1083/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1083 / 2012 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1083/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Νικόλαο Μπιχάκης, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 7 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Ρ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κων/νο Ψαρρό.

Της αναιρεσίβλητης: Α. συζ. Κ. Μ. Σ., το γένος Α. Ο. Σ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Παρασκευή Γεωργίου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11-9-1997 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ροδόπης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 135/1998 του ίδιου Δικαστηρίου και 344/2001 μη οριστική, 427/2008 οριστική του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση των εφετειακών αποφάσεων ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4-12-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Μπιχάκης ανέγνωσε την από 22-3-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τρίτου λόγου αναίρεσης, όπως συμπληρώνεται με την παρούσα εισήγηση και την απόρριψη των υπολοίπων λόγων αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' του Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Για την ίδρυση του λόγου αυτού αρκεί και η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν λήφθηκε υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο. Όμως δεν γεννάται ο λόγος αυτοί αν και από τη γενική μνεία ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα κατ' είδος έστω αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα, σε συνδυασμό με το υπόλοιπο περιεχόμενο της απόφασης καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι λήφθηκε υπόψη συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι. Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής ιδρύει τον λόγο αναίρεσης του άρθρου 559 αρ. 11 γ' του Κ.Πολ.Δ., υπό την προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός που επικαλείται ο διάδικος ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού μόνο ένα τέτοιο (ουσιώδες) γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης.

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης προβάλλεται η από τον αριθ. 11 γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και συγκεκριμένα ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του την από 8-8-1996 ένορκη κατάθεση του διαθέτη ενώπιον της Πταισματοδίκου Σμαράγδας Μπραντζουκάκη εξεταζομένου ως μάρτυρα στο στάδιο της προανάκρισης σε μήνυση κατά του αναιρεσείοντα και της πληρεξούσιας δικηγόρο του από μέρους της αδελφής του (αντιδίκου του), την οποία -κατάθεση- επικαλέστηκε ο αναιρεσείων με τις προτάσεις του ενώπιον Εφετείου κατά τη συζήτηση κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και, προσκόμισε προς απόδειξη της διανοητικής κατάστασης του διαθέτη και ειδικότερα της δυνατότητας ομιλίας του.

Το έγγραφο αυτό, όπως προκύπτει από τις ενώπιον του Εφετείου υποβληθείσες προτάσεις του αναιρεσείοντος, επικαλέστηκε και νομίμως προσκόμισε αυτός προς απόδειξη της ικανότητας του διαθέτη Α. Ο. Σ. για σύνταξη στις 23-1-1995 της επίμαχης δημόσιας διαθήκης παρά τα αντίθετα ισχυριζόμενα στην αγωγή και την έφεση .

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε την έφεση της αναιρεσίβλητης κατά της πρωτόδικης απόφασης, που είχε απορρίψει την ένδικη αγωγή περί αναγνώρισης της ακυρότητας της εν λόγω δημόσιας διαθήκης λόγω ερημοδικίας της αναιρεσίβλητης, ακολούθως δε, δέχθηκε την αγωγή με τις παραδοχές ότι ο διαθέτης, κατά τη σύνταξη της διαθήκης, αδυνατούσε παντελώς να κάνει χρήση, του λόγου εξ αιτίας προηγηθέντος κατά μήνα Ιούλιο 1994 εγκεφαλικού επεισοδίου και έτσι δήλωσε προφορικά την τελευταία βούλησή του ενώπιον της συμβολαιογράφου Κομοτηνής Πολύμνιας Λυρατσοπούλου με αποτέλεσμα την ακυρότητα της επίμαχης δημόσιας διαθήκης κατά το άρθρο 1730 ΑΚ σε συνδυασμό με το άρθρο 1718 ΑΚ., περί του εγγράφου αυτού, από το οποίο προέκυπτε, κατά τα ιστορούμενα από τον αναιρεσείοντα, ότι, μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη ο διαθέτης, μπορούσε αυτός να χειρίζεται τον προφορικό λόγο και να εκφράζεται ικανοποιητικά, διαθέτοντας μάλιστα "γερή" μνήμη, με το να δώσει σχετική ένορκη κατάθεση στην Πταισματοδίκη Κομοτηνής Σμαράγδα Μπραντζουκάκη, ουδεμία γίνεται μνεία στην προσβαλλόμενη απόφαση ενώ αναφέρονται σ' αυτήν ειδικώς άλλα έγγραφα (ιατρικές γνωματεύσεις).

Έτσι, δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, ότι παρά την περιεχόμενη στην εν λόγω απόφαση γενική βεβαίωση, ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του για να καταλήξει στο ως άνω αποδεικτικό του πόρισμα όλα τα έγγραφα που οι διάδικοι επικαλούνται και προσκομίζουν, ότι έλαβε υπόψη του και το ως άνω ενώπιον απόλυτης φερεγγυότητας και αδιάβλητης αρχής (δικαστή) ληφθέν έγγραφο προς διαπίστωση της διανοητικής κατάστασης του διαθέτη και, ειδικότερα, της δυνατότητας ομιλίας του.

Κατόπιν των ανωτέρω πρέπει να γίνει δεκτός ο εξεταζόμενος λόγος αναίρεσης και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Ακολούθως πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο όμως από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 427/2008 απόφαση του Εφετείου Θράκης.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο Εφετείο για περαιτέρω εκδίκαση, συγκροτούμενο, όμως, από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Ιουνίου 2012. Και,

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Ιουνίου 2012.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ