόμο. Για την κατάταξη, όμως, ενός νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου στον τομέα της Γενικής Κυβέρνησης απαιτείται προηγούμενη κρίση σχετικά με τη συνδρομή των τασσόμενων στις οικείες διατάξεις κριτηρίων.
Δηλαδή, προκειμένου να υπαχθεί ένα νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου στον τομέα της Γενικής Κυβέρνησης, εξετάζεται αν το εν λόγω πρόσωπο ελέγχεται και χρηματοδοτείται κατά κύριο λόγο από την Κεντρική Διοίκηση (Ολ ΣΤΕ 3404/2014, ΑΠ 113/2017, ΣΤΕ 2497/2013).
Συνεπώς, οι δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης, που αποτελούν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, διεπόμενα από τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, έχουν διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, διαθέτοντας ίδια διοίκηση, ανεξάρτητη ταμειακή υπηρεσία και ιδιαίτερο προϋπολογισμό εσόδων και εξόδων, με βάση τον οποίο γίνεται η οικονομική διαχείρισή τους, ίδια περιουσία και δικούς τους πόρους, ανεξάρτητη και αυτοτελή εσωτερική οργάνωση και λειτουργία με βάση κανονισμούς που συντάσσονται από τα όργανα διοίκησης αυτών, δεν υπάγονται στην κατηγορία των ΟΤΑ, ούτε στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, από τον οποίο αντιθέτως ρητά εξαιρούνται (ΑΠ 113/2017, ΑΠ 2063/2014, 15/2013, 1675/2010, 1584/2010), ούτε ελέγχονται από την Κεντρική Διοίκηση, κατά την έννοια των σχετικών ορισμών του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εθνικών και Περιφερειακών Λογαριασμών της Κοινότητας, στους οποίους παραπέμπουν και οι διατάξεις του άρθρου 1Β του ν. 2362/1995 και, ως εκ τούτου, δεν συντρέχει κανένα από τα δύο σωρευτικά τιθέμενα στις οικείες διατάξεις κριτήρια για την κατάταξή τους από την ΕΛΣΤΑΤ στον τομέα της Γενικής Κυβέρνησης και την ένταξή τους στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης.
Περαιτέρω, ο ν. 4024/2011 " Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, ενιαίο μισθολόγιο-βαθμολόγιο, εργασιακή εφεδρεία και άλλες διατάξεις εφαρμογής του μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής στρατηγικής 2012-2015" (Α' 226), ορίζει στο Κεφάλαιο Δεύτερο αυτού και υπό τον τίτλο " Σύστημα βαθμολογικών προαγωγών και μισθολογικής εξέλιξης των υπαλλήλων του Κράτους, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α' και Β' βαθμού και άλλων φορέων του Δημόσιου Τομέα και συναφείς διατάξεις" , τα εξής:
στο άρθρο 4 ότι " Στις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου υπάγονται οι μόνιμοι και δόκιμοι πολιτικοί υπάλληλοι και οι υπάλληλοι με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (ΙΔΑΧ): α) του Δημοσίου, β) των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), πρώτου και δεύτερου βαθμού, γ) των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ)... (παρ. 1).
Υπάλληλοι και λειτουργοί που δεν εμπίπτουν ευθέως στις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου... εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος κεφαλαίου, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 17 (παρ. 2). Στο άρθρο 6 ότι: " 1. Οι θέσεις όλων των κατηγοριών εκπαίδευσης- Πανεπιστημιακής εκπαίδευσης (ΠΕ), Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (ΤΕ), Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΔΕ) και Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης (ΥΕ)- κατατάσσονται σε έξι (6) συνολικά βαθμούς, κατά φθίνουσα σειρά, ως εξής:
Βαθμός Α, Βαθμός Β, Βαθμός Γ, Βαθμός Δ, Βαθμός Ε, Βαθμός ΣΤ. 2.... 3. Εισαγωγικός βαθμός για όλες τις κατηγορίες εκπαίδευσης προσωπικού είναι ο Βαθμός ΣΤ ... και καταληκτικός ο Βαθμός Α για την ΠΕ και ΤΕ κατηγορία, ο Βαθμός Β για την ΔΕ κατηγορία και ο Βαθμός Γ για την ΥΕ κατηγορία" . Στο άρθρο 12 του νόμου αυτού καθορίζεται το σύστημα μισθολογικής εξέλιξης των υπαλλήλων του άρθρου 4 και στο άρθρο 14 καθορίζονται οι μηνιαίες αποδοχές κάθε υπαλλήλου.
Στο άρθρο 29 παρ. 2 του ίδιου νόμου, όπως τροποποιήθηκε από τότε που ίσχυσε με το άρθρο 3 παρ. 3 της ΠΝΠ 16/16- 12-2011 (Α' 262), ορίζεται ότι " Σε περίπτωση που από τις ρυθμίσεις των διατάξεων του Κεφαλαίου αυτού προκύπτουν συνολικές μηνιαίες αποδοχές μεγαλύτερες από αυτές που έπαιρναν οι δικαιούχοι τους κατά τον τελευταίο μήνα πριν την έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου, η προκαλούμενη αύξηση καταβάλλεται ως εξής:
α)...... Εφόσον προκύπτει μείωση, η οποία είναι μεγαλύτερη κατά ποσοστό του 25% των αποδοχών που ελάμβαναν οι δικαιούχοι κατά τον τελευταίο μήνα πριν την έναρξη ισχύος των διατάξεων του παρόντος Κεφαλαίου, η συνολική μείωση κατανέμεται ως εξής: α) 25% μείωση επί των αποδοχών που ελάμβαναν οι δικαιούχοι κατά τον τελευταίο μήνα πριν την έναρξη ισχύος των διατάξεων του παρόντος Κεφαλαίου με την έναρξη ισχύος των διατάξεων του παρόντος Κεφαλαίου, β) η υπερβάλλουσα μείωση ισόποσα σε χρονικό διάστημα δύο (2) ετών, το οποίο αρχίζει ένα έτος μετά την έναρξη ισχύος των διατάξεων του παρόντος Κεφαλαίου. 3....
4. Τα θέματα του Κεφαλαίου αυτού δεν αποτελούν αντικείμενο συλλογικών διαπραγματεύσεων" . Εξάλλου, στο άρθρο 31 του ίδιου νόμου και υπό τον τίτλο "Αναλογικές ρυθμίσεις για νομικά πρόσωπα του ευρύτερου δημόσιου τομέα" , ορίζονται τα ακόλουθα: " 1. α) Στα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.) που ανήκουν στο κράτος ή σε Ν.Π.Δ.Δ.
ή σε Ο.Τ.Α., κατά την έννοια της επίτευξης κρατικού ή δημόσιου ή αυτοδιοικητικού σκοπού, εποπτείας, διορισμού και ελέγχου της πλειοψηφίας της Διοίκησής τους, συμπεριλαμβανομένων των Γενικών και Τοπικών Οργανισμών Εγγείων βελτιώσεων, ή επιχορηγούνται τακτικά, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, από πόρους των ως άνω φορέων κατά 50% τουλάχιστον του ετήσιου προϋπολογισμού τους...
εφαρμόζεται ανώτατο όριο μέσου κατά κεφαλή κόστους αμοιβών προσωπικού σύμφωνα με τα οριζόμενα στις επόμενες παραγράφους... β) Το ανώτατο όριο μέσου κατά κεφαλή κόστους αμοιβής προσωπικού εφαρμόζεται και στις δημόσιες επιχειρήσεις, οργανισμούς και ανώνυμες εταιρείες που υπάγονται στο Κεφάλαιο Β' του ν. 3429/2005, καθώς και στις θυγατρικές τους, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις... 2. ... 3.
Για τους εργαζόμενους στους φορείς της υποπαραγράφου 1α με σχέση εργασίας αορίστου ή ορισμένου χρόνου, το ανώτατο όριο των μηνιαίων τακτικών αποδοχών για κάθε εκπαιδευτική κατηγορία ΥΕ, ΔΕ, ΤΕ και ΠΕ ισούται με το αντίστοιχο ανώτατο όριο που προκύπτει κατ' εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Κεφαλαίου για τους υπαλλήλους με αντίστοιχη σχέση εργασίας (ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου) στο Δημόσιο.... 4.
Το μέσο κατά κεφαλή κόστος των πάσης φύσεως αποδοχών, επιδομάτων, αποζημιώσεων και αμοιβών γενικά, εξαιρουμένων των εργοδοτικών εισφορών, των φορέων της υποπαραγράφου 1α του παρόντος άρθρου, απαγορεύεται να υπερβαίνει τα χίλια εννιακόσια (1.900) ευρώ το μήνα ... Αν με την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου, προκύπτει μέσο κατά κεφαλή κόστος των πάσης φύσεως αποδοχών, επιδομάτων, αποζημιώσεων και αμοιβών γενικά, του πάσης φύσεως προσωπικού του φορέα, μικρότερο του 65% του μέσου κατά κεφαλή αντίστοιχου κόστους του φορέα, όπως αυτό είχε διαμορφωθεί κατά την 31.12.2009, ισχύει ως όριο, το ως άνω όριο του 65%." (το τελευταίο εδάφιο της παρ. 4 προστέθηκε με την παρ.4 του άρθρου 1 της από 31.12.2011 Π.Ν.Π (Α' 268). 5... 6. .. 7.
Οι διατάξεις του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 29 εφαρμόζονται αναλογικά και στους εργαζόμενους των φορέων που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος άρθρου, εφόσον προκύπτει μείωση των συνολικών μηνιαίων αποδοχών τους μεγαλύτερη από το ποσοστό που ορίζεται στο τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 2 του άρθρου 29. 8.... 9.
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου καταργείται κάθε γενική ή ειδική διάταξη ή ρήτρα ή όρος συλλογικής σύμβασης εργασίας, διαιτητικής απόφασης ή ατομικής σύμβασης εργασίας ή συμφωνίας, που καθορίζει αποδοχές και πρόσθετες αμοιβές ή απολαβές που υπερβαίνουν τα ανώτατα κατά περίπτωση όρια που ορίζονται στις προηγούμενες παραγράφους" .
Τέλος, στο άρθρο 32 παρ. 4 ορίζεται ότι " Η ισχύς των διατάξεων του παρόντος κεφαλαίου αρχίζει την 1-11-2011" . Περαιτέρω, ενόψει του διέποντος το αναιρεσείον ΝΠΙΔ με την επωνυμία "Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Πρέβεζας-(ΔΕΥΑΠ)." νομοθετικού πλαισίου, για το οποίο έγινε λόγος παραπάνω, πρόδηλο κατά αρχάς είναι ότι, ανεξαρτήτως της μη τακτικής επιχορήγησής του από το δημοτικό προϋπολογισμό, που δεν τάσσεται από το νόμο σωρευτικά με τις λοιπές προϋποθέσεις, το αναιρεσείον ΝΠΙΔ συγκαταλέγονταν στα ΝΠΙΔ της υποπαραγράφου 1α του άρθρου 31 του ν. 4024/2011, αφού:
α) επιδιώκει σκοπό δημοσίου συμφέροντος, συνιστάμενο στην παροχή ζωτικής σημασίας για το κοινωνικό σύνολο υπηρεσιών, β) τα μέλη του διοικητικού του συμβουλίου ορίζονται από>ο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου ... και γ) τελεί υπό την εποπτεία του τελευταίου και του Γενικού Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Ως εκ τούτου, υπό το καθεστώς του νόμου αυτού, οι αποδοχές του προσωπικού της Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης Πρέβεζας εξαιρέθηκαν μεν της εφαρμογής του μισθολογίου που καθιερώθηκε για τους υπαλλήλους του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ, υπήχθησαν, όμως, από 1-11-2011, σε διπλό περιορισμό ανωτάτου ορίου, με κριτήρια αφενός την κατηγορία εκπαίδευσης, σε συνάρτηση με τις αποδοχές που προέβλεπε για κάθε κατηγορία το μισθολόγιο, αφετέρου το μέσο μισθολογικό κόστος, το οποίο δεν θα μπορούσε να υπερβαίνει το ποσό των 1900 ευρώ το μήνα, ούτε, όπως εσπευσμένα και με σκοπό την αποτροπή υπέρμετρων μειώσεων (βλ.
την εισηγητική έκθεση του ν. 4047/2012) ορίσθηκε με την από 31-12-2011 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, αντιστοίχως προς τα εξ αρχής ισχύοντα για τις εισηγμένες σε οργανωμένη αγορά (χρηματιστήριο) εταιρείες του Δημοσίου, για τις οποίες προνοεί η υποπαράγραφος 1β του ίδιου ως άνω άρθρου, το 65% του μέσου κατά κεφαλή κόστους της 31-12-2009.
Προβλέφθηκε δε, κατ' αναλογία των σχετικώς οριζομένων στο άρθρο 29 για τους υπαλλήλους του στενού δημόσιου τομέα, σύγκριση των νέων αποδοχών των μισθωτών της με εκείνες που ελάμβαναν κατά τον προηγούμενο της θέσης σε ισχύ του προαναφερόμενου περιορισμού μήνα, δηλαδή τον Οκτώβριο του έτους 2011 και συντρεχούσης περίπτωσης, άμεση περικοπή έως και του 25% αυτών, με την τυχόν επιπλέον μείωση, που συνεπαγόταν ο περιορισμός, να κατανέμεται σε ισόποσες μεταξύ τους περικοπές την 1-11-2012 και την 1-11- 2013 (ΑΠ 113/2017).
Τέλος, κατ' εφαρμογή του ν.4046/2012 " Έγκριση των Σχεδίων Συμβάσεων Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Ε.Τ.Χ.Σ.) της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Τράπεζας της Ελλάδος, του Σχεδίου του Μνημονίου Συνεννόησης μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Τράπεζας της Ελλάδος και άλλες επείγουσες διατάξεις για τη μείωση του δημοσίου χρέους και τη διάσωση της εθνικής οικονομίας" ( Α' 28) και στο πλαίσιο του εκεί τεθέντος στόχου της επίτευξης, με δημοσιονομικές παρεμβάσεις, πρωτογενούς πλεονάσματος της Γενικής Κυβέρνησης, που θα επέτρεπε τη σταθεροποίηση, σε πρώτη φάση, και τη μείωση, στη συνέχεια, του δημοσίου χρέους, εκδόθηκε ο ν. 4093/2012 " Έγκριση Μεσοπροθέσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2013-2016- Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής του ν.4046/2012 και του Μεσοπροθέσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής στρατηγικής 2013-2016" (Α' 222), ο οποίος στην παράγραφο Γ' υποπαράγραφο Γ.1. " Ρυθμίσεις Θεμάτων Γενικής Γραμματείας Δημοσιονομικής Πολιτικής" του άρθρου πρώτου ορίζει ....12 " Οι διατάξεις του Κεφαλαίου Δεύτερου του ν. 4024/2011 που αφορούν το βαθμολογικό και μισθολογικό καθεστώς των υπαλλήλων του άρθρου 4 του ίδιου νόμου, έχουν ανάλογη εφαρμογή, από 1.1.2013, και στο προσωπικό των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.), που ανήκουν στο Κράτος ή σε Ν.Π.Δ.Δ.
ή σε Ο.Τ.Α., κατά την έννοια της επίτευξης κρατικού ή δημόσιου ή αυτοδιοικητικού σκοπού, εποπτείας, διορισμού και ελέγχου της πλειοψηφίας της Διοίκησής τους, συμπεριλαμβανομένων των Γενικών και Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων, ή επιχορηγούνται τακτικά, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, από πόρους των ως άνω φορέων κατά 50% τουλάχιστον του ετήσιου προϋπολογισμού τους, καθώς και των λοιπών δημόσιων επιχειρήσεων, οργανισμών και ανωνύμων εταιρειών, που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του Κεφαλαίου Α' του ν. 3429/2005 (Α' 314), όπως έχουν τροποποιηθεί με τις διατάξεις της παρ. 1α του άρθρου 1 του ν. 3899/2010 (Α' 212)....
Από την έναρξη ισχύος των διατάξεων της παρούσας περίπτωσης, για τους ανωτέρω παύουν να ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 31 του ν. 4024/2011, εκτός από αυτές της παραγράφου 2 " ( ΑΠ 113/2017). Από τον συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων των νόμων 4024 και 4093/2012 προκύπτει ότι οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης υπάγονται στο ρυθμιστικό πεδίο αυτών και ως εκ τούτου, η γενομένη, κατ' εφαρμογή τους, μείωση των αποδοχών του προσωπικού τους είναι νόμιμη.
Περαιτέρω οι ως άνω διατάξεις των ν. 4024 και 4093/2012 δεν αντίκεινται προς τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 5 και 25 παρ. 1 του Συντάγματος και 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ ούτε στη συνταγματικώς κατοχυρωμένη αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Και αυτό διότι, αυτή καθ' εαυτή η υπαγωγή του προσωπικού των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης στο μισθολόγιο των άνω νόμων και ο κανονισμός των αποδοχών τους, που αποτελεί κύριο αντικείμενο των συλλογικών συμβάσεων εργασίας (άρθρο 2 του Ν. 1876/1990), με τυπικό νόμο, αιτιολογείται επαρκώς στο πλαίσιο της προσπάθειας που καταβάλλεται από την Ελληνική Κυβέρνηση στην παρούσα δημοσιονομική συγκυρία για την εξοικονόμηση των δαπανών και τον εξορθολογισμό της υφιστάμενης προβληματικής κατάστασης, η οποία είχε διαμορφωθεί με βάση το ισχύον, παρωχημένο και σε κάποιες περιπτώσεις αυθαίρετο σύστημα οικονομικών απολαβών, τόσο στο στενό, όσο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα (βλ.
αιτιολογική έκθεση του Ν. 4024/2011).
Συνεπώς, η υπαγωγή του προσωπικού των επιχειρήσεων αυτών - που έχουν κοινωφελή χαρακτήρα και ανήκουν στους ΟΤΑ, κατά την έννοια της επίτευξης κρατικού ή δημοσίου ή αυτοδιοικητικού σκοπού, εποπτείας, διορισμού και ελέγχου της πλειοψηφίας της διοίκησης του - στις ρυθμίσεις του Ν. 4024/2011 και, κατ' επέκταση, στις ρυθμίσεις του Ν. 4093/2012 (όπως άλλωστε και στις ρυθμίσεις των Ν. 3833/2010 και 3845/2010), με συνέπεια την ανάλογη μείωση των αποδοχών τους, εξυπηρετεί θεμιτό σκοπό δημόσιας ωφέλειας και βρίσκει αιτιολογικό έρεισμα στην έκτακτη και πρωτοφανή δημοσιονομική κρίση που αντιμετώπισε η Χώρα μας (συνεπεία της οποίας μάλιστα μεγάλο ποσοστό των απασχολούμενων στον ιδιωτικό τομέα - είτε μισθωτών είτε αυτοαπασχολούμενων - κατέστησαν άνεργοι σε αντίθεση με τους απασχολούμενους στο στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα).
Σε κάθε περίπτωση, η έλλειψη αμιγώς προσωρινού χαρακτήρα των μέτρων αυτών (έστω κι αν η παρέμβαση του νομοθέτη υπόκειται σε χρονικό περιορισμό, ο οποίος συμπίπτει με τη λήξη του εγκριθέντος με το Ν. 4093/2012 Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής) είναι δικαιολογημένη, διότι ο σκοπός του νομοθέτη ήταν όχι μόνο να αντιμετωπίσει την οξεία δημοσιονομική κρίση, αλλά κυρίως να εξυγιάνει τα δημόσια οικονομικά, κατά τρόπο μόνιμο, η λήψη δε των μέτρων αυτών δικαιολογείται στο πλαίσιο υιοθέτησης ενός ευρύτερου προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής και προώθησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων της ελληνικής οικονομίας, το οποίο στόχευε στην αντιμετώπιση της άμεσης ανάγκης χρηματοδότησης της χώρας, αλλά και στην βελτίωση της μελλοντικής δημοσιονομικής και οικονομικής κατάστασης και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας (βλ.
ΟλΣτΕ 668/2012, ΣτΕ 1283/2012, ΕΔΔΑ απόφαση της 7.5.2013, Κουφάκη κατά Ελλάδος και ΑΔΕΔΥ κατά Ελλάδος). Επιπλέον, ούτε η επί τω χείρω μεταβολή των συμφωνηθέντων με τον εργοδότη όρων εργασίας του ως άνω προσωπικού πλήττει την προστατευόμενη από το άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος συμβατική ελευθερία αμφότερων των μερών της εργασιακής σχέσης, ούτε το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ κατοχυρώνει δικαίωμα σε διαρκή απόληψη αποδοχών ορισμένου ύψους, αφού δεν κωλύεται καταρχήν ο νομοθέτης, εκτιμώντας τις εκάστοτε συνθήκες και λαμβάνοντας υπόψη τη δημοσιονομική κατάσταση του Κράτους, να προβαίνει σε αναμόρφωση του μισθολογίου των προσωπικού του ευρύτερου δημόσιου τομέα εισάγοντας νέες ρυθμίσεις (βλ.
ΕΔΔΑ Eskelinen κ.ά. κατά Φιλανδίας, της 19.4.2007, σκ. 94, Ο λ ΣτΕ 668/2012, ΣτΕ 1283/2012 ). Ως εκ τούτου, οι ως άνω διατάξεις των νόμων 4024/2011 και 4093/2012 δεν αντίκεινται προς τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 5 και 25 παρ. 1 του Συντάγματος και 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ ούτε στη συνταγματικώς κατοχυρωμένη αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, αφού δεν άγουν σε υπέρμετρη απώλεια των αποδοχών τους σε σχέση με αυτή που βάσει των ίδιων διατάξεων του Ν. 4093/2012 υπέστη το προσωπικό ιδιωτικού δικαίου στο Δημόσιο, τα ΝΠΔΔ και τους ΟΤΑ ούτε ανατρέπουν ριζικά τα δεδομένα της οικονομικής τους κατάστασης, στα οποία είχαν καλοπίστως αποβλέψει (βλ.
και ΟλΕλΣυν, Πρακτικά της 17ης Γεν. Συν. της 24.9.2014 Θέμα Α). Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου (ημεδαπού ή αλλοδαπού) στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοσθεί ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 7/2006, 4/2005).
Με το λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (παραβίαση κανόνα του ουσιαστικού δικαίου) ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή αν αγωγή, ένσταση κ.λ.π.
ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απερρίφθη ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (ΟλΑΠ 10/2011, ΑΠ 1388/2015, ΑΠ 1318/2015).
Στην προκειμένη περίπτωση, το Μονομελές Πρωτοδικείο Πρέβεζας, δικάζον ως Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα εξής: Οι ενάγοντες εκκαλούντες (ήδη αναιρεσίβλητοι) είναι όλοι τους τακτικοί υπάλληλοι της εναγόμενης εφεσίβλητης (ήδη αναιρεσείουσας) δημοτικής επιχείρησης του Δήμου Πρέβεζας.
Έχουν προσληφθεί με τη νόμιμη διαδικασία (προκήρυξη, απόφαση του ΔΣ και έγγραφες συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου) κατά τις πιο κάτω αναφερόμενες ημερομηνοχρονολογίες και προσφέρουν την εργασία τους έκτοτε συνεχώς μέχρι σήμερα, με τις αναφερόμενες ακόλουθες ειδικότητες ο καθένας τους μέχρι τη θέση σε ισχύ των ν. 3833/2010, 3845/2010 και 4024/2011, οι εν γένει αποδοχές τους και οι συνθήκες της εργασίας τους ρυθμίζονταν από τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας της εναγόμενης, σε συνδυασμό με τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας του προσωπικού των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης - Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) όλης της χώρας (ν. 1876/1990, όπως ισχύει).
Η τελευταία ΣΣΕ που ρύθμισε τα μισθολογικά τους ζητήματα ήταν η από 28-05-2009 κλαδική ΣΣΕ, που κηρύχθηκε γενικά υποχρεωτική με την ΥΑ 22246/1799/06- 07-2009 (ΦΕΚ τ. Β' 1483/23-07-2009). Με την εφαρμογή του άρθρου 1 του ν. 3833/2010 πραγματοποιήθηκαν περικοπές των αποδοχών τους, σε ύψος 7% και, ακολούθως, με την εφαρμογή του άρθρ. 3 ν. 3845/2010 πραγματοποιήθηκαν περαιτέρω περικοπές της τάξης του 3%, καθώς και περικοπές των δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα, όπως και του επιδόματος αδείας.
Ακολούθως , κατ' εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 31 και του τελικού εδαφίου του άρθρου 29 του ν.4014/2011, πραγματοποιήθηκε περαιτέρω μείωση των αποδοχών τους, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις οικείες διατάξεις. ... Ήδη, από 1-1-2013 και εφεξής, η εναγόμενη, κατ' εφαρμογή των διατάξεων της περ. 12 της υποπαρ. ΓΙ της παρ.
Γ του άρθρ. 1 του ν. 4093/2012 που παρατίθενται κατωτέρω (περί υπαγωγής τους στο ενιαίο μισθολόγιο), παρά τις ρητά προς αυτήν εκφρασμένες αντιρρήσεις τους και τις συλλογικές, συνδικαλιστικές τους δράσεις, καθ' όλο το χρονικό διάστημα ήδη πριν την εφαρμογή του νόμου, αλλά και από 1-1-2013 και εντεύθεν, τους καταβάλλει χαμηλότερες αποδοχές, με συνέπεια την έτι περαιτέρω, μείωση των αποδοχών τους.
Στον ακόλουθο πίνακα εμφαίνονται ενδεικτικά οι μικτές μηνιαίες αποδοχές τους έως και τον Οκτώβριο του 2011 (δηλ. έως την από 1-11-2011 έναρξη της ισχύος του ν. 4024/2011), υπό την στήλη "μισθός 31/10/2011", οι μηνιαίες μικτές αποδοχές τους έως τον Δεκέμβριο του 2012 (δηλ. οι καταβαλλόμενες αποδοχές τους μετά τις γενόμενες από 1-11-2011, δυνάμει του ν. 4024/2011, περικοπές και έως την εφαρμογή του ν. 4093/2012) υπό τη στήλη "τελικός μισθός 31/12/12" και οι μηνιαίες αποδοχές τους από 1-1-2013 και εντεύθεν μετά τις νέες περικοπές (δυνάμει της εφαρμογής των ν. 4024/2011 και 4093/2012):...Από τον πίνακα αυτόν συνάγεται ότι οι μικτές μηνιαίες τους αποδοχές, όπως είχαν διαμορφωθεί βάσει του Κανονισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας του εναγόμενου και τις προλεχθείσες οικείες ΣΣΕ (κλαδική ΣΣΕ του 2009) περικόπηκαν αρχικά βάσει των νόμων 3833/2010 και 3845/2010 κατά ποσοστό 10% (7% + 3%) και στη συνέχεια οι κομμένες αυτές αποδοχές τους, όπως είχαν διαμορφωθεί στις 31- 10-2011 περικόπηκαν περαιτέρω με τους ν. 4024/2011 και ν. 4093/2012 κατά ποσοστό 25%.
Σύνολο μειώσεων 35%. Πέραν αυτών τα δώρα εορτών Πάσχα και Χριστουγέννων αρχικά υπέστησαν τις μειώσεις των ν. 3.833/2010 και 3.845/2010 και από 1-01-2013 κατά τη φερόμενη αναλογική εφαρμογή του ενιαίου μισθολογίου (ν.4093/12 σε συνδυασμό με ν.4024/11) τους περικόπηκαν παντελώς. Οι περικοπές όμως αυτές είναι μη νόμιμες για τους παρακάτω λόγους...
Η εναγόμενη δεν μπορεί να υπαχθεί στο ρυθμιστικό πεδίο του ν. 4093/2012 και του ν. 4024/2011, αφού δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις οποιουδήποτε από τα εναλλακτικώς προβλεπόμενα κριτήρια της διάταξης του αριθ. 12 της άνω υποπαρ. Γ 1 της παρ. Γ του άρθρ. 1 του ν. 4093/2012. Ως εκ τούτου, η γενομένη, κατ' εφαρμογή των ν. 4024/2011 και 4093/2012, μείωση των αποδοχών τους είναι παράνομη...
Σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν, η εναγόμενη, απολαύσασα οικονομικής και διοικητικής αυτοτέλειας, δεν εντάσσεται στον δημόσιο τομέα και, υπό την έννοια αυτή, δεν "ανήκει", κατά τον όρο που χρησιμοποιεί ο νομοθέτης των ν. 4024/2011 και ν. 4093/2012, στο Δημόσιο ή τον οικείο ΟΤΑ (Δήμο Πρέβεζας). Επίσης η εναγόμενη δεν επιχορηγείται - πολύ δε περισσότερο, κατά το 50% επιχορήγησης του ετήσιου προϋπολογισμού της, όπως απαιτεί ο ν. 4093/2012 - από το Δημόσιο ή τον Δήμο Πρέβεζας.
Περαιτέρω η εναγόμενη δεν έχει μορφή ανώνυμης εταιρείας, ούτε αποτελεί μέρος της Γενικής Κυβέρνησης... Για τους ανωτέρω λόγους, η εναγόμενη δεν μπορεί να υπαχθεί στο ρυθμιστικό πεδίο των ν.4024/2011 και. 4093/2012 και, επομένως, οι κατ' εφαρμογή των νόμων αυτών πραγματοποιηθείσες περικοπές των αποδοχών των εναγόντων ήταν και παραμένουν παράνομες.
Από την παράνομη πρακτική της εναγόμενης υφίστανται ζημία και συνεπώς συντρέχει νόμιμη περίπτωση να αποτραπούν οι συνακόλουθοι της κίνδυνοι, αφού, όσο η εναγόμενη εξακολουθεί να καταβάλλει παρανόμως μειωμένες τις αποδοχές στους ενάγοντες εφαρμόζοντας τους ν. 4024/11 και 4093/2012, τόσο διογκώνεται η ζημία τους.
Συνεπώς πρέπει να υποχρεωθεί η εναγόμενη να αποδέχεται τις προσηκόντως παρεχόμενες από αυτούς υπηρεσίες καταβάλλοντος σε καθέναν από τους ενάγοντες τις αποδοχές του, όπως αυτές είχαν διαμορφωθεί πριν την ημερομηνία θέσης σε ισχύ των άνω διατάξεων των ν. 4024/2011 και ν. 4093/2012, ήτοι όπως αυτές είχαν διαμορφωθεί και καταβάλλονταν έως και τον μήνα Οκτώβριο του 2011, να υποχρεωθεί δε η εναγόμενη να καταβάλλει στους ενάγοντες τις προκύπτουσες υπέρ αυτών διαφορές, μεταξύ δηλ.
των καταβαλλομένων στον καθένα τους τον Οκτώβριο του 2011 μηνιαίων αποδοχών και των μειωμένων καταβληθεισών από 1-11-2011 και εντεύθεν. Και ειδικότερα, να υποχρεωθεί να καταβάλλει τ' ακόλουθα ποσά: 1) στον 1° ενάγοντα Ν. Α. : όπως προεκτέθηκε, ελάμβανε μηνιαίως μέχρι τις 31- 10-2011 2.341,26 ευρώ μικτά (νόμιμος μισθός κατά την κλαδική ως άνω ΣΣΕ του 2009, αλλά και συμβατικός - καταβαλλόμενος, μετά τις περικοπές των ν. 3833 και 3845/2010).
Οι αποδοχές του αυτές περικόπηκαν παρανόμως από 01-11- 2011 στο ποσό των 1.908 ευρώ μικτά και από 01-01-2013 στο ποσό των 1.756 ευρώ. Ήτοι, η συνολική μηνιαία μείωση την 01-01-2013, σε σύγκριση με το μισθό του της 31-10-2011, ανήλθε στο ποσό των 585,26 ευρώ ( 2.341,26 ευρώ - 1.756 ευρώ), χωρίς να ληφθούν υπόψη οι μειώσεις του 2010. Προκύπτει συνεπώς υπέρ του η διαφορά: 585,26 ευρώ Χ 14 μήνες (από 01- 01-12013 έως 28-2- 2014) = 8.193,64 ευρώ.
Επίσης του οφείλει η εναγόμενη : τις διαφορές από 01-11-2011 έως 31-12-2012 : 14 μήνες Χ 433,26 ευρώ (2.341,26 ευρώ-1.908 ευρώ που ελάμβανε στο διάστημα από 01-11-2011 έως τις 31-12-2012) = 6.065,64 ευρώ, τα δώρα εορτών του 2013 (κατά την ΚΥΑ 19040/1981), ήτοι για δώρο Πάσχα 2013 2.341,26 ευρώ Χ 1/2 = 1.170,63 ευρώ και για δώρο Χριστουγέννων 2013 : 2.341,26 ευρώ. μερικό σύνολο 3.511,89 ευρώ και για διαφορά επί του δώρου Χριστουγέννων του 2012 : 1.841,26 ευρώ (2.341,26 ευρώ μείον 500 ευρώ που πήρε κατά τον εφαρμοσθέντα ν. 3845/2010).
Και σύνολο για τις παραπάνω αιτίες του οφείλει η εναγόμενη το ποσό των 19.612,43 ευρώ (8.193,64 + 6.065,64 + 3.511,89 + 1.841,26=19.612,43). Στη συνέχεια, με όμοιο τρόπο, υπολόγισε το Μονομελές Πρωτοδικείο τις διαφορές των αποδοχών και τις διαφορές των δώρων Πάσχα και Χριστουγέννων που δικαιούνται και οι λοιποί ενάγοντες για το επίδικο χρονικό διάστημα.
Με βάση τα γενόμενα ως άνω δεκτά, το Μονομελές Πρωτοδικείο, δικάσαν ως Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, κατά παραδοχή της έφεσης των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων, εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, δέχθηκε την αγωγή ως προς την κύρια βάση της και επιδίκασε στους ενάγοντες-αναιρεσιβλήτους, ως οφειλόμενες διαφορές αποδοχών και δώρων Πάσχα και Χριστουγέννων από 1-11-2011 έως 28-2-2014, τα αναφερόμενα συνολικά ποσά.
Με την κρίση του αυτή το Μονομελές Πρωτοδικείο, που δέχθηκε την κύρια βάση της αγωγής με την αιτιολογία ότι η εναγομένη δεν υπάγεται στο ρυθμιστικό πεδίο των νόμων 4024/2011 και 4093/2012, δεδομένου ότι αποτελεί νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και διέπεται από το καθεστώς της ιδιωτική οικονομίας, παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις παραπάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 4 και 29 του Κεφαλαίου Δεύτερου υπό τον τίτλο "Σύστημα βαθμολογικών προαγωγών και μισθολογικής εξέλιξης των υπαλλήλων του Κράτους, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α' και Β' βαθμού και άλλων φορέων του Δημόσιου Τομέα και συναφείς διατάξεις" και άρθρων 31 και 32 υπό τον τίτλο "Αναλογικές ρυθμίσεις για νομικά πρόσωπα του ευρύτερου δημόσιου τομέα" του Ν.4024/2011 και του άρθρου 12 της παραγράφου Γ υποπαραγράφου Γ.1 με τίτλο " Ρυθμίσεις Θεμάτων Γενικής Γραμματείας Δημοσιονομικής Πολιτικής", οι οποίες ήταν εφαρμοστέες, καθόσον:
Α) Η αναιρεσείουσα Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Πρέβεζας, που αποτελεί ΝΠΙΔ, συγκαταλέγονταν στα ΝΠΙΔ της υποπαραγράφου 1α του άρθρου 31 του ν. 4024/2011, αφού: α) επιδιώκει σκοπό δημοσίου συμφέροντος, συνιστάμενο στην παροχή ζωτικής σημασίας για το κοινωνικό σύνολο υπηρεσιών, β) τα μέλη του διοικητικού του συμβουλίου ορίζονται από το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου ...
και γ) τελεί υπό την εποπτεία του τελευταίου και του Γενικού Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Ως εκ τούτου, υπό το καθεστώς του νόμου αυτού, οι αποδοχές του προσωπικού της εξαιρέθηκαν μεν της εφαρμογής του μισθολογίου που καθιερώθηκε για τους υπαλλήλους του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ, υπήχθησαν, όμως, από 1-11-2011, σε διπλό περιορισμό ανωτάτου ορίου, με κριτήρια αφενός την κατηγορία εκπαίδευσης, σε συνάρτηση με τις αποδοχές που προέβλεπε για κάθε κατηγορία το μισθολόγιο, αφετέρου το μέσο μισθολογικό κόστος.
Και Β) Με το ν. 4093/2012 οι διατάξεις του Κεφαλαίου Δεύτερου του ν. 4024/2011 που αφορούν το βαθμολογικό και μισθολογικό καθεστώς των υπαλλήλων, έχουν ανάλογη εφαρμογή, από 1.1.2013, και στο προσωπικό των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.), που ανήκουν στο Κράτος ή σε Ν.Π.Δ.Δ. ή σε Ο.Τ.Α κατά την έννοια της επίτευξης κρατικού ή δημόσιου ή αυτοδιοικητικού σκοπού, εποπτείας, διορισμού και ελέγχου της πλειοψηφίας της Διοίκησής τους, η δε αναιρεσείουσα- που έχει κοινωφελή χαρακτήρα-ανήκει στους ΟΤΑ.
Συνεπώς η γενόμενη, κατ' εφαρμογή των άνω νόμων, ανάλογη μείωση των αποδοχών του προσωπικού τους, που εξυπηρετεί θεμιτό σκοπό δημόσιας ωφέλειας, είναι νόμιμη, διότι ο σκοπός του νομοθέτη ήταν όχι μόνο να αντιμετωπίσει την οξεία δημοσιονομική κρίση, αλλά κυρίως να εξυγιάνει τα δημόσια οικονομικά, κατά τρόπο μόνιμο, η λήψη δε των μέτρων αυτών δικαιολογείται στο πλαίσιο υιοθέτησης ενός ευρύτερου προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής και προώθησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων της ελληνικής οικονομίας, το οποίο στόχευε στην αντιμετώπιση της άμεσης ανάγκης χρηματοδότησης της χώρας, αλλά και στην βελτίωση της μελλοντικής δημοσιονομικής και οικονομικής κατάστασης και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης, από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, που πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.
Συνεπώς πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.
3) Περαιτέρω , κατά το άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του Ν.4335/2015, "Αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε άλλο λόγο, εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 (για υπέρβαση δικαιοδοσίας και για παράβαση των διατάξεων των σχετικών με την αρμοδιότητα) μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να την δικάσει, αν κατά την κρίση του δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση".
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης και την προσβαλλόμενη απόφαση, παραδεκτώς, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκοπούμενα, οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι, με την αγωγή τους ισχυρίστηκαν ότι εργάζονται ως υπάλληλοι της εναγόμενης δημοτικής επιχείρησης, με τις ειδικότητες που αναφέρονται στο δικόγραφο τους.
Ότι κατά τα παρελθόντα έτη, μέχρι τη θέση σε ισχύ των Ν. 3833/2010, 3845/2010 και 4024/2011, οι αποδοχές τους ρυθμιζόταν από τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας του προσωπικού των δημοτικών επιχειρήσεων. Ότι δυνάμει της εφαρμογής του Ν. 3833/2010 οι αποδοχές τους υπέστησαν περικοπές της τάξης του 7%, ακολούθως δυνάμει του Ν.. 3845/2010 πραγματοποιήθηκαν περαιτέρω περικοπές της τάξης του 3% καθώς και περικοπές των δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα και επιδόματος αδείας.
Ότι περαιτέρω με τους Ν. 4024/2011 και 4093/2012 συντελέστηκε περαιτέρω μείωση των αποδοχών τους, η οποία ανέρχεται συνολικά και από την αρχή της εφαρμογής των περικοπών σε ποσοστό 35%. Ότι η μείωση αυτή των αποδοχών τους κατ' εφαρμογή του ενιαίου μισθολογίου είναι μη σύννομη γι' αυτούς καθόσον η εναγόμενη δεν υπάγεται στο ρυθμισπκό πεδίο του Ν. 4093/2012, αφού αποτελεί νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και διέπεται από το καθεστώς της ιδιωτικής οικονομίας.
Ότι επικουρικά, και σε περίπτωση που κριθεί ότι οι αποδοχές τους υπάγονται στις ανωτέρω διατάξεις, οι μειώσεις αυτές έρχονται σε αντίθεση με το άρθρ. 10 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, την αρχή τη αναλογικότητας και την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, συνεπώς δεν πρέπει να τύχουν εφαρμογής οι διατάξεις αυτές, αφού αντίκεινται σε θεμελιώδεις συνταγματικές διατάξεις.
Ζήτησαν δε με βάση το προαναφερόμενο ιστορικό να υποχρεωθεί η εναγόμενη να τους καταβάλλει στον καθένα τους τα αναφερόμενα ποσά, ήτοι τα ποσά στο ύψος των οποίων η εναγομένη περιέκοψε τις αποδοχές τους σε εφαρμογή των προαναφερόμενων διατάξεων από 31-10-2011 και εντεύθεν, ενώ όφειλε να αποδέχεται την εργασία τους βάσει των αποδοχών που ίσχυαν πριν την εφαρμογή τους, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής και μέχρι την εξόφλησή τους.
Με την πρωτόδικη απόφαση απορρίφθηκε η αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη και ως προς την επικουρική βάση της, με την δε ασκηθείσα έφεση βάλλονταν η ως άνω απόφαση και κατά το μέρος αυτό, αλλά δεν ερευνήθηκε από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο λόγω αποδοχής του λόγου έφεσης που αφορούσε την κύρια βάση της αγωγής.
Με το ως άνω όμως περιεχόμενο η αγωγή είναι, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα απορριπτέα και κατά την επικουρική βάση της, καθόσον οι ως άνω διατάξεις των ν. 4024 και 4093/2012 δεν άγουν σε υπέρμετρη απώλεια των αποδοχών του προσωπικού της εναγομένης δημοτικής επιχείρησης σε σχέση με αυτή, που βάσει των ίδιων διατάξεων του Ν. 4093/2012 υπέστη το προσωπικό ιδιωτικού δικαίου στο Δημόσιο, τα ΝΠΔΔ και τους ΟΤΑ ούτε ανατρέπουν ριζικά τα δεδομένα της οικονομικής τους κατάστασης, στα οποία είχαν καλοπίστως αποβλέψει και οι μειώσεις, που έγιναν με βάση τις διατάξεις αυτές, δεν έρχονται σε αντίθεση προς τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 5 και 25 παρ. 1 του Συντάγματος, άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ και την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης.
Επομένως, εφόσον η υπόθεση δεν απαιτεί περαιτέρω έρευνα, μετά την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης, πρέπει ο Άρειος Πάγος να κρατήσει την υπόθεση και αφού δικάσει την έφεση και απορρίψει αυτή στο σύνολο της κατ' ουσίαν. Τέλος οι αναιρεσίβλητοι, που ηττήθηκαν, πρέπει να καταδικασθούν σε πληρωμή μέρους της δικαστικής δαπάνης της αναιρεσείουσας του δευτέρου βαθμού δικαιοδοσίας και της παρούσης διαδικασίας, λόγω του δυσερμηνεύτου των κανόνων δικαίου που εφαρμόσθηκαν, (άρθρα 176, 178 παρ. 1 και 179 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ' αριθμ. 55/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πρέβεζας.
Κρατεί την υπόθεση και δικάζει την από 15-4-2015 έφεση των αναιρεσιβλήτων κατά της 23/2015 απόφασης του Ειρηνοδικείου Πρέβεζας.
Απορρίπτει κατ' ουσίαν την έφεση. Και
Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους σε μέρος των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας του δευτέρου βαθμού δικαιοδοσίας και της παρούσης διαδικασίας, τα οποία ορίζει σε δύο χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Απριλίου 2018. ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Ιουνίου 2018.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ