1079/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1079 / 2011 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1079/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αντώνιο Αθηναίο, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Μίμη Γραμματικούδη), Σαράντη Δρινέα, Χριστόφορο Κοσμίδη, Νικόλαο Τρούσα και Ασπασία Καρέλλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 24η Μαϊου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Καραβέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

ΤΩΝ ΑΝΑΙΡΕΣΕΙΟΝΤΩΝ - ΚΑΛΟΥΝΤΩΝ:

1) Ι. Έ. του Γ., κατοίκου ..., 2)Λ. Α. του Ε., κατοίκου ... 3) Α. Ζ. του Κ., κατοίκου ... 4) Κ. Ζ. του Δ., κατοίκου ... 5) Α. Ζ. του Α. , κατοίκου ... ,6) Ε. Ζ. του Χ. , κατοίκου ... 7) Π. Ζ. του Κ., κατοίκου ...,8) Θ. Θ. του Ε., κατοίκου ...,9) Μ. Θ. του Κ., κατοίκου ...,10) Μ. Κ. του Π., κατοίκου ..., 11) Α. Κ. του Ε., κατοίκου ..., 12) Θ. Κ. του Λ., κατοίκου ..., 13) Μ. Κ. του Σ., κατοίκου ..., 14) Δ. Κ. του Γ., κατοίκου ... 15) Χ. Κ. του Ν., κατοίκου ..., 16) Ν. Κ. του Κ., κατοίκου ..., 17) Σ. Κ. του Π. ,κατοίκου ... 18) Β. Κ. του Α., κατοίκου ... 19) Σ. Κ. του Γ., κατοίκου ..., 20) Δ. Κ. του Κ., κατοίκου ..., 21) Ζ. Κ. του Θ., κατοίκου ..., 22) Σ. Κ. του Ν., κατοίκου ..., 23) Π. Κ. του Π., κατοίκου ..., 24) Ι. Κ. του Σ., κατοίκου ..., 25) Δ. Κ. του Κ., κατοίκου ..., 26) Α. Κ. του Α., κατοίκου ..., 27 ) Χ. Κ.- Δ. του Θ., κατοίκου ..., 28) Θ. Κ. του Ι., κατοίκου ..., 29) Α. Κ. του Δ., κατοίκου ..., 30) Ν. Κ. του Δ., κατοίκου ....

Οι 7ος, 8ος 14ος, και 20ος παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο Αλέξανδρο Στριμπέρη και οι λοιποί εκπροσωπήθηκαν από τον παραπάνω πληρεξούσιο δικηγόρο.

ΤΗΣ ΑΝΑΙΡΕΣΙΒΛΗΤΗΣ-ΚΑΘΗΣ Η ΚΛΗΣΗ: Ανώνυμης Τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο Γεωργία Ιατρού-Νικητιάδη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-09-2006 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Επί της αγωγής εκδόθηκε η 267/2007 απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και κατόπιν ασκήσεως εφέσεως η 4501/2008 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι αναιρεσείοντες με την από 7-12-2008 αίτησή τους, η συζήτηση της οποίας ορίστηκε αρχικώς για την 8η-12-2009 κατά την οποία ματαιώθηκε. Η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με την από 24-11-2010 κλήση των αναιρεσειόντων.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με την σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Σαράντης Δρινέας, ανέγνωσε την από 25-11-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψη, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή από την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, η οποία απορρέει από τα άρθρ. 288 του ΑΚ, 22 παρ. 1β του Συντ. και 119 εδ. α' της ιδρυτικής συνθήκης της ΕΟΚ, προκύπτει ότι στα πλαίσια της εργασιακής σύμβασης δεν επιτρέπεται η άνιση μεταχείριση από τον εργοδότη των μισθωτών της αυτής εκμεταλλεύσεως, που έχουν τα ίδια προσόντα και παρέχουν τις ίδιες υπηρεσίες υπό τις αυτές συνθήκες, εκτός αν δικαιολογείται εξαίρεση ή απόκλιση εξ αιτίας επαρκούς αντικειμενικού λόγου.

Βάσει της εν λόγω αρχής ο εργοδότης οφείλει να επεκτείνει σε όλους τους εργαζομένους, που παρέχουν την ίδια εργασία υπό τις αυτές συνθήκες και με τα αυτά προσόντα, τις μισθολογικές και άλλες υπηρεσιακές παροχές είτε πρόκειται για μονομερείς οικειοθελείς παροχές είτε πρόκειται για παροχές που έχει αναλάβει συμβατικά έναντι ορισμένων εργαζομένων.

Από την άνω συνταγματική ρύθμιση συνάγεται κανόνας δημοσίας τάξεως, με τον οποίο παρέχεται απευθείας στον εργαζόμενο το δικαίωμα να αξιώσει από τον εργοδότη του οικειοθελείς παροχές, που αυτός καταβάλλει σε άλλους μισθωτούς, οι οποίοι, όπως προαναφέρθηκε, ανήκουν στην αυτή κατηγορία και παρέχουν τις ίδιες υπό τις αυτές συνθήκες υπηρεσίες, ανεξάρτητα από τον χρόνο προσλήψεώς τους.

Η άνω αρχή έχει εφαρμογή και όταν η παροχή γίνεται ενόψει της λύσεως της σύμβασης εργασίας του μισθωτού ή όταν αυτή γίνεται σε χρόνο μεταγενέστερο της λύσεως της συμβάσεως αλλά με αναδρομική ενέργεια, για τον χρόνο που η σύμβαση ήταν ενεργός, λόγω των υπηρεσιών που παρασχέθηκαν από τον μισθωτό μέχρι τη λύση αυτής.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: Οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσείοντες ήταν υπάλληλοι της εναγόμενης και ήδη αναιρεσίβλητης τραπεζικής εταιρείας, που είχαν προσληφθεί με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας.

Η αναιρεσίβλητη με την 184/13-9-2004 εγκύκλιο της Δ/νσεως Προσωπικού της ενέκρινε την παροχή κινήτρων εθελουσίας αποχώρησης σε όσους εργαζομένους είχαν δικαίωμα άμεσης λήψης συντάξεως μέχρι την 31-12-2004 με τις προϋποθέσεις που τάσσονταν σε αυτή. Οι αναιρεσείοντες υπέβαλαν τις σχετικές δηλώσεις και αποχώρησαν σταδιακά κατά το χρονικό διάστημα από 1-11-2004 έως 31-12-2004.

Στη συνέχεια, με το 193/1-7-2005 έγγραφο κοινοποιήσεων με θέμα "χορήγηση bonus" η αναιρεσίβλητη ανακοίνωσε στο προσωπικό της ότι η Διοίκησή της "σε αναγνώριση των μέχρι τότε προσπαθειών του προσωπικού της αποφάσισε να χορηγήσει στους υπαλλήλους που παρέχουν τις υπηρεσίες τους στην Τράπεζα ένα εφάπαξ ποσό ως έκτακτη οικειοθελή παροχή", το ύψος της οποίας θα υπολογιζόταν για κάθε κατηγορία υπαλλήλων της, όπως αναλυόταν σε αυτό.

Το bonuς αυτό πράγματι χορηγήθηκε την 15-7-2005 σε όλο το προσωπικό που εργαζόταν κατά την ανωτέρω ημερομηνία, όχι, όμως, και στους αναιρεσείοντες, οι οποίοι είχαν ήδη συνταξιοδοτηθεί κατά το προηγούμενο έτος. Από το περιεχόμενο του ως άνω εγγράφου προκύπτει ότι η οικειοθελής αυτή παροχή παρασχέθηκε στους εργαζόμενους τότε υπαλλήλους σε αναγνώριση των μέχρι τότε προσπαθειών τους προς επίτευξη των στόχων της Τράπεζας και προς τόνωση του ενδιαφέροντος και του ζήλου τους για την επίτευξη των μελλοντικών στόχων της.

Η μη χορήγηση της έκτακτης αυτής παροχής και στους αναιρεσείοντες δεν προσκρούει στη συνταγματική αρχή της ίσης μεταχείρισης, διότι κατά το χρόνο που αποφάσισε και χορήγησε η αναιρεσίβλητη αυτή την παροχή είχε ήδη λυθεί η εργασιακή τους σχέση με αυτήν, ενώ βάσει του ίδιου εγγράφου δεν προσδόθηκε αναδρομική ισχύ στην περίοδο κάλυψης του bonus παραγωγικότητας, ήτοι για το προηγούμενος έτος 2004, κατά το οποίο οι αναιρεσείοντες ήταν εν ενεργεία υπάλληλοί της.

Μάλιστα, το εσωτερικό έγγραφο του 2005 αναφέρει στην ακροτελεύτια παράγραφό του: " Σας ευχαριστούμε για τη συμβολή σας στην ανάπτυξη της Τράπεζάς μας και προσδοκούμε στη συνέχιση της ενεργούς συμμετοχής σας για την επίτευξη των μελλοντικών στόχων της". Επομένως, σκοπός της παροχής αυτής κατά την αληθή βούληση των μελών της διοίκησης της αναιρεσίβλητης ήταν η τόνωση του ενδιαφέροντος και η ένσταση των προσπαθειών των εργαζομένων για την επίτευξη καλύτερου αποτελέσματος τα επόμενα έτη.

Ο ισχυρισμός των αναιρεσειόντων συνεχίζει το Πολυμελές Πρωτοδικείο, ότι πρέπει να τύχουν εφαρμογής και σε αυτούς οι όροι της ως άνω παροχής, όπως είχε γίνει το έτος 2004 με αναδρομική ισχύ για το 2003, οπότε χορηγήθηκε η παροχή αυτή και στους ήδη συνταξιούχους κατ' αναλογία ποσού, που αντιστοιχούσε στο μέχρι τον χρόνο της αποχώρησής τους χρονικό διάστημα, είναι απορριπτέος, καθόσον η χορήγηση αυτής της παροχής έγινε με ρητό όρο (5 στ') που προέβλεπε η από 24-12-2004 επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση εργασίας, κάτι που δεν προβλέπει το εσωτερικό έγγραφο της τράπεζας για το έτος 2005, στο οποίο μάλιστα γίνεται μνεία μόνο για "υπαλλήλους" και όχι και για "όσους έχουν αποχωρήσει", όπως στον ως άνω όρο της ε.σ.σ.ε.

Εάν, πράγματι, η διοίκηση της αναιρεσίβλητης ήθελε τη χορήγηση αυτού του bonus και στους αποχωρήσαντες το 2004 θα το όριζε ρητά στο έγγραφό της. Επιπλέον, με τη μη χορήγηση της επίδικης οικειοθελούς παροχής του 2005 δεν παραβίασε τη συνταγματική αρχή της ίσης μεταχείρισης των εργαζομένων της, καθόσον επρόκειτο για ουσιωδώς ανόμοιες καταστάσεις, όπως περιγράφονται ανωτέρω.

Συνεπώς η αγωγή, κατέληξε το Δικαστήριο της ουσίας, είναι ουσία αβάσιμη. Κατόπιν αυτών, αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, που είχε απορρίψει την αγωγή των αναιρεσειόντων ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας, απέρριψε την αγωγή ως ουσία αβάσιμη. Με την κρίση του αυτή το Πολυμελές Πρωτοδικείο δεν παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρ. 4 παρ. 1 και 22 παρ. 1 β' του Συντ. και 173 και 288 του ΑΚ και ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως από το άρθρ. 560 αρ. 1 του ΚΠΔ, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η παραπάνω πλημμέλεια, δεν είναι βάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 7-12-2008 αίτηση των Ι. Έ. κ.λ.π. για αναίρεση της 4501/2008 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Ιουνίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Ιουνίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡEYΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ