107/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 107 / 2012 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Έννομο συμφέρον προς άσκηση αιτήσεως αναιρέσεως κατ’ αποφάσεως που έκανε δεκτές αγωγές διαζυγίου των δύο συζύγων δεν υφίσταται (άρθρα 68, 73, 556 παρ.1,2 Κ.Πολ.Δ., 1442 και 1444 παρ.1 ΑΚ. Απορρίπτει αίτηση.

Αριθμός 107/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Εμμανουήλ Καλούδη και του αρχαιοτέρου της συνθέσεως Αρεοπαγίτη Γεωργίου Γιαννούλη), Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Τίγγα και Δημητρίου Κράνη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 5 Δεκεμβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Δ. - Τ. - Μ. συζ. Ι. Ξ., το γένος Ο. Τ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο της Μαρία Καραουλάνη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσίβλητου: Ι. Ξ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Γκαρίκο, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30 Μαρτίου 2005 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών ως και την από 25 Μαΐου 2004 ομοία του ήδη αναιρεσίβλητου που κατατέθηκε στο αυτό ως άνω Δικαστήριο και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6538/2006 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 3359/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17.12.2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Τίγγας ανέγνωσε την από 21 Νοεμβρίου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τις διατάξεις των άρθρων 68, 73 και 556 παρ.1 και 2 ΚΠολΔ, το έννομο συμφέρον αποτελεί προϋπόθεση του παραδεκτού της ασκήσεως αναιρέσεως, η έλλειψη του οποίου ερευνάται αυτεπαγγέλτως από τον Άρειο Πάγο και πρέπει να προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, πρέπει δηλαδή να κρίνεται πρωταρχικά, αν ο διάδικος που ασκεί την αναίρεση έχει ηττηθεί εν όλω ή εν μέρει ή έχει νικήσει με την προσβαλλόμενη απόφαση και αν στην τελευταία περίπτωση βλάπτεται από τις αιτιολογίες της αποφάσεως, από τις οποίες δημιουργείται δεδικασμένο σε βάρος του για άλλη δίκη, υπό τις προϋποθέσεις των άρθρων 322, 324, 325 ΚΠολΔικ.

Περαιτέρω κατά το άρθρο 559 αρ. 14 του ΚΠολΔικ αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Εξάλλου κατά το άρθρο 1439 παρ.1 και 3 του ΑΚ, όπως η τελευταία ίσχυε προ της αντικαταστάσεώς της με το άρθρο 14 του ν. 3719/2008 "Καθένας από τους συζύγους μπορεί να ζητήσει διαζύγιο, όταν οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά από λόγο που αφορά στο πρόσωπο του εναγομένου ή και των δυο συζύγων, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα (παρ.1).

Εφόσον, οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς από τέσσερα τουλάχιστον χρόνια, ο κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα και το διαζύγιο μπορεί να ζητηθεί έστω και αν ο λόγος του κλονισμού αφορά στο πρόσωπο του ενάγοντος ... (παρ. 3)". Με τις διατάξεις αυτές καθιερώνεται ως λόγος διαζυγίου ο αντικειμενικός κλονισμός της έγγαμης σχέσης, τεκμαιρόμενος επί συνδρομής των περιστατικών της τρίτης παραγράφου, χωρίς να απαιτείται το στοιχείο της υπαιτιότητας για να δύναται να ζητηθεί το διαζύγιο.

Το ότι για τη λύση του γάμου είναι πλέον αδιάφορο, αν ο κλονισμός οφείλεται σε υπαίτιο ή ανυπαίτιο κλονιστικό γεγονός, σημαίνει, ότι στη δίκη του διαζυγίου δεν δικαιολογείται έννομο συμφέρον για την έρευνα της υπαιτιότητας, το δε δικασμένο της διαπλαστικής απόφασης του διαζυγίου δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας, ούτε και στη δίκη διατροφής μετά το διαζύγιο, όπως προκύπτει και από τις διατάξεις των άρθρων 1442 και 1444 παρ.1 του ΑΚ.

Ενόψει τούτων, αν ασκηθούν δυο αντίθετες αγωγές διαζυγίου για ισχυρισμό κλονισμό της έγγαμης σχέσης, είτε από λόγο που αφορά στο πρόσωπο του άλλου συζύγου είτε λόγω τετραετούς διάστασης των συζύγων και έγιναν αυτές δεκτές από το δικαστήριο της ουσίας, τότε, ενόψει του αντικειμένου της δίκης διαζυγίου και του δεδικασμένου που παράγεται από την απόφαση αυτή, καθένας από τους συζύγους θεωρείται ότι νίκησε, αφού με την παραδοχή και των δυο αγωγών επήλθε η έννομη συνέπεια που αμφότεροι οι διάδικοι επιδίωκαν με το αίτημα των αγωγών τους.

Συνεπώς ουδείς από τους διαδίκους συζύγους έχει στην περίπτωση αυτή, αν και νίκησε, έννομο συμφέρον να ασκήσει είτε, κατ' άρθρο 516 παρ.2 ΚΠολΔ, έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης, είτε, κατ' άρθρο 556 παρ.2 ΚΠολΔ, το ένδικο μέσο της αναίρεσης κατά της τελεσίδικης απόφασης διαζυγίου. Κατά μείζονα δε λόγο έννομο συμφέρον δεν υφίσταται σε περίπτωση ασκήσεως αναιρέσεως, από τον ένα μόνο διάδικο κατά της τελεσίδικης απόφασης και μάλιστα κατά το μέρος που δέχθηκε την αγωγή του αντιδίκου συζύγου του, διότι με την παραδοχή της αγωγής του ασκήσαντος την αναίρεση διαδίκου επήλθε, λόγω του αμετακλήτου της απόφασης ως προς την αγωγή του αυτή, το διαπλαστικό αποτέλεσμα της λύσης του γάμου του και δεν υπάρχει πλέον ένδικο αντικείμενο (ΑΠ 701/2007, 1514/2010, 491/2010, 13/2009).

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, που δίκασε την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της πρωτόδικης απόφασης, με την οποία είχαν γίνει δεκτές οι αντίθετες αγωγές διαζυγίου των διαδίκων, λόγω τεκμαιρόμενου ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης τους μετά από τετραετή διάσταση αυτών, απέρριψε την έφεση αυτή ως απαράδεκτη για έλλειψη έννομου συμφέροντος της εκκαλούσας-αναιρεσείουσας, η οποία ζητούσε την εξαφάνιση της πρωτόδικης απόφασης, προκειμένου να απορριφθεί η αγωγή διαζυγίου του αναιρεσιβλήτου και να γίνει δεκτή μόνον η δική της αγωγή, αφού έκρινε (το Εφετείο) ότι η έννομη συνέπεια της λύσης του γάμου που επιδίωξαν αμφότεροι οι διάδικοι και στην οποία εξαντλείται η δίκη διαζυγίου, επήλθε με την παραδοχή των δυο αγωγών, οι οποίες έχοντας το αυτό αίτημα, έστω και αν θεμελιωνόταν τούτο σε διαφορετικά περιστατικά, κατέτειναν στον ίδιο σκοπό, δηλαδή στη λύση του γάμου των διαδίκων. Επομένως η ένδικη αίτηση αναιρέσεως κατά της προσβαλλόμενης 3359/2010 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών και της συμπροσβαλλόμενης 6538/2006 αποφάσεως του δικάσαντος την ουσία της υπόθεσης Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με αιτιάσεις από το άρθρο 559 αρ. 14 και 8 του Κ.Πολ.Δικ., είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη. Περαιτέρω πρέπει να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176 και 183 του Κ.Πολ.Δικ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17-12-2010 αίτηση της Δ. Τ. Μ. για αναίρεση της 3359/2010 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Δεκεμβρίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Ιανουαρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ