Supreme Court dismisses appeal on insurance contract interpretation, upholding lower court's finding of clear terms.

Απόφαση 1076 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1076/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (επειδή κωλύεται ο Αντιπρόεδρος Δημήτριος Λοβέρδος), Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε, Δημήτριο Πατινίδη και Γεώργιο Γιαννούλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΜΠΟΥΡΙΚΑΣ Ανώνυμη Βιομηχανική-Εμπορική Εταιρεία Νωπών και Ξηρών Καρπών", που εδρεύει στην Αμάρυνθο Ευβοίας και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος Αναστάσιος Παπαγεωργίου.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "VICTORIA ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΖΗΜΙΩΝ" που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικής διαδόχου, λόγω μεταβίβασης του χαρτοφυλακίου ασφαλιστηρίων ζημιών του υποκαταστήματος στην Ελλάδα της αλλοδαπής ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "IMPERIO BONANCA COMPANHIA DE SEGUROS SA", που εδρεύει στη Πορτογαλία και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος της Χρύσα Πετρουλέα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-7-2000 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3278/2004 του ίδιου Δικαστηρίου 4595/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 22-9-2005 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης-Σπυρίδωνας Τέντες ανέγνωσε την από 22-10-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το αρθ. 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Οι γενικοί ερμηνευτικοί κανόνες των άρθρων 173 και 200 ΑΚ εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση που το δικαστήριο της ουσίας, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, διαπιστώνει ότι υφίσταται κενό στη σύμβαση ή ότι γεννάται αμφιβολία για την έννοια των δηλώσεων βουλήσεως.

Παραβιάζονται δε οι κανόνες αυτοί όταν το δικαστήριο, παρά τη διαπίστωση, έστω και έμμεσα, κενού ή αμφιβολίας σχετικά με την έννοια της δηλώσεως βουλήσεως, παραλείπει να προσφύγει σ' αυτούς, για τη διαπίστωση της αληθινής έννοιας των δηλώσεων ή να παραθέσει στην απόφασή του τα πραγματικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει η εφαρμογή τους ή προβαίνει σε κακή εφαρμογή τους.

Περαιτέρω κατά τον αριθ. 19 του αρθ. 559 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Έλλειψη δε ή ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα της αιτιολογίας, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής υπάρχει όταν στο αιτιολογικό, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται διόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόστηκε.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, μεταξύ άλλων, τα εξής: "Από το ως άνω ασφαλιστήριον (και μόνον) πλέον αποδεικνύεται ότι ως ησφαλισμένοι χώροι μέχρι του ποσού των 50.000.000 δραχμών, ωρίσθησαν, συμφώνως προς την ακριβή διατύπωσιν εις το υπό στοιχείον Α άρθρον των Ειδικών Όρων του άνω ασφαλιστηρίου: "Επί ισογείου οικοδομής (1.000 τ.μ.) - κυρίως εργοστάσιο επεξεργασίας ξηρών καρπών - κατασκευής εκ μπετόν αρμέ, ταρατσοσκεπής, ως και οικοδομή συγκείμενη εξ ισογείου και α' ορόφου (180 τ.μ.), εφαπτομένης του κυρίως εργοστασίου όπου τα γραφεία της ασφαλιζόμενης επωνυμίας".

Συμφώνως προς το υπό στοιχείον Β άρθρον των Ειδικών Όρων του ίδιου ασφαλιστηρίου, τα ησφαλισμένα εμπορεύματα μέχρι του ποσού των 250.000.000 δραχμών καθωρίσθησαν ως εξής: "Επί εμπορευμάτων εν γένει της ασφαλιζόμενης επωνυμίας ευρισκομένων α) εντός του κυρίως εργοστασίου εις ..... και β) εντός αποθήκης - ψυγείου επί της οδού .....

εις πλατ. .....". Περαιτέρω δια του άρθρου ΣΤ' του άνω ασφαλιστηρίου συνεφωνήθη ότι η ασφάλισις θα καλύπτη και τον κίνδυνον της πλημμύρας, υπό την προϋπόθεσιν ότι τα εμπορεύματα θα είναι τοποθετημένα τουλάχιστον 25 εκατοστά υπεράνω του εδάφους και υπό αφαιρετέαν απαλλαγήν της ασφαλιστικής εταιρείας εκ δραχμών 1.000.000 δι' εκάστην ζημίαν.

Είναι σαφές ότι δια της άνω περιγραφής εις το ένδικον ασφαλιστήριον γίνεται σαφής περιγραφή, όσον αφορά το πρώτον κτίριον, η οποία επιχειρείται και ως προς το δεύτερον. Όμως πέραν πάσης αμφιβολίας περιλαμβάνεται εις την περιγραφήν του εργοστασίου μόνον ο ταρατσοσκεπής εκ τούβλων και μπετόν αρμέ χώρος των ως έγγιστα 1.000 τ.μ.

και δεν περιλαμβάνεται ο λοιπός συνεχόμενος χώρος ο μη κατεσκευασμένος εκ τούβλων και μη καλυπτόμενος δια ταρατσοσκεπής, αλλ' εστεγασμένος δια μεταλλικών ελασμάτων και δια μεταλλικής κατασκευής κατεσκευασμένος υπόλοιπος εστεγασμένος συνεχόμενος ως άνω χώρος, τον οποίον η εκκαλούσα εχρησιμοποίει ως αποθηκευτικόν χώρον.

Συνακολούθως, δεν ανακύπτει ανάγκη ερμηνείας του υπό στοιχείον Α' άρθρου των Ειδικών Όρων του υπ' αριθμόν ..... ασφαλιστηρίου συμβολαίου, συμφώνως προς τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 του ΑΚ, ως αβασίμως ισχυρίσθη εις την αγωγήν της η εκκαλούσα, η οποία ισχυρίζεται ότι η αληθής βούλησις των συμβαλλομένων και της ιδίας ήτο να ασφάλιση ολόκληρον τον χώρον των κτιριακών εγκαταστάσεων του εργοστασίου της, συνολικής επιφανείας 2.315 τ.μ.

και δη α) ισόγειον ζυγιστήριον, με ταρατσοσκεπήν, διαστάσεων 2,50 Χ 4 μ., β) διώροφον κτίριον γραφείων, με ταρατσοκεπήν, εμβαδού 150 τ.μ., γ) συνεχόμενον ισόγειον κτίριον -εργοστάσιον, με ταρατσοσκεπήν, όπου ήσαν εγκατεστημένα μηχανήματα λευκάνσεως, τυποποιήσεως, χειροδιαλογής, κόψιμο, φιλέ κ.λ.π. διαστάσεων 18 Χ 54 μ., ήτοι εμβαδού 972 τ.μ., δ) συνεχόμενον ισόγειον κτίριον- εργοστάσιον (που επικοινωνεί με εσωτερικήν θύραν με το πρώτον), που φέρει στέγην από αλουμίνιον και λαμαρίνα γαλβάνιζε, [όπου ήσαν εγκατεστημένα μηχανήματα σπαστήρων και καθαριστηρίων αμυγδάλων διαστάσεων 6 Χ 54 μ., ήτοι εμβαδού περίπου 324 τ.μ., ε) δύο συνεχόμενους ενοποιημένους ισογείους αποθηκευτικούς χώρους -αποθήκη εμπορευμάτων εναποθέσεως νωπών και ξηρών καρπών μετά συσκευασίας αυτών, που επίσης φέρουν στέγην από αλουμίνιον και λαμαρίνα γαλβάνιζε, εμβαδού 803,70 τ.μ.

και στ) χώρον λεβητοστασίου συνεχόμενο διαστάσεων 8,50 Χ 6,50 ήτοι εμβαδού 55,25. Ο άνω ισχυρισμός της εκκαλούσης αποδεικνύεται αβάσιμος διότι υπό την ανωτέρω ρητήν, σαφή και αναμφίβολον διατύπωσιν ο προπαρατεθείς όρος του ασφαλιστηρίου προβάλλει μονοσήμαντος, η δε διατύπωσις του όρου της ασφαλίσεως, όπου περιγράφονται οι ησφαλισμένοι χώροι, είναι σαφής και συγκεκριμένη και δεν καταλείπει περιθώρια δι' αμφιβολίες ή οιανδήποτε ερμηνείαν.

Απεδείχθη λοιπόν ότι ο καθορισμός των ησφαλισμένων χώρων εις το κρίσιμον ένδικον ασφαλιστήριον συμβόλαιον έγινε με σαφήνειαν, ωρισμένως και χωρίς κενά και συμφώνως προς την περιγραφήν, την οποίαν ο ίδιος ο νόμιμος εκπρόσωπος της εκκαλούσης είχε κάμει προφορικώς εις τους νομίμους εκπροσώπους της ασφαλιστικής εταιρείας, όσον και εγγράφως εις την αίτησιν (πρότασιν) ασφαλίσεως την οποίαν υπέβαλεν.

Άλλωστε, ανέκαθεν, προ της κατωτέρω επελεύσεως της ασφαλιστικής περιπτώσεως, η ενάγουσα ησφάλιζεν τον συγκεκριμένον χώρον των 1.180 τ.μ., ανεξαρτήτως του ότι και πριν από την κατάρτισιν της επιδίκου ασφαλίσεως, εις τα άνω προηγούμενα ασφαλιστήρια με αντισυμβαλλόμενην την ασφαλιστικήν εταιρείαν INTERAMERICAN, ως ησφαλισμένος χώρος περιγράφεται ο αμέσως ανωτέρω τοιούτος".

Κατ' ακολουθίαν των παραδοχών αυτών το Εφετείο έκρινε ότι η αξίωση της αναιρεσείουσας να της επιδικασθεί ασφαλιστική αποζημίωση για την καταστροφή εμπορευμάτων που ήσαν αποθηκευμένα σε χώρο που έφερε στέγη από αλουμίνιο και λαμαρίνα και όχι ταρατσοσκεπή, επομένως, σύμφωνα με τα ανωτέρω, σε χώρο μη καλυπτόμενο από την επίδικη ασφάλιση, είναι αβάσιμη.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο, μη προσφεύγοντας στους ερμηνευτικούς κανόνες των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 173, και 200 ΑΚ, δεν παραβίασε αυτούς, αφού, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, δεν διαπίστωσε, έστω και εμμέσως, την ύπαρξη κενού ή αμφιβολίας σχετικά με έννοια των δηλώσεων βουλήσεως των διαδίκων στο ένδικο ασφαλιστήριο, ενώ εξάλλου διέλαβε στην απόφασή του, σαφείς και πλήρεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον έλεγχο της ορθής ή μη εφαρμογής των ως άνω διατάξεων του Αστικού Κώδικα, αφού παραθέτει τις σχετικές με το επίμαχο ζήτημα δηλώσεις των μερών, τις οποίες, όπως επαρκώς διευκρινίζει, θεωρεί σαφείς και μη καταλείπουσες κενά ή αμφιβολίες.

Επομένως, οι λόγοι της αναιρέσεως, με τους οποίους αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι αναιρετικές πλημμέλειες των αριθμών 1 και 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22-9-2005 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΠΟΥΡΙΚΑΣ Ανώνυμη Βιομηχανική - Εμπορική Εταιρία Νωπών και Ξηρών Καρπών" για αναίρεση της 4595/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Μαρτίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Μαΐου 2008.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ