Supreme Court allows appeal on evidence omission but dismisses claim of document distortion.

Απόφαση 1087 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1087/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Ιανουαρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Παπαδάκο και κατέθεσε προτάσεις. Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "EFG EUROLIFE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ" ως καθολικής διαδόχου της εταιρείας με την επωνυμία "ACTIVA INSURANCE ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" (πρώην υπό την επωνυμία "CGU ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ"), η οποία ήταν καθολική διάδοχος της αρχικά αναιρεσίβλητης εταιρείας "CGU INTERNATIONAL INSURANCE PLC" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Αυγερινό και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25/5/2004 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σπάρτης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 36/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5/2007 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 30/7/2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης ανέγνωσε την από 9/3/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των με αριθμό 2β από το άρθρο 559 αριθμό 1 και 4ου από το άρθρο 559 αριθμό 11 ΚΠολΔ λόγων της αναίρεσης και την απόρριψη των υπολοίπων. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αρίθμ. 20 Κ.Πολ.Δ ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας παραμόρφωσε το περιεχόμενο αποδεικτικού εγγράφου κατά την έννοια των άρθρων 339 και 432 επ. Κ.Πολ.Δ, δηλαδή υπέπεσε σε λάθος ως προς την ανάγνωση του κειμένου του εγγράφου με το να αποδώσει σ' αυτό περιεχόμενο κατάδηλος διαφορετικό από το αληθινό, και κατέληξε στο αποδεικτικό πόρισμά του, στηριζόμενο σ' αυτό ή κυρίως σ' αυτό που είναι επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα ως προς πράγματα, που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης (Ολ.

ΑΠ 1/1999). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η, ως άνω, πλημμέλεια από το άρθρ 559 αρίθμ 20 Κ.Πολ.Δ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο της από 15-4-2003 τεχνικής έκθεσης της εταιρίας ΤΟΛΗΣ MOTORS Α.Ε., δεδομένου ότι, ενώ στην εν λόγω έκθεση αναγράφεται ότι η αξία του αυτοκινήτου του ενάγοντος, που καταστράφηκε κατά τη σύγκρουσή του με το αυτοκίνητο, που ήταν ασφαλισμένο στην αναιρεσίβλητη από υπαιτιότητα του οδηγού του, ανέρχονταν σε 10.000 ευρώ από διαγνωστκό σφάλμα κατά την ανάγνωση του εγγράφου αυτού προσδιόρισε την αξία του εν λόγω αυτοκινήτου σε 9.000 ευρώ.

Όπως, όμως, προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο προσδιόρισε την αξία του καταστραφέντος αυτοκινήτου από την συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων που νόμιμα προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι από την συνεκτίμηση δε αυτή προέκυψε το αποδεικτικό του πόρισμα, χωρίς καμία ειδική αναφορά του περιεχομένου της έκθεσης για τη αξία του καταστραφέντος αυτοκινήτου.

Κατά συνέπεια, ο ανωτέρω λόγος της αναίρεσης είναι αβάσιμος στην ουσία και πρέπει να απορριφθεί.

Κατά το άρθρο 931 Α.Κ. "η αναπηρία ή η παραμόρφωση που προξενήθηκε στον παθόντα λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη κατά την επιδίκαση της αποζημίωσης, αν επιδρά στο μέλλον του". Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 298, 299, 914, 929 και 932 ΑΚ, πρκύπτει, ότι η αναπηρία ή η παραμόρφωση που προξενείται στον παθόντα ανεξάρτητα από το φύλλο εκτός από την επίδραση που μπορεί να ασκήσει στις παροχές που προβλέπονται από τις Α.Κ 929 και 932 είναι δυνατό να θεμελιώσει και αυτοτελή αξίωση για αποζημίωση, αν επιδρά στο μέλλον του, δηλαδή στην επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική εξέλιξη του προσώπου .

Δεν απαιτείται βεβαιότητα δυσμενούς επιρροής στο μέλλον του προσώπου, αλλά αρκεί και απλή δυνατότητα κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων Η διατύπωση της ΑΚ. 931 παρέχει βάση για τέτοια αξίωση, αν και εφόσον η αναπηρία ή η παραμόρφωση επιδρά δυσμενώς στο οικονομικό μέλλον του παθόντος και του προκαλεί ζημία που δεν μπορεί να καλυφθεί εντελώς με τις παροχές από τις Α.Κ 929 και 932.

Επομένως, για τη θεμελίωση της αυτοτελούς αυτής αξίωσης απαιτείται να συντρέχουν πέρα από εκείνα που απαιτούνται για τη θεμελίωση αξιώσεως από τις Α.Κ 929 και 932 και εκείνα που συνθέτουν την έννοια της αναπηρίας ή της παραμόρφωσης και η δυσμενής επίδραση αυτών στο μέλλον του παθόντος. Δηλαδή, να συντρέξουν περιστατικά από τα οποία να προκύπτουν οι ιδιαίτεροι λόγοι εξαιτίας των οποίων επέρχονται δυσμενείς συνέπειες στην οικονομική πλευρά της μελλοντικής ζωής του.

Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από την επισκόπηση του δικογράφου της αγωγής του αναιρεσείοντος σε αυτήν εκτίθενται όλα τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία είναι απαραίτητα για τη θεμελίωση της αξιώσεως του ενάγοντος από το άρθρο 931 ΑΚ και συνεπώς και για το ορισμένο αυτής. Ειδικότερα, γίνεται λεπτομερής αναφορά των τραυμάτων του παθόντος, και με σαφήνεια εκτίθεται, ότι από αυτά προκλήθηκε αναπηρία στο αριστερό χέρι του οποίου περιορίστηκε σημαντικά η κινητικότητα και παραμόρφωση με την στρέβλωση του και ότι από την εν λόγω αναπηρία και παραμόρφωση πρόκειται να επηρεαστεί στο μέλλον σημαντικά δυσμενώς η επαγγελματική οικονομική και κοινωνική εξέλιξή του δεδομένου ότι περιορίστηκαν σημαντικά οι δυνατότητες του για τη λειτουργία και εκμετάλλευση των επιχειρήσεων εστιατορίου και κατασκευής και τοποθέτησης αυτομάτων συστημάτων θυρών που διατηρούσε πριν τον τραυματισμό του.

Κατά συνέπεια, το Εφετείο, το οποίο δέχτηκε, ότι το αίτημα του αναιρεσείοντος για καταβολή αποζημιώσεως για την ζημία του από την, ως άνω, διάταξη του άρθρου 931 ΑΚ, ήταν αόριστο, εσφαλμένα εφάρμοσε τις, ως άνω, διατάξεις και εκείνες του άρθρου 216 Κ.Πολ.Δ., υπέπεσε στην πλημμέλεια που αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση με τον 2β λόγο της αναίρεσης από το άρθρ. 559 αρίθμ 19 Κ.Πολ.Δ και όχι από το άρθρο 559 αρίθμ. 19 Κ.Πολ.Δ που υποστηρίζει ο αναιρεσείων.

Συνεπώς, ο ανωτέρω λόγος πρέπει να γίνει δεκτός ως ουσιαστικά βάσιμος.

Με τον 2α λόγο της αναίρεσης αποδίδεται στην πρσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ. 19 Κ.Πολ.Δ με την αιτίαση, ότι το Εφετείο απέρριψε το αίτημα της αγωγής του αναιρεσείοντος για την καταβολή αποζημιώσεως, που προβλέπεται από το άρθρ 931 Α.Κ .με αντιφατικές αιτιολογίες. Εφοσον, όμως, το ως άνω, αίτημα απορρίφτηκε ως αόριστο δεν ιδρύεται ο λόγος αυτός και συνεπώς είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί Από τη διάταξη του άρθρου 932 Α.Κ, προκύπτει, ότι ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης αφέθηκε στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου της ουσίας η δε κρίση του γι' αυτό, εφόσον δεν υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, αφού αυτή σχηματίζεται από την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε κάποια νομική έννοια, ώστε να δύναται να νοηθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου είτε ευθέως, είτε εκ πλαγίου ή παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας.

Με τον τρίτο λόγο της αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ. 19 Κ.Πολ.Δ με την αιτίαση ότι το Εφετείο μείωσε το ποσόν που είχε επιδικαστεί από το Πρωτόδικο δικαστήριο για χρηματική ικανοποίηση του αναιρεσείοντος λόγω ηθικής βλάβης του στηρίζοντας το πόρισμά του σε ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες.

Ο λόγος αυτός της αναίρεσης πλήττει την κατά τα ανωτέρω ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του δικαστηρίου της ουσίας και επομένως είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί.

Από τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως 341 Α.Κ συνάγεται, ότι το δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλομένων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση και έμμεση απόδειξη, χωρίς όμως να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά κατ' αντιδιαστολή προς τα υπόλοιπα έγγραφα και εν γένει προς τα άλλα αποδεικτικά μέσα τα οποία φέρονται ότι λήφθηκαν υπόψη για το σχηματισμό της κρίσης του.

Δεν αποκλείεται, βέβαια, το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξαίρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να καθίσταται αδίστακτα βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που προσκόμισαν και επικαλέστηκαν νόμιμα οι διάδικοι.

Η παράβαση της υποχρεώσεως αυτής ιδρύει το λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρίθμ. 11 περ. γ Κ.Πολ.Δ υπό την αποκλειστική προϋπόθεση, ότι το πραγματικό γεγονός που επικαλείται ο διάδικος ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, αφού μόνο ένα τέτοιο γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης. ( Ολ. Α.Π 42/2002).

Με τον τέταρτο λόγο της αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ. 11 με την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη το από 15-3-2003 πρωτόκολλο περισυλλογής πραγμάτων του Τμήματος Τροχαίας ... στο οποίο αναφέρονται τα εμπορεύματα που μετέφερε το αυτοκίνητο του αναιρεσείοντος και καταστράφηκαν με τη διασκόρπισή τους εξαιτίας του ατυχήματος.

Από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως προκύπτει ότι υπάρχει μεν σε αυτήν η γενική διαβεβαίωση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα έγγραφα τα οποία προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι, από όλο όμως το περιεχόμενο της εν λόγω αποφάσεως δεν προκύπτει αδίστακτα ότι λήφθηκε υπόψη και το ανωτέρω έγγραφο αφού δεν γίνεται καμία ειδική αναφορά σε αυτό αν και η αποδεικτική του αξία είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Κατά συνέπεια και ο λόγος αυτός της αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος στην ουσία. Κατόπιν αυτών πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος της κατά το οποίο έγιναν δεκτοί οι προταθέντες λόγοι αναίρεσης και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος λόγω της ήττας της ( αρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ.), όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 5/2007 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου κατά το μέρος της που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση κατά το μέρος που αναιρέθηκε στο ίδιο Εφετείο Ναυπλίου, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσόν των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 14 Μαΐου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 9 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ