Supreme Court refers appeal to Plenary regarding interpretation of judicial privileges and statute of limitations.

Απόφαση 1086 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1086/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα και Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Ιανουαρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία "Κέντρο Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Κοινωνικών Υπηρεσιών (ΚΗΥΚΥ)", το οποίο με το άρθρο πρώτο παρ.1 του Ν.3607/2007 μετατράπηκε σε ανώνυμη εταιρεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με την επωνυμία "Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης Ανώνυμη Εταιρεία" με τον διακριτικό τίτλο " Η.Δ.Ι.Κ.Α. Α.Ε" που εδρεύει στην Αθήνα όπως εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ναταλία Σανταντωνίου.

Των αναιρεσίβλητων: αναφέρονται 30 αναιρεσίβλητοι, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ευάγγελο Δουληγέρη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18/12/2000 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 261/2001 του ίδιου Δικαστηρίου και 175/2002 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία παρέπεμψε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, το οποίο εξέδωσε την 170/2005 απόφαση.

Στη συνέχεια εκδόθηκε η 6451/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αρχικώς αναιρεσείον με την από 27/12/2006 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ζήσης Βασιλόπουλος, ανέγνωσε την από 10/1/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο δεύτερος λόγος των αιτήσεων και ν'απορριφθεί ο πρώτος της κάθε μιας από αυτές. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, με το άρθρο 1 του Ν.Δ. 390/1969 "περί συστάσεως Κέντρου Ηλεκτρονικού Υπολογιστού Κοινωνικων Υπηρεσιών" ορίζεται ότι "Ιδρύεται δια του παρόντος νομικόν πρόσωπον ιδιωτικού δικαίου κοινωφελούς χαρακτήρος υπό το όνομα "Κέντρον Ηλεκτρονικού Υπολογιστού Κοινωνικών Υιπηρεσιών" εδρεύον εν Αθήναις..... Το Κέντρον απολαύει διοικητικής και οικονομικής αυτονομίας και τελεί υπό την εποπτείαν και τον έλεγχον του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών".

Το 2004 δημοσιεύθηκε ο νόμος 3232/12-2-2004 "Θέματα κοινωνικής ασφάλισης και άλλες διατάξεις", του οποίου το άρθρο 30 παρ. 1 εδ. α', 3 εδ. α' και γ' ορίζει ότι "1. Το Ν.Π.Ι.Δ., υπό την επωνυμία Κ.Η.Υ.Κ.Υ., το οποίο ιδρύθηκε με το Ν.Δ. 390/1969 μεταφέρεται ως σύνολο αρμοδιοτήτων, υπηρεσιών και προσωπικού και ως αυτοτελές Ν.Π.Ι.Δ., υπό την εποπτεία του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ. 3.

Το ΙΚΑ - ΕΤΑΜ καθίσταται καθολικός διάδοχος όλης της κινητής και ακίνητης περιουσίας του Κ.Η.Υ.Κ.Υ. καθώς και κάθε είδους δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου. Εκκρεμείς δίκες με διάδικο το Κ.Η.Υ.Κ.Υ. συνεχίζονται από το ΙΚΑ - ΕΤΑΜ". Ακολούθησε ο νόμος 3518/του 2006, ο οποίος ίσχυσε από τη δημοσίευση στην Ε.τ.Κ στις 21-12-2006 (ΦΕΚ Α 272) και στο άρθρο 62 παρ. 6 ορίζει ότι "Το άρθρο 30 του ν. 3232/2004 καταργείται και επανέρχεται σε ισχύ από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου οι διατάξεις του ν.δ. 390/1969 και του Κανονισμού του Κ.Η.Υ.Κ.Υ., όπως έχουν συμπληρωθεί και τροποποιηθεί".

Τέλος στις 1-11-2007 τέθηκε σε ισχύ ο νόμος 3607 (άρθρο 22 αυτού) "Σύσταση και Καταστατικό της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Κοινωνικής Ασφάλισης ΑΕ" (Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.)....", ο οποίος ορίζει α) στο άρθρο 1 παρ. 1 ότι "Το νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία "Κέντρο Ηλεκτρονικού Υπολογιστού Κοινωνικών Υπηρεσιών" (Κ.Η.Υ.Κ.Υ.) που ιδρύθηκε με το ν.δ. 390/1969 μετατρέπεται σε ανώνυμη εταιρεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με την επωνυμία "ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Ανώνυμη Εταιρεία" και το διακριτικό τίτλο "Η.ΔΙ.Κ.Α.

Α.Ε.", β) στο άρθρο 2 παρ. 1, 2 και 4 ότι "1. από της δημοσιεύσεως του παρόντος νόμου, παραχωρούνται ότι μεταβιβάζονται στην Εταιρεία κατά πλήρες δικαίωμα κυριότητας, νομής και κατοχής, ως τμήμα του μετοχικού κεφαλαίου της, όπως αυτό ειδικότερα προσδιορίζεται στο καταστατικό της, τα πάσης φύσεως περιουσιακά στοιχεία του Κ.Η.Υ.Κ.Υ.. 2.

Από της δημοσιεύσεως του παρόντος νόμου μεταβιβάζοναι στην εταιρεία όλα τα δικαιώματα και υποχρεώσεις του Κ.Η.Υ.Κ.Υ. προς τρίτους. 4. Συνεχίζονται από την εταιρεία εκκρεμείς δίκες με διάδικο το Κ.Η.Υ.Κ.Υ. ή το ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, δυνάμει του τελευταίου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 30 του ν. 3232/2004 ή άρχισαν με διάδικο το ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, με βάση την παρ. 1 του άρθρου 30 του ν. 3232/2004, αλλά αφορούν το Κ.Η.Υ.Κ.Υ." και γ) στο άρθρο 4 ότι "Η Εταιρεία απολαμβάνει όλων των διοικητικών, οικονομικών και δικαστικών ατελειών, καθώς και όλων των δικονομικών προνομίων του Δημοσίου".

Στην προκείμενη περίπτωση, οι αναιρεσίβλητοι άσκησαν αγωγή κατά του Κ.Η.Υ.Κ.Υ., με την οποία ζητούν την καταβολή και σ' αυτούς επιδόματος ανθυγιεινής εργασίας, με βάση τη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, που τους συνδέει με το άνω Ν.Π.Ι.Δ., σε συνδυασμό και με τη συνταγματική αρχή της ισότητας. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, ενώπιον του οποίου ασκήθηκε η αγωγή, με την 170/2005 οριστική απόφασή του, δέχθηκε την αγωγή. Εναντίον της απόφασης αυτής το Ν.Π.Ι.Δ. Κ.Η.Υ.Κ.Υ. άσκησε έφεση ενώπιον του Εφετείου Αθηνών. Κατά τη συζήτηση της έφεσης, την 1η Νοεμβρίου 2005 στη θέση του εκκαλούντος Κ.Η.Υ.Κ.Υ. υπεισήλθε, δυνάμει του άρθρου 30 παρ. 3 τελευταίο εδάφιο του άνω ν. 3232/2004 το ΙΚΑ -ΕΤΑΜ. ΤΟ Εφετείο με την προσβαλλόμενη 6451/2006 απέρριψε την έφεση. Κατά της απόφασης αυτής άσκησε αίτηση αναιρέσεως το Κ.Η.Υ.Κ.Υ. στις 28-12-2006, όπως προκύπτει από την 1762/28-12-2006 πράξη κατάθεσης του τμήματος των ένδικων μέσων του Εφετείου Αθηνών (άρθρο 495 παρ. 1 ΚΠολΔ), νομιμοποιούμενο προς τούτο δυνάμει του άρθρου 62 παρ. 6 του πιο πάνω αναφερόμενου νόμου 3518/21-12-2006. 'Ηδη στη θέση του αναιρεσείοντος Κ.Η.Υ.Κ.Υ. νομίμως παρίσταται η εταιρεία "Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.", δυνάμει των αναφερόμενων πιο πάνω διατάξεων του ν. 3607/1-11-2007.

Το Κέντρο Ηλεκτρικού Υπολογιστού Κοινωνικών Υπηρεσιών (Κ.Η.Υ.Κ.Υ), που συστήθηκε με το Ν. Δ/μα 390/1969, αποτελεί Ν.Π.Ι.Δ κοινωφελούς χαρακτήρα και τελούσε, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών. Σκοπός του ήταν η εξυπηρέτηση, δια των μηχανογραφικών μέσων, των φορέων κοινωνικής ασφάλισης και κοινωνικής πολιτικής, των υπαγομένων στην εποπτεία και έλεγχο του άνω Υπουργείου καθώς και των υπηρεσιών του εν λόγω Υπουργείου.

Για τη λειτουργία των υπηρεσιών του Κ.Η.Υ.Κ.Υ., εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άνω ν.δ. 390/1969 και του ν.δ. 204/1973 Κανονισμός, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β' 542 της 18-6-1980 και η ισχύς του οποίου συνεχίζεται και μετά τη δημοσίευση του άνω ν. 3232/04 (άρθρο 30 παρ. 1α' και 2α' και δ'). Σύμφωνα με το άρθρο 23 του Κανονισμού αυτού, που έχει ισχύ νόμου, η υπηρεσία Κ.Η.Υ.Κ.Υ., διεξάγεται με προσωπικό το οποίο συνδέεται με αυτό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου (τακτικό προς πλήρωση οργανικών θέσεων και με σύμβαση).

Στις διατάξεις δε του Κανονισμού υπάγεται μόνο το τακτικό προσωπικό. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 42 παρ. 1 του Κανονισμού, ο τακτικός υπάλληλος λαμβάνει τις εκάστοτε από τον παρόντα Κανονισμό οριζόμενες αποδοχές και παροχές και όπου οι παροχές ή οι αποδοχές αυτές ορίζονται κατώτερες αυτών που κάθε φορά ορίζονται από την εργατική νομοθεσία καταβάλλονται αυτές που ορίζονται από την νομοθεσία αυτή.

Κατά δε την παράγραφο 6 του ίδιου άρθρου τα επιδόματα της παραγράφου 1 του άρθρου 46 του Κανονισμού και της ανθυγιεινής εργασίας της διαιτητικής απόφασης 42/1978 χορηγούνται μόνο στους υπαλλήλους ανεξαρτήτως κλάδου, που κατά την κύρια απασχόληση ασκούν καθήκοντα χειρισμού μηχανών, προετοιμασίας στοιχείων ηλεκτρονικού υπολογιστή και για όσο διάστημα διαρκεί η απασχόληση αυτή.

Η χρήση τερματικών σταθμών για τη ροή εφαρμογών δεν περιλαμβάνεται στην, κατά την ανωτέρω έννοια, απασχόληση. Με την 4/1981 απόφαση του Δ.Δ.Δ.Δ Αθηνών "Περί των όρων αμοιβής και εργασίας των χειριστών και διατρητών των απασχολουμένων εις τους ηλεκτρονικούς υπολογιστάς απάσης της χώρας", που κηρύχθηκε εκτελεστή με τη 10739/1981 υπουργική απόφαση (ΦΕΚ Β' 74) ορίστηκε ότι "1.- Τα κατώτατα όρια βασικών μηνιαίων μισθών των χειριστών-χειριστριών και διατρητών-διατρητριών, των απασχολουμένων εις τους ηλεκτρονικούς υπολογιστάς των πάσης φύσεως ιδιωτικών επιχειρήσεων απάσης της χώρας, προσαυξάνονται δι' επιδόματος ανθυγιεινής εργασίας εκ ποσοστού 3% από 1-9-1978 έως 31-12-1980 και εκ ποσοστού 12% εν συνόλω από 1-1-1981 και εφεξής".

Ακολούθως με την 72/1981 απόφαση του ΔΔΔΔ Αθηνών με το ίδιο όπως και ανωτέρω αντικείμενο, που κηρύχθηκε εκτελεστή με την 15901/1981 (ΦΕΚ Β' 447) ορίστηκε ότι "1.- Εις τας διατάξεις της παρούσης υπάγονται οι εργαζόμενοι εις τους ηλεκτρονικούς υπολογιστάς, ως χειρισταί ή χειρίστριαι και διατρηταί ή διατρήτριαι, των πάσης φύσεως ιδιωτικών επιχειρήσεων απάσης της χώρας 2....3....4.

Το δια της υπ' αριθμ. 4/1981 αποφάσεως του ΔΔΔΔ Αθηνών χορηγούμενον επίδομα ανθυγιεινής εργασίας εκ ποσοστού 12% αυξάνεται από της ισχύος της παρούσης εις ποσοστόν 15%. Το επίδομα τούτο υπολογίζεται επί των βασικών μηνιαίων μισθών". Τ' ανωτέρω διατηρήθηκαν σε ισχύ τόσο με την 15/1990 απόφαση του Π.ΔΔΔ Αθηνών, η οποία κηρύχθηκε εκτελεστή με την 12572/1990 Υπουργική απόφαση (ΦΕΚ Β' 279/10-4-90), όσο και με την από 30-7-1996 Σ.Σ.Ε (εθνική ομοιοεπαγγελματική) η οποία κατατέθηκε στο Υπουργείο Εργασίας (Πρ. 98/31-7-1996).

Κατά την παράγραφο 6 της Δ.Α 111/1980 του ΔΔΔΔ Αθηνών που κηρύχθηκε εκτελεστή με την Υ.Α 18412/1980 και την παράγραφο 10 της ανωτέρω Δ.Α 72/1981, ο χειριστής Ηλεκτρονικών Υπολογιστών είναι ειδικευμένος να χειρίζεται υπεύθυνα και να επικοινωνεί με τον Ηλεκτρονικό Υπολογιστή (Η/Υ) κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του και γενικά με την προγραμματιζόμενη Ηλεκτρονική Μηχανή.

Φροντίζει για τη λειτουργία του προγράμματος ή των προγραμμάτων, βάσει προδιαγραφών, στο συγκεκριμένο Η/Υ, καθώς και για την επιφανειακή συντήρηση του Η/Υ και των περιφερειακών μονάδων. Παρακολουθεί τις κλιματολογικές συνθήκες του χώρου στον οποίο λειτουργεί ο Η/Υ. Φροντίζει για τ' αρχεία των προγραμμάτων και δεδομένων ως και για την τροφοδοσία της μηχανής με τα δεδομένα, για την επεξεργασία.

Προγραμματίζει τη σχετική ροή των εργασιών του Η/Υ. Ο διατρητής μετατρέπει με τη βοήθεια του ειδικού πληκτρολογίου της ηλεκτρονικής μηχανής τα προς επεξεργασία από τον Η/Υ χειρόγραφα στοιχεία σε μέσα κατανοητά και αναγνώσιμα απ' αυτόν. Φροντίζει για τον έλεγχο της ροής της μετατροπής των στοιχείων και για τα προγράμματα της μηχανής την οποία χειρίζεται.

Ο προγραμματιστής κωδικοποιεί και συντάσσει τα προγράμματα βάσει των προδιαγραφών της ανάλυσης σε αντίστοιχη γλώσσα, πραγματοποιεί την τεκμηρίωση των προγραμμάτων των ΤΕΣΤ ορθότητας αυτών ως και τις μετατροπές ή βελτιώσεις στα προγράμματα βάσει προδιαγραφών ανάλυσης. Εξάλλου η συνταγματική αρχή της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 και ειδικά για τις αμοιβές από εργασιακές σχέσεις ιδιωτικού δικαίου 22 παρ. 1 εδαφ.

β' του Συντάγματος) δεσμεύει και τον νομοθέτη ο οποίος, στη ρύθμιση ουσιωδώς όμοιων πραγμάτων, σχέσεων ή καταστάσεων και κατηγοριών προσώπων, δεν δύναται να μεταχειρίζεται τις περιπτώσεις αυτές κατά τρόπο ανόμοιο, εισάγοντας εξαιρέσεις και κάνοντας γενικώς διακρίσεις, εκτός εάν η διαφορετική τους ρύθμιση δεν είναι αυθαίρετη, διότι επιβάλλεται από λόγους γενικότερου κοινωνικού ή δημοσίου συμφέροντος η συνδρομή των οποίων υπόκειται στον έλεγχο των δικαστηρίων.

Συνεπώς, εάν γίνει με νόμο δικαιολογημένη ειδική ρύθμιση, για ορισμένη κατηγορία προσώπων και αποκλειστεί από τη ρύθμιση αυτή, κατ' αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση, άλλη κατηγορία προσώπων, ως προς την οποία συντρέχει ο ίδιος λόγος που δικαιολογεί την ειδική εκείνη μεταχείριση, η διάταξη που εισάγει τη δυσμενή αυτή διάκριση είναι ανίσχυρη, ως αντισυνταγματική.

Προς αποκατάσταση δε της ανωτέρω συνταγματικής αρχής της ισότητας πρέπει από το δικαστήριο να εφαρμοστεί και για εκείνους, εις βάρος των οποίων έγινε η δυσμενής διάκριση, η διάταξη που ισχύει για την κατηγορία υπέρ της οποίας θεσπίστηκε η ειδική ρύθμιση, χωρίς με αυτό να παραβιάζεται η άλλη συνταγματική αρχή της διάκρισης των εξουσιών (Ολ.

ΑΠ 12/1992). Τα ίδια ισχύουν και όταν η ειδική ρύθμιση αφορά μισθό, σύνταξη ή άλλη παροχή προς υπάλληλο και γενικά μισθωτό, οπότε στην περίπτωση αυτή, κατά την οποία γίνεται αδικαιολόγητη διάκριση, τα δικαστήρια επιδικάζουν την παροχή αυτή και σε εκείνους που αδικαιολόγητα εξαιρούνται (Ολ. ΑΠ 12/1992). Προϋπόθεση, βέβαια για την εφαρμογή της αρχής της ισότητας των αμοιβών δεν είναι μόνο η παροχή ή εργασίας ποιοτικώς και ποσοτικώς ίσης προς εκείνη την εργασία αυτού που ευνοήθηκε αλλ' απαιτείται η εργασία να παρέχεται υπό ουσιωδώς ίδιες συνθήκες (Ολ.

ΑΠ 13/2003). Ειδικότερα, όσον αφορά το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας και τα συναφή προς αυτό επιδόματα, τα οποία δεν έχουν σχέση με την παροχή εργασίας καθεαυτήν, αλλά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες αυτή παρέχεται, έχει εφαρμογή η ως άνω αρχή, έστω και αν οι εργαζόμενοι ανήκουν σε διαφορετικές κατηγορίες, αρκεί ότι παρέχουν την εργασία τους κάτω υπό τους αυτούς δυσμενείς όρους..

Στην προκείμενη υπόθεση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τ' ακόλουθα πραγματικά γεγονότα: Οι αναιρεσίβλητοι προσλήφθηκαν από το αναιρεσείον ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΚΕΝΤΡΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ" (Κ.Η.Υ.Κ.Υ), με συμβάσεις εργασίας αόριστου χρόνου στον κλάδο ΔΕ προσωπικού Η/Υ με την ειδικότητα των προγραμματιστών.

Καθόλο το ωράριο της εργασίας τους, για τη διεκπεραίωση των καθηκόντων τους (κωδικοποίηση και σύνταξη των προγραμμάτων βάσει των προδιαγραφών αναλύσεως στην αντίστοιχη γλώσσα, πραγματοποίηση της τεκμηρίωσης των προγραμμάτων, των ΤΕΣΤ ορθότητας και της μετατροπές ή βελτιώσεις στα προγράμματα, βάσει προδιαγραφών αναλύσεως) χειρίζονται τεμαρματική μηχανογραφική μονάδα (computer), η οποία απαρτίζεται από την κεντρική μονάδα, την οθόνη οπτικής καταγραφής και τον εκτυπωτή.

Δηλαδή οι αναιρεσίβλητοι καθ' όλη τη διάρκεια της εργασίας τους βρίσκονται μπροστά σε οθόνη ηλεκτρονικού υπολογιστή, εκτελούν εργασίες χειρισμού αναλογίου, εργαζόμενοι υπό τις αυτές δυσμενείς και επιβλαβείς για την ανθρώπινη υγεία συνθήκες εργασίας με εκείνες υπό τις οποίες εργάζονται και οι χειριστές Η/Υ, εφόσον και αυτοί (αναιρεσίβλητοι) κάνουν χρήση, όπως και οι χειριστές Η/Υ των πιο πάνω συσκευών με επιβλαβείς για την υγεία τους επιδράσεις, ενόψει του ότι παρέχουν την εργασία τους σε τόπους όπου βρίσκονται ακτινοβολούσες οθόνες τερματικά και εκτυπωτές.

Με βάση το άρθρο 42 παρ. 6 του Κανονισμού του αναιρεσείοντος Κ.Η.Υ.Κ.Υ, που έχει ισχύ νόμου χορηγείται στους συναδέλφους των αναιρεσιβλήτων, χειριστές Η/Υ, επίδομα ανθυγιεινής εργασίας από 15% επί του βασικού μισθού τους, που προβλέπεται από την διάταξη του άρθρου 6 της Δ.Α 15/1990 (κηρύχθηκε εκτελεστή με την Υ.Α 12572/1990 - ΦΕΚ Β'/279).

Το αναιρεσείον Κ.Η.Υ.Κ.Υ όμως αν και οι αναιρεσίβλητοι παρέχουν την προαναφερόμενη εργασία τους υπό τις αυτές δυσμενείς με τους χειριστές Η/Υ συνθήκες, αρνείται τη χορήγηση του εν λόγω επιδόματος σ' αυτούς, κατά παράβαση της συνταγματικής αρχής της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 του Συντ/τος), αφού δεν υπάρχει λόγος γενικότερου κοινωνικού ή δημοσίου συμφέροντος, που να δικαιολογεί την εξαίρεση των αναιρεσιβλήτων από την καταβολή και σ' αυτούς του επιδόματος ανθυγιεινής εργασίας, με δεδομένο ότι για τη χορήγηση του επιδόματος τούτου λαμβάνονται υπόψη οι δυσμενείς συνθήκες παροχής της εργασίας, που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι αυτές για τους χειριστές και προγραμματιστές Η/Υ, έστω και αν οι εργαζόμενοι ανήκουν σε διαφορετικές κατηγορίες.

Με βάση αυτές τις παραδοχές το Εφετείο απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος Κ.Η.Υ.Κ.Υ. και, επικυρώνοντας την απόφαση του Πρωτοδικείου, δέχθηκε την αγωγή των αναιρεσιβλήτων προγραμματιστών Η/Υ και επιδίκασε σ' αυτούς το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας, που είναι 15% επί του βασικού μισθού, για τα έτη 1996 έως και 2000, ανάλογα με το χρόνο υπηρεσία του καθένα από αυτούς.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, δηλαδή ότι το αναιρεσείον κατά παράβαση της συνταγματικής αρχής της ισότητας δεν χορήγησε κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα, το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας και στους αναιρεσίβλητους προγραμματιστές Η/Υ, μολονότι αυτοί εργάζονται κάτω από τις ίδιες δυσμενείς συνθήκες, όπως και οι χειριστές και οι διατρητές Η/Υ, στους οποίους χορηγούσε το εν λόγω επίδομα, δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης, αλλά με σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες στηρίζει το διατακτικό της, δηλαδή την αποδοχή της αγωγής των αναιρεσιβλήτων, όσο αυτή αφορά την αναγνώριση του δικαιώματος των τελευταίων επί του επιδόματος ανθυγιεινής εργασίας με βάση τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 1 του Συντάγματος, 42 παρ. 6 του Κανονισμού του Κ.Η.Υ.Κ.Υ, και τους όρους των προαναφερόμενων Δ.Α και Σ.Σ.Ε που δεσμεύουν τους διαδίκους.

Επομένως ο πρώτος λόγος αναίρεσης από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Επειδή, κατά το άρθρο 10 του ιδρυτικού Ν.Δ/τος 390/1969 του Κ.Η.Υ.Κ.Υ. "Το Κέντρο Ηλεκτρονικού Υπολογιστού Κοινωνικών Υπηρεσιών απολαύει εις πάσαν περίπτωσιν πάντων των προνομίων, απαλλαγών και ατελειών που απολαύει ο Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων", κατά δε το άρθρο 18 παρ. 1 του Ν. 46969/1961, ο Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΟΓΑ) απαλλάσσεται παντός δημοσίου, δημοτικού κ.λ.π.

φόρου, παντός τέλους ταχυδρομικού ως και δικαστικού σε κάθε δίκη του και απολαμβάνει ανεξαιρέτως όλων των ατελειών και προνομίων, δικαστικών, διοικητικών και δικονομικών, σαν να είναι το ίδιο το Δημόσιο. Σχετικά με την τελευταία αυτή διάταξη έχει κριθεί ότι δεν εφαρμόζεται, όσον αφορά τον ΟΓΑ το άρθρο 21 του Κώδικα περί δικών του Δημοσίου (Κ.Δ.

της 26-6/10-7-1944), που ορίζει ότι το Δημόσιο οφείλει νόμιμο τόκο και τόκο υπερημερίας από της επιδόσεως της αγωγής, διότι πρόκειται για γενική ουσιαστικού δικαίου διάταξη, ενώ με την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 18 παρ. 1 του Ν. 4169/1961 ο ΓΑ απολαμβάνει μόνο των δικαστικών, δηλαδή των δικονομικών προνομίων του Δημοσίου και όχι των διακρινομένων σαφώς από αυτά ουσιαστικών προνομίων (ΑΠ 115/2004, 231/2005, 277/2007).

Κατά την άποψη αυτή, άρα, δεν εφαρμόζονται για τον ΟΓΑ και οι ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 90 παρ. 3, 5 και 94 του Ν. 2362/1995 για την παραγραφή οφειλών του Δημοσίου και την αυτεπάγγελτη εφαρμογή αυτών από τα δικαστήρια. Με την άποψη αυτή, όμως, διεφώνησε η 1536/2006 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία έκρινε ότι αν η έννοια της ανωτέρω διάταξης του άρθρου 18 παρ. 1 του Ν. 4169/1961 ήταν η προεκτιθέμενη δεν θα έπρεπε ν' αναφέρεται στην εν λόγω διάταξη ότι ο ΟΓΑ απολαμβάνει όχι μόνο των "δικαστικών" αλλά και των "δικονομικών" προνομίων του Δημοσίου, αποδίδοντας, έτσι στα δικαστικά προνόμια διαφορετική έννοια από εκείνη των δικονομικών.

Γιαυτό, κατά την ανωτέρω 1536/2006 απόφαση, στην έννοια των δικαστικών προνομίων της ανωτέρω διάταξης του Ν. 4169/1961 θα πρέπει να περιληφθεί και κάθε ουσιαστικό προνόμιο του Δημοσίου που μπορεί ν' ασκηθεί ενώπιον του δικαστηρίου, άποψη, με την οποία συντάσσεται και το Τμήμα τούτο του 'Αρειου Πάγου. Σημειώνεται ότι με το άρθρο 29 παρ. 4 του ν. 3232/12-2-2004 "θέματα κοινωνικής ασφάλισης και άλλες διατάξεις" ορίζεται ότι "η έννοια της διατάξεως της παραγράφου 1 του άρθρου 18 του ν. 4169/1961 είναι ότι ο ΟΓΑ απολαύει ανεξαιρέτως όλων των ατελειών και ουσιαστικών προνομίων, ως εάν να είναι το ίδιο το Δημόσιο".

Ενόψει τούτων με τις προαναφερόμενες αποφάσεις 277/2007 και 1536/2006 αποφάσεις οι σχετικοί λόγοι αναίρεσης παραπέμφθηκαν στην Τακτική Ολομέλεια του 'Αρειου Πάγου, για την ενότητα της νομολογίας. Μάλιστα, η πρώτη από αυτές παρέπεμψε στην Τακτική Ολομέλεια και το ζήτημα εάν η ανωτέρω διάταξη του άρθρου 29 παρ. 4 του Ν. 3232/2004 είναι ή μη ερμηνευτική.

Στην προκείμενη υπόθεση, με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης από τον αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση, διότι το Εφετείο παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 90 παρ. 3 του ν. 2362/1995 σε συνδυασμό με τις διατάξεις 18 παρ. 1 του ν. 4169/1961 και 10 του Ν.Δ/τος 390/1969, αφού επεδίκασε στους αναιρεσίβλητους αποδοχές από το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας που ανάγονται στα έτη 1996, 1997 και 1998, μολονότι οι αξιώσεις αυτές υπέκυψαν στη διετή παραγραφή.

Με βάση όμως των όσων προαναφέρθηκαν είναι φανερό ότι η βασιμότητα του ανωτέρω λόγου αναίρεσης εξαρτάται κυρίως από την έννοια που θα δοθεί στη διάταξη του άρθρου 18 παρ. 1 του ν. 4169/1961 και δη στη φράση "δικαστικά προνόμια", από το εάν η διάταξη του άρθρου 29 παρ. 4 είναι ή όχι ερμηνευτική, οπότε σε αποφατική περίπτωση δεν έχει αναδρομική ισχύ (άρθρο 77 παρ. 2 του Συντάγματος -σχετ.

Ολ ΑΠ. 29/2003), και, στην περίπτωση που κριθεί ότι στα "δικαστικά" περιλαμβάνονται και τα ουσιαστικά προνόμια, από τη συνταγματικότητα των διατάξεων που τα προβλέπουν.

Κατόπιν αυτών κρίνεται αναγκαία η παραπομπή του άνω λόγου αναίρεσης στην Τακτική Ολομέλεια του 'Αρειου Πάγου και διότι γεννιούνται ζητήματα με γενικότερο ενδιαφέρον, αλλά και για την ενότητα της νομολογίας, σύμφωνα με το άρθρο 563 παρ. 2 στοιχ. β' του ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Παραπέμπει στην Τακτική Ολομέλεια του 'Αρειου Πάγου τον δεύτερο λόγο αναίρεσης της από 27-12-2006 αίτησης του Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία "Κέντρο Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Κοινωνικών Υπηρεσιών" (Κ.Η.Υ.Κ.Υ.) για αναίρεση της 6451/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Φεβρουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Μαΐου 2008.

O ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ