108/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 108 / 2017 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 108/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1 Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους δικαστές Ευφημία Λαμπροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χριστόφορο Κοσμίδη, Στυλιανή Γιαννούκου, Χαράλαμπο Μαχαίρα και Σοφία Καρυστηναίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 4η Οκτωβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

ΤΩΝ ΑΝΑΙΡΕΣΕΙΟΝΤΩΝ: 1) Ε. Π. του Γ., 2) Γ. Χ. του Α. και 3) Α. Ζ. του Α., κατοίκων ..., που παραστάθηκαν μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου Κωνσταντίνου Ρήγου, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

ΤΟΥ ΑΝΑΙΡΕΣΙΒΛΗΤΟΥ: Οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου βαθμού με την επωνυμία "Δήμος Πάργας", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικού διαδόχου της πρώην δημοτικής επιχείρησης με την επωνυμία "Αναπτυξιακή Δημοτική Επιχείρηση Πάργας", που εδρεύει στην Πάργα Πρεβέζης και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Γρηγόρη Γερασίμου, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-6-2003 αγωγή των αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πρεβέζης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 886/2003 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 233/2005 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της απόφασης του εφετείου ζήτησαν οι αναιρεσείοντες με την από 20-2-2007 αίτησή τους.

Εκδόθηκε η 123/2012 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την ανωτέρω απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο για περαιτέρω εκδίκαση. Κατόπιν, εκδόθηκε η 143/2013 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας ζήτησαν και πάλι οι αναιρεσείοντες με την από 18-12-2013 αίτησή τους.

Εκδόθηκε η 2011/2014 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε για δεύτερη φορά την απόφαση του εφετείου και κράτησε την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος, προς ουσιαστική εκδίκαση ενώπιον του Αρείου Πάγου, σε νέα συζήτηση. Την υπόθεση επαναφέρουν προς κρίση οι αναιρεσείοντες με την από 25-9-2015 κλήση τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή του αιτήματος της από 12-6-2003 αγωγής για πραγματική απασχόληση των εναγόντων στην υπηρεσία του εναγομένου και την καταδίκη του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Φέρεται νομίμως προς συζήτηση και ουσιαστική κρίση ως προς το εισέτι εκκρεμές μέρος αυτής η από 12-6-2003 αγωγή των αναιρεσειόντων, μετά την έκδοση της 2011/2014 αποφάσεως του παρόντος δικαστηρίου, η οποία εκδόθηκε ύστερα από την άσκηση δεύτερης αίτησης αναίρεσης από αυτούς κατά της 143/2013 αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων, που είχε εκδοθεί μετ' αναίρεση της προηγηθείσας 233/2005 αποφάσεως του δικαστηρίου εκείνου (ΚΠολΔ 580 παρ.3).

2. Με την ένδικη αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πρεβέζης οι ήδη αναιρεσείοντες, στρεφόμενοι κατά της αρχικά εναγομένης δημοτικής επιχείρησης με την επωνυμία "Αναπτυξιακή Δημοτική Επιχείρηση Πάργας", της οποίας ως καθολικός διάδοχος φέρεται ο ήδη εναγόμενος οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης, ζήτησαν α) να αναγνωρισθεί ότι με τη δημοτική επιχείρηση συνδέονται με συμβάσεις παροχής εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, β) να αναγνωρισθεί ότι η από 31-3-2003 καταγγελία της συμβάσεως εργασίας ενός εκάστου είναι άκυρη, ως γενομένη με κατάχρηση του διευθυντικού δικαιώματος της τότε εναγομένης, γ) να υποχρεωθεί η τότε εναγομένη να καταβάλει προς αυτούς αποδοχές υπερημερίας για το χρονικό διάστημα από την επόμενη μέρα της καταγγελίας μέχρι το τέλος του έτους 2003 και δ) να υποχρεωθεί η τότε εναγομένη να αποδέχεται πραγματικά τις υπηρεσίες τους, με απειλή χρηματικής ποινής. Επί της αγωγής εκδόθηκε η 886/2003 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία αυτή απορρίφθηκε ως κατ' ουσίαν αβάσιμη.

3. Μετά την άσκηση εφέσεως εκ μέρους των εναγόντων εκδόθηκε η 233/2005 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, η οποία εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοδικείου, αλλά απέρριψε τη αγωγή ως μη νόμιμη. Η εν λόγω απόφαση του εφετείου αναιρέθηκε με την 123/2012 απόφαση του Αρείου Πάγου. Μετ' αναίρεση εκδόθηκε η 143/2013 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, με την οποία έγιναν δεκτά τα ως άνω υπό (α), (β) και (γ) αιτήματα την ένδικης αγωγής, αλλά απορρίφθηκε ως απαράδεκτο το υπό (δ) αίτημα, λόγω αοριστίας, σύμφωνα με την τότε κρατούσα άποψη ως προς τις προϋποθέσεις για πραγματική αποδοχή της εργασίας του μισθωτού από τον εργοδότη και την επίκλησή τους (ΟλΑΠ 9/2011).

4. Μετά την άσκηση δεύτερης αιτήσεως αναιρέσεως εκ μέρους των εναγόντων κατά του απορριπτικού μέρους της 143/2013 αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων, εκδόθηκε η 2011/2014 απόφαση του Αρείου Πάγου με την οποία, κατ' εφαρμογή του άρθρου 656 εδ. α' ΑΚ [όπως αντικαταστάθηκε από με το άρθρο 61 του ν. 4139/2013 (ΦΕΚ Α' 74/20-03-2013) και, σύμφωνα με το άρθρο 98 του αυτού νόμου (διόρθωση σφαλμάτων ΦΕΚ Α' 92/2013), καταλαμβάνει και τις εκκρεμείς υποθέσεις], έγινε δεκτό ότι οι ενάγοντες, μετά την αναγνώριση της ακυρότητας της γενομένης καταγγελίας των συμβάσεων εργασίας ενός εκάστου, είχαν άμεσο δικαίωμα πραγματικής απασχόλησης στην υπηρεσία της εναγομένης. Κατόπιν αυτού, αναιρέθηκε και πάλι η απόφαση του εφετείου ως προς μόνη την απόρριψη του υπό (δ) αιτήματος και διατάχθηκε η κατ' ουσίαν εκδίκαση της αγωγής ως προς αυτό, σε ιδιαίτερη συζήτηση ενώπιον του παρόντος αναιρετικού τμήματος. Όπως ήδη κρίθηκε αμετάκλητα, το αίτημα πραγματικής απασχόλησης των εναγόντων, με την παρεπόμενη απειλή χρηματικής ποινής ως μέσου έμμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης (ΚΠολΔ 947 παρ.1), βρίσκει νομικό έρεισμα στην ΑΚ 656 και πρέπει να ερευνηθεί κατ' ουσίαν.

5. Ο εναγόμενος συνομολογεί την υπεισέλευση αυτού στη δικονομική, πραγματική και νομική θέση της αρχικώς εναγομένης δημοτικής επιχείρησης. Κατά λοιπά αρνείται την αγωγή και επιχειρηματολογεί ως προς το καθεστώς της πρόσληψης των εναγόντων και τη μη νομιμότητα της αναγνώρισης ως προς αυτούς της υπάρξεως συμβάσεων εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου με την εργοδότριά τους δημοτική επιχείρηση.

Επί του ζητήματος αυτού, όμως, υφίσταται δεδικασμένο, που απορρέει από το ήδη αμετάκλητο [καθ' ότι μη αναιρεθέν] μέρος της 143/2013 αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων. Τέλος, εντελώς γενικά, ο εναγόμενος αναφέρει ότι αυτός, που προήλθε εσχάτως από τη συγχώνευση του Δήμου Πάργας και του Δήμου Φαναρίου, έχει διαφορετικές ανάγκες προσωπικού σε σύγκριση με εκείνες της καταργηθείσας δημοτικής επιχείρησης.

Από την αόριστη αυτή αναφορά δεν μπορεί να συναχθεί επίκληση έλλειψης πραγματικής δυνατότητας για απασχόληση των εναγόντων, οι οποίοι, όπως από τις εκατέρωθεν εξιστορήσεις των γεγονότων συνάγεται, είχαν εργασθεί στο παρελθόν ως εργάτες ύδρευσης (οι πρώτος και τρίτος) και ως υπάλληλος γραφείου (ο δεύτερος από αυτούς), ήτοι για την εξυπηρέτηση αναγκών που δεν είναι ξένες προς τη δραστηριότητα του εναγομένου.

Και περαιτέρω, από την ίδια γενική αναφορά, δεν μπορεί να συναχθεί παραδεκτή προβολή ενστάσεως καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος των εναγόντων να απαιτήσουν την πραγματική τους απασχόληση. Επομένως, πρέπει να γίνει κατ' ουσία δεκτό και το υπό στοιχείο (δ) αίτημα την ένδικης αγωγής και να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να απασχολεί πραγματικά τους ενάγοντες ως εργαζόμενους με συμβάσεις παροχής εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, σε θέσεις ανάλογες προς εκείνες στις οποίες είχαν προσφέρει την εργασία τους στο παρελθόν.

Ως μέσο έμμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης της παρούσας πρέπει να απειληθεί σε βάρος του εναγομένου και υπέρ ενός εκάστου των εναγόντων χρηματική ποινή πενήντα (50) ευρώ για κάθε ημέρα μη συμμόρφωσης προς την επιβαλλόμενη υποχρέωση. Τέλος, ο εναγόμενος πρέπει να καταδικασθεί στα δικαστικά έξοδα των εναγόντων για την παρούσα συζήτηση, μειωμένα κατά το άρθρο 281 του ν. 3463/2006 (Δημοτικός και Κοινοτικός Κώδικας).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΔΙΚΑΖΟΝΤΑΣ μετ' αναίρεση αντιμωλία των διαδίκων.

ΔΕΧΕΤΑΙ το εναπομείναν εκκρεμές αίτημα της αγωγής.

ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ τον εναγόμενο οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης, ως καθολικό διάδοχο της πρώην δημοτικής επιχείρησης με την επωνυμία "Αναπτυξιακή Δημοτική Επιχείρηση Πάργας", να απασχολεί πραγματικά τους ενάγοντες ως εργαζόμενους με συμβάσεις παροχής εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, σε θέσεις ανάλογες προς εκείνες στις οποίες είχαν προσφέρει την εργασία τους στο παρελθόν.

ΑΠΕΙΛΕΙ σε βάρος του εναγομένου και υπέρ ενός εκάστου των εναγόντων χρηματική ποινή πενήντα (50) ευρώ για κάθε ημέρα μη συμμόρφωσης προς την ως άνω υποχρέωση.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον εναγόμενο να πληρώσει στους ενάγοντες εξακόσια (600) ευρώ για τα δικαστικά έξοδα της συζήτησης αυτής.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 6η Δεκεμβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε έκτακτη, δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 18η Ιανουαρίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ