Supreme Court allows appeal against second-instance judgment for taking unsworn statements as evidence.

Απόφαση 1088 / 2018 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1088/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού, Ιωάννη Μπαλιτσάρη και Χρήστο Τζανερρίκο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 8 Ιανουαρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. Κ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Λεωνίδα Μαραβέλη και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Βιομηχανικής Εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΒΕΕ" που εδρεύει στον Δήμο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεμιστοκλή Σκούρα και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/7/2009 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6333/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και οι 4913/2013 μη οριστική και 1910/2016 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 28/2/2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά το άρθρο 254 Κ.Πολ.Δ., που εφαρμόζεται και στην διαδικασία της δευτεροβάθμιας δίκης (άρθρο 524 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.), το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της συζητήσεως στο ακροατήριο, η οποία έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά τη μελέτη της υποθέσεως ή την διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία, που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση.

Στα πλαίσια της διατάξεως αυτής το δικαστήριο, αξιοποιώντας και την δυνατότητα που του παρέχει η διάταξη του άρθρου 245 παρ. 1 του ιδίου Κώδικα, μπορεί να διατάξει οτιδήποτε θα ήταν πρόσφορο να συντελέσει στην διάγνωση της διαφοράς και ιδιαίτερα την αυτοπρόσωπη εμφάνιση των διαδίκων ή των νομίμων αντιπροσώπων τους στο ακροατήριο για την υποβολή ερωτήσεων και την παροχή διασαφήσεων σχετικά με την υπόθεση.

Η αυτοπρόσωπη δε εμφάνιση των διαδίκων δεν αποτελεί αποδεικτικό μέσο από τα αναφερόμενα στο άρθρο 339 Κ.Πολ.Δ., όπως, αντίθετα, η εξέταση των διαδίκων, η οποία και αναφέρεται ρητώς στην εν λόγω διάταξη. Έτσι, αν το δικαστήριο της ουσίας, θεωρήσει τα όσα οι διάδικοι διευκρινιστικώς εξέθεσαν κατά την αυτοπρόσωπη εμφάνισή τους στο ακροατήριο, ως περιεχόμενο χωρίς όρκο καταθέσεως και τα συνεκτιμήσει με τα άλλα αποδεικτικά μέσα, προκειμένου να μορφώσει την κρίση του για τη βασιμότητα ή μη αυτοτελών ισχυρισμών των διαδίκων, που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποπίπτει στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11β' του Κ.Πολ.Δ.

δηλαδή της παρά το νόμο λήψεως υπόψη αποδεικτικού μέσου που δεν προσκομίσθηκε (ΑΠ 44/2010, 380/2009, 337/2007, 616/2006).

ΙΙ. Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την υπ` αριθμ. 4913/2013 μη οριστική απόφαση του Εφετείου διατάχθηκε η αυτοπρόσωπη εμφάνιση των διαδίκων ήτοι του ήδη αναιρεσείοντος, εκκαλούντος (ενάγοντος) και του νομίμου εκπροσώπου της ήδη αναιρεσίβλητης, εφεσίβλητης (εναγομένης) ανώνυμης εταιρείας, προκειμένου, κατά τη νέα δικάσιμο, να τους υποβληθούν ερωτήσεις και να παράσχουν αυτοί διασαφήσεις, σχετικά με την υπόθεση και ειδικότερα τους ισχυρισμούς της ήδη αναιρεσίβλητης (εναγομένης):

α) περί του ανυποστάτου της από 08-09-1997 αποφάσεως της γενικής της συνελεύσεως, με την οποία όπως επικαλείτο ο ήδη αναιρεσείων (εκκαλών - ενάγων) είχε εγκριθεί η μεταξύ τους σύναψη, της από 15-09-1997 ένδικης σύμβασης ανεξαρτήτων υπηρεσιών, β) περί μη εκτέλεσης της εν λόγω σύμβασης και, γ) περί καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος του τελευταίου (ήδη αναιρεσείοντος, ενάγοντος).

Κατά τη συζήτηση που επαναλήφθηκε, εμφανίστηκαν οι ανωτέρω, οι οποίοι και απάντησαν σε διευκρινιστικές ερωτήσεις των μελών της συνθέσεως του δικαστηρίου, σχετικά με τα παραπάνω ζητήματα, που τέθηκαν από την ως άνω, μη οριστική, απόφαση του Εφετείου. Ακολούθως, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία, παραγνωρίζοντας τον προαναφερόμενο χαρακτήρα της αυτοπρόσωπης εμφανίσεως των διαδίκων, θεώρησε το περιεχόμενο των διασαφήσεών τους, ως χωρίς όρκο καταθέσεις ("ανώμοτες καταθέσεις"), τις οποίες και συνεκτίμησε με τα υπόλοιπα αποδεικτικά μέσα (καταθέσεις μαρτύρων, έγγραφα και ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων), προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό της πόρισμα.

Έτσι, παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που δεν προσκομίστηκαν και, κατά συνέπεια, ο έκτος από τον αριθμό 11β' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος, παρελκούσης, πλέον, της έρευνας των λοιπών λόγων, αφού η αναιρετική εμβέλεια του ως άνω δεκτού γενομένου καταλαμβάνει και αυτούς, οι οποίοι, επίσης, κατατείνουν στην αναίρεση της προσβαλλομένης αποφάσεως, στο σύνολό της.

Επομένως, μετά την παραδοχή της βασιμότητας του παραπάνω λόγου, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.), σημειουμένου, επιπροσθέτως, αν και εκ περισσού, ότι η δικαστική απόφαση, που αναγνωρίζει το ανυπόστατο αποφάσεως γενικής συνελεύσεως ανώνυμης εταιρείας δεν είναι διαπλαστική, αλλά αναγνωριστική.

Πρέπει, ακόμη, να διαταχθεί η επιστροφή στον αναιρεσείοντα του κατατεθέντος παραβόλου (άρθρο 495 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη, ως ηττηθείσα, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων αυτού (αναιρεσείοντος), κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματός του, που υποβλήθηκε με τις εμπροθέσμως κατατεθείσες προτάσεις του και επαναλήφθηκε, προφορικά από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του, κατά τη συζήτηση της υπόψη αναίρεσής του στο ακροατήριο (άρθρα 106, 176, 183 και 191 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.), όπως ορίζεται, ειδικότερα, στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ’ αριθμ. 1910/2016 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Διατάσσει την απόδοση του κατατεθέντος παραβόλου στον αναιρεσείοντα.

Επιβάλλει στην αναιρεσίβλητη τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Μαΐου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Ιουνίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ