1075/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1075 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1075/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου και Γεώργιο Πετράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΙΣ Α.Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευθύμιο Ζήση.

Του αναιρεσίβλητου: .... , ο οποίος δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6 Αυγούστου 1999 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ροδόπης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 192/2000 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 332/2003 οριστική του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 1 Σεπτεμβρίου 2003 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνον η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Πλαστήρας Αναστασάκης, ανέγνωσε την από 9 Μαρτίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη με αριθ.19878/16-6-2006 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Ροδόπης ..... αποδεικνύεται ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης από 1-9-2003 αίτησης αναίρεσης με την πράξη ορισμού δικασίμου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας συνεδρίασης και με κλήση προς παράσταση κατά της συζήτησή της εκδόθηκε, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, νομίμως και εμπροθέσμως στον αναιρεσίβλητο. Συνεχώς εξ' όσον αυτός δεν εμφανίσθηκε κατά τη δικάσιμο αυτή κατά την ουσία η υπόθεση εκφωνήθηκε με τη σειρά του οικείου πινακίου, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την ειρηνοδικεία του (αρθρ. 576 ΚπολΔ).

??.Με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Εφετείο την αιτίαση ότι παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτη την αγωγή λόγω αοριστίας της ως προς τα εξής σημεία της: α) στο κονδύλιο των υλικών ζημιών αόριστα αναγράφεται στις τεχνικές εργασίες Α2 5 "για απρόβλεπτα (ηλεκτρολογικά, αφανείς εργασίες)..100.000 δρχ" χωρίς να προσδιορίζεται επακριβώς σε τι αυτό συνίσταται και αν πραγματικά υφίσταται β) στο κονδύλιο αποζημίωσης για θετική ζημία 2.250.000 δρχ δεν προσδιορίζεται αν το αιτούμενο ποσό υπολογίζεται λόγω καταβολής σε τρίτο κύριο μισθωμάτων άλλου φορτηγού ή λόγω απώλειας εισοδήματος από μισθώματα που ο ενάγων θα εισέπραττε αν μίσθωνε σε τρίτους το ζημιωθέν φορτηγό του, δεδομένου ότι στο σχετικό κονδύλιο (Γ) αναγράφονται και οι δύο λόγοι χωρίς να προσδιορίζονται ειδικά.

Το μόνο που αναγράφεται είναι τριάντα χιλιάδες (30.000) δρχ. ημερησίως, ως απώλεια εισοδήματος, όπου παρατίθεται διαζευκτικά η ίδια χρήση του φορτηγού στα δημόσια έργα ή η εκμίσθωση αυτού σε τρίτους, η διαζευκτική δε αυτή παράθεση δημιουργεί αντίφαση και αοριστία τόσο για το εν λόγω κονδύλιο, όσο και για το Δ΄ κονδύλιο (αποζημίωση λόγω απώλειας εισοδήματος από μη συμμετοχή σε δημοπρασίες νέων εργολαβιών), δεδομένου ότι εάν ο ενάγων είχε δυνατότητα να εκμισθώνει το ζημιωθέν φορτηγό του σε τρίτους, δεν είναι δυνατόν να αποδίδει στη μη χρήση του την απώλεια εισοδήματος από μη συμμετοχή του σε δημοπρασίες και γ) ως προς την ύπαρξη ανειλημμένων εργολαβικών συμβάσεων ή συμβάσεων μισθώσεως του ζημιωθέντος φορτηγού, έτσι ώστε να προκύπτει ότι κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων θα κέρδιζε ο ενάγων με βεβαιότητα τα ποσά που ζητεί με την αγωγή.

Τα κονδύλια όμως αυτά της αγωγής έτσι όπως διατυπώνονται σ' αυτήν (το πρώτο ως υποπερίπτωση του κεφαλαίου ζημιών που αναφέρεται στο γενικότερο κεφάλαιο των απαιτουμένων τεχνικών εργασιών αποκαταστάσεως των βλαβών του ζημιωθέντος αυτοκινήτου με εκτός παρενθέσεως ενδεικτική παράθεση των απροβλέπτων εξόδων για την ολοκλήρωση των εργασιών αυτών και το δεύτερο με την μορφή της αποθετικής ζημίας που υπέστη ο ενάγων κατά τους παραπάνω διαζευκτικώς διατυπούμενους τρόπους εκμεταλλεύσεως του κατά το διάστημα κατά το οποίο απαιτήθηκε να παραμείνει στο συνεργείο προς επισκευήν και κατά το οποίο στερήθηκε της χρήσης του (από τους οποίους, με βάση τα περιστατικά που εκθέτει στη συνέχεια, προέκυπτε το ίδιο ποσό ζημίας από τη στέρηση του ζημιωθέντος αυτοκινήτου μηνιαίως), πληρούν τις προϋποθέσεις που τίθενται από το άρθρο 216 ΚΠολΔ για το ορισμένο της αγωγής.

Επομένως το Εφετείο με το οποίο προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε (σιωπηρώς) το σχετικό λόγο εφέσεως (με την οποία, εξάλλου, απέρριψε κατ' ουσίαν και το τέταρτο κονδύλιο της αγωγής που αναφέρεται στην απώλεια εισοδήματος του ενάγοντος από μη συμμετοχή σε δημοπρασίες νέων εργολαβιών) δεν παρέλειψε παρά το νόμο να κηρύξει απαράδεκτο, ο δε σχετικός ως άνω εκ του άρθρου 559 αριθ.14 ΚΠολΔ πρώτος λόγος της αιτήσεως είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

lll. Για να είναι ορισμένος ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο με σαφήνεια : α) ο φερόμενος ως παραβιασθείς κανόνας του ουσιαστικού δικαίου και μάλιστα ενάριθμα β) οι πραγματικές διαπιστώσεις (παραδοχές) της ελάσσονος προτάσεως του δικανικού συλλογισμού που θεμελιώνουν την κρίση του δικαστηρίου για το βάσιμο ή μη του ισχυρισμού ή της αγωγής και η έννομη συνέπεια που βάσει αυτών καταγνώσθηκε και γ) το νομικό σφάλμα, δηλαδή σε ποιο σημείο βρίσκεται η παραβίαση κατά την ερμηνεία η εφαρμογή του κανόνα δικαίου.

Εξάλλου επί αιτιάσεως για παραβίαση διδαγμάτων της κοινής πείρας πρέπει να αναφέρεται ποια συγκεκριμένα διδάγματα παραβιάστηκαν, ο κανόνας δικαίου στην εξειδίκευση του οποίου δεν χρησιμοποιήθηκαν, ενώ έπρεπε, ή χρησιμοποιήθηκαν εσφαλμένα και σε τι συνίσταται η παραβίαση. Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα με τους δεύτερο και τρίτο λόγους της αιτήσεως προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση ότι παραβίασε κανόνες ουσιαστικού δικαίου και τα διδάγματα της κοινής πείρας και έτσι υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.1 του ΚΠολΔ:

α) με το να δεχθεί ότι για την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος αποκλειστικά υπαίτιος ετύγχανε ο οδηγός του ασφαλισμένου σ' αυτήν υπ' αριθ. κυκλοφορίας .. .... ΔΧ αυτοκινήτου (λεωφορείου) ενώ αποκλειστικά υπαίτιος αυτής ετύγχανε ο οδηγός του υπ' αριθ. κυκλοφορίας .. .... Ι.Χ.Φ αυτοκινήτου και προστηθείς από τον αναιρεσίβλητο ....

β) με το να απορρίψει ως ουσιαστικά αβάσιμη την επικουρικά προβληθείσα ένστασή της περί συντρέχοντος πταίσματος του προστηθέντος οδηγού του ως άνω Ι.Χ.Φ. αυτοκινήτου στην πρόκληση του ατυχήματος και στην έκταση των εντεύθεν ζημιών κατά ποσοστό τουλάχιστον 95% και περί συνυπαιτιότητας του αναιρεσίβλητου στην πρόκληση και έκταση κάθε αποθετικής ζημίας που ισχυρίζεται ότι υπέστη λόγω της παραλείψεώς του να επισκευάσει το ζημιωθέν αυτοκίνητο ή να μισθώσει άλλο.

Στο αναιρετήριο όμως δεν αναφέρει, όπως θα έπρεπε ποιες είναι οι παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης σχετικά με τα ως άνω ζητήματα και που έγκειται το νομικό σφάλμα της, όπως και ποία συγκεκριμένα διδάγματα της κοινής πείρας παραβιάστηκαν. Επομένως οι λόγοι αυτοί της αιτήσεως είναι αόριστοι και πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι.

ΙV. Με τον τέταρτο λόγο της αίτησης η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση ότι παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη της ομολογία του αναιρεσίβλητου ότι ο προστεθής από αυτόν οδηγός του υπ' αριθ. κυκλοφορίας .. ..... Ι.Χ.Φ αυτοκινήτου επιχείρησε υπέρβαση διπλής διαχωριστικής γραμμής προκειμένου να διασχίσει κάθετα το αντίθετο ρεύμα και να εισέλθει σε παρακείμενο στην αντίθετη πλευρά του οδοστρώματος εργοτάξιο του αναιρεσιβλήτου, η οποία (ομολογία) συνάγεται, κατά τους ισχυρισμούς της αναιρεσείουσας, εκ του ότι η ασφαλιστική εταιρεία στην οποία ο αναιρεσίβλητος (προστήσας τον οδηγό αυτό) είχε ασφαλίσει το εν λόγω αυτοκίνητο του ("ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ VICTORIA ΑΕΕ") κατέβαλε στον ασφαλισμένο της (αναιρεσείουσας), οδηγό και κύριο του υπ' αριθ.

κυκλ. ... .... λεωφορείου X1 το ποσό των 1.200.000δρχ που αντιστοιχεί στο 50% των υλικών ζημιών, περιέχεται δε αυτή στο δικόγραφο της ειδικής αγωγής του αναιρεσιβλήτου (εναντίον αυτής και του X1) στην οποία περιέχεται σχετικώς η φράση "έπεισε την ασφαλιστική μου εταιρεία να λάβει αποζημίωση, αποδεχόμενος συνυπαιτιότητα εκ ποσοστού 50%".

Από την παραδεκτή όμως επισκόπηση από τον Άρειο Πάγο (αρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ) του δικογράφου της ένδικης από 6-8-1999 (αγωγής) του αναιρεσιβλήτου κατά του X1 και της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής του εταιρείας, προκύπτει ότι αυτός (αναιρεσίβλητος), αφού εκθέτει κατά τρόπο ρητό και κατηγορηματικό ότι με βάση τα εκτιθέμενα σ' αυτήν "ο εναγόμενος X1, οδηγός του υπ' αριθ.

κυκλ. ...- .... Δ.Χ λεωφορείου, παραβαίνοντας ουσιώδεις διατάξεις του ΚΟΚ τυγχάνει αποκλειστικός και μοναδικός υπαίτιος της σύγκρουσης" αναφέρει συμπληρωματικά και προς ενίσχυση της θέσεώς του αυτής ότι "ο πρώτος εναγόμενος οδηγός έπεισε την ασφαλιστική μου εταιρεία να λάβει αποζημίωση, αποδεχόμενος όμως συνυπαιτιότητα 50% στο επίδικο ατύχημα, υπογράφοντας την από 8.12.1998 σχετική εξοφλητική απόδειξη της "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗΣ- VICTORIA" με την αποδοχή του ποσοστού αυτού της συνυπαιτιότητάς του".

Από την αναφορά όμως αυτή στο δικόγραφο της αγωγής του αναιρεσιβλήτου ότι δηλαδή ο πρώτος εναγόμενος, οδηγός του άνω λεωφορείου και ασφαλισμένος της αναιρεσείουσας είχε ήδη αποδεχθεί κατά την καταβολή του άνω ποσού προς κάλυψη των υλικών ζημιών του ποσοστό συνυπαιτιότητας 50% που σαφώς έχει την έννοια ενισχύσεως των αγωγικών ισχυρισμών του ότι αποκλειστικός υπαίτιος του ατυχήματος ήταν ο πρώτος εναγόμενος, ασφαλισμένος της αναιρεσείουσας, δεν προκύπτει ομολογία και δικής του συνυπαιτιότητας κατά το ποσοστό αυτό, αφού ρητά αποδίδει αποκλειστική υπαιτιότητα στον εναγόμενο με το δικόγραφο της εν λόγω αγωγής.

Επομένως ο ως άνω λόγος της αιτήσεως με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.8 (κατ' εκτίμηση αριθ.11) του ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος και απορριπτέος V. Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ.19 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά τα οποία είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ως προς τη συνδρομή των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόστηκε ή για τη μη συνδρομή τους που αποκλείει την εφαρμογή της καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντιθέτως η απόφαση δεν στερείται νόμιμη βάση όταν οι ανωτέρω ελλείψεις αφορούν στην αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση και στάθμισή τους, στην αξιολόγηση των πραγματικών επιχειρημάτων και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος αρκεί αυτό να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχτηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα σε σχέση με τη μείωση της αγοραίας αξίας του αυτοκινήτου του ενάγοντος συνεπεία του ατυχήματος:Λαμβάνοντας υπόψη ότι, το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ..-.... Ι.Χ. ανατρεπόμενο πετρελαιοκίνητο φορτηγό αυτοκίνητο του ενάγοντος, εργοστασίου κατασκευής DAIMLER BENZ, το οποίο είχε κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το έτος 1984 και κατά το χρόνο του ατυχήματος ήταν σε καλή κατάσταση, υπέστη ζημίες σε ουσιώδη μέρη του, οι οποίες δύνανται να διαπιστωθούν από οιονδήποτε έμπειρο αγοραστή, παρά την επισκευή και αντικατάσταση των βλαβέντων μερών, προέκυψε ότι μειώθηκε η εμπορική αξία του, η οποία κατά τον χρόνο του ατυχήματος ανήρχετο σε 3.000.000 δραχμές (ή 8.804,11 ευρώ), κατά ποσοστό 10%, ήτοι κατά 880,41 (ή 300.000 δρχ).

Με τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντίφαση αιτιολογίες σχετικά με το κονδύλιο αυτό της αγωγής, ο δε περί του αντιθέτου εκ του άρθρου 559 αριθ.19 πέμπτος λόγος της αιτήσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

V?. Με τον έκτο λόγο της αιτήσεως η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση ότι υπέπεσε στις πλημμέλειες του άρθρου 559 αριθ. 1 και 10 του ΚπολΔ "καθώς το δευτεροβάθμιο δικαστήριο παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου αναφορικά με το δικαίωμα αποζημίωσης και τις προϋποθέσεις αυτές από αυτοκινητικό ατύχημα (αρ.1) και παρά το νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης χωρίς απόδειξη (αρ.10). Οι λόγοι αυτοί είναι απορριπτέοι, ο μεν πρώτος ως αόριστος διότι δεν αναφέρονται στο αναιρετήριο, όπως θα έπρεπε, κατά τα άνω εκτιθέμενα: α)ο φερόμενος ως παραβιασθής κανόνας του ουσιαστικού δικαίου β) οι πραγματικές παραδοχές της ελάσσονος προτάσεως της προσβαλλομένης απόφασης και γ)το νομικό σφάλμα της, σε ποιο σημείο δηλαδή βρίσκεται η παραβίαση κατά την ερμηνεία ή εφαρμογή του κανόνα δικαίου, ο δε δεύτερος ως απαράδεκτος διότι αφορά υπόθεση που εκδικάζεται κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 681 Α (σε συνδ. με άρθρα 666, 667 και 670 έως 676 ΚπολΔ) κατά την οποία το δικαστήριο δεν ήταν υποχρεωμένο να εκδώσει προδικαστική απόφαση. Επομένως οι προβαλλόμενοι με τις αιτιάσεις αυτές λόγοι αναίρεσης πρέπει ν απορριφθούν.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω πρέπει ν απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 1-9-2003 αίτηση της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΙΣ ΑΑΕ" για αναίρεση της 332/2003 αποφάσεως του Εφετείου Θράκης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Απριλίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Μαΐου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ