Supreme Court Justice recused himself due to client's claim of bias from prior case he handled as rapporteur.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court granted a request for recusal of its President, Justice Georgios Kalamidas, following a formal declaration of disqualification. The appellant argued that his previous role as rapporteur in a related case created an appearance of bias, despite the court noting no actual prejudice occurred. Consequently, the court ordered the retrial of the appeal to be held before a different panel excluding the recused judge.
Legislator headnote
AI generatedArticles 52(1) and 55(1) of the Code of Civil Procedure; A judge must recuse themselves if the opposing party demonstrates a reasonable suspicion of bias, regardless of whether actual impartiality is proven.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1082 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1082/2009
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α1' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα και Γεώργιο Χρυσικό, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Μαρτίου 2009, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Χ1, δικηγόρου, κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως ως εκ της ιδιότητάς του.
Των αναιρεσιβλήτων:1.Ψ1, κατοίκου ... και 2.Ψ2 κατοίκου ..., οι οποίοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Αδάμη.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23 Ιουνίου 2004 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείου Χαλκίδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 131/2005 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 159/2006 του Εφετείου Αθηνών (Μεταβατικής Έδρας Χαλκίδας). Την αναίρεση της τελευταίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 29 Νοεμβρίου 2007 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Διονύσιος Γιαννακόπουλος, ανέγνωσε την από 9 Μαρτίου 2009 έκθεσή του , με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων αναιρέσεως.
Ο αυτοπροσώπως παραστάς αναιρεσείων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου στην δικαστική δαπάνη.
Κατά την 29 Απριλίου 2009, συγκροτήθηκε το παρόν Δικαστήριο, προκειμένου να διασκεφθεί την ανωτέρω υπόθεση. Στη συνέχεια, ένα μέλος του, ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Γεώργιος Καλαμίδας, υπέβαλε προς τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την από 9.4.2009 δήλωση εξαιρέσεως, η οποία έχει ως εξής: "ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ κ. ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Αίτηση-δήλωση αυτοεξαιρέσεως του Γεωργίου Καλαμίδα, Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου.
Στη δικάσιμο της 23-3-2009 συζητήθηκε στο Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου, υπό την Προεδρία μου, με αριθμό πινακίου 15, η αίτηση αναιρέσεως του Χ1 κατά των Ψ1 και Ψ2 ως και κατά της 159/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Ο άνω αναιρεσείων, στην επί της υποθέσεως από 27-3-2009 προσθήκη-αντίκρουση του, την οποία διένειμε σε όλα τα μέλη του ΑΙ τμήματος του Α.Π.
που δίκασε την υπόθεση του, αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι σε προηγούμενη αναίρεση του, που δικάσθηκε και εκδόθηκε, με Εισηγητή εμένα, η 1361/2007 απόφαση του Α.Π., εγώ "νόμισα" ότι οι εναγόμενοι (στην υπόθεση εκείνη) είχαν προτείνει την κτήση κυριότητος των δωρηθέντων ακινήτων με χρησικτησία, ενώ οι εναγόμενοι είχαν προτείνει την κυριότητα με χρησικτησία άλλων ακινήτων, εκτός των δωρηθέντων.
Περαιτέρω, στην ίδια προσθήκη-αντίκρουση ο αναιρεσείων αναφέρει ότι "δεν νομίζει ότι πρέπει να δευτερώσει στο πρόσωπο του η αδικία πάλι εκ συγχύσεως ,αφού υπάρχει η ευχέρεια να διαβάσουν τα άλλα μέλη του Δικαστηρίου το αναιρετήριο και την προσβαλλόμενη απόφαση" Τέλος, στην αυτή προσθήκη-αντίκρουση ο αναιρεσείων αναφέρει ότι (οι αντίδικοι του) ελπίζουν σε κάποια σύγχυση ή λάθος που θα διαπράξει το δικαστήριο.
Από το παραπάνω περιεχόμενο της άνω προσθήκης-αντίκρουσης του αναιρεσείοντος είναι φανερό ότι έχει προκληθεί σ αυτόν η εντύπωση ότι εγώ δεν μπορώ να αποφασίσω στην υπόθεση αυτή εντελώς αντικειμενικά, απροκατάληπτα και απροσωπόληπτα. Κατόπιν όλων αυτών, θεμελιουμενού του κατ άρθρο 52 παρ.1 στ του Κ.ΠολΑ λόγου εξαιρέσεως (Κεραμέα -Κονδύλη -Νίκα, Ερμ .Κ.Πολ.Δ., τόμ.Ι σελ.118),αφού το περιεχόμενο της προσθήκης-αντίκρουσης του αναιρεσείοντος δεικνύει ότι έχω προκαλέσει σ αυτόν υπόνοια μεροληψίας μου στην υπόθεση, ανεξαρτήτως του ότι πιστεύω ότι μπορώ να αποφασίσω στην υπόθεση αυτή εντελώς αντικειμενικά, απροκατάληπτα και απροσωπόληπτα, υποβάλω νομοτύπως και εμπροθέσμως, κατ άρθρο 55 παρ.1 του Κ.Πολ.Δ.,την παρούσα αΐτηση-δήλωση αυτοεξαιρέσεως και ζητώ να μου επιτραπεί να απόσχω από την άσκηση των καθηκόντων μου στην υπόθεση αυτή και να διαταχθούν τα περαιτέρω νόμιμα.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Ζητώ. Να γίνει δεκτή η παρούσα αίτηση -δήλωση μου. Να μου επιτραπεί να απόσχω από την άσκηση των καθηκόντων μου στην υπόθεση που αναφέρεται στο σκεπτικό και συζητήθηκε στο ΑΙ Τμήμα του Αρείου Πάγου στη δικάσιμο της 23-3-2009 με αριθμό πινακίου ία διαταχθούν τα περαιτέρω νόμιμα.
Αθήνα,9-4-2009
Ο αιτών-δηλών (υπογραφή)
Γεώργιος Καλαμίδας".
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Στη συνέχεια το δικαστήριο συγκροτήθηκε από τους: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (που ορίστηκε με πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα, Γεώργιο Χρυσικό και Νικόλαο Λεοντή - Εισηγητή επί της δηλώσεως εξαιρέσεως , Αρεοπαγίτες και την ιδία ως άνω Γραμματέα, προκειμένου να αποφασίσει για την ανωτέρω αίτηση - δήλωση.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Κατά το άρθρο 55 παρ. 1 και 4 Κ.Πολ.Δ "Δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσης τους, οφείλουν να το δηλώσουν στο Πρόεδρο του δικαστηρίου", "Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".
Συνεπώς, νόμιμα φέρεται στο δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει σε συμβούλιο, η από "9-4-2009 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), που υποβλήθηκε στον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου από τον Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου Γεώργιο Καλαμίδα, Πρόεδρο του Πολιτικού αυτού Τμήματος και πρέπει να ερευνηθεί.
ΙΙ. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 52 παρ. 1 περ. στ' ΚΠολΔ και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ που υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, σαφώς προκύπτει ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεση τους ή να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, αν προκαλούν υπόνοια μεροληψίας. Η δήλωση αυτού του κωλύματος δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υπόθεσης για την έκδοση της σχετικής απόφασης, οπότε, αν αποφασιστεί η έξοδος του εξαιρετέου από τη σύνθεση δικαστού, το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκαση της υπόθεσης.
Στην προκειμένη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο κατά την 23-3-2009 της κρινόμενης από 29-11-2007 αιτήσεως του Χ1 για αναίρεση της 159/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, στην διάσκεψη της προκείμενης υπόθεσης ο Πρόεδρος του Τμήματος αυτού διαπίστωσε ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής του, γι' αυτό και υπέβαλε προς τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την ακόλουθη δήλωση: ""ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ κ.
ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Αίτηση-δήλωση αυτοεξαιρέσεως του Γεωργίου Καλαμίδα, Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου. Στη δικάσιμο της 23-3-2009 συζητήθηκε στο Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου, υπό την Προεδρία μου, με αριθμό πινακίου 15, η αίτηση αναιρέσεως του Χ1 κατά των Ψ1 και Ψ2 ως και κατά της 159/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.
Ο άνω αναιρεσείων, στην επί της υποθέσεως από 27-3-2009 προσθήκη-αντίκρουση του, την οποία διένειμε σε όλα τα μέλη του ΑΙ τμήματος του Α.Π. που δίκασε την υπόθεση του, αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι σε προηγούμενη αναίρεση του, που δικάσθηκε και εκδόθηκε, με Εισηγητή εμένα, η 1361/2007 απόφαση του Α.Π., εγώ "νόμισα" ότι οι εναγόμενοι (στην υπόθεση εκείνη) είχαν προτείνει την κτήση κυριότητος των δωρηθέντων ακινήτων με χρησικτησία, ενώ οι εναγόμενοι είχαν προτείνει την κυριότητα με χρησικτησία άλλων ακινήτων, εκτός των δωρηθέντων.
Περαιτέρω, στην ίδια προσθήκη-αντίκρουση ο αναιρεσείων αναφέρει ότι "δεν νομίζει ότι πρέπει να δευτερώσει στο πρόσωπο του η αδικία πάλι εκ συγχύσεως ,αφού υπάρχει η ευχέρεια να διαβάσουν τα άλλα μέλη του Δικαστηρίου το αναιρετήριο και την προσβαλλόμενη απόφαση" Τέλος, στην αυτή προσθήκη-αντίκρουση ο αναιρεσείων αναφέρει ότι (οι αντίδικοι του) ελπίζουν σε κάποια σύγχυση ή λάθος που θα διαπράξει το δικαστήριο.
Από το παραπάνω περιεχόμενο της άνω προσθήκης-αντίκρουσης του αναιρεσείοντος είναι φανερό ότι έχει προκληθεί σ αυτόν η εντύπωση ότι εγώ δεν μπορώ να αποφασίσω στην υπόθεση αυτή εντελώς αντικειμενικά, απροκατάληπτα και απροσωπόληπτα. Κατόπιν όλων αυτών, θεμελιουμενού του κατ άρθρο 52 παρ.ΐστ του Κ.ΠολΑ λόγου εξαιρέσεως (Κεραμέα - Κονδύλη - Νίκα, Ερμ .Κ.Πολ.Δ., τόμ.
Ι σελ.118),αφού το περιεχόμενο της προσθήκης-αντίκρουσης του αναιρεσείοντος δεικνύει ότι έχω προκαλέσει σ αυτόν υπόνοια μεροληψίας μου στην υπόθεση, ανεξαρτήτως του ότι πιστεύω ότι μπορώ να αποφασίσω στην υπόθεση αυτή εντελώς αντικειμενικά, απροκατάληπτα και απροσωπόληπτα, υποβάλω νομοτύπως και εμπροθέσμως, κατ άρθρο 55 παρ.1 του Κ.Πολ.Δ., την παρούσα αίτηση-δήλωση αυτοεξαιρέσεως και ζητώ να μου επιτραπεί να απόσχω από την άσκηση των καθηκόντων μου στην υπόθεση αυτή και να διαταχθούν τα περαιτέρω νόμιμα.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Ζητώ. Να γίνει δεκτή η παρούσα αίτηση -δήλωση μου. Να μου επιτραπεί να απόσχω από την άσκηση των καθηκόντων μου στην υπόθεση που αναφέρεται στο σκεπτικό και συζητήθηκε στο ΑΙ Τμήμα του Αρείου Πάγου στη δικάσιμο της 23-3-2009 με αριθμό πινακίου 15. Να διαταχθούν τα περαιτέρω νόμιμα.
Αθήνα, 9-4-2009 Ο αιτών-δηλών (υπογραφή)
Γεώργιος Καλαμίδας".
Η διαπίστωση αυτή του δηλούντος ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και εντεύθεν είναι βάσιμα τα αναφερόμενα στη δήλωσή του. Συνακόλουθα, επειδή είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στον αναιρεσείοντα υπόνοια μεροληψίας του στην υπόθεση, ανεξάρτητα αν τούτο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, πρέπει να αποφανθεί το Δικαστήριο τούτο ότι ο παραπάνω Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και Πρόεδρος του Τμήματος αυτού είναι εξαιρετέος στην εξεταζόμενη υπόθεση. Ύστερα από αυτά πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης της προκειμένης υπόθεσης, κατά το άρθρο 307 Κ.Πολ.Δ
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αποφαίνεται ότι ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Γεώργιος Καλαμίδας, Πρόεδρος του Α1 Πολιτικού Τμήματος Αρείου Πάγου, στη δικάσιμο της 23-3-2009 είναι εξαιρετέος στη συζήτηση της αναφερόμενης στο σκεπτικό υποθέσεως.
Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της από 29-11-2007 αίτησης του Χ1 για αναίρεση της 159/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, σε νέο διάσιμο που θα οριστεί με επιμέλεια των διαδίκων, ενώπιον του ιδίου τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχει ο εξαιρετέος δικαστής.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 29 Απριλίου 2009. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Μαΐου 2009.
Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ