1072/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1072 / 2018 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1072/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους δικαστές: Ευφημία Λαμπροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χριστόφορο Κοσμίδη, Στυλιανή Γιαννούκου, Σοφία Καρυστηναίου και Νικόλαο Τσάκο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του στις 21 Φεβρουαρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ναυτικής εταιρείας με την επωνυμία "..." που εδρεύει στα ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Διακογιάννη και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. Κ. του Σ., και 2) Δ. Ρ. του Χ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Σαξώνη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-4-2011 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5952/2012 του ίδιου δικαστηρίου και 464/2014 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17-4-2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Τσάκος ανέγνωσε την από 8-2-2017 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη των αναιρεσιβλήτων στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 1 ν. 551/1915, όπως αυτό τροποποιήθηκε μεταγενέστερα, κωδικοποιήθηκε με το β.δ. της 24-7/25-8-1920 και διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα (άρθρο 38 εδ. α Εισ.Ν. Α.Κ.), έχει δε εφαρμογή και στη σύμβαση ναυτολόγησης κατά το άρθρο 2 του ίδιου νόμου και 66 ν. 3816/1958 "περί κυρώσεως του κώδικος ιδιωτικού ναυτικού δικαίου" (Ολ.

Α.Π. 26/1995): "Ατύχημα εκ βιαίου συμβάντος, επερχόμενον εις εργάτην ή υπάλληλον των εν τω άρθρ. 2 εργασιών και επιχειρήσεων, εν τη εκτελέσει της εργασίας ή εξ αφορμής αυτής, παρέχει εις τα κατά τας διατάξεις του παρόντος νόμου δικαιούμενα πρόσωπα δικαίωμα αποζημιώσεως απέναντι του κυρίου της επιχειρήσεως, εάν η εις τον παθόντα εκ του ατυχήματος προελθούσα διακοπή της εργασίας διήρκεσε πλέον των τεσσάρων ημερών, εξαιρουμένης μόνον της περιπτώσεως καθ' ην ο παθών εκ προθέσεως προεκάλεσε το επελθόν ατύχημα".

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι ως ατύχημα εκ βιαίου συμβάντος θεωρείται και ο θάνατος ή ο τραυματισμός του εργαζομένου από αιφνίδια επενέργεια εξωτερικού αιτίου, ασχέτου μεν προς τη σύσταση του οργανισμού του παθόντος και τη βαθμιαία φθορά του αλλά συνδεομένου προς την εργασία λόγω της εμφάνισής του κατά την εκτέλεσή της ή εξ αφορμής αυτής.

Η τελευταία αυτή περίπτωση συντρέχει όταν το ατύχημα δεν είναι άμεση συνέπεια της εκτέλεσης της εργασίας, όπως όταν τούτο συνέβη εκτός του τόπου και χρόνου εκτέλεσής της, συνδέεται όμως με αυτήν με σχέση αιτίου και αποτελέσματος, ως εκ του ότι λόγω της εργασίας δημιουργήθηκαν ιδιαίτερες και αναγκαίες για την επέλευσή του πραγματικές συνθήκες, οι οποίες δεν θα υπήρχαν χωρίς την εργασία.

Έτσι εργατικό ατύχημα αποτελεί και ο θάνατος ή τραυματισμός ναυτικού κατά τη διάρκεια του χρόνου που είναι αναγκαίος για την απομάκρυνσή του από το πλοίο για την πραγματοποίηση της ψυχαγωγίας εκτός του πλοίου και την επιστροφή του σ' αυτό, εφόσον, ως εκ των συγκεκριμένων συνθηκών εργασίας, η ψυχαγωγία του ήταν αναγκαία για την αποκατάσταση ή διατήρηση της ψυχικής του ισορροπίας.

Αν λόγω των συγκεκριμένων συνθηκών δεν ήταν αναγκαία η ψυχαγωγία του ή αν έλαβε χώρα υπέρβαση των λογικώς ακραίων χρονικών ορίων που απαιτούνται για την πραγματοποίησή της, τότε, συνεπεία ανυπαρξίας ή διακοπής αναλόγως της περιπτώσεως, του αιτιώδους συνδέσμου, ανυπαρξίας δηλαδή σχέσεως αιτίου και αποτελέσματος, δεν υπάρχει εργατικό ατύχημα κατά την έννοια του άρθρου 1 ν. 551/1915 (Α.Π. 1625/2006).

Τέλος κατά το άρθρο 16 εδ. ν. 551/1915, όπως κωδικοποιήθηκε κατά τ' ανωτέρω: "Εάν ο υπόχρεως εις αποζημίωσιν αποδείξη ότι το ατύχημα προήλθεν εξ αμελείας του παθόντος, ο δικαστής έχει το δικαίωμα να μειώση, κατά την κρίσιν του, το ποσόν της κατά το άρθρ. 3 οφειλομένης αποζημιώσεως, αλλ' ουχί κατωτέρω του ημίσεος αυτού.

Αμέλεια υφίσταται μόνον εάν ο παθών αδικαιολογήτως, κατά την κρίσιν του δικαστού, παρέβη διατάξεις ισχυόντων νόμων ή διαταγμάτων περί των όρων ασφαλείας ή κανονισμού περί αυτών, εκδοθέντων υπό της αρμοδίας δημοσίας αρχής ή εκδοθέντων μεν υπό του κυρίου της επιχειρήσεως, επικυρωθέντων δε υπό της αρχής, εφ' όσον οι κανονισμοί είναι ανηρτημένοι κατά τρόπον ευανάγνωστον εις καταφανή μέρη του τόπου της εργασίας.

Η κατά το εδάφιον τούτο μείωσις δεν χωρεί εάν συντρέχη περίπτωσίς τις εκ των εν τη πρώτη παραγράφω του παρόντος άρθρου οριζομένων". Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι όταν με αγωγή ζητείται η ειδική αποζημίωση των άρθρων 1 και 3 ν. 551/2015 οι έννομες συνέπειες του εργατικού ατυχήματος δεν επηρεάζονται από μόνο το γεγονός ότι το ατύχημα προήλθε από αμέλεια του παθόντος, που δεν διακόπτει τον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ της εργασίας και του ατυχήματος.

Η τυχόν αμέλεια του παθόντος έχει ως μόνη συνέπεια την κατά την κρίση του δικαστή μείωση της οφειλόμενης αποζημίωσης έως το μισό του ποσού της και αυτό εφόσον η αμέλεια συνίσταται σε παράβαση από τον παθόντα διατάξεων ισχυόντων νόμων ή διαταγμάτων που προδιαγράφουν τους όρους ασφαλείας στην εργασία ή των συναφών κανονισμών που έχουν εκδοθεί από την αρμόδια αρχή ή εκδόθηκαν από τον κύριο της επιχείρησης και κυρώθηκαν από την αρχή.

Άλλη αμέλεια, εκτός από την παραπάνω ειδική, δεν λαμβάνεται υπόψη σε οποιαδήποτε περίπτωση εργατικού ατυχήματος, λόγω δε της ανωτέρω ειδικής ρύθμισης δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 300 Α.Κ. ούτε εκείνες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο ν. 2696/1999, αφού οι διατάξεις αυτές δεν περιέχουν όρους ασφαλείας των εργαζομένων στην εργασία, ειδικότερα δε οι διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, κατά το άρθρο 1 αυτού, εφαρμόζονται σε οδούς και σε χώρους που χρησιμοποιούνται για δημόσια κυκλοφορία πεζών, οχημάτων και ζώων (Α.Π. 1687/2000).

Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλόμενη απόφασή του το εφετείο δέχθηκε, κατά το μέρος που ενδιαφέρει τον αναιρετικό έλεγχο, τα εξής: "Δυνάμει συμβάσεως εξηρτημένης ναυτικής εργασίας αορίστου χρόνου που καταρτίστηκε στον Πειραιά την 5-2-2009 μεταξύ του νομίμου εκπροσώπου της εναγομένης [ήδη αναιρεσίβλητης]...

πλοιοκτήτριας του υπό ελληνική σημαία επιβατηγού-οχηματαγωγού πλοίου "..." και του Χ. Ρ., ο τελευταίος προσλήφθηκε και ναυτολογήθηκε αυθημερόν με την ειδικότητα του μηχανοδηγού Β', σε αντικατάσταση του μέλους του πληρώματος Γ. Τ.... Το πλοίο εκτελούσε καθημερινά τακτικά δρομολόγια στην πορθμειακή γραμμή ..., απόστασης … ναυτικών μιλίων, μεταφέροντας οχήματα και επιβάτες από ώρα 07.00 έως ώρα 19.00.

Το πλήρωμα, επειδή το πλοίο δεν διέθετε ούτε καμπίνες ούτε μαγειρείο για τη σίτισή τους εντός αυτού, διανυκτέρευε και σιτιζόταν εκτός του πλοίου. Ο Χ. Ρ. ειδικότερα, εν γνώσει και μετά από την έγκριση του πλοιάρχου, αποχωρούσε από το πλοίο μετά το πέρας των δρομολογίων περί ώρα 19.00 καθημερινώς και αφού δειπνούσε στο εστιατόριο του Α.

Ρ. που βρίσκεται στο λιμένα του …, κοντά στο σημείο που αγκυροβολούσε το πλοίο, μετέβαινε, με την υπ' αριθμό κυκλοφορίας ... 546 δίκυκλη μοτοσικλέτα εργοστασίου κατασκευής ... (βέσπα) που του είχε παραχωρήσει ο Γ. Τ., στην οικία του τελευταίου που βρίσκεται στη Μ. του δημοτικού διαμερίσματος ..., επί της οδού ..., όπου διέμενε προσωρινά.

Την 13-2-2009 ο Χ. Ρ., μετά το πέρας των δρομολογίων και την ολοκλήρωση της υπηρεσίας του περί ώρα 18.50, αποχώρησε από το πλοίο και επισκέφθηκε το εστιατόριο του Α. Ρ., όπου δείπνησε. Λόγω αυξημένης πελατειακής κίνησης, ολοκλήρωσε το δείπνο του και αναχώρησε με τη μοτοσικλέτα του Γ. Τ. από το εστιατόριο περί ώρα 21.40 αντί της συνήθους ώρας 20.30...

προκειμένου να μεταβεί στην οικία που διέμενε προσωρινά στη Μ., η οποία απείχε από το λιμένα … περί τα τρία χιλιόμετρα. Η διαδρομή που ακολούθησε ο Χ. Ρ. τη συγκεκριμένη ημέρα ήταν η εξής: Αρχικά κινήθηκε στην οδό ..., που είναι η παραλιακή οδός του ..., και όταν έφθασε στο ύψος του λιμεναρχείου, έστριψε αριστερά στην οδό ..., προκειμένου να διασχίσει αυτήν και να εισέλθει στην επαρχιακή οδό ..., η οποία συνδέει την πόλη του ...

με την Ε.Ο. Κορίνθου-Πατρών, και αφού διέσχιζε την εθνική οδό, να εισέλθει στην οδό ..., μέσω της οποίας θα έφθανε στη Μ.. Η οδός ... είναι οδός διπλής κατεύθυνσης με μία λωρίδα ανά κατεύθυνση, ευθεία, έχει οδόστρωμα από άσφαλτο, πλάτος οδοστρώματος 5,40 μέτρων, πλάτος πεζοδρομίου 0,90 έως 1,00 μέτρα, ενώ κατά τη συγκεκριμένη ώρα (21.43 της 13-2-2009) η κατάσταση της οδού ήταν υγρά, η κυκλοφορία των οχημάτων κανονική, η ορατότητα δεν περιοριζόταν και υπήρχε ελαφρά βροχόπτωση...

Όταν περί ώρα 21.43 ο Χ. Ρ. έφθασε στο ύψος της οδού ... 27, έχασε τον έλεγχο της μοτοσικλέτας του, πιθανότατα και λόγω της ολισθηρότητας του οδοστρώματος από τη βροχόπτωση που είχε προηγηθεί και επέπεσε με την αριστερή πλάγια πλευρά της μοτοσικλέτας του στην πίσω αριστερή πλευρά του με αριθμό κυκλοφορίας ... 9345 ιδιωτικής χρήσεως επιβατικού αυτοκινήτου που οδηγούσε ο Γ.

Π. και εκινείτο στην αντίθετη κατεύθυνση, με αποτέλεσμα από τη σφοδρή σύγκρουση ο Χ. Ρ. να τραυματισθεί θανάσιμα και να υποστεί κακώσεις στην κεφαλή, τον αυχένα, το θώρακα και το δεξί άνω άκρο, συνεπεία των οποίων, ως μόνης ενεργού αιτίας, επήλθε ο θάνατος αυτού την ίδια ημέρα. Ο υπό τις προαναφερθείσες περιστάσεις θάνατος του συζύγου και πατέρα των εναγόντων [ήδη αναιρεσιβλήτων] συνιστά εργατικό ατύχημα κατά την...

έννοια του άρθρου 1 κ.ν. 551/1915, αφού αυτός (θάνατος) αποτελεί αναμφισβήτητα βίαιο συμβάν, το οποίο επήλθε εξ αφορμής της εργασίας του. Και τούτο διότι, μολονότι δεν ήταν άμεση συνέπεια της εργασίας του θανόντος ναυτικού στο ένδικο πλοίο, ως επελθόν (το ατύχημα) εκτός του τόπου και χρόνου της παροχής αυτής, συνδέεται όμως με αυτήν με σχέση αιτίου και αποτελέσματος λόγω του ότι εκ της προαναφερθείσας εργασίας του δημιουργήθηκαν οι ιδιαίτερες εκείνες και αναγκαίες για την επέλευσή του πραγματικές συνθήκες, οι οποίες δεν θα υπήρχαν χωρίς την εργασία του αυτή.

Ειδικότερα η ανάγκη του θανόντος όπως μεταβεί στην οικία, στην οποία ως ελέχθη προσωρινά διέμενε, κατόπιν σχετικής άδειας του πλοιάρχου, όπως αυτός συνήθιζε οσάκις το ανωτέρω πλοίο επέστρεφε από τους καθημερινούς πλόες του και αγκυροβολούσε στο λιμάνι του ..., μέχρι το πρωί της επομένης ημέρας, συνδέει τη ναυτική του εργασία με το ως άνω βίαιο συμβάν, που επήλθε κατά το χρόνο διάρκειας της χορηγηθείσης σ' αυτόν άδειας διανυκτέρευσης εκτός του πλοίου, σε σχέση αιτίου και αποτελέσματος, δεδομένου ότι, λόγω της ως άνω απασχόλησής του, δημιουργήθηκαν οι προαναφερθείσες συνθήκες και περιστάσεις για την επέλευση του υπόψη ατυχήματος και οι οποίες δεν θα δημιουργούνταν χωρίς εκείνη (ανωτέρω ανάγκη).

Η εναγομένη αρνείται ότι το επίδικο τροχαίο ατύχημα αποτελεί εργατικό ατύχημα, καθώς ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της εργασίας του θανόντος στο πλοίο της και της πρόκλησης του τροχαίου έπαυσε να υφίσταται με την επιλογή από το θανόντα της μη ενδεδειγμένης διαδρομής από την οδό ..., η οποία - κατά τους ισχυρισμούς της - έχει ελλιπή φωτισμό και κακής ποιότητας οδόστρωμα, και όχι από την επαρχιακή οδό ..., που θα του εξασφάλιζε την ασφαλή μετάβαση στην οικία του.

Στοιχεία για τη διαδρομή που ακολουθούσε ο θανών για την καθημερινή μετάβαση και επιστροφή του από την εργασία του, ενόψει και της πρόσφατης προσλήψεώς του στο πλοίο, δεν υπάρχουν και επομένως δεν είναι δυνατόν να διαπιστωθεί η συνήθης διαδρομή του. Ωστόσο... δεν αποδείχθηκε, κατά την κρίση του δικαστηρίου, ότι ο θανών ακολούθησε μη ασφαλή, όχι σύντομη και άρα μη ενδεδειγμένη διαδρομή...

Ούτε εξ άλλου αποδείχθηκε ότι η διαδρομή που ακολούθησε ο θανών βρισκόταν εκτός της πορείας του προς την οικία που διέμενε ή ότι δεν ήταν η συντομότερη σε σχέση με αυτήν που θεωρεί η εναγομένη ως ενδεδειγμένη διαδρομή, ήτοι μέσω της επαρχιακής οδού ... και της Ε.Ο. Κορίνθου-Πατρών στην οδό ..., που οδηγεί στη Μ.

ή ότι η οδός ... διέθετε λιγότερο επαρκή φωτισμό από την προτεινόμενη οδό .... Συμπερασματικά ο θανάσιμος τραυματισμός του Χ. Ρ. συνιστά εργατικό ατύχημα, αφού αυτό επισυνέβη εξ αφορμής της εργασίας του στο πιο πάνω πλοίο της εναγομένης, δεδομένου ότι, λόγω αυτής, δημιουργήθηκαν οι προαναφερθείσες ιδιαίτερες και αναγκαίες για την επέλευσή του πραγματικές συνθήκες, οι οποίες, χωρίς την ανωτέρω εργασία του και την εξ αφορμής αυτής ανάγκη να μεταβεί, με την έγκριση του πλοιάρχου, στην οικία όπου διέμενε προσωρινά για να διανυκτερεύσει, δεν θα υπήρχαν.

Κατά το χρονικό διάστημα από τις 5-2-2009, που ο θανών ναυτολογήθηκε, μέχρι τις 13-2-2009, οπότε απεβίωσε, οι αποδοχές και οι όροι εργασίας του διέπονταν από την... ΣΣΝΕ πληρωμάτων πορθμείων εσωτερικού του έτους 2009 που κυρώθηκε με την... 3525.6/01/2009 απόφαση του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής...

Ειδικότερα... οι μηναίες αποδοχές του ως μηχανοδηγού Β' καθορίζονται στο ποσό των 3.357,63 ευρώ... Με βάση τις αποδοχές του αυτές, η οφειλόμενη στους ενάγοντες αποζημίωση, εκ των οποίων ως προελέχθη η πρώτη είναι σύζυγος και ο δεύτερος υιός του, γεννηθείς την 19-7-1991 (μη συμπληρώσας το 18ο έτος κατά το χρόνο θανάτου)...

ανέρχεται... στο ποσό των 52.565,47 ευρώ (3.357,63 ευρώ Χ 12 μήνες = 40.291,56 ευρώ ετήσιο εισόδημα Χ 5 έτη = 201.457,80 ευρώ [το ποσό αυτό υπερβαίνει το 2.934,70 ευρώ που καθορίζει το άρθρο 3 παρ. 5 του ν. 551/1915] - 2.934,70 = 198.523,10 ευρώ : 4 = 49.630,77 ευρώ + 2.934,70), εκ του οποίου η πρώτη ενάγουσα δικαιούται το ποσό των 21.026,19 ευρώ (52.565,47 Χ 2/5), ο δε δεύτερος το ποσό των 31.539,28 ευρώ (52.565,47 Χ 3/5).

Ο ισχυρισμός της εναγομένης περί μειώσεως της αποζημιώσεως στο ήμισυ λόγω της αμέλειας του θανόντος στην επέλευση του τροχαίου ατυχήματος, αφού δεν χρησιμοποίησε κράνος και βρισκόταν υπό επήρεια οινοπνεύματος, τυγχάνει μη νόμιμος... διότι για τη μείωση της αποζημιώσεως που προβλέπεται στα άρθρα 1, 3 και 4 του ν. 551/1915 λαμβάνεται υπόψη μόνο η αμέλεια που συνίσταται σε αδικαιολόγητη παράβαση από τον θανόντα διατάξεων των ισχυόντων νόμων ή διαταγμάτων που θέτουν τους όρους ασφαλείας στην εργασία ή των συναφών κανονισμών που εκδόθηκαν από την αρμόδια αρχή ή εκδόθηκαν από τον κύριο της επιχειρήσεως και κυρώθηκαν απ' αυτές και όχι σε οποιαδήποτε άλλη αμελή συμπεριφορά κατά την έννοια του άρθρου 330 Α.Κ., όπως η επικαλούμενη από την εναγομένη".

Με βάση αυτές τις παραδοχές το εφετείο δέχθηκε την έφεση των εναγόντων κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία είχε απορριφθεί η αγωγή στο σύνολό της ως κατ' ουσίαν αβάσιμη, εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση, αφού δε κράτησε την υπόθεση και δίκασε την αγωγή, την δέχθηκε ως νόμιμη και κατ' ουσίαν βάσιμη και υποχρέωσε την εναγομένη να καταβάλει στους ενάγοντες τα ποσά των 21.026,19 και 31.539,28 ευρώ αντίστοιχα με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Έτσι που έκρινε το εφετείο δεν στέρησε την προσβαλλόμενη απόφασή του νόμιμης βάσης, αφού διέλαβε σ' αυτήν επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς το κρίσιμο ζήτημα της ύπαρξης αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της εργασίας του αποβιώσαντος εργαζομένου και του επελθόντος θανάτου του, καθώς και της μη διακοπής του αιτιώδους αυτού συνδέσμου.

Ειδικότερα το εφετείο σε σχέση με το ζήτημα της υπάρξεως αιτιώδους συνδέσμου δέχθηκε ρητά ότι " Συμπερασματικά ο θανάσιμος τραυματισμός του Χ. Ρ. συνιστά εργατικό ατύχημα, αφού αυτό επισυνέβη εξ αφορμής της εργασίας του στο πιο πάνω πλοίο της εναγομένης, δεδομένου ότι λογω αυτής δημιουργήθηκαν οι προαναφερθείσες ιδιαίτερες και αναγκαίες για την επέλευσή του πραγματικές συνθήκες, οι οποίες, χωρίς την ανωτέρω εργασία του και την εξ αφορμής αυτής ανάγκη να μεταβεί, με την έγκριση του πλοιάρχου, στην οικία όπου διέμενε προσωρινά για να διανυκτερεύσει, δεν θα υπήρχαν".

Δεν διεκόπη δε ο αιτιώδης σύνδεσμος εξαιτίας του ότι κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης μεταξύ του χρόνου αποχωρήσεως του θανόντος από την εργασία του και του χρόνου του ατυχήματος μεσολάβησε διάστημα δύο ωρών και σαράντα τριών λεπτών (κατά το οποίο αυτός μετέβη στο εστιατόριο, γευμάτισε και αναχώρησε από αυτό, επιστρέφοντας στην οικία όπου διέμενε) διότι το προαναφερθέν χρονικό διάστημα δεν συνιστά υπέρβαση των λογικώς ακραίων χρονικών ορίων που απαιτούνται για την πραγματοποίηση των ενεργειών αυτών.

Ούτε διεκόπη ο αιτιώδης σύνδεσμος με την επιλογή από τον αποβιώσαντα της συγκεκριμένης διαδρομής αντί της προτεινόμενης από την εναγομένη, αφού κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης δεν αποδείχθηκε ότι η διαδρομή που ακολούθησε ο αποβιώσας δεν ήταν η ενδεδειγμένη.

Συνεπώς ο τρίτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα και αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. β Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Πράγματα κατά την έννοια της διάταξης αυτής είναι οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης (Ολ. Α.Π. 25/20013) και συνεπώς όχι οι ισχυρισμοί που συνιστούν άρνηση της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης (Α.Π. 511/2016).

Ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν στοιχειοθετείται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ. Α.Π. 25/2003). Στην προκείμενη περίπτωση με τον πρώτο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πιο πάνω αναιρετική πλημμέλεια και συγκεκριμένα ότι δεν έλαβε υπόψη τον παραδεκτά προταθέντα πρωτοδίκως και κατ' έφεση ισχυρισμό της για έλλειψη αιτιώδους συνδέσμου του θανάτου του Χ.

Ρ. με την εργασία του, άλλως για διακοπή του αιτιώδους συνδέσμου διότι αυτός οδηγούσε το προαναφερθέν όχημα τελώντας σε κατάσταση μέθης και χωρίς να φορεί προστατευτικό κράνος και διότι αργοπόρησε επί δύο ώρες και σαράντα πέντε λεπτά να επιστρέψει στην οικία του από την ταβέρνα όπου δειπνούσε. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος διότι ο ισχυρισμός της αναιρεσείουσας τη μη λήψη υπόψη του οποίου αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση (έλλειψη αιτιώδους συνδέσμου, άλλως διακοπή αυτού) συνιστά άρνηση της ιστορικής βάσης της αγωγής και συνακόλουθα δεν συνιστά πράγμα κατά την προεκτεθείσα έννοια.

Σε κάθε περίπτωση, και κρινόταν παραδεκτός, ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού από τις προπαρατεθείσες παραδοχές της προσβαλλομένης προκύπτει ότι ο ανωτέρω αρνητικός της αγωγής ισχυρισμός ελήφθη υπόψη από το εφετείο και απορρίφθηκε.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Για να θεμελιωθεί ο αναιρετικός αυτός λόγος πρέπει τα αποδεικτικά μέσα που δεν ελήφθησαν υπόψη να έχουν προσκομισθεί με επίκληση προς απόδειξη ή ανταπόδειξη πραγματικού ισχυρισμού που έχει ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, διότι αντικείμενο αποόδειξης είναι μόνο πραγματικά γεγονότα που έχουν αυτή την επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολ.

Α.Π. 42/2002, Α.Π. 1508/2014, 105/2005). Στην προκειμένη περίπτωση με το δεύτερο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την ανωτέρω αναιρετική πλημμέλεια και συγκεκριμένα ότι το εφετείο για το σχηματισμό της κρίσης του δεν έλαβε υπόψη την 203/4-6-2009 ιατροδικαστική έκθεση της ιατροδικαστού … Α.

Τ., από την οποία προέκυπτε ότι στο αίμα του αποβιώσαντος Χ. Ρ. περιεχόταν οινόπνευμα σε ποσοστό 1,42 γρ/λίτρο αίματος και την οποία αυτή επικαλέσθηκε και προσκόμισε ενώπιον του εφετείου για την απόδειξη του ισχυρισμού της ότι ο ανωτέρω αποβιώσας ήταν υπαίτιος του θανάσιμου τραυματισμού του διότι οδηγούσε σε κατάσταση μέθης.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αλυσιτελής και συνακόλουθα απαράδεκτος διότι ο ισχυρισμός για την απόδειξη του οποίου η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται ότι προσκόμισε το κατ' αυτήν μη ληφθέν υπόψη έγγραφο ήταν μη νόμιμος σύμφωνα με όσα έχουν εκτεθεί στην αρχή αυτής της απόφασης, όπως δε προκύπτει από τις προπαρατεθείσες παραδοχές της προσβαλλομένης, απερρίφθη για το λόγο αυτό από το εφετείο.

Κατόπιν όλων αυτών πρέπει να αποριφθεί στο σύνολό της η υπό κρίση αίτηση και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα, λόγω της ήττας της, στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων σύμφωνα με το σχετικό αίτημα των τελευταίων (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17-4-2015 αίτηση για αναίρεση της 464/2014 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Μαΐου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Ιουνίου 2018.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ