108/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 108 / 2018 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 108/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αβροκόμη Θούα, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου και Κυριάκο Οικονόμου - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Νοεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Μ. Κ. του Π., κατοίκου ..., 2) Δ. Μ. του Ι., κατοίκου ..., 3) Ρ. Λ. του Α., κατοίκου ..., 4) Κ. Π. του Μ., κατοίκου ... και 5) Σ. Γ. του Ι., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Τσικρικά.

Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ - ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ" (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και ήδη κατά του οιονεί καθολικού διαδόχου του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ - ΕΦΚΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Απόστολο Συμιακό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-1-2014 ανακοπή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2539/2015 του ίδιου Δικαστηρίου και 539/2016 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 4-5-2017 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Εισάγεται προς κρίση η από 4-5-2017 αίτηση αναιρέσεως της υπ' αριθ. 539/2016 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, με την οποία απερρίφθη κατ' ουσίαν η από 17-7-2014 έφεση των αναιρεσειόντων, κατά της υπ' αριθ. 2539/2015 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά (τακτική διαδικασία-ναυτικό τμήμα) Με την πρωτοβάθμια απόφαση οι ισχυρισμοί των αναιρεσειόντων-καθ' ων, που προεβλήθησαν προς αντίκρουση της ανακοπής, εκρίθησαν απαράδεκτοι λόγω της αοριστίας τους, έγινε δεκτή, ως προς τούτους η από 7-1-2014 ανακοπή του αναιρεσιβλήτου, μεταρρυθμίσθηκε ο ανακοπτόμενος πίνακας κατατάξεως δανειστών και αντί των αναιρεσειόντων κατετάγη το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως κατά της άνω, αντιμωλία των διαδίκων και κατά την τακτική διαδικασία, εκδοθείσας τελεσίδικης αποφάσεως, έχει ασκηθή νομοτύπως και εμπροθέσμως (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθή ως προς τον λόγο αυτής (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Από τις διατάξεις των άρθρων 216 παρ. 1, 585, 933, 979 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, αν ο λόγος ανακοπής κατά πίνακος κατατάξεως δανειστών, που ασκεί ο μη καταταγείς δανειστής προς τον σκοπό αποβολής άλλου καταταγέντος και αντίστοιχης κατατάξεως αυτού, συνίσταται σε απλή αμφισβήτηση και άρνηση από τον ανακόπτοντα της απαιτήσεως του καθ` ου που έχει καταταγεί ή του προνομίου της, για το ορισμένο του λόγου της ανακοπής αρκεί μόνο η άρνηση αυτή, δοθέντος ότι ο καθ' ου η ανακοπή βαρύνεται με την επίκληση και την απόδειξη των παραγωγικών της απαιτήσεως του ή του προνομίου της πραγματικών γεγονότων.

Δηλαδή, στην περίπτωση αυτή ο καθ' ου η ανακοπή οφείλει κατά την πρώτη ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου συζήτηση να επικαλεσθεί κατά τρόπο ορισμένο (και να αποδείξει) την ύπαρξη, το περιεχόμενο και το μέγεθος της απαιτήσεως του για την οποία έχει καταταγεί, καθώς και τον προνομιακό χαρακτήρα της. Αν ο καθ ου η ανακοπή δεν ανταποκριθεί στο βάρος αυτό, η ανακοπή γίνεται δεκτή.

Η αμφισβήτηση της υπάρξεως της απαιτήσεως του καθ' ου η ανακοπή, επιτρέπεται ακόμα και αν αποδεικνύεται έναντι του καθ' ου η εκτέλεση με έγγραφα, εφ' όσον η αποδεικτική δύναμη των εγγράφων αυτών δεν δεσμεύει και τους αναγγελθέντες δανειστές, ή με τελεσίδικη απόφαση που επιδικάζει στον καταταγέντα απαίτηση εις βάρος του καθ' ου η εκτέλεση ή αναγνωρίζει υπέρ αυτού προνόμιο, εφ' όσον οι μαχόμενοι κατά του κύρους του πίνακος δανειστές, ως τρίτοι έναντι του οφειλέτη, δεν δεσμεύονται, ούτε ωφελούνται από το δεδικασμένο μεταξύ αυτού και άλλου δανειστή (ΑΠ 1907/2011, ΑΠ 1311/2009).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αριθμός 14 του ΚΠολΔ. ιδρύεται λόγος αναιρέσεως αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Με το λόγο αυτό αναιρέσεως ελέγχεται και η αοριστία της αγωγής ποσοτική ή ποιοτική, η οποία υπάρχει όταν δεν αναφέρονται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής, ανακοπής κλπ., τα πραγματικά δηλαδή περιστατικά που απαρτίζουν την ιστορική βάση της και προσδιορίζουν το αντικείμενο της δίκης (Ολ.

ΑΠ 1573/1981, ΑΠ 99/2017,370/2014, 571/2004). Με την αίτησή τους οι αναιρεσείοντες, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, αιτιώνται το Εφετείο για την απόρριψη του λόγου της εφέσεως τους, με τον οποίο ισχυρίζοντο ότι προέβαλαν σαφείς και συγκεκριμένους ισχυρισμούς ως προς την ύπαρξη και τον προνομιακό χαρακτήρα των απαιτήσεών τους, και ότι παρά ταύτα το ως άνω δικαστήριο έκρινε τούτους ως απαραδέκτους, λόγω αοριστίας, με συνέπεια να επικυρωθή η πρωτόδικος απόφαση με την οποία έγινε δεκτή η ανακοπή του αναιρεσιβλήτου, μεταρρυθμίσθηκε ο πίνακας κατατάξεως και κατετάγη σε αυτόν το αναιρεσίβλητο, μετ' αποβολή των απαιτήσεων των αναιρεσειόντων.

Εν προκειμένω, το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, και όσον αφορά στον πρώτο λόγο εφέσεως, δέχθηκε τα εξής: " Η δι' αυτής γενική εκ μέρους του(ανακόπτοντος) άρνηση της ύπαρξης, του μεγέθους και του προνομίου των καταταγεισών ως άνω απαιτήσεων ενεργοποίησε το δικονομικό βάρος των εν λόγω καταταγέντων να επικαλεστούν και, φυσικά, να αποδείξουν τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία θεμελιωνόταν η απαίτηση εκάστου και το προνόμιό της, καθώς και να εξειδικεύσουν το ποσό για το οποίο καθένας κατετάγη.

Προς τούτο θα αρκούσε η επανάληψη στις έγγραφες ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου προτάσεις τους του περιεχομένου του αναγγελτηρίου τους, το οποίο συμπεριελάμβανε πράγματι κάθε αναγκαίο κατά νόμο στοιχείο. Αντ' αυτού, όμως, οι ήδη εκκαλούντες περιορίστηκαν με το δικόγραφο των ως άνω προτάσεών τους να αναφέρουν μόνον ότι διατηρούν κατά της καθ' ης η εκτέλεση μείζονες έναντι των καταταγεισών απαιτήσεις, που έχουν "...γενεσιουργό αιτία σύμβαση ναυτολογήσεώς [τους] στο εκπλειστηριασθέν πλοίο "..." και το μεγαλύτερο μέρος τους είναι οφειλόμενοι δεδουλευμένοι μισθοί...", καθώς και ότι απασχολήθηκαν με τη συγκεκριμένη έκαστος ειδικότητα, που προαναφέρθηκε, έως 25.6.2013 ο τέσσερις [4] πρώτοι και έως 12.2.2013 ο πέμπτος, χωρίς να μνημονεύουν ταυτόχρονα το εναρκτήριο χρονικό σημείο της ναυτολογήσεως εκάστου.

Προς απόδειξη δε των ισχυρισμών τους προσκόμισαν στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο αντίγραφα των πιο πάνω αγωγών τους, των πρακτικών που τηρήθηκαν κατά τη συζήτηση καθεμιάς τους και των αποφάσεων που εκδόθηκαν επ' αυτών με τα αντίστοιχα πιστοποιητικά του αμετακλήτου εκάστης... Σε κανένα σημείο, όμως, των προτάσεών τους ούτε το συνολικό ποσό της απαιτήσεως εκάστου μνημόνευσαν ούτε τα επιμέρους κονδύλια από τα οποία αυτό συνετίθετο παρέθεσαν, με αποτέλεσμα το ανακόπτον να αδυνατεί να αμφισβητήσει αιτιολογημένα το ύψος και την αιτία εκάστου και να επιχειρήσει την αντίκρουσή τους.

Με τον ελλειπτικό αυτό τρόπο της εκφοράς των πραγματικών ισχυρισμών των καθ' ων η ανακοπή παρήχθη αοριστία, η οποία δεν μπορούσε να θεραπευτεί ούτε με την επίκληση και προσκομιδή της ως άνω αναγγελίας τους ούτε με την αναφορά, δια του αύξοντος αριθμού εκδόσεώς τους, των δικαστικών αποφάσεων με τις οποίες επιδικάστηκε σε καθέναν τους η (μείζονα της καταταγείσας) χρηματική απαίτησή του ούτε με την εκ μέρους τους ρητή παραπομπή στα υπόλοιπα προσκομισθέντα αποδεικτικά έγγραφά τους, που προαναφέρθηκαν,....

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που κατέληξε στην ίδια κρίση, δεν κήρυξε παρά το νόμο απαράδεκτο ούτε εσφαλμένα αυτόν ερμήνευσε και εφάρμοσε και τα όσα αντίθετα οι εκκαλούντες υποστηρίζουν με τον πρώτο λόγο της ένδικης εφέσεώς τους πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμα.". Από την παραδεκτώς γενομένη επισκόπηση των 7-10-2014 προτάσεων - τις οποίες οι αναιρεσείοντες-καθ' ων η ανακοπή κατέθεσαν επί της έδρας, κατά τη συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου προς αντίκρουση της ανακοπής του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ - προκύπτει ότι αυτοί επικαλέσθηκαν και προσδιόρισαν, ως είχαν υποχρέωση, τα παραγωγικά των καταταχθεισών απαιτήσεών τους πραγματικά περιστατικά, ώστε να δύναται το ανακόπτον( αναιρεσίβλητο) να αμυνθεί, το δε δικαστήριο να προβεί στην αναγκαία διάγνωση των εν λόγω απαιτήσεων.

Ειδικότερα, προσδιόρισαν το είδος των απαιτήσεών τους (δεδουλευμένες αποδοχές από σύμβαση ναυτικής εργασίας, ως και την οφειλόμενη αποζημίωση λόγω καταγγελίας της εν λόγω συμβάσεως), εκθέτοντας ο καθένας από αυτούς τον χρόνο ναυτολογήσεως του στο εκπλειστηριασθέν πλοίο ... της οφειλέτιδας, την ειδικότητά του ( ως πλοίαρχος Β' κλπ) το χρονικό διάσημα ναυτολογήσεώς του, την καταγγελία της συμβάσεως ναυτικής εργασίας, τις μηνιαίες αποδοχές, την υπερωριακή εργασία και την εξ αυτής οφειλομένη αποζημίωση, το αντίτιμο τροφής, ως και το συνολικό ποσό των οφειλομένων αποδοχών, μετ' αφαίρεση των ήδη καταβληθεισών.

Επίσης επικαλέσθηκαν τον προνομιακό χαρακτήρα των απαιτήσεών τους, ως πηγαζουσών από σύμβαση ναυτικής εργασίας στο εκπλειστηριασθέν πλοίο, για τις οποίες αναγγέλθηκαν ως δανειστές. Προκύπτει, επομένως, ότι οι αναιρεσείοντες ανταποκρίθηκαν στο βάρος της επικλήσεως τών προαναφερομένων στοιχείων, προβαλόντες ωρισμένως τους ισχυρισμούς προς θεμελίωση των απαιτήσεών τους.

Κατά ταύτα, το Εφετείο, το οποίο με την προσβαλλομένη εξέφερε την ως άνω κρίση, παρά το νόμο κήρυξε (απέρριψε) ως απαράδεκτους, λόγω αοριστίας, τους ισχυρισμούς των αναιρεσειόντων προς θεμελίωση των απαιτήσεών τους, οι οποίες απεβλήθησαν και δεν κατετάγησαν στον μεταρρυθμισθέντα με την πρωτόδικο απόφαση πίνακα κατατάξεως, απορρίπτοντας τον σχετικό, πρώτο λόγο της εφέσεως τους, εντεύθεν είναι βάσιμος ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η σχετική από τον αριθμό 14 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια.

Κατ' ακολουθίαν, μετά την παραδοχή του ανωτέρω λόγου, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη εφετειακή απόφαση, και να παραπεμφθεί, συμφώνως προς το άρθρο 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ, η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλο Δικαστή, εκτός από εκείνον που την είχε δικάσει προηγουμένως.

Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η απόδοση του παραβόλου στους αναιρεσείοντες και να καταδικασθεί το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα αυτών, που υπέβαλαν προτάσεις, μετά από σχετικό αίτημά τους (176, 183, 191 παρ.2 ΚΠολΔ) - τα οποία, όμως, πρέπει να περιορισθούν κατά το άρθρο 22 παρ. 1 του Ν.3693/1957, δοθέντος ότι, σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 9 του Ν.Δ. 2698/1953, η νομική υπηρεσία του Ι.Κ.Α.

διεξάγεται δια του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και επομένως οι διατάξεις του άρθρου 22 του Ν. 3693/1957 εφαρμόζονται, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου τούτου, και σε δίκες στις οποίες διάδικος είναι το Ι.Κ.Α. (ΑΠ 1655/2010) - ως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθ. 539/2016 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου η συγκρότηση από άλλο Δικαστή είναι εφικτή.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή στους αναιρεσείοντες του παραβόλου, που κατατέθηκε.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Δεκεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Ιανουαρίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ