1082/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1082 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1082/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη, Μίμη Γραμματικούδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Φεβρουαρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Κέμο.

Του αναιρεσίβλητου: ....., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Απόστολο Βαλάκο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-3-2002 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Κονίτσης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 32/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 36/2005 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 4-5-2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Καπερώνης ανέγνωσε την από 25-1-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 ΚΠολΔ, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο 1) αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την εφαρμογή των κανόνων του δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς? ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν μπορεί να προβληθεί σε μικροδιαφορές, 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε ειρηνοδίκης, του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση, 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα, 4) αν παράνομα αποκλείσθηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Οι, κατά την ανωτέρω διάταξη, λόγοι αναιρέσεως, αντιστοιχούν προς τους λόγους αναιρέσεως, που προβλέπονται από τους αριθ. 1, 2, 4, 5 και 7 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προς τους οποίους, όμως, δεν ταυτίζονται απολύτως. Η απαρίθμηση των προαναφερομένων λόγων αναιρέσεως είναι, όπως συνάγεται και από τη χρησιμοποίηση της λέξεως "μόνο", περιοριστική (Ολ.

ΑΠ 45/1987). Συνακόλουθα, οι δεύτερος, τρίτος, τέταρτος, πέμπτος, έκτος και έβδομος λόγοι της υπό κρίση αιτήσεως, από τις διατάξεις των αριθ. 12, 19, 19, 12 και 19, 10 και 12 και 8 (στην πραγματικότητα 11 γ'), αντιστοίχως, του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι απορριπτέοι, ως απαράδεκτοι.

ΙΙ. Επειδή, επί μεν αιτιάσεως για μη εφαρμογή των άρθρων 173 και 200 ΑΚ ο σχετικός λόγος αναιρέσεως είναι αόριστος αν δεν εκτίθεται ότι το δικαστήριο της ουσίας διαπίστωσε ευθέως ή εμμέσως κενό ή αμφιβολία στη δικαιοπραξία, επί δε αιτιάσεως για εσφαλμένη ερμηνεία των διατάξεων αυτών και του άρθρου 288 ΑΚ είναι αόριστος ο λόγος, αν δεν προσδιορίζεται το συγκεκριμένο σφάλμα, σχετικά με την καλή πίστη, ενώ δεν είναι αναγκαίο να αναφέρονται τα συναλλακτικά ήθη και οι κανόνες της καλής πίστεως, που παραβιάσθηκαν.

Εξάλλου, επί αιτιάσεως για παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας πρέπει, για το ορισμένο του σχετικού λόγου αναιρέσεως, να αναφέρονται σ' αυτόν τα συγκεκριμένα διδάγματα, που παρέβη το δικαστήριο, ο κανόνας δικαίου, στην εξειδίκευση του οποίου δεν χρησιμοποιήθηκαν, ενώ έπρεπε, ή χρησιμοποιήθηκαν εσφαλμένως και σε τι συνίσταται η παράβαση.

Στην προκειμένη υπόθεση ο αναιρεσείων, με τον πρώτο λόγο της κρινομένης αιτήσεως, υποστηρίζει ότι το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων υπέπεσε στην πλημμέλεια της διατάξεως του άρθρου 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ διότι, μεταξύ άλλων, "παραβίασε τις ουσιαστικές διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ" ή και "παρέβη τα διδάγματα της κοινής πείρας, αφού δέχεται ότι το επίδικο τμήμα είναι συνεχόμενο και ενιαίο με το εναπομείναν μείζον τμήμα ιδιοκτησίας και τούτου του Κ1 και ουδέν περί εκμισθώσεώς του σ' αυτόν διαλαμβάνεται κατά τα άνω καθόσον κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ο ασκών πράξεις νομής επί μείζονος εκτάσεως ενιαίου ακινήτου επί του οποίου αναγνωρίζεται η κυριότητά του, είναι κύριος του σ' αυτόν περιλαμβανομένου και με αυτό συνεχομένου τμήματος του όλου ενιαίου ακινήτου".

Ο λόγος αυτός, κατά τα ανωτέρω μέρη του, πρέπει, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, να απορριφθεί ως αόριστος και συνεπώς απαράδεκτος, αφού, όσο αφορά μεν την "παραβίαση των διατάξεων των άρθρων 173 και 200 ΑΚ", δεν εκτίθεται ότι το Δικαστήριο της ουσίας διαπίστωσε, ευθέως ή εμμέσως, κενό ή αμφιβολία στις αναφερόμενες σ' αυτόν (λόγο αναιρέσεως) δικαιοπραξίες που, σημειωτέον, δεν διαπιστώθηκε οποιοδήποτε κενό σ' αυτές - και το Δικαστήριο παρέλειψε να εφαρμόσει ή δεν εφάρμοσε σωστά τις πιο πάνω διατάξεις, όσο δ' αφορά "την παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας", δεν μνημονεύεται ποιό συγκεκριμένο δίδαγμα της κοινής πείρας παρέβη το Δικαστήριο, πώς το παρέβη και πώς σχετίζεται η παράβαση με συγκεκριμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου.

ΙΙΙ. Επειδή, τέλος, από την επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως, προκύπτει ότι το ανωτέρω Δικαστήριο δέχθηκε τα ακόλουθα: "Το επίδικο ακίνητο (οικόπεδο) βρίσκεται στον οικισμό ....(οικισμός Α' Ζώνη ...) του Δημοτικού Διαμερίσματος ...., έχει έκταση 224,12 τ.μ. και συνορεύει... . Το ακίνητο αυτό ανήκε παλαιότερα κατά κυριότητα στην Χ1 το γένος ...., η οποία με την από ....

ιδιόγραφη διαθήκη της, που έχοντας κατατεθεί προς φύλαξη στη συμβολαιογράφο Πωγωνίου Ιωαννίνων Χρυσούλα Τσουκαλά - Σπανού (οπότε συντάχθηκε απ' αυτήν η .... πράξη κατάθεσης), δημοσιεύθηκε μετά τον επελθόντα στις 29-6-95 θάνατο της εν λόγω διαθέτιδος με τα με αριθμό 251/6-9-1995 πρακτικά συνεδρίασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, κατέλειπε το ακίνητο αυτό στο γιό της Χ2.

Ο τελευταίος με την .... δήλωση αποδοχής κληρονομίας της αυτής ως άνω συμβολαιογράφου, που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακίου Κόνιτσας στον τόμο ..., με αύξ. αριθμό ...., αποδέχθηκε την κληρονομία της μητέρας του και κατέστη με τον τρόπο αυτό κύριος του επιδίκου ακινήτου (άρθρ. 1193 και 1198 ΑΚ).

Στη συνέχεια δε, με το ..... συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Ιωαννίνων Σταματίκης Φράγκα - Ζαχαρία, που μεταγράφηκε νόμιμα στα ίδια πιο πάνω βιβλία μεταγραφών στον τόμο ..., με αύξ. αριθμό ...., μεταβίβασε κατά κυριότητα το ακίνητο αυτό και με αιτία την πώληση, στον εναγόμενο. Στην ανωτέρω απώτερη δικαιοπάροχο του εναγομένου Χ1, το επίδικο ακίνητο είχε περιέλθει 30 και πλέον χρόνια πριν το θάνατό της, με άτυπη δωρεά από τον αδελφό της ...., στον οποίο με τη σειρά του είχε περιέλθει με άτυπη επίσης δωρεά, από τη μητέρα του ......

Η Χ1, που ήταν κάτοικος ....., από την παραχώρηση σ' αυτήν του ακινήτου, το νεμόταν με διάνοια κυρίας μέχρι το θάνατό της, με αποτέλεσμα να αποκτήσει την κυριότητα αυτού με έκτακτη χρησικτησία. Συγκεκριμένα εκμίσθωνε το επίδικο ακίνητο στον παππού του ενάγοντος και συνορίτη του ακινήτου Κ1, ο οποίος το χρησιμοποιούσε για στάβλο, έχοντα κατασκευάσει σ' αυτό πρόχειρες εγκαταστάσεις για τον σταβλισμό και τη σίτιση των ζώων του (βοοειδών) και στη συνέχεια και για λίγα χρόνια, στον πατέρα του ενάγοντος ...., ο οποίος το χρησιμοποιούσε για τον ίδιο επίσης λόγο.

Παρά το γεγονός όμως ότι ο Κ1 ήταν απλός κάτοχος του ακινήτου και δεν είχε αντιποιηθεί τη νομή της Χ1 σ' αυτό όσα χρόνια το μίσθωνε απ' αυτήν, εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια τόσο αυτή (Χ1), όσο και ο γιός της Χ2 (ο οποίος είναι κάτοικος Η.Π.Α.), δεν είχαν ενδιαφερθεί για το επίδικο, με το .....

συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Ιωαννίνων Δέσποινας Γερμανού - Κατσούρη μεταβίβασε το ακίνητο αυτό κατά κυριότητα και με αιτία τη δωρεά στον ενάγοντα εγγονό του. Πλην όμως ο ενάγων δεν κατέστη κύριος του επιδίκου ακινήτου, αφού ούτε ο δικαιοπάροχος παππούς του είχε αποκτήσει την κυριότητα αυτού και μάλιστα με έκτακτη χρησικτησία, καθώς ήταν απλώς κάτοχος του επιδίκου και όχι νομέας, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται ο πρώτος με την αγωγή του...

Το ότι δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για την ταυτότητα του ακινήτου προκύπτει και από την κατάθεση του πρώτου μάρτυρα του ενάγοντος, ο οποίος κατέθεσε... . Το γεγονός εξάλλου ότι το επίδικο δεν περιλαμβάνεται μεταξύ των ακινήτων, τα οποία ο ...., πατέρας της Χ1 παραχώρησε σ' αυτήν και το σύζυγό της με το .... προικοσύμφωνο δεν αναιρεί όσα εκτέθηκαν παραπάνω, αφού το επίδικο ακίνητο παραχωρήθηκε στην Χ1 από τον αδελφό της, ο οποίος ήταν άκληρος και όχι από τους γονείς της...

Εφόσον δε κατά τα παραπάνω εκτιθέμενα, δεν αποδείχθηκε κυριότητα του ενάγοντος στο επίδικο ακίνητο, η από 22-3-2002 αγωγή πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη". Στη συνέχεια το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο δέχθηκε και κατ' ουσία την, από 30-1-2003, έφεση του εναγομένου (αναιρεσιβλήτου), εξαφάνισε την 32/2002 απόφαση του Ειρηνοδικείου Κόνιτσας και απέρριψε κατ' ουσία την ένδικη αγωγή.

Με αυτά, που δέχθηκε και έτσι, που αποφάσισε το ανωτέρω Δικαστήριο ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 974, 1033, 1045, 1046 και 1051 ΑΚ και συνεπώς είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος, ο πιο πάνω λόγος αναιρέσεως και κατά το μέρος του, με το οποίο παραπονείται ο αναιρεσείων για την από το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο παραβίαση των προαναφερομένων διατάξεων.

Συνακόλουθα, και δεδομένου ότι δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η υπό κρίση αίτηση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την, από 4 Μαΐου 2005, αίτηση του ..... για αναίρεση της 36/2005 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων. Και

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170,00) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Απριλίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 16 Μαΐου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ