Supreme Court dismisses appeal regarding privatization compensation claims under European Convention on Property Rights.

Απόφαση 1091 / 2012 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Aριθμός 1091/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Ηλία Γιαννακάκη), Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη, Δημήτριο Κόμη και Ασπασία Καρέλλου (κωλυομένου του Αρεοπαγίτη Σπυρίδωνος Ζιάκα), Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Μαΐου 2012, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Κ. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Λουκά Αποστολίδη.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΛΟΪΑ ΑΕ", που εδρεύει στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ", τελούσας υπό καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης του άρθρου 14α ν. 3429/2005, που προστέθηκε με το άρθρο 40 του Ν. 3710/2008, νομίμως εκπροσωπουμένης από την ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΕ - Ανώνυμη Εταιρία Διαχειρίσεως Ενεργητικού και Παθητικού", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ιωάννα Βαβουγιού - Κεφαλάκη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-4-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1009/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5616/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 19-1-2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Κόμης διάβασε την από 13-2-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Στα πλαίσια της διαδικασίας αποκρατικοποίησης της Ολυμπιακής Αεροπλοΐας και σχεδιαζομένης της μεταβίβασης (απόσχισης) του κλάδου που αφορά το πτητικό έργο αυτής, καταρτίσθηκε μετά από διαπραγματεύσεις μεταξύ αυτής (Ο.Α.) και της συνδικαλιστικής οργάνωσης των ιπταμένων χειριστών αεροσκαφών - Ένωση Επαγγελματιών Χειριστών Αεροσκαφών (Ε.Ε.Χ.Α.), οι οποίες έλαβαν χώρα σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8 του Π.Δ. 178/2002 "Μέτρα σχετικά με την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβίβασης επιχειρήσεων ...", το από 20-5-2003 Πρακτικό Συμφωνίας, με το οποίο συμφωνήθηκε, μεταξύ άλλων, ότι η καθ' οιονδήποτε τρόπο συμπλήρωση δικαιώματος συνταξιοδότησης συνεπάγεται την καταβολή πλήρους της αποζημίωσης του Ν. 2112/1920, καθώς και πρόσθετη αποζημίωση, υπολογιζόμενη μέχρι το όριο της υποχρεωτικής συνταξιοδότησης, προς κάλυψη απώλειας εισοδήματος μεταξύ τακτικών αποδοχών και σύνταξης.

Στη συνέχεια, με τις διατάξεις των παραγράφων 1 έως 8 του φέροντος τον τίτλο "Μετασχηματισμός Ομίλου Ολυμπιακής Αεροπορίας" άρθρου 27 του Ν. 3185/2003, που άρχισε να ισχύει από 26-9-2003, ορίστηκαν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: 1. Με απόφαση της Δ.Ε.Α. και των καταστατικών Οργάνων τους, οι εταιρείες του Ομίλου Ολυμπιακής Αεροπορίας μετασχηματίζονται με απόσχιση των κλάδων ή τμημάτων ή λειτουργιών του πτητικού έργου με συγχώνευση ή απορρόφησή τους από υφιστάμενη εταιρεία του Ομίλου.

Ο μετασχηματισμός γίνεται κατά παρέκκλιση των διατάξεων των άρθρων 1 - 5 του Ν. 2166/1993 και 68 - 89 του Κ.Ν. 2190/1920, εφαρμοζομένων των διατάξεων του παρόντος. Το σύνολο των μετοχών των εταιρειών που προέρχονται από τον μετασχηματισμό αυτό περιέρχονται, χωρίς αντάλλαγμα, σε συνδυασμό με την παράγραφο 5 του παρόντος, στο Ελληνικό Δημόσιο, προκειμένου οι εταιρείες αυτές να ιδιωτικοποιηθούν. 2.

Ως κλάδος, τμήμα ή λειτουργία για την εφαρμογή του παρόντος νοείται το σύνολο των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού που περιλαμβάνονται στον ισολογισμό μετασχηματισμού, ως και οι εργαζόμενοι που αναφέρονται στην έκθεση που τον συνοδεύει. 3. Η μεταβίβαση των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού και των στοιχείων και δικαιωμάτων, που αναφέρονται στον ισολογισμό μετασχηματισμού και την έκθεση, συντελείται αυτοδικαίως και ατελώς, απαλλασσόμενη κάθε φόρου, τέλους, δικαιώματος του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ.

ή Οργανισμού, με μόνη την καταχώριση της απόφασης της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της απορροφούσας εταιρείας περί εγκρίσεως των ισολογισμών μετασχηματισμού, ως τίτλου, στις κατά περίπτωση αρμόδιες Αρχές και Υπηρεσίες, χωρίς να απαιτείται για τον σκοπό αυτό οποιαδήποτε άλλη έγκριση, βεβαίωση, πιστοποιητικό, φορολογική δήλωση ή πράξη. 4.

Οι απορροφούσες εταιρείες αποκτούν το σύνολο των μεταβιβαζόμενων στοιχείων ενεργητικού και δικαιωμάτων, ελεύθερο παντός φόρου, τέλους, βάρους, χρέους ή δικαιώματος του Ελληνικού Δημοσίου ή Ν.Π.Δ.Δ. και κάθε βάρους, χρέους, αξίωσης τρίτου φυσικού ή νομικού προσώπου, πέραν των υποχρεώσεων, οι οποίες ρητώς αναγράφονται στον ισολογισμό μετασχηματισμού και την έκθεση, εξαιρουμένων των εταιρειών αυτών από την εφαρμογή των άρθρων 479, 939 ΑΚ, 537 επ.

Εμπ. Ν. και του Ν. 2190/1994. 5. Συστήνεται Ειδικός Λογαριασμός του Ελληνικού Δημοσίου με την ονομασία "Ελληνικό Δημόσιο Λογαριασμός Αποκρατικοποίησης του Ομίλου της Ολυμπιακής Αεροπορίας". Τα διαθέσιμα του λογαριασμού θα τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος. Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, που εκδίδονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, μπορεί να καθορίζονται οι όροι και οι τρόποι λειτουργίας, ελέγχου και εμφάνισης του λογαριασμού.

Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, ο Ειδικός Λογαριασμός: α) πιστώνεται με τα έσοδα από την πώληση, στο πλαίσιο της διαδικασίας αποκρατικοποίησης, των εταιρειών του Ομίλου της Ολυμπιακής Αεροπορίας, οι μετοχές των οποίων περιέρχονται στο Ελληνικό Δημόσιο, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού.

Για την αντιμετώπιση των αναγκαίων δαπανών της παρακάτω παραγράφου β' μέχρι την πώληση των εταιρειών του Ομίλου, ο Ειδικός Λογαριασμός πιστώνεται με προκαταβολές του Ελληνικού Δημοσίου μέχρι της ονομαστικής αξίας των μετοχών της εταιρείας που θα αναλάβει το πτητικό έργο και οι οποίες θα περιέλθουν στο Ελληνικό Δημόσιο σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού, β) χρεώνεται με τα αναγκαία ποσά για την καταβολή αποζημιώσεων και λοιπών δαπανών για την με οποιοδήποτε τρόπο αποχώρηση των εργαζομένων, καθώς και για την κάλυψη οικονομικών υποχρεώσεων της Ολυμπιακής Αεροπορίας και της Ολυμπιακής Αεροπλοΐας κατά την διαδικασία μετασχηματισμού και εκκαθάρισης και μέχρι συνολικού ποσού που αντιστοιχεί στις ονομαστικές αξίες των μετοχών των εταιρειών του Ομίλου, οι οποίες θα περιέλθουν στο Ελληνικό Δημόσιο σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού, γ) ειδικά, χρέωση του Ειδικού Λογαριασμού, προκειμένου να καταβληθούν:

ι) κίνητρα στους δικαιούχους λόγω υποχρεωτικής συνταξιοδότησης, στις περιπτώσεις που συμφωνούνται σε εφαρμογή του άρθρου 8 του Π.Δ. 178/2002 και ιι) η πρόσθετη επιβάρυνση της παρ. 8 του παρόντος στους ασφαλιστικούς φορείς, επιτρέπεται μετά την ιδιωτικοποίηση της εταιρείας που θα αναλάβει το πτητικό έργο και την είσπραξη από το Ελληνικό Δημόσιο των σχετικών εσόδων από αυτή. 6.

Οι Ιπτάμενοι Χειριστές της Ολυμπιακής Αεροπορίας και Ολυμπιακής Αεροπλοΐας, κάτοχοι, κατά την δημοσίευση του παρόντος, σε ισχύ του πτυχίου τους, ασφαλισμένοι στο Ι.Κ.Α. για τον κλάδο σύνταξης, που συμπληρώνουν το 53ο έτος της ηλικίας τους και 4.500 ημέρες ασφάλισης ή 7.500 ημέρες ασφάλισης ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας στην Ολυμπιακή Αεροπορία ή την Ολυμπιακή Αεροπλοΐα έως 31-12-2004, αποχωρούν υποχρεωτικά εντός του έτους 2003 από την εταιρεία που εργάζονται με την έκδοση διαπιστωτικής πράξης της εταιρείας, που τους επιδίδεται ατομικώς, και καταβολή της προβλεπόμενης, από τις οικείες συλλογικές συμβάσεις εργασίας και τα Πρακτικά Συμφωνίας αυτών των συλλογικών συμβάσεων, αποζημίωσης. 7.

Στο άρθρο 5 παρ. 1 του Ν. 1759/1988 προστίθεται εδάφιο γ' ως εξής "Αν συμπληρώνουν, έως ένα έτος μετά την δημοσίευση του παρόντος, 5.000 ημέρες ασφάλισης με την ειδικότητα αυτή στην Ολυμπιακή Αεροπορία και Ολυμπιακή Αεροπλοΐα ανεξαρτήτως του ορίου ηλικίας. Οι ανωτέρω εργαζόμενοι αποχωρούν από την εταιρεία το αργότερο μέχρι 31-12-2003 με διαπιστωτική πράξη της εταιρείας που τους επιδίδεται ατομικώς". 8.

Ο προστιθέμενος χρόνος ασφάλισης των παραγράφων 6 και 7 του παρόντος λογίζεται ως πραγματική συντάξιμη υπηρεσία και λαμβάνεται υπόψη μόνο για την θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος και τον υπολογισμό του ποσού της σύνταξης. Η πρόσθετη επιβάρυνση των ασφαλιστικών φορέων, που προκύπτει από την συμπλήρωση των ως άνω αναφερόμενων στις παραγράφους 6 και 7 του παρόντος ορίων, καλύπτεται, κατά προτεραιότητα, από τον Ειδικό Λογαριασμό της παρ. 5 του παρόντος.

Το ύψος της επιβάρυνσης καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και Μεταφορών και Επικοινωνιών, ύστερα από οικονομική μελέτη της Υπηρεσίας Αναλογιστικών Μελετών του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Μετά την έναρξη ισχύος του ανωτέρω Ν. 3185/2003, με τα από 9-10-2003 και 17-11-2003 Α' και Β' αντίστοιχα παραρτήματα του προαναφερόμενου από 20-5-2003 Πρακτικού Συμφωνίας (μεταξύ της αναιρεσίβλητης και της Ε.Ε.Χ.Α.), καθορίστηκαν οι λεπτομέρειες υλοποιήσεως των προβλεπόμενων στο ως άνω Πρακτικό Συμφωνίας και στις σχετικές διατάξεις του Ν. 3185/2003.

Ειδικότερα, στο Β' παράρτημα ορίστηκε ότι η υλοποίηση όσων προαναφερόμενων συμφωνήθηκαν με το Πρακτικό Συμφωνίας, θα γίνει με βάση τα προβλεπόμενα στο άρθρο 27 παρ. 6 του Ν. 3185/2003 και συμφωνήθηκαν, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα: "Αναφορικά με την χορήγηση της απώλειας εισοδήματος που θα προκύπτει μεταξύ του ποσού της σύνταξης του Ι.Κ.Α., που δικαιούται ο συνταξιοδοτούμενος με το Ν. 3185/2003 Ιπτάμενος Χειριστής και η οποία αντιστοιχεί στα πραγματικά χρόνια υπηρεσίας στον Όμιλο της Ο.Α., και του ποσού των καταβαλλομένων κατά τον μήνα Οκτώβριο 2003 τακτικών αποδοχών για το χρονικό διάστημα από της αποχωρήσεως μέχρι του 60ου έτους της ηλικίας τους, προς κάλυψη της απώλειας αυτής, θα ισχύσουν τα προβλεπόμενα στο Ν. 3185/2003.

Το καταβλητέο λόγω απώλειας εισοδήματος ποσό θα μειωθεί κατά το ποσό της διαφοράς που προκύπτει μεταξύ της αποζημίωσης του Ν. 2112/1920, η οποία υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές του μηνός Δεκεμβρίου 2003 και της αποζημίωσης του Ν. 2112/1920, η οποία υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές του μηνός Οκτωβρίου 2003. Το ποσό που αντιστοιχεί στην ανωτέρω απώλεια εισοδήματος θα καταβληθεί στους δικαιούχους εντός εξαμήνου από της κοινοποιήσεως της διαπιστωτικής πράξης".

Εξάλλου, η με την δικαιοπραξία εξάρτηση των αποτελεσμάτων αυτής από γεγονός μελλοντικό και αβέβαιο αποτελεί αίρεση, ένεκα της οποίας έχουν εφαρμογή οι διατάξεις των άρθρων 201 επ. Α.Κ. Διάφορη της αίρεσης αυτής και μη ρυθμιζόμενη από τις άνω διατάξεις είναι η αίρεση δικαίου, η οποία συνίσταται σε γεγονός το οποίο δυνάμει νομικής διάταξης αποτελεί απαραίτητο στοιχείο ή προϋπόθεση για την ενέργεια της δικαιοπραξίας.

Από το περιεχόμενο του άνω Πρακτικού Συμφωνίας και του Β' παραρτήματος αυτού, που έχουν ισχύ ανάλογη Συλλογικής Συμβάσεως Εργασίας, αφού προβλέπονται από το άρθρο 8 του Π.Δ. 178/2002 και καταρτίσθηκαν με την προβλεπόμενη από το Ν. 1876/1990 διαδικασία, και τις διατάξεις του άρθρου 27 του Ν. 3185/2003, κατά την αληθή αυτών έννοια, προκύπτει:

Ότι η, ενόψει της σχεδιαζόμενης απόσχισης του κλάδου του πτητικού έργου της Ολυμπιακής Αεροπορίας, αποχώρηση των ιπταμένων χειριστών αυτής και της Ολυμπιακής Αεροπλοΐας, οι οποίοι συγκέντρωναν τις οριζόμενες προϋποθέσεις, θα γινόταν με την έκδοση σχετικής διαπιστωτικής πράξης της εταιρείας και την καταβολή σ' αυτούς της προβλεπόμενης από τις οικείες συμβάσεις και το άνω Πρακτικό Συμφωνίας αποζημίωσης, δηλαδή της πλήρους αποζημίωσης του Ν. 2112/1920 με βάση τα έτη υπηρεσίας τους και της πρόσθετης αποζημίωσης, που συμφωνήθηκε ως κίνητρο για την υποχρεωτική συνταξιοδότησή τους, προς κάλυψη της απώλειας του εισοδήματός τους εξαιτίας της πρόωρης αποχωρήσεώς τους από την υπηρεσία.

Ότι, λόγω αδυναμίας της Ο.Α. να καταβάλει τα αναγκαία για την αποζημίωση των αποχωρούντων χειριστών ποσά, προβλέφθηκε από το νόμο η σύσταση Ειδικού Λογαριασμού του Ελληνικού Δημοσίου, στο οποίο θα περιερχόταν, χωρίς αντάλλαγμα, το σύνολο των μετοχών των εταιρειών που επρόκειτο να προέλθουν από τον άνω μετασχηματισμό, προκειμένου στη συνέχεια αυτό να προβεί στην ιδιωτικοποίησή τους.

Ότι ο εν λόγω Ειδικός Λογαριασμός, που συστήθηκε στη συνέχεια με την 2/71992/Α0024/2003 απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών (ΦΕΚ Β' 1967, 2003), θα πιστωνόταν με τα έσοδα από την πώληση των εταιρειών του Ομίλου της Ολυμπιακής Αεροπορίας, οι μετοχές των οποίων θα περιέρχονταν στο Ελληνικό Δημόσιο, καθώς και με προκαταβολές του τελευταίου και θα χρεωνόταν με τα αναγκαία ποσά για την καταβολή του συνόλου των αποζημιώσεων των εργαζομένων που θα αποχωρούσαν και με τις λοιπές δαπάνες για την κάλυψη των οικονομικών υποχρεώσεων της Ο.Α.

κατά την διαδικασία μετασχηματισμού και εκκαθάρισης. Ότι ειδικότερα η καταβολή της πλήρους αποζημιώσεως του Ν. 2112/1920 στους αποχωρούντες θα γινόταν ταυτόχρονα με την επίδοση της διαπιστωτικής πράξης, με χρέωση του άνω Ειδικού Λογαριασμού, ο οποίος θα πιστωνόταν για τον σκοπό αυτό με αντίστοιχες προκαταβολές του Ελληνικού Δημοσίου.

Αντίθετα, η καταβολή στους αποχωρούντες δικαιούχους της πρόσθετης αποζημίωσης προς κάλυψη, κατά τα ανωτέρω, της απώλειας του εισοδήματός τους λόγω της πρόωρης αποχωρήσεώς τους, καθώς και η καταβολή της πρόσθετης επιβάρυνσης στους ασφαλιστικούς οργανισμούς, θα γινόταν, με αντίστοιχη χρέωση του Ειδικού Λογαριασμού, μετά την ιδιωτικοποίηση της εταιρείας που θα αναλάμβανε το πτητικό έργο, και της είσπραξης από το Ελληνικό Δημόσιο των σχετικών εσόδων.

Εξαρτήθηκε, δηλαδή, η καταβολή της πρόσθετης αυτής αποζημίωσης από την τεθείσα με την σχετική διάταξη του άρθρου 27 του Ν. 3185/2003 προϋπόθεση (αίρεση δικαίου) της προηγούμενης ιδιωτικοποίησης της παραπάνω εταιρείας και της είσπραξης των εσόδων εκποίησής της. Στο ερμηνευτικό αυτό πλαίσιο, η περικοπή του ως άνω από 17-11-2003 παραρτήματος του από 20-5-2003 Πρακτικού Συμφωνίας, κατά την οποία "Το ποσό που αντιστοιχεί στην ανωτέρω απώλεια εισοδήματος θα καταβληθεί στους δικαιούχους εντός εξαμήνου από της κοινοποιήσεως της διαπιστωτικής πράξης", κατά την αληθή έννοια αυτής, συναγομένη και από την αναφορά σε άλλο σημείο του εν λόγω παραρτήματος ότι "προς κάλυψη της απώλειας αυτής θα ισχύσουν τα προβλεπόμενα στο Ν. 3185/2003", προϋποθέτει ότι η ιδιωτικοποίηση της άνω εταιρείας θα λάβει χώρα εντός του εξαμήνου από την κοινοποίηση της σχετικής διαπιστωτικής πράξης.

Υπό οποιαδήποτε άλλη εκδοχή, ο όρος του παραπάνω παραρτήματος είναι ανίσχυρος και χωρίς αποτέλεσμα, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 7 παρ. 3 του Ν. 1876/1990, διότι έρχεται σε αντίθεση με τους ορισμούς του άρθρου 27 του Ν. 3185/2003 σχετικά με τον χρόνο πληρωμής της πρόσθετης αποζημίωσης των αποχωρούντων ιπταμένων χειριστών, το οποίο άρθρο, ενόψει των λόγων δημόσιου συμφέροντος που επέβαλαν την σχετική ρύθμιση, αποτελεί διάταξη με αμφιμερή ενέργεια (ΑΠ 1674/2007).

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε τα ακόλουθα: Στις 11-12-2003 αποσχίστηκε ο πτητικός κλάδος της εναγόμενης και ήδη αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας, με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΛΟΪΑ Α.Ε.", που αποτελεί εταιρεία του Ομίλου της Ολυμπιακής Αεροπορίας, και μεταφέρθηκε, μαζί με όλο το ιπτάμενο προσωπικό, στην εταιρεία, με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΑΕΡΟΓΡΑΜΜΕΣ Α.Ε." (πρώην "ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΕΣ ΑΕΡΟΓΡΑΜΜΕΣ Α.Ε.").

Ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων ιπτάμενος χειριστής αεροσκαφών, προσλήφθηκε στις 22-2-1989 από την εναγομένη και πρόσφερε σ' αυτή τις υπηρεσίες του, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, έως τις 11-12-2003, οπότε λύθηκε πρόωρα η σύμβασή του, με κοινοποίηση σχετικής διαπιστωτικής πράξης της εναγομένης, από την υπηρεσία της οποίας αποχώρησε έτσι αναγκαστικά, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 27 του Ν. 3185/2003.

Με την διαπιστωτική πράξη της - συνεχίζει το Εφετείο - η εναγομένη γνωστοποίησε στον ενάγοντα το συνολικό ποσό, που εδικαιούτο να λάβει ως αποζημίωση, λόγω της πρόωρης συνταξιοδότησής του, κατέβαλε όμως σ' αυτόν μόνο το ποσό των 113.575,57 ευρώ, που αντιστοιχούσε στην αποζημίωση του Ν. 2112/1920, ενώ το υπόλοιπο ποσό, ύψους 280.468,80 ευρώ, που αντιστοιχούσε, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της εναγομένης, στην απώλεια εισοδήματος του ενάγοντος, εξαιτίας της πρόωρης αποχώρησής του από την υπηρεσία, θα το κατέβαλε σ' αυτόν εντός έξι μηνών από την κοινοποίηση της διαπιστωτικής πράξης, ήτοι έως 11-6-2004.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο έκρινε ότι ο αναιρεσείων προώρως ασκεί την ένδικη από 25-4-2005 αγωγή για καταβολή της πρόσθετης αποζημίωσης, διότι η απαίτησή του αυτή τελούσε υπό την αναβλητική αίρεση της ιδιωτικοποίησης της εταιρείας, που θα αναλάμβανε το πτητικό έργο, και της είσπραξης από το Ελληνικό Δημόσιο των σχετικών εσόδων από αυτή, η οποία (αίρεση δικαίου) δεν είχε μέχρι τότε πληρωθεί.

Έτσι επικύρωσε (με απόρριψη της εφέσεως του ενάγοντος) την πρωτόδικη απόφαση (1009/2006 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών), που είχε κρίνει ομοίως. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε τις διατάξεις του άρθρου 27 παρ. 5 εδ. γ' περ. ι' και παρ. 6 του Ν. 3185/2003, το από 20-5-2003 Πρακτικό Συμφωνίας και τα παραρτήματα αυτού, ούτε τις διατάξεις των άρθρων 201 επ.

Α.Κ., αφού δεν είχε πληρωθεί ακόμη η ειρημένη αίρεση δικαίου, σύμφωνα με την οποία η καταβολή της πρόσθετης αποζημιώσεως για απώλεια εισοδήματος είχε ως προϋπόθεση, όπως με τα, κατά τα άνω, συμβαλλόμενα μέρη συμφωνήθηκε, την ιδιωτικοποίηση της εναγομένης, κατά το πτητικό της έργο, και την είσπραξη από το Δημόσιο των σχετικών εσόδων, που θα προέρχονταν από την ιδιωτικοποίηση αυτή, η οποία, όμως, δεν έχει συντελεσθεί, όπως τούτο καταδεικνύεται και από το γεγονός ότι με την υπ' αριθμ. 5715/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών η εναγόμενη ανώνυμη εταιρεία, με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΛΟΪΑ Α.Ε.", τέθηκε και τελεί έκτοτε υπό το καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης του άρθρου 14α του Ν. 3429/2005, που προστέθηκε με το άρθρο 40 του Ν. 3710/2008, η θέση της οποίας υπό το καθεστώς αυτό περιλαμβάνεται στη διαδικασία αποκρατικοποιήσεώς της.

Πρέπει, επομένως, οι περί του αντιθέτου πρώτος και δεύτερος λόγοι της αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, να απορριφθούν ως αβάσιμοι. Εξάλλου, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, για να καταλήξει στο παραπάνω συμπέρασμα ότι ο αναιρεσείων προώρως άσκησε την ένδικη αγωγή για καταβολή της πρόσθετης αποζημίωσης, δεν εφάρμοσε τους γενικούς ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 Α.Κ.

για ερμηνεία του προαναφερόμενου όρου του Β' παραρτήματος του από 20-5-2003 Πρακτικού Συμφωνίας, περί καταβολής του ποσού της αποζημίωσης για απώλεια εισοδήματος εντός εξαμήνου από της κοινοποιήσεως της διαπιστωτικής πράξεως λύσεως της συμβάσεως, γιατί - όπως είπε το Εφετείο - πρόκειται για κανονιστικό όρο του παραπάνω παραρτήματος του από 20-5-2003 Πρακτικού Συμφωνίας, που αποτελεί - τόσο αυτό όσο και το Πρακτικό - συλλογική σύμβαση εργασίας και επομένως ο κανονιστικός αυτός όρος έχει ισχύ νόμου και ως εκ τούτου δεν έχουν επ' αυτού εφαρμογή οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών των άρθρων 173 και 200 Α.Κ., τους οποίους ορθά, μετά ταύτα, δεν εφάρμοσε το Εφετείο.

Συνεπώς, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, κατά το σχετικό του μέρος, με το οποίο προβάλλεται ότι το Εφετείο παραβίασε τους ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 Α.Κ., πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, που κυρώθηκε - μαζί με τη σύμβαση - με το Ν.Δ. 53/1974 και έχει, σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, αυξημένη τυπική ισχύ έναντι των κοινών νόμων "Παν φυσικόν ή νομικόν πρόσωπον δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του.

Ουδείς δύναται να στερηθεί της ιδιοκτησίας του ειμή διά λόγους δημοσίας ωφελείας και υπό τους προβλεπόμενους υπό του νόμου και των γενικών αρχών του διεθνούς δικαίου όρους. Αι προαναφερόμεναι διατάξεις δεν θίγουν το δικαίωμα παντός κράτους, όπως θέση εν ισχύι νόμους, ους ήθελε κρίνει αναγκαίους προς ρύθμισιν της χρήσεως αγαθών, συμφώνως προς το δημόσιον συμφέρον ή προς εξασφάλισιν της καταβολής φόρων ή άλλων εισφορών ή άλλων προστίμων".

Στην, κατά τα ανωτέρω, προστατευόμενη περιουσία περιλαμβάνονται όχι μόνο τα από το άρθρο 17 του Συντάγματος προστατευόμενα εμπράγματα δικαιώματα, αλλά και όλα τα περιουσιακής φύσεως δικαιώματα και τα νομίμως κεκτημένα οικονομικά συμφέροντα, άρα και τα περιουσιακά ενοχικά δικαιώματα και δη οι περιουσιακού χαρακτήρα απαιτήσεις, είτε αναγνωρισμένες με δικαστική ή διαιτητική απόφαση, είτε απλώς γεννημένες κατά το εθνικό δίκαιο, εφόσον υπάρχει νόμιμη προσδοκία με βάση το ισχύον, πριν από την προσφυγή στο δικαστήριο, νομοθετικό καθεστώς ότι μπορούν να ικανοποιηθούν δικαστικά.

Σύμφωνα, λοιπόν, με την ρύθμιση της ως άνω διεθνούς συνθήκης, ο κοινός νομοθέτης δεν έχει την δυνατότητα να αποσβέσει περιουσιακά ενοχικά δικαιώματα, αν δεν συντρέχουν αποχρώντες προς τούτο λόγοι δημοσίου συμφέροντος ή ωφέλειας, η συνδρομή των οποίων υπόκειται στον έλεγχο των δικαστηρίων, αφού διαφορετικά η έναντι του κοινού νομοθέτη προστασία των περιουσιακών αυτών δικαιωμάτων θα έμενε χωρίς πρακτικό αποτέλεσμα.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, με την προαναφερόμενη κρίση του δεν παραβίασε τον ουσιαστικού δικαίου κανόνα του άρθρου 1 παρ. 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την προστασία της περιουσίας, αφού, με την διάταξη του άρθρου 27 παρ. 5 εδ. γ' περ. ι' του Ν. 3185/2003 και το από 20-5-2003 Πρακτικό Συμφωνίας, δεν απαγγέλθηκε απόσβεση περιουσιακού ενοχικού δικαιώματος του αναιρεσείοντος και ειδικότερα της αξιώσεώς του να ζητήσει την καταβολή της παραπάνω πρόσθετης αποζημιώσεως, αλλά τέθηκαν προϋποθέσεις για την είσπραξη αυτής.

Επομένως, ο τρίτος (τελευταίος) λόγος της αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, κατά τον οποίο η προσβαλλόμενη απόφαση με το να δεχθεί ότι η καταβολή της ως άνω αποζημίωσης τελεί υπό την αίρεση της προηγούμενης ιδιωτικοποίησης της εταιρείας που θα αναλάμβανε το πτητικό έργο και της είσπραξης των εσόδων εκποίησής της, παραβίασε την διάταξη του άρθρου 1 παρ. 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία της περιουσίας, καθώς και την διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 του Συντάγματος, κατά την οποία ο σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου αποτελούν πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Ενόψει όλων των εκτεθέντων και δεδομένου ότι δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως στο σύνολό της και να καταδικασθεί ο ηττώμενος αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της τελούσας υπό το καθεστώς ειδικής εκκαθαρίσεως του άρθρου 14α του Ν. 3429/2005, που προστέθηκε με το άρθρο 40 του Ν. 3710/2008, αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19-1-2011 αίτηση του Γ. Κ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 5616/2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, υπό εκκαθάριση τελούσας ανώνυμης εταιρείας, με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΛΟΪΑ Α.Ε.", τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Ιουνίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Ιουνίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ